İlk Derece Mahkemesi 2023/513 E. 2025/1006 K.

T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/513 Esas KARAR NO : 2025/1006

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 22/05/2023 KARAR TARİHİ : 18/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11/12/2025 Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dilekçesinde özetle; Davalı şirket tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine takip başlatıldığını, davacının tüm hesaplarına dava değeri kadar bloke konulması üzerine davacının takipten haberdar olduğunu, takip konusu edilen 26/07/2022 tarihli sözleşmeye dayandırılan 30/07/2022 tarihli 1.231.469,26-TL tutarlı fatura ile teslim edilen mala ilişkin yapılan ödemelerdeki kur farkı ile vade farkı alacağı olarak belirtildiğini, söz konusu alışverişe karşılık davalıya ... Bankası ... Şubesi ... numaralı 30/12/2022 tarihli 1.250.000-TL tutarlı çek verildiğini, alacaklının çeki kabul ettiğini, fatura alacağının kapatıldığını belirterek, takibe konu edilen faturalardan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle, Huzurda görülen davada tarafların tacir olduğunu dava şartı zorunlu arabuluculuk yolu tüketilmeden davanın ikame edildiğini, davaya konu takip dosyasında davalı yana kısmi alacak ödendiğini, tarafların 2021 yılından bu yana ticari ilişkilerinin devam ettiğini, davacının adına düzenlenen faturalara itiraz etmediğini, fatura bedellerini davalıya ödediğini, iş bu davayı ikame etmesinin gerçeğe aykırı olduğunu, taraflar arasında imza altına alınan sipariş formu 2, 11, 15 maddeleri ile taraflar arasında kur farkı uygulamalı satış hususunda açıkça anlaşma sağlandığını, davaya konu takip dosyasına konu faturalardan dolayı alacaklı olduğunu belirterek, öncelikle arabuluculuğa başvurulmaması sebebiyle davanın usulden reddini, aksi halde davanın esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. DELİLLER : Gazikent Vergi Dairesi Müdürlüğü yazı cevabı, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, Gaziantep Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı tarafından davacıya yönelik kur farkı ve vade farkı faturaları ile cari hesaba dayalı olarak başlatılan icra takibinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ve tazminat talebinin sübut ve miktarı noktasında toplanmış olduğu görüldü. 10/03/2025 tarihli davacı vekili beyan dilekçesi ile, her ne kadar davacı tarafça menfi tespit davası açılmış ise de, davacının taşınır ve taşınmaz mal varlıkları ile 3. Kişilerde bulunan alacak ve haklarına haciz konulması sebebiyle, 14/10/2024 tarih, 56.332,21-TL ve 14/01/2025 tarih, 1.780.000,00-TL olmak üzere toplam 1.836.332,21-TL ödeme yaptığını, iş bu sebeple davanın istirdat davası olarak devamına karar verilmesini, 53.332,21-TL ödeme tarihi 14/10/2024 ve 1.780.000,00-TL ödeme tarihi 14/01/2025 tarihlerinden itibaren en yüksek avans faizi ile birlikte davacıya istirdadına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır. Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Talimat marifeti ile davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu ibraz edilen raporda özetle, Davacı firmanın 2021, 2022 ve 2023 yılı yasal defterlerinin e-defter kapsamında tutulduğu, TTK gereğince e-defterler için defter tasdikinin aranmadığı, bu yönüyle davacı firmanın 2021, 2022 ve 2023 yılı yasal defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, defter kayıtlarının kayıt nizamına uygun olarak tutulmuş olduğu, dolayısıyla davacı firmanın yasal defterlerinin 6102 sayılı yasanın 64 ve 65 maddelerine uygun olarak usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı firmanın yasal defter kayıtları üzerinde gerçekleştirilen inceleme ve tespitlere dayalı olarak, davacı firma ile davalı firma arasındaki ticari ilişkinin ilk olarak 14/09/2021 tarihinde .... seri numaralı fatura ile davacı firmanın davalı firmadan mal alışı ile başladığı, devamında ticari ilişkinin mal alımı ve ödemeler yapmak suretiyle devam ettirildiği, dava tarihi olan 22/05/2023 tarihi itibariyle davacı firmanın davalı ... Kimya San. Ve Tic. A.Ş. Firmadan 370.616,15-TL tutarında alacaklı olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir. Mahkememize ibraz edilen 05/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Davacının 2023 yılı ticari defterlerinde davalıya yapılan ödeme olarak kayıtlı olan, davalının 2023 yılı ticari defterlerinde kayıtlı olmayan, 02/02/2023 tarih, Kredi Kart Ödemesi açıklamalı 165.000,00-TL tutarlı ödeme, 10/04/2023 tarih, Kredi Kart Ödemesi açıklamalı 170.000,00-TL tutarlı ödemelerle ilgili, davalı ve dava dışı ... Terli San. Ticari defterlerinin incelenmesi sonunda değerlendirme yapılabileceği, davalının davacı adına 2022 yılında düzenlediği görülen 2 adet fatura ve 1 adet mahsup tutarın, davacı ile davalı arasında imzalanan 26/07/2022 tarihli sipariş formu uyarınca düzenlediği hususunda oluşursa, davalının dava konusu 2 adet fatura ve 1 adet mahsup tutarına istinaden, takip tarihi itibariyle davalının davacıdan 447.878,84-TL asıl alacağı görüş ve kanaati bildirilmiştir. Mahkememize 28/11/2024 tarihinde ibraz edilen bilirkişi ek raporunda özetle, Davalı tarafından davacı adına düzenlenen 31/10/2022 tarih, ..... numaralı 19.355,91 Euro tutarlı fatura olduğunu, Davalı tarafın davacı adına düzenlenen 02/12/2022 tarih, ... numaralı 2.351,83 Euro tutarlı fatura, 28/09/2022 tarihinde davalı tarafından davacı adına cari hesabına 2.048,04 Euro tutarlı Borç mahsup kaydının, davacının kredi kartından 02/02/2023 tarih, 02/02/2023 tarih, 165.000,00 TL tutarlı ödeme, 10/04/2023 tarihli 170.000,00 TL tutarlı ödemelerin taraflar arasındaki dava konusu cari hesaba dahil edilmesinin değerlendirildiği, Takip tarihi itibariyle davalının davacıdan, 7.620,81 Euro ve cari hesap alacağı + 1.565,17 Euro Fatura ve Cari Hesap Alacağı Geçmiş Gün Faizi = 9.185,98 Euro toplam alacağı olabileceği değerlendirilmiştir. Dava konusu somut olayda, Davalı şirket tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan takip dolayısıyla borçlu olmadığının tespiti amacıyla eldeki davanın ikame edildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın kur farkı alacağından kaynaklandığı, davalının davacıya düzenlemiş olduğu satış faturası karşılığını Türk Lirası olarak tanzim edilen çek ile aldığı, çekin ödeme tarihinde kur değişikliği olduğu ve davalının buna karşılık davacı adına, takibe konu edilen kur farkı faturası tanzim ettiği görülmekle, tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporu ile sabit olmak üzere dava konusu uyuşmazlıkta davacının çekle ödemede bulunduğu hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Çek bir ödeme vasıtası olup, döviz üzerinden düzenlenmesi mümkün olduğu gibi, bedel hanesi verildiği andaki döviz satış kuru üzerinden hesap edilerek de doldurulabilir. Buna rağmen, ödemeyi Türk Lirası üzerinden çek olarak kabul eden davalının bu aşamadan sonra kur farkı isteyemeyeceğinin kabulü gerektiği sonuç ve kanaati ile davacının davalıya işbu takip yönüyle borçlu olmadığı anlaşılmış ise de, davacının dava tarihindeki icra dosyası kapak hesabı üzerinden harçlandırdığı dava değerini, davanın istirdat davasına dönüştüğüne dair sunduğu 10/03/2025 tarihli dilekçesi ile yapılan ödemelerin dava değeri olarak gösterilmediği zira ödeme miktarı belli iken davacının bu bedeli harçlandırmadığı görülmekle davaya harçlandırılan bedel yönüyle devam ettiği görülmüş olup, 14/10/2024 tarihinde yapılan 56.332,21 TL ödemenin bu tarihten ve bakiye kalan 730.597,79 TL nin de 14/01/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiştir. Yukarıda açıklanan sebepler ile her ne kadar eldeki dava menfi tespit davası olarak açılmış ise de yargılama sırasında davacının icra dosyasına, takibin devam etmesi ve icra işlemleri kapsamında davacının mal varlığına haciz konulmuş ve taşınmazı satışa çıkarılmış olup icra tehdidi altında davacının ihtirazi kayıt ile ödeme yaptığı anlaşılmakla eldeki davanın kendiliğinden İİK m.72/6 gereği istirdat davasına dönüşmüş ise de, verilen hükmün devamı olan istirdat hükmünün eksik olduğu anlaşılmakla; HMK 305/A(1) ''Taraflardan her biri, nihai kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde, yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda ek karar verilmesini isteyebilir.'' hükmüne istinaden davacı vekilinin talebi doğrultusunda hükmün tamamlanmasına dair 11/12/2025 tarihli ek karar ile karar verilmekle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜNE a)Bakırköy .... İcra Dairesi .... sayılı takibine konu alacak dayanakları sebebiyle davacının davalı tarafa borçlu olmadığının TESPİTİNE, 14/10/2024 tarihinde yapılan 56.332,21 TL ödemenin bu tarihten ve bakiye kalan 730.597,79 TL nin de 14/01/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, b)Kötüniyet tazminat taleplerinin şartları oluşmadığından REDDİNE, 2-Alınması gerekli 53.755,18-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 13.438,80-TL harcın mahsubuyla bakiye 40.316,38-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma harcı, 13.438,80-TL peşin harç olmak üzere toplam13.618,70-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafça 402,25-TL posta/tebligat ve 5.500,00-TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 5.902,25-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-AAÜT gereğince hesap edilen 124.039,50-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/11/2025

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır