İlk Derece Mahkemesi 2023/517 E. 2026/123 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2023/517 Esas KARAR NO:2026/123

DAVA TARİHİ:16/11/2023 KARAR TARİHİ:25/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş ile dava dışı ... .... Şirketi polistiren emtiasının alımı - satımı hususunda anlaştıklarını, müvekkili ile ... Taşımacılığı A.Ş ... ve ... numaralı konteynerlerin muhtevası uyarınca emtianın ... ve ... numaralı konişmentolar tahtında ... ... şirketine ait "..." ve "..." Gemileri ile Yılport/Türkiye Limanı'ndan Valencia/İspanya Limanı'na taşınması hususunda anlaştıklarını, taşıma işi için, ... Taşımacılığı A.Ş tarafından imza ve kaşe edilen yukarıda bahsi geçen konişmentolar sırasıyla 22 Ekim 2022 ve 29 Ekim 2022 tarihlerinde düzenlendiğini, müvekkili ile alıcı/gönderilen arasında yapılan alım - satım sözleşmesi gereği alıcının müvekkiline ödeme yapmasını müteakip orijinal konişmentoların alıcıya kargolanacağının kararlaştırıldığı ... ...'ya bildirildiğini, müvekkili tarafından alıcı/gönderilene 18.10.2022 tarihinde ... numaralı ve 24.10.2022 tarihinde ... numaralı iki adet fatura tanzim edildiğini, bunun üzerine, müvekkili tarafından 01.11.2022 tarihli e-posta ile alıcı/gönderilen tarafından ödeme yapılmadığı ve bu sebeple söz konusu konteynerlerin alıcı/gönderilene teslim edilmesine müvekkili tarafından muvafakat edilmediği ve müvekkili tarafından onay verilmediği müddetçe konteynerlerin teslim edilmemesi gerektiği hususu ... ...'ya bildirildiğini, söz konusu fatura bedelleri alıcı/gönderilen tarafından müvekkiline ödenmediğini, ancak müvekkilinin bu talimatının varlığına rağmen yine müvekkilinin bilgisi ve onayı olmadan ilgili emtia, davalılar tarafından alıcı/gönderilene konişmento ibraz edilmeksizin 03.02.2023 tarihinde teslim edildiğini, teslimat sebebiyle müvekkilinin uğradığı zararlar için davalılar ile görüşüldüğünü, müvekkilinin müteaddit taleplerine rağmen, davalılar tarafından müvekkilinin zararlarını karşılamadığını, akabinde davalılara 26.05.2023 tarihinde zararların ödenmesi talepli 04791 yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, işbu ihtarname, 31.05.2023 tarihinde davalılara tebliğ edildiğini, ancak, davalılar tarafından ne ihtarnameye cevap verildiği ne de müvekkilinin zararları karşılandığını, davalıların emtianın, orijinal konişmento ve müvekkilinin bilgisi ve onayı olmadan alıcı/gönderilene teslim edilmesi fiili bakımından ağır kusurlu olduğunu, taşıyanın veya adamlarının kastından veya ihmalinden doğan sebeplerden ileri gelen zararlardan taşıyan ve acentesi sorumlu olduğunu beyanla fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, müvekkiline ödenmesi gereken 97.707,50 USD alacağının veya bu alacağın fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının, temerrüte düştüğü 07.06.2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A bendine göre kamu bankalarınca ABD doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile avukatlık ücreti ve sair masrafların karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından müvekkili ile ... ... adlı şirket arasında organik bir bağın bulunduğu ve bu bağın şirket isimlerinden de belli olduğu iddia edilmiş olsa da; davalı müvekkil ... ... ile ... ... arasında herhangi bir organik bağ bulunmadığını, davalı müvekkili şirket TTK hükümlerine göre kurulduğunu ve Türkiye'de iş gören, farklı bir tüzel kişiliğe sahip olup; diğer ... ... şirketi ile bağlantısı bulunmadığını, davacı tarafından davalı müvekkili şirketin ... ... adlı şirketin acentesi olduğunu iddia edilmekteyse de; bu iddialar gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirketin Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca, ayrı bir tüzel kişiliği olmakla birlikte diğer davalı ile ayrı muhasebesi ve yönetimi bulunduğunu, her iki şirket arasında yazılı bir acentelik sözleşmesi de bulunmadığını, müvekkilinin lojistik sektöründe faaliyet gösteren bir freight forwarder şirketi olup tabiren anahtar teslim taşımacılık hizmetini müşterilerine sunduğunu, müvekkili şirketin mesleği acentelik olmayıp; kendi bünyesinde başkaca müşterileri bulunup bu müşterilere de lojistik sektöründe hizmet verdiğini, somut olayda, müvekkilinin davacının emtialarının Yılport/ Türkiye'den Valencia/İspanya Limanı'na aşınması hususunda dava dışı ... ... adlı firma ile aralarında bir sözleşme kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiğini, taraflarınca düzenlenen konşimentoda da görüleceği üzere; gönderici yan davacı, alıcı dava dışı firma ... .... ve taşıyıcı firma ... ... olacak şekilde müvekkil firma tarafından düzenlendiğini, davalı müvekkili bu taşıma faaliyetinde TBK madde 520 uyarınca "simsar" sıfatıyla hareket etmiş olup vekalete ilişkin hükümler kapsamında olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirket hakkında vekalete ilişkin hükümlerin uygunlanması kanunkoyucu tarafından öngörüldüğünü, bu nedenle müvekkilinin simsar sıfatı ile dava dışı ... ... ile davacı f irmanın işlerine aracılık etmesi neticesinde söz konusu uyuşmazlık hakkında herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirketin davacı yanın malının Türkiye'den İspanya'ya taşınması ile ilgili simsar sıfatıyla gerçekleştirdiği aracılık doğrultusunda ... ... adlı firmanın yükü orijinal konşimentoyu ibraz etmeksizin alıcıya teslim etmesinde herhangi bir kusur sorumluluğu söz konusu olmadığını beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememiz dosyasına sunulan 17/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacının yasal defter kayıtlarında; dava dışı malın alıcısı ... adına tanzım edilen ve davaya konu olan 18.10.2022 tarih, ... seri nolu, 48.853,75 USD bedelli ve 24.10.2022 tarih, ... seri numaralı, 48.853,75 USD bedelli toplam 97.707,50 USD bedelli emtia satışının dava dışı şirketin hesabına borç kaydedilmiş olduğu ve davacının cari hesaba mahsuben yapmış olduğu peşin kısmi tahsilat neticesinde iş bu fatura bedellerinden ileri gelen 46.136,04 USD karşılığı 668.264, 44 TL alacaklı olduğu, davacı şirketten davaya konu ürünlerin “navlun” bedeline ilişkin düzenlenmiş olan faturanın ve davalının muavin kayıtlarının heyetimize ibraz edilmesi talep edilmiş ise de, firmaları adına tanzim edilmiş her hangi bir navlun faturasının veya davalıya ait herhangi bir hesabın bulunmadığının beyan edilmiş, davacının e-defter kayıtları incelendiğinde, davalı ... Taşımacılığı A.Ş.'ye ait herhangi bir hesaba rastlanılmadığı, davalı şirket vekil ve muhasebe yetkililerinden, dava dışı malın alıcısı ..., davacı ... ... Sanayi İç ve Dış Tic. A.Ş., dava dışı ... ...'ya ait defteri kebir özeti olan muavin kayıtları ve 2022/ 10,11,12 aylara ait e-defter kayıtları talep edilmiş ise de söz konusu veri ve belgelerin sunulmadığı, davalı tarafından ... ve ... numaralı konşimentolar kapsamında emtianın taşınması maksadıyla, dava dışı İspanya'da mukim ... ... firması adına 25.10.2022 tarih, ... seri nolu 750 Euro bedelli ve 31.10.2022 tarih, ... seri nolu, 750 Euro bedelli toplam 1.500 Euro tutarında fatura tanzim edildiğini beyan ederek ilgili fatura suretlerini ibraz ettiği, dava dışı ... ...'un dava konusu taşıma bakımından taşıyan sıfatını haiz olduğu; buna mukabil davalı ... Taşımacılığın dava konusu taşıma bakımından akdi taşıyan sıfatını haiz olduğunu ortaya koyan bir belgenin dosyaya sunulmadığı; bu nedenle davalının dava konusu taşıma işini üstlenip üstlenmediğinin, dolayısıyla akdi taşıyan sıfatını haiz olup olmadığının, dosyadaki belgeler çerçevesinde tespit edilemediği, dosyada mevcut belgeler kapsamında davalının dava konusu taşımada acente sıfatıyla hareket edip etmediğinin tespit edilemediği; ancak davalı ... Taşımacılığın, dava konusu taşımaya ilişkin konişmentoları taşıyan adına “acentesi” veya “temsilcisi”olarak tercüme edilebilecek “as agent” sıfatıyla imzalaması ve ... tarafından düzenlenen (fiili taşıyan) konişmentosunda yükleten olarak gösterilmesi birlikte değerlendirildiğinde, ayrıca davalının adresinin ... web sitesinde “şube adresi” (“branch office”) olarak gösterilmesi karşısında, dava konusu taşıma işi bakımından rolünün simsarlıktan ibaret olmadığı kanaatine varıldığı, organik bağın varlığının kabulü için aranan adres ortaklığı, faaliyet alanlarının ortaklığı ve unvan benzerliği, şirket ortak ve yetkililerinin aynı veya ilişkili kişilerden oluşması ile temsilci veya vekillerin aynı kişi olması ölçütleri bakımından bir değerlendirme yapıldığında, ... ... ile davalı ... Taşımacılığın faaliyet alanı ortaklığı, unvan benzerliği ve şirket ortaklarının aynı veya ilişkili kişilerden oluşması kriterlerini karşıladığı; bu çerçevede ve davalının adresinin ... web sitesinde “şube adresi” (“branch office”) olarak gösterilmesi karşısında, takdir Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere, heyetimizde her iki şirket arasında organik bağ bulunduğu kanaati oluştuğu, eşyanın taşıyan tarafından konişmento ibraz edilmeden gönderilene teslim edilmesi ve mal bedelinin ödememesi durumunda, taşıyanın bundan sorumlu tutulup tutulamayacağı hususunda yargı kararlarında mal bedelinin tahsili için yükletenin taşıyana açık bir talimat vermiş olup olmadığı ile satış sözleşmesinde kararlaştırılan ödeme şekli esas alınarak değerlendirme yapıldığı, taşıyanın ödenmeyen satış bedelinden sorumlu tutulup tutulamayacağı illiyet bağı açısından değerlendirilirken, ödeme şeklinin mal mukabili veya vesaik mukabili olmasına göre bir ayrım yapıldığı; Yargıtay uygulaması bakımından “alıcının konişmento aslını taşıyana sunması ile mal bedelini ödemesi arasında illiyet bağının mevcut” olduğu ödeme şeklinin vesaik mukabili olduğu; dosyaya sunulan ve davacı tarafından dava dışı alıcı adına düzenlenmiş olan 18.10.2022 tarih ve ... numaralı fatura ile 24.10.2022 tarih ve ... numaralı faturalarda bulunan kayıt çerçevesinde mal bedelinin %10'unun peşin, kalanının ise vesaik mukabili ödenmesinin kararlaştırıldığı; buna karşılık dosyaya sunulan ... Gümrük Müdürlüğü'nün cevabi yazısı ekindeki e-arşiv faturasında “mal mukabili” kaydının bulunduğu; bu farklılığın nedeninin anlaşılamadığı; hangi faturadaki kaydın esas alınacağı hususunda takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu; ancak davacı şiket yetkilisinin davalı şirket yetkilisine gönderdiği e-posta çerçevesinde bu konuda açık bir talimat verildiğinin görüldüğü; bu çerçevede ve takdir Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere, davalının eşyanın mal bedeli tahsil edilmeksizin ve yükletenin talimatına aykırı olarak konişmento ibraz edilmeksizin teslim edilmesinden ileri gelen zarardan sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır. 03/02/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda; dava dışı ... ... şirketine ait defteri kebir özeti muavin kayıtlarının incelenmesi ile şirkete ait muavin kayıtlarının ... nolu Satıcılar hesabında takip edildiği, taraflar arasında mal alımına ilişkin herhangi bir fatura kaydının yer almadığı, davalı ... Taşımacılığı A.Ş tarafından dava dışı ... ... şirketi adına genel gelir “şirketler arası ofis gider” payına ilişkin yıllık bazda faturalar tanzim edilerek Gider Hesabı'na gider kaydedildiği ve tahsil edildiğinin görüldüğü; davalının 2021 ve 2022 yılı Kurumlar Vergisi tetkikinde; dava dışı ... ...'nin %100 ortaklık payı ile şirketin tek ortağı olduğu; dava dışı ... ... ve dava dışı ... ... beyannamelerinin de (İspanya) firmalarının “Transfer Fiyatlandırması Kapsamındaki İlişkili Kişilere İlişkin Bilgiler” bölümünde bağlı bulunduğu vergi dairesine kurumlar vergisi beyannamesi ile bildirimin yapılmış olduğunun gözüktüğü; transfer fiyatlandırmasının 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinde ve GVK'nun 41. maddesinin 5. Bendinde düzenlendiği, bir işletmenin gelir / gider veya kar paylaşımı açısından bağıntılı olduğu, kar paylaşımı açısından aynı çıkar birliğine dahil olan ana şirket, bağlı şirketlerde veyahut yönetimi ve denetimi açısından hakim durumda olduğu şirket, iştirak ve şubeleriyle, karşılıklı olarak mal ve hizmet sunumunda uygulanan fiyatlama olduğu; dolaysıyla, transfer atlamasının, bağlı şirketler arasında gerçekleşen bir fiyatlama sistemi olduğu; dolayısıyla davalı şirketin, dava dışı ... ... ve dava dışı ... ... (İspanya) firmaları ile bağlı şirketler olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Dava; konşimentosuz mal tesliminden kaynaklandığı iddia edilen zararın taşıyandan tahsili istemine ilişkindir. Davacı taraf iddialarında, dava dışı ... .... Şirketine satışı yapılan ihracat yükünün ... ve ... numaralı konşimentolar tahtında davalıya ait gemilerle Türkiye'den İspanya limanına taşınması hususunda anlaştıklarını, alım-satım sözleşmesinde alıcının davacıya ödeme yapmasını müteakip orijinal konşimentoların alıcıya kargolanacağının kararlaştırıldığını, ancak yükün taşınmasından sonra dava dışı alıcı tarafından ödeme yapılmadığını, bu sebeple söz konusu konteynerlerin alıcı gönderilene teslim edilmesine davacı tarafından muvafakat edilmediği, davacı tarafından onay verilmediği müddetçe teslim edilmemesi gerektiği hususunun 01.12.2022 tarihli e-posta ile davalıya bildirildiğini, buna rağmen davacının bilgisi ve onayı olmadan ilgili emtianın davalılar tarafından alıcı gönderlerine konşimento ibraz edilmeksizin 03.02.2023 tarihinde teslim edildiğini, söz konusu teslimat sebebiyle fatura bedellerinin tahsil edilemediğini ileri sürerek, bundan doğan zararının faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmektedir. Dava konusu yükün Yılport Limanından, Valencia/ İspanya limanına taşınması ... ve ... nolu konişmentolar tahtında gerçekmiştir. Dosyaya sunulan konişmentolarda dava dışı ... taşıyan olarak gösterilmiş ve konişmentolar ... ... adına “acentesi” veya “temsilcisi” şeklinde tercüme edilebilecek “as agent” sıfatıyla, davalı ... Taşımacılığı tarafından imzalanmıştır. TTK m. 1238/1 uyarınca konişmentoyu taşıyan sıfatıyla imzalayan veya konişmento kendi ad ve hesabına imzalanan kişi, taşıyan sayılır. Bu çerçevede ... ...'un dava konusu taşıma bakımından fiili taşıyan sıfatını haiz olduğu kabul edilmiştir. Davada, ... Taşımacılığa karşı kendisine asaleten ve diğer davalı ...'a izafeten dava yöneltilmiştir. ... ... ...'un web sitesinde davalı ... Taşımacılığın adresi, şube adresi (“branch office”) olarak gösterildiği belirlidir. Davalı ... ise cevap dilekçesinde “lojistik sektöründe faaliyet gösteren bir freight forwarder şirketi olduğunu, armatörlerle taşıma işini fiilen üstlenmeleri hususunda anlaşmalar yaptığını; mesleğinin acentelik olmadığı; dava konusu taşımada simsar olarak hareket ettiği” savunmasında bulunmuştur.

TBK m. 520/1 uyarınca simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir. Davalı ... Taşımacılığın, dava konusu taşımaya ilişkin konişmentoları taşıyan adına “acentesi” veya “temsilcisi”olarak tercüme edilebilecek “as agent” sıfatıyla imzalaması ve ... tarafından düzenlenen (fiili taşıyan) konişmentosunda yükleten olarak gösterilmesi birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu taşıma işi bakımından rolünün simsarlıktan ibaret olmadığı açıktır. O halde bu davalının dava konusu taşıma işini üstlenip üstlenmediği, dolayısıyla akdi taşıyan sıfatını haiz olup olmadığı tespit edilmelidir. Davalı tarafından ... ve ... numaralı konşimentolar dahilinde emtianın taşıması için dava dışı İspanya'da mukim ... ... firması adına 25.10.2022 tarih, ... seri nolu 750 Euro bedelli ve 31.10.2022 tarih, ... seri nolu, 750 Euro bedelli toplam 1.500 Euro tutarında fatura tanzim edildiğini beyan edilerek ilgili fatura suretlerini ibraz etmiştir. Bu noktada davacı, davalı ... Taşımacılık ile diğer davalı ...'a arasında organik bağ ilişkisi bulunduğunu ileri sürmüştür.Dosyaya sunulan 14.09.2006 tarih ve 6642 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin ilgili sayfasında davalı ... Taşımacılık şirketinin amacı ve konusu “taşımacılık ve lojistik hizmetleri yapmak”; şirket merkezi “İkitelli-İstanbul”, kurucular “... ... ...&... Holding; ... ... ...; ...; ...; Kombi ... ...”; ilk yönetim kurulu üyeleri “...”olarak gösterilmiştir. ...'un web sitesinden alınan ve dosyaya sunulan çıktıdan, ...'in ... ...'un yönetim kurulu üyesi; ...'un ise CEO'su olduğu görülmektedir. Şirketin web sitesinde şube adresi (“branch office”) “... Mah. ... Cad. No. 10 ..., ...” olarak gösterilmektedir. Yine web sitesinde yer alan bilgiye göre “2003 yılında ana şirketin adı ... olarak kısaltılmış; 2007 yılında ise ... ...'un faaliyetleri ... adı altında yürütülmeye başlanmıştır. Bu bilgiler çerçevesinde; faaliyet alanı ortaklığı, unvan benzerliği ve şirket ortaklarının aynı veya ilişkili kişilerden oluşması kriterlerinin fiili taşıyan ... ... ve ... Taşımacılık bakımından gerçekleştiği tespit edilmiştir. Organik bağın varlığının kabulü için aranan adres ortaklığı, faaliyet alanlarının ortaklığı ve unvan benzerliği, şirket ortak ve yetkililerinin aynı veya ilişkili kişilerden oluşması ile temsilci veya vekillerin aynı kişi olması ölçütleri bakımından bir değerlendirme yapıldığında, ... ile davalı ... Taşımacılığın faaliyet alanı ortaklığı, unvan benzerliği ve şirket ortaklarının aynı veya ilişkili kişilerden oluşması kriterlerini karşıladığı açıktır. Bunun yanı sıra ... web sitesinde, davalı ... Taşımacılık'ın adresi “şube adresi” (“branch office”) olarak gösterilmiştir. ... ... şirketine ait defteri kebir özeti muavin kayıtlarının incelenmesiyle düzenlenen Ek Rapor'da, şirkete ait muavin kayıtlarının ... nolu Satıcılar hesabında takip edildiği, taraflar arasında mal alımına ilişkin herhangi bir fatura kaydının yer almadığı, davalı ... Taşımacılığı A.Ş tarafından ... ... şirketi adına genel gelir “şirketler arası ofis gider” payına ilişkin yıllık bazda faturalar tanzim edildiği; 740.01.003-1C Gider Hesabı'na gider kaydedildiği ve bu faturaların tahsil edildiğinin görüldüğü; davalının 2021 ve 2022 yılı Kurumlar Vergisi tetkikinde; dava dışı ... ...'nin %100 ortaklık payı ile şirketin tek ortağı olduğu; ... ... ve dava dışı ... ... beyannamelerinin de (İspanya) firmalarının “Transfer Fiyatlandırması Kapsamındaki İlişkili Kişilere İlişkin Bilgiler” bölümünde bağlı bulunduğu vergi dairesine kurumlar vergisi beyannamesi ile bildirimin yapılmış olduğunun gözüktüğü; transfer fiyatlandırmasının 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 13 üncü maddesinde ve GVK'nun 41. maddesinin 5. Bendinde düzenlendiği, bir işletmenin gelir / gider veya kar paylaşımı açısından bağıntılı olduğu, kar paylaşımı açısından aynı çıkar birliğine dahil olan ana şirket, bağlı şirketlerde veyahut yönetimi ve denetimi açısından hakim durumda olduğu şirket, iştirak ve şubeleriyle, karşılıklı olarak mal ve hizmet sunumunda uygulanan fiyatlama olduğu; dolaysıyla, transfer atlamasının, bağlı şirketler arasında gerçekleşen bir fiyatlama sistemi olduğu tespit edildiğinden, davalı ... Taşımacılık, davalı ... ve dava dışı ... ... (İspanya) firmalarının bağlı şirketler konumunda olduğu, dolayısıyla davalı ... Taşımacılık ile ...'nin aralarında organik bağ ilişkisi bulunan şirketler olduğu sonucuna varılmıştır. Buna göre eldeki davada, her iki davalı da taşıyan sıfatına haiz olduğundan, konişmento da kendisini acente olarak gösteren davalı ... Taşımacılık'a karşı aynı zamanda izafeten dava açılmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Davacı tarafından somut taşımaya konu yük için yurt dışındaki alıcısı ... .... adına tanzim edilen 18.10.2022 tarihli, 48.853,75 USD bedelli ve 24.10.2022 tarihli 48.853,75 USD bedelli toplam 97.707,50 USD bedelli emtia satışına ilişkin faturaların sureti dosyaya ibraz edilmiştir. Faturalarla ilgili davacı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme ile, 2022 yılı da muhtelif tarihlerde tahsil edilen tutarların mahsubuyla, davacının dava dışı malın alıcısı ....'den 31.12.2022 ve 31.12.2023 tarihi itibarıyla 46.136,04 USD karşılığı 668.264,44 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Davacının iddiası; satım sözleşmesinde alıcının davacıya ödeme yapmasını müteakip konşimento aslının alıcıya gönderilmesinin kararlaştırıldığı, ancak yükün taşınmasından sonra alıcı tarafından ödeme yapılmadığı, bu sebeple yükün alıcı gönderilene teslim edilmesine muvafakat edilmediği, davacı tarafından onay verilmediği müddetçe teslim edilmemesi gerektiği hususunun 01.12.2022 tarihli e-posta ile davalıya bildirildiğini, buna rağmen davacının bilgisi ve onayı olmadan ilgili emtianın davalılar tarafından alıcı gönderlerine konşimento ibraz edilmeksizin 03.02.2023 tarihinde teslim edildiğini beyanla ödenmeyen mal bedelinden davalıların sorumlu olduğuna ilişkindir. TTK m. 1230/1 uyarınca konişmentonun meşru hamili, eşyayı teslim almaya yetkilidir. Somut olayda taşıyanın konişmento ibraz edilmediği halde, eşyayı konişmentoda adı yazılı gönderilene teslim etmiştir. Uyuşmazlığın çözümü için, taşıyanın satım sözleşmesi çerçevesinde satıcının alıcıdan mal bedelini tahsil edememesinden dolayı sorumlu tutulup tutulamayacağı değerlendirilmelidir. Taşıyanın, satım bedelinin ödenmesini sağlama veya garanti altına alma gibi bir yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak bu noktada mal bedelinin tahsili hususunda yükletenin taşıyana açık bir talimat verip vermediği ile satış sözleşmesinde kararlaştırılan ödeme şekli taşıyanın sorumluluğu açısından önem arzetmektedir. Dosyaya sunulan ve davacı tarafından dava dışı alıcı adına düzenlenmiş olan 18.10.2022 tarih ve ... numaralı faturada “0410 cash in advance, balance against copy of documents at shipment” kaydı bulunmaktadır. Bu kayıt çerçevesinde mal bedelinin 9410'unun peşin, kalanının ise vesaik mukabili ödenmesinin kararlaştırıldığı görülmektedir. Buna karşılık ... Gümrük Müdürlüğü'nün cevabi yazısı ekindeki e-arşiv faturasında “mal mukabili” kaydı bulunmaktadır. Dolayısıyla iki ayrı faturadaki farklı kayıtlar karşısında malın satım şekli dosya kapsamından net olarak anlaşılamamıştır. Bununla birlikte davacı onay verilmediği müddetçe teslim edilmemesi yönünde taşıyana talimat verildiğini, bu hususta yazışmalar yapıldığını ileri sürmüştür. Nitekim dosyaya sunulan ve davacı şirket yetkilisi tarafından davalı ... Taşımacılık yetkilisine gönderilen 1.11.2022 tarihli e-posta şu şekildedir: “Lütfen yüklenen 3 konteynerin varış tarihlerini bizimle ve karşı alıcıyla paylaşılmasını ve İspanya acentenizin ... ile irtibat sağlayarak mal bedelinin göndericiye ödenmesi hususunda takip sağlanmasını rica ederiz. Ayrıca konu ile ilgili tekrar önemle belirtmek isterim ki alıcı mal bedeli ödemesini yapmadan ve tarafımızdan sizlere onay verilmeden konteyner teslimatının yapılmamasını rica ederiz.” Davalı ... Taşımacılık yetkilisinin davacı şirket yetkilisine gönderdiği e-posta ise; “... ödemeyi gerçekleştirdim diyerek 2 konteynerin çekimini yapmış 3 Şubat tarihinde. Sanıyorum limanda çok beklediği için ofisimiz kendilerine güvenip serbest bıraktılar fakat bunu da görüşüyoruz. Yapılmaması gerekeni neden yaptıkları için.” ifadelerinin yer aldığı görülmektedir. Davacı şirket yetkilisinin söz konusu e-posta mesajı çerçevesinde bu konuda açık bir talimat verildiği görülmektedir. Davalı ... yetkilisinin bu konuda yaptığı açıklamadan, yük limanda çok beklediği için ve alıcı mal bedelini ödediğini söylediği için konteynerlerin serbest bırakıldığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla taşıyanın, yükletenin talimatına aykırı olarak konişmento ibraz edilmeksizin eşyanın teslim edilmesinden ileri gelen zarardan sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Davacının kendi ticari defter kayıtlarına göre mal bedelinin 46.136,04 USD'sini tahsil edemediği tespit edilmiş olduğundan, yukarıda açıklanan nedenlerle davacının söz konusu bu zararından davalıların birlikte sorumlu oldukları kabul edilerek, bu doğrultuda davanın 46.136,04 USD üzerinden kısmen kabulü ile bu tutarın 07.06.2023 olan temerrüt tarihinden itibaren (Kadıköy 25. Noterliğinden çekilen 26.05.2023 tarihli,04791 Yeymiye Nolu ihtarname ile oluşan) işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 46.136,04 USD'nin 07.06.2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek yıllık dolar faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş'den tahsil edilerek davacıya ÖDENMESİNE, -Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2-Karar harcı olan 90.483,91 TL'den, peşin alınan 47.968,25 TL'nin mahsubu ile 42.515,66 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, Davacının peşin olarak yatırdığı 47.968,25 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 114.691,08- TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davalı vekil ile temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre tayin olunan 138.099,45 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5- Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 38,40 TL ilk harç, 1.123,50 TL posta gideri, 20.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 21.161,90 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 9.992,33 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 6- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 14.000 TL bilirkişi ücretinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 7.389,40 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3120 TL'nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.473,21-TL sinin davalıdan, 1.646,79.-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/03/2026

Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır