İlk Derece Mahkemesi 2023/472 E. 2025/775 K.

T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/472 Esas KARAR NO:2025/775

DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:19/07/2023 KARAR TARİHİ:18/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ... A.Ş.’nin müşterileri ... ..., ... ve ... aleyhine başlatılan .... İcra Dairesi ... E. sayılı icra takibine konu borcun gerçekte bulunmadığını, müvekkili şirket çalışanı ...’nın Kasım 2022’de tahsilat makbuzları karşılığı aldığı çekleri şirket merkezine kargo ile göndermesi sırasında çeklerin kargo poşeti kesilerek çalındığını, bu durumun ... tarafından tutanak altına alındığını, çalınan çekler hakkında suç duyurusu yapıldığını, soruşturma dosyalarının bulunduğunu, ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyasında çek iptal kararı verildiğini, buna rağmen çalıntı çeklerin kötü niyetli hamiller tarafından bankalara ibraz edildiğini ve tahsil edilemeyince icra takiplerine konu edildiğini, dava konusu çekin T.C. ... Bankası keşide yeri, 28/02/2023 vadeli, ... seri numaralı, 100.000 TL bedelli çek olduğunu, ... ... tarafından ...’ya, oradan ...’na ve nihayet müvekkil ... ...’ya ciro edildiğini, bu çekin de kargo sırasında çalındığını, takibi başlatan davalı ...’nin kötü niyetli hamil olduğunu, müvekkilinin çalınan diğer çeklerinde de aynı firmanın hamil olarak göründüğünü, ciro zincirlerinde ..., ... Tekstil, ... ve ... ... gibi ticari faaliyeti bulunmayan paravan firmaların kullanıldığını, bazı çeklerde müvekkil şirket yetkilisi ... ...’nin imzasının taklit edilerek sahte ciro yapıldığının tespit edildiğini, müvekkil şirketin tahsilat makbuzu ile çekin ...’ndan alındığının ispatlı olduğunu, UYAP kayıtları incelendiğinde davalı hakkında çok sayıda hırsızlık konulu çek nedeniyle soruşturma bulunduğunu, İstanbul BAM 12. HD 2018/1227 E. 2023/321 K. kararında da benzer şekilde kötü niyetli hamil tespitleri yapıldığını, bu nedenle icra dosyasında borçlu görünen ... ..., ... ve ...’nun davalı ... Cephe’ye borcu bulunmadığının tespitinin gerektiğini, takibe konu çekin son ve meşru hamili müvekkili olduğunu, çekin davalıdan alınarak müvekkiline iade edilmesi gerektiğini, icra dosyasına ihtiyati tedbir konulmasını, ayrıca kötü niyet nedeniyle alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep ederek borçlu olmadıklarının tespiti, çekin istirdadı, ihtiyati tedbir konulması, kötü niyet tazminatı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu ... seri numaralı 100.000 TL bedelli çekin kendilerine ciro edildiğini, kargo taşınması sırasında çalındığını ve bu nedenle davalı müvekkil şirketin kötü niyetli hamil olduğunu iddia ederek istirdat talep ettiğini, ancak davacının çekin ciro silsilesinde yer almaması nedeniyle aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, davanın bu nedenle usulden reddi gerektiğini, davaya taraf olmayan ... ..., ... ... ve ... hakkında tespit talep edilmesinin de hukuken mümkün olmadığını, müvekkilinin çeki ticari faaliyet kapsamında mal–hizmet karşılığı düzgün ciro silsilesiyle iktisap eden iyiniyetli hamil olduğunu, TTK m.790 ve m.792 gereğince davacının hem yetkili hamil olduğunu hem de çeki rızası hilafına kaybettiğini ve müvekkilinin çeki kötüniyetle iktisap ettiğini ispat etmek zorunda olduğunu, ancak bu yönde hiçbir delil sunulmadığını, çekin üzerindeki ciro zincirinin tam ve usulüne uygun olduğunu, çekin rıza dışı elden çıkması hâlinde müvekkilinin iktisap sebebini ispat yükünün de bulunmadığını, davacının kötü niyet iddiasının salt soyut beyanlara dayandığını, ayrıca davacının kıymetli evrak niteliğindeki bir çeki kargo ile göndermesinin basiretli tacir yükümlülüğüne aykırı olduğunu, bu durumun kendi kusurundan yararlanarak müvekkilini sorumlu tutmaya çalıştığını gösterdiğini, çek hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesinde verilen ödeme yasağı kararının müvekkil bakımından bağlayıcı olmadığını, ödemeden men kararının kambiyo takibine engel teşkil etmediğini, müvekkilinin bankaya ibraz sırasında bu karardan haberdar olduğunu, müvekkilinin çeki üst cirantasından fatura ve tahsilat makbuzu karşılığı mal-hizmet ilişkisi kapsamında iktisap ettiğini ve bu belgeleri ticari kayıtlarına işlediğini, çekin çalındığı iddiasına ilişkin ceza soruşturmasının da sürdüğünü ve müvekkilinin bu olayların mağduru olduğunu, tüm bu nedenlerle davacının kötü niyet iddialarının dayanaksız olduğunu, davanın hem usulen hem de esastan reddi gerektiğini belirterek, davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Müdahale talep eden vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı ... ... San ve Ticaret AŞ ile uzun süredir ticari ilişki içinde olduğunu, bu ilişki kapsamında keşide edilip cirolanarak davacıya teslim edilen çekin davacı tarafından kaybedildiğini, çek hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesince kıymetli evrakın zayiine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, buna rağmen hukuka aykırı ve gerçeğe aykırı ciro silsilesi oluşturularak dava konusu çek üzerinden icra takibi başlatıldığını, çek üzerindeki ciro silsilesinin rıza dışı ve hukuka aykırı olduğunu, çek üzerinde üstün hak sahibinin henüz belirlenmediğini, devam eden icra takibinin taraflar açısından telafisi güç zararlara yol açacağını, bu nedenle davaya müdahale edilmesi ve icra dosyasının üstün hak sahibi belirleninceye kadar tüm borçlular yönünden durdurulmasının zorunlu olduğunu, uygun görülecek teminat ve dosya borcunun depo edilebileceğini belirterek davaya müdahale taleplerinin kabulüne, ivedilikle tedbir kararı verilerek icra dosyasının durdurulmasına, dosyaya yatırılan tutarın alacaklıya ödenmemesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir GEREKÇE: Dava; ... Bankası 28.02.2023 vade tarihli ... seri numaralı 100.000 TL bedelli çekin davacıya iadesine ilişkin çek istirdatı davasıdır. Mali müşavir ve nitelikli hesaplamalar uzmanından oluşan bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 14.03.2025 tarihli raporda; Davacı ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş., 2022 ve 2023 yıllarını ticari defter ve kayıtlarını içeren Flash Belleği inceleme günü sonrası dava dosyasına ibraz etmiştir. Dava dosyasına ibraz edilen Flash Bellek xml formatta olduğundan açılmamış ve ticari defter kayıtları tarafımdan incelenememiştir. Davacı şirketin dava dosyasına ibraz edeceği ticari defter kayıtlarının pdf formatta olması halinde kayıtlar tarafımdan incelenebilecektir. Davacı şirket 2022 ve 2023 yıllarına ait beratlarını pdf olarak, envanter defterini pdf olarak ve ... ...-... ile arasındaki ticari ilişkiyi gösteren cari hesap ekstresini excel formatta sunmasıyla tarafımızdan değerlendirme yapılabilecektir. Davalı şirketin, dava dosyasına ticari defter kayıtlarını ibraz etmediği görülmüştür. Bu nedenle davalı şirket ile ciro sinsilesinde bulunan ... ... ... ve Ticaret A.Ş. arasında ticari ilişkinin bulunup bulunmadığı tespit edilememiştir. Dava dosyasına ibraz edilen 320.0148 numaralı muavin (cari) hesap ektresi, faturalar, tahsilat makbuzları, çek suretleri, banka hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde; Davacı ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 2022 ve 2023 yıllarında ... ...-...’na faturalar tanzim edildiği, ...’nun 18/11/2022 tarihli Tahsilat Makbuzuyla dava konusu olan T.C ... Bankası A.Ş. .../İstanbul Ticari Şubesine ait 28.02.2023 keşide tarihli ... çek nolu 100.000,00 TL tutarlı çeki davacı şirkete cari hesap borcu kapsamında verdiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 11/09/2025 tarihli ek raporda ise; sunulan kayıtlar kapsamında Davacı ile müdahil ... arasındaki sürekli ticari ilişkilerinin varlığı tespit edilmiş olup bu kapsamda ...'nun ticari borcunu ödemek üzere davacıya ödeme yerine geçmek üzere kargo ile ÇEK göndermiş olmasının ticari yaşama uygun olduğu dosyadaki tahsilat makbuzu kapsamında çek bedeli kadar ödeme yapılmış sayıldığını ve ...'nun çek tahsilat sayıldığından bu miktar borcundan kurtulmuş olduğunu, tahsilat makbuzu ile dava konusu çekin miktar ve tarih bakımından birebir uyumlu olduğundan çekin ödeme yerine davacıya gönderildiği, Dosyaya sunulan emsal İstanbul 12 ATM nin ... sayılı kesin mahkeme kararı tespitleri ile uyumlu olarak müdahilin davacıya ticari ilişkisi yani mal ve hizmet alımı karşılığı çek gönderdiği çekin müdahil ... tarafından davacı şirkete ÖDEME olarak gönderildiği çekte ciranta ve hamil olarak görülen ..., ..., ... ve ... ... cirolarının ise ŞEKLİ CİRO olup gerçek bir alacak/borç tespitinin yapılamadığı, Emsal ... ATM ... sayılı mahkeme kararındaki cirantalar ile aynı sıralı cirantaların bu dosyada da aynen yer alması, kapalı şirketlerin kaşesinin yer alması, mahkeme kararında tespit edildiği üzere davalı şirketin uyaptan yapılan sorgulamada çıkan ceza ve hukuk davaları ile soruşturma dosyalarının varlığı şirketlerin çalıntı çeklerde sıkça karşılaşılan kaşe şirketlerinden olabileceği, Tespitleri birlikte değerlendirilerek dava konusu çekin gerçek bir ticari ilişki veya borç karşılığı olduğunun tespitinin yapılamadığı sahte ciro olarak atıldığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, aldırılan bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda; davacı taraf dava dilekçesinde özetle; icra dosyasında borçlu olarak yer alan ... ..., ... ve ...'nun davalı ... Cephe'ye karşı borçlu olmadığının tespitine, takibe konu 28/02/2023 vade tarihli ... seri numaralı 100.000 TL'lik çekin son ve meşru yetkili hamilinin ... ... olduğunun tespitiyle ilgili çekin ... Cephe'den alınarak kendilerine iadesini talep ettiği,dava konusu olan ... Bankası A.Ş. .../İstanbul Ticari Şubesine ait 28.02.2023 keşide tarihli ... çek nolu 100.000,00 TL tutarlı çekin ciro sinsilesi incelendiğinde; ... ... Taşımacılık İnş. Temizlik San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ... ... Paz. Dağ. San. ve Tic. Ltd.Şti. ünvanına keşide edildiği, ... ... Paz. Dağ. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ciro yoluyla ...'na, ...'ndan ... Ltd. Şti.'ye, ... Ltd. Şti.'den ... Tekstil ... Kimya Otomotiv Tic. Ltd. Şti.'ye, ... Tekstil ... Kimya Otomotiv Tic. Ltd. Şti.'den ... ... San. Tic. Ltd. Şti'ye, ... ... San. Tic. Ltd. Şti'den ... ... ... ve Ticaret A.Ş'ye, ... ... ... ve Ticaret A.Ş'den de davalı ... San. ve Tic. A.Ş.'ye geçtiği görülmüştür. Feri müdahil ... tarafından davalı şirket aleyhine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığı , ... ATM nin ... Esas- ...karar sayılı kararında , özetle ; "Somut olayda, davacının İbraz edilen ticari defterleri kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, davalı tarafından ticari defter ve belge ibraz edilmediği, davacının ibraz edilen ticari defterine göre ... Bankası A.Ş.'nin ... çek numaralı, 31.03.223 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli ve ... Bankası A.Ş.'nin ... çek numaralı, 31.03.223 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çeklerin davacı tarafından dava dışı ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş. 18.11.2022 tarihinde ticari ilişki karşılığı verildiği dava konu çekler dava dışı ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş.'ye mal ve hizmet alımı karşılığında verildiğinin tespit edildiği, davacı ile dava dışı ... ... San ve Ticaret Anonim Şirketi arasında ticari faaliyet olduğu, ancak diğer diğer cirantalar arasında ticari ilişki olmadığı, davacı tarafından dava dışı şirkete çek bedeline istinaden 10.01.2023 tarihinde 100.000,00 + 100.000,00 olmak üzere toplamda 200.000,00 TL tutarında dava dışı ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş'ye çek verildiğinin ve ödendiğinin tespit edildiği, davalı tarafından ile ticari defter ve belgeler ibraz etmediğinden davalı ile diğer cirantalar arasında organik bağ olup olmadığı konusu tespit yapılamadığı, ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... sayılı 15.03.2023 tarihli kararı ile dava konusu çeklerin zayiine karar verildiği, kararın 14.04.2023 tarihinde kesinleştiği, dosya kapsamında 25.11.2022 tarihinde ödemeden men kararı verildiği, ilgili bankalara bu hususun bildirildiği, zayiine karar verilen çeklere istinaden 31.05.2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, kesinleşen zayii kararı sonrasında hamiline ödeme yapılarak davacının borçtan kurtulduğu, davalının gerek uyaptan yapılan sorgulamada çıkan ceza ve hukuk davaları ile soruşturma dosyalarının, gerekse mahkememizce mevcut birden fazla dosyalarının içeriğinin aynı olduğu, davalı ve çekte diğer cirosu bulunan cirantaların diğer dosyalarda da mevcut olduğu, her ne kadar kıymetli evraklar illetten mücerret ise de işbu dosya kapsamında davalının çeki neden elinde bulundurduğuna dair herhangi bir belge ya da delil ibraz etmediği birlikte değerlendirildiğinde davacının söz konusu icra takibi bakımından davalıya borçlu olmadığı tespit edilmiş olup davanın kabulüne ve İİK m. 72/5 kapsamında davalının haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşıldığından davacı lehine tazminata hükmedilmesine dair" verilen karar 25/02/2025 tarihinde kesinleşmiştir. Mahkememiz dosyasında aldırılan bilirkişi ek raporunda ; davacı vekilince dosyaya ibraz edilen ve incelenen 2022 muavin kayıtlarına göre davacı ile müdahil ... - ... arasında 01/01/2022 ile 31/12/2022 muavin kaydı kapsamında sürekli bir ticari alım satım ilişkisi ve faturalandırma yapılmış olduğu ve dolayısıyla davacı ile ... 'nun ticari ilişkisinin bulunduğu tespit edildiği, davacı ile müdahil ... arasındaki sürekli ticari ilişkilerinin varlığı tespit edilmiş olup bu kapsamda ... 'nun ticari borcunu ödemek üzere davacıya ödeme yerine geçmek üzere kargo ile çek göndermiş olmasının ticari yaşama uygun olduğu, dosyadaki tahsilat makbuzu kapsamında çek bedeli kadar ödeme yapılmış sayıldığını ve ...'nun çek tahsilat sayıldığından bu miktar borcundan kurtulmuş olduğunu , tahsilat makbuzu ile dava konusu çekin miktar ve tarih bakımından birebir uyumlu olduğundan çekin ödeme yerine davacıya gönderildiği ,davalı şirketin, dava dosyasına ticari defter kayıtlarını ibraz etmediği görülmüştür. Bu nedenle davalı şirket ile ciro sinsilesinde bulunan ... ... ... ve Ticaret A.Ş. arasında ticari ilişkinin bulunup bulunmadığı tespit edilemediği, dosyaya sunulan ... ATM nin ... sayılı kesin mahkeme kararı tespitleri ile uyumlu olarak müdahilin davacıya ticari ilişkisi yani mal ve hizmet alımı karşılığı çek gönderdiği çekin müdahil ... tarafından davacı şirkete ödeme olarak gönderildiği çekte ciranta ve hamil olarak görülen... ... cirolarının ise şekli ciro olup gerçek bir alacak/borç tespitinin yapılamadığı, emsal ... ATM ... sayılı mahkeme kararındaki cirantalar ile aynı sıralı cirantaların bu dosyada da aynen yer alması , kapalı şirketlerin kaşesinin yer alması, mahkeme kararında tespit edildiği üzere davalı şirketin uyaptan yapılan sorgulamada çıkan ceza ve hukuk davaları ile soruşturma dosyalarının varlığı şirketlerin çalıntı çeklerde sıkça karşılaşılan kaşe şirketlerinden olabileceği, dava konusu çekin gerçek bir ticari ilişki veya borç karşılığı olduğunun tespitinin yapılamadığı sahte ciro olarak atıldığı kanaatine varılmış olmakla ; dosya kapsamına uygun hükme dayanak bilirkişi ek raporu, ... ATM nin kesinleşen ... Esas sayılı dosyası ve tüm deliller kapsamında; davalı ... A.Ş ile dava konusu çeklerde kendinden önceki cirantalar aralarındaki ticari ilişkinin var olup olmadığı hususuna ilişkin her hangi bir kayıt ibraz edilmediği, dava konusu çeklerin davalı tarafından elde edilmesinın de davalı tarafından ispat edilememiş olması karşısında, çeklerin ciro yoluyla elde edilmesinde kendisinden önceki ciranta ... ve Ticaret A.Ş ile olan Ticari ilişkininin olup olmadığı, dava konusu çekin ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, Davalı ile dava dışı çekte ciranta olan ... ... A.Ş adına her hangi bir mal ve hizmet faturası düzenlenip düzenlenmediği gibi hususların tespitinin imkan dahilinde olabileceği, davalı tarafından ticari defter kayıt ve belgelerini de incelemeye sunmamış olduğu, UYAP sisteminden yapılan kontrollerde dava konusu edilmeyen farklı çeklerin de benzer ciro silsileleriyle davalıya geçtiği ve davalı tarafından bankaya ibraz edildiği görülmüş, bunun üzerinde UYAP sisteminde yapılan tespitler itibariyle, davalının farklı çok sayıda olayda, elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/farklı firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Bu durumda basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğu , davalı hakkında buna benzer başka vakalara dayalı yargılamanın devam etmesi hususları göz önüne alındığında çeki elde etmekte kötü niyetli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Davacının istirdat istemli davasının KABULÜ İLE; 1-).... İcra Dairesi ... E. Sayılı icra dosyasıyla takibe konu olan ... Bankası 28.02.2023 vade tarihli ... seri numaralı 100.000 TL bedelli çekin davalı ... San. Ve Tic. A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin davacının .... İcra Dairesi ... E. Sayılı icra dosyasıyla takibe konu olan borca ilişkin dosya borçlusu görünen ... ..., ... ve ...'nun davalıya karşı borçlu olmadığının tespiti talebinin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, 2-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 7.633,17-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 1.908,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.724,87-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-)Davacının yaptığı 269,85-TL başvuru harcı, 1.908,30-TL peşin harç, 38,40-TL vekalet harcı, 13.189,25-TL bilirkişi ücreti ile davetiye masrafı olmak üzere toplam 15.405,80-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 45.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine, Dair davacı vekilinin ve Fer'i müdahil vekilinin yüzüne karşı, davalının / vekilinin yokluğunda; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/11/2025

Katip ... (E-imzalı)

Hakim ... (E-imzalı)