İlk Derece Mahkemesi 2025/231 E. 2025/947 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/231 Esas KARAR NO : 2025/947 DAVA : İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ: 13/03/2025 KARAR TARİHİ: 23/10/2025 Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil şirkete, keşideci tarafından, ticari ilişki sebebiyle, ... ...bankA.Ş, Güzelyalı Şubesine ait, 91.000,00 TL bedelli, 22.11.2022 keşide tarihli, 17.12.2024 vade tarihli, ... seri numaralı çek keşide edildiğini, çekin müvekkilinin ticari ilişkisi sebebiyle,... Ambalaj Ltd. Şti'ye göndermek üzere ...Kargo Şirketine teslim edildiğini, çekin kargo firmasında çalındığını, kargo görevlisinin kargoların çalındığına ilişkin ifadesinin dilekçe ekinde bulunduğunu, söz konusu çekin müvekkili şirketin bilgisi ve rızası dışında kargodan çalındığından müvekkili şirketçe çek iptali davasının ikame edildiğini, ödeme yasağı kararının alındığını ve Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, ... Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası üzerinden ikame edilen çek iptali davasında, bankaya yazılan müzekkereler sonucu ödeme yasağı kararının devam ederken, çekin bankaya sunulduğunun bilgisi edinildiğini, dava konusu çekin, kötüniyetli davalı tarafından bankaya ibraz olunduğunu, müvekkili şirketin haksız yere icra tehdidi ile karşı karşıya kaldığından taraflarınca davalı ve davalıdan önceki cirantaya karşı, icra takibinden önce açılacak menfi tespitn davasına esas olmak üzere arabuluculuğa başvurulduğunu, davalı şirketten önceki ciranta, yani çek çalındıktan sonra ilk cirolayan şirket dava dışı ...Limited Şirketi olduğunu, arabuluculuk sürecinde, tüm çabalara rağmen bu şirkete ulaşılamadığını, zira şirketin paravan olduğnu, çeki davalıya ciroladığını ve müvekkili şirketin arabulucuk sürecine başvurduğundan davalı şirketin haberdar olduğundan, yine kötü niyetli bir şekilde çekin icra takibine konulduğunu, fakat borçlu olarak müvekkili şirketin gösterilmediğini, davalının çalınan çeki iyi niyetle iktisap etmediğinin ortada olduğunu, gerek paravan şirketinden ele geçirmesi gerekse arabuluculuk sürecine müvekkili şirketçe başvurulduğunu öğrenir öğrenmez, müvekkili şirketi devre dışı bırakılarak diğer cirantalara karşı icra takibine girişilmesi ile bunun ispat olunduğunu, kaldı ki çekin çalındığına dair ifade tutanaklarının da mevcut olduğunu, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyası üzerinden ikame edilen çek iptali davasında, işbu çekin iadesi davasını ikame etmek için taraflarına iki haftalık süre verildiğini ve davanın süresinde ikame olunduğunu beyanla ...bank AŞ Güzelyalı Şubesinin 91.000,00 TL bedelli, 22.11.2022 keşide tarihli, ... seri numaralı çek hakkında öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile müvekkili şirketin yetkili hamil olması hasebiyle çekin davalıdan alınarak müvekkili şirkete iade edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememiz 23.10.2025 tarihli celsesinde hazır bulunan davacı şirket yetkilisi, ...; "ben davacı şirketin yetkilisiyim. Daya konu çeki kargoya vermiştim kargo aşamasında çek çalınmıştır. Davalı şirketi bilmiyorum. Kendilerinin çeki ne şekilde ele geçirdiklerini bilmiyorum kargo şirketinin çalışanı ile görüştüğümde kargo aracından kargo poşetlerinin çalındığını öğrendim." beyanında bulunmuştur. DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ; Davalı ...ne dava dilekçesi ve ekleri ile tensip zaptı usulüne uygun davetiye ile tebliğ edilmiş, ancak davalı tarafından dilekçeler aşamasında davaya cevap verilmemiş, duruşmalara iştirak edilmemiştir. DOSYANIN SAFAHATI: i)Mahkememiz 17.03.2025 tarihli ara kararı ile dosyanın mevcut durumu itibariyle davalı takip alacaklısının çeki TTK'nın 792. maddesi anlamında kötüniyetle ve/veya ağır bir kusur ile iktisap etmiş olduğu yönünde mahkememizde kanaat verecek şekilde talebe konu iddialar yaklaşık olarak ispatlanabilmiş olmadığından davacının ihtiyati tedbir isteminin reddine dair karar verilmiştir. ii)Davacı tarafça eldeki dava açılmadan evvel 10.01.2025 tarihli talep dilekçesi ile dava konusu çekin bankadan ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması talepli İİK md. 72/2 kapsamında ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu, karşı tarafların dosyamız davalısı ile dava dışı ...Yapı Dekorasyon Temizlik Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu,... D.iş sayılı dosyası üzerinden verilen 13.01.2025 tarihli karar ile İhtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile, tedbir talep edilen çekin, ... ve ... Yapı Dekorasyon Temizlik Tarım Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından icra takibine konu edilmemesi yönünden ihtiyati tedbir konulmasına, HMK 389 ve devamı maddeleri uyarınca davanın tarafı olmayan 3.kişilerin hukukunu etkiler şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğinden davaya konu çekin 3.şahıslar tarafından başlatılacak icra takiplerinin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir isteminin reddine dair karar verildiği, İhtiyati tedbir kararına karşı itiraz eden karşı taraf ... vekili tarafından... D.iş sayılı dosyasına sunulan ihtiyati tedbirin kaldırılması talepli dilekçesi ile; talep eden tarafça süresi içerisinde esasa ilişkin dava açılmadığından ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını ve ihtiyati tedbir kararının kaldırıldığına dair İstanbul Anadolu...İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına müzekkere yazılmasının talep edildiği, ... Mahkemesince HMK. 394/2 maddesi gereği esas hakkında dava açıldığından ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazın Mahkememizce değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek talep dilekçesi ve dosya suretinin Mahkememize gönderildiği, Mahkememiz 18.06.2025 tarihli ara kararı ile, talep eden davacı vekilince sunulan 20.01.2025 tarihli dilekçe ile ihtiyati tedbir kararının uygulanmasına yönelik talepte bulunulması üzerine ... Mahkemesince ihtiyati tedbir kararının 20.01.2025 tarihinde İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasına gönderildiği, tedbir kararının uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren esas hakkında davanın açılması gereken 2 haftalık kesin sürenin 03/02/2025 tarihi itibariyle dolduğu ve talep eden davacı vekilince belirtilen ara karar uyarınca karşı taraflara karşı esas hakkındaki davanın açılmadığı, yine davacının eldeki dosya kapsamında TTK md. 792 gereği çekin istirdatı talepli davanın açıldığı, dava dilekçesinde ileri sürülen ihtiyati tedbir talebinin Mahkememiz 17/03/2025 tarihli ara kararı ile dosyanın mevcut durumu itibariyle davalı takip alacaklısının çeki TTK'nın 792. maddesi anlamında kötüniyetle ve/veya ağır bir kusur ile iktisap etmiş olduğu yönünde mahkememizde kanaat verecek şekilde talebe konu iddialar yaklaşık olarak ispatlanabilmiş olmadığından davacının ihtiyati tedbir isteminin reddinde karar verildiği de gözetilerek ... D.iş sayılı dosyasında verilen ... Karar sayılı 13/01/2025 tarihli ihtiyati tedbir kararına davalı tarafından yapılan itirazın kabulü ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verildiği, kararın infazı için İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına müzekkerenin yazıldığı anlaşılmıştır. DELİLLER: 1-... bank A.Ş, Güzelyalı Şubesine ait, 91.000,00 TL bedelli, 22.11.2022 keşide tarihli, 17.12.2024 vade tarihli, ... seri numaralı çek 2-İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası Uyap sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; davacı ... Tanıtım Sanayi ve Ticaret Limited şirketi vekili Av. ... tarafından 05.11.2024 tarihinde ... bank A.Ş, Güzelyalı Şubesine ait, 91.000,00 TL bedelli, 22.11.2022 keşide tarihli, 17.12.2024 vade tarihli, ...seri numaralı çeke ilişkin zayi nedeniyle kıymetli evrak iptaline ilişkin açılan dava olduğu, yargılama devamında muhatap bankaya yazılan müzekkere ile davaya konu çekin ... Bankası tarafından takas ortamında ibraz edildiğinin anlaşılması üzerine mahkemece davacı vekiline 27.02.2025 tarihli celsede dava konusu çeki elinde bulunduran ... Bina İnşaat ve Madencilik Tic. Ltd. Şti. aleyhine istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, Mahkemece 17.04.2025 tarihli karar ile dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır. 3-Banka cevabi yazısı Mahkememizce, ... +bank A.Ş, Güzelyalı Şubesine yazılan müzekkereye verilen cevapta, davaya konu çekin 17.12.2024 tarihinde ... Bankası A.Ş. tarafından elektronik takas ortamında ibraz edilmiş olduğunun bildirilmesi üzerine, çekin kim tarafından ibraz edildiğinin ve ödenip ödenmediğinin, çekin ibraz anındaki önlü arkalı okunaklı görüntüsünün temini hususunda Mahkememizce...Bankası A.Ş.'ye müzekkere yazılmış,... Bankası A.Ş. tarafından müzekkereye verilen cevabi yazı ile davaya konu çekin ... Tic. Lt.d. Şti. tarafından Sarıgazi şubesine ibraz edildiği, 11/12/2024 tarihinde banka kayıtlarına giriş yapıldığı, söz konusu çekin 17/12/2024 tarihinde takas aracılığı ile mahkemelik çek işlemi gördüğü bildirilerek ibraz anındaki çek görüntüsü sunulmuştur. 4-...Mahkemesinin .... D.iş sayılı dosyası Uyap sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; davacı tarafça eldeki dava açılmadan evvel 10.01.2025 tarihli talep dilekçesi ile dava konusu çekin bankadan ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması talepli İİK md. 72/2 kapsamında ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu, karşı tarafların dosyamız davalısı ile dava dışı ... Şirketi olduğu, Mahkemece 13.01.2025 tarihli karar ile İhtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile, talep eden tarafından İİK'nin 72/3 maddesi gereğince takdiren talep konusu 91.000,00 TL'nin %20'si oranında 18.200,00 TL nakdi teminat yatırılmasına veya aynı miktarda kesin ve süresiz muteber banka teminat mektubunun dosyaya sunduğu takdirde ...bank A.Ş, Güzelyalı Şubesi, 17.12.2024 tarihli, ...seri numaralı çek hakkında aleyhine tedbir talep edilen ... ve ... Limited Şirketi tarafından başlatılacak (3.kişilerin hakkı saklı kalmak kaydıyla) icra takiplerinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, talep edenin davaya konu çek nedeniyle 3.şahıslar tarafından başlatılacak icra takiplerinin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir isteminin reddine, İhtiyati tedbir kararının uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren 2 hafta içerisinde esas hakkındaki dava açılmadığı takdirde ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalkacağı hususunun ihtarına, bu sürede dava açıldığı takdirde ihtiyati tedbir kararının devam edip etmeyeceği hususunun asıl davaya bakan mahkemece değerlendirilmesine dair karar verildiği, talep eden vekilince süresinde teminat bedelinin Mahkeme veznesine depo edildiği, kararın İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına gönderildiği anlaşılmıştır. 5-İstanbul Anadolu...icra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası Uyap sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; alacaklısının ..., borçluların ... Taahhüt İnşaat Mimarlık San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... Yapı Dekorasyon Temizlik Tarım Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ...Hayvancılık Et ve Süt Ürünleri Ltd. Şti. Ve... olduğu, 17.12.2024 günlü ... seri nolu 91.000,00-TL bedelli çeke dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile 08.01.2025 tarihinde başlatılan takipte 91.000,00-TL asıl alacak, işlemiş faiz, çek tazminatı ve komisyonu olmak üzere toplam 03.142,89-TL alacağın tahsilinin talep edildiği, icra müdürlüğünün 22.01.2025 tarihli kararı ile ...t Mahkemesinin 13.01.2025 tarih... D.iş 2025/60 K. Sayılı takibin tedbiren durdurulmasına kararı üzerine takibin durdurulması yönünden işlem yapılmasına karar verildiği, anlaşılmıştır. 6-Tanık beyanı Mahkememiz 23.10.2025 tarihli celsesinde dinlenen, davacı tanığı, ...; "ben davacı şirkette satış elemanı olarak yaklaşık geçtiğimiz yıl mayıs ayından bu yana çalışıyorum. Şirketin ünvanını tam olarak bilmiyorum ancak istinye parkta bulunan bir firmaya yapmış olduğumuz mal satışı sonrasında dava konusu çeki ben kendilerinden almıştım. Sonrasında çeki ... beye teslim ettim kendisi çeki kargolamış ve kargo aşamasında çek çalınmış, ben davalı şirketi bilmiyorum, çek normalde kargo ile ... Ambalaj şirketine gönderilecekti. Davalının çeki ne surette elde ettiğini bilmiyorum kendileriyle herhangi bir ticari ilişkimiz yoktur." beyanında bulunmuştur. Davacı tarafça bildirilen tanık Bahadır Bektaş'ın beyanı hususunda mahkememizce İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimatın yazıldığı, talimat duruşmasında hazır bulunmayan tanık adına talimat mahkemesince ihzar müzekkeresinin yazıldığı, ilgili kolluk tarafından ihzara verilen cevapta tanığın adreste yapılan araştırmada kendisine ulaşılamadığının bildirildiği, talimat mahkemesince talimatın bila ikmal iade edildiği anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE: Dava, TTK md. 792 gereğince çekin davalıdan istirdatı istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; ... bank A.Ş. Güzelyalı İstoç Şubesine ait... seri nolu, 17.12.2024 keşide tarihli, keşidecisi ... Şirketi olan, 91.000,00-TL bedelli çekin davacı ...rızası dışında elinden çıkıp çıkmadığı, davalının çeki iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu olup olmadığı, davacının bu sebeplerle çekin istirdadını talep edip edemeyeceği konusunda toplanmaktadır. Yargıtay HGK'nın ... Esas ... Karar sayılı 06/04/2021 tarihli kararında da belirtildiği üzere; "6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi; “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” hükmünü haiz olup anılan kanunî hüküm bağlamında iyi niyetli hamilin hak sahibi olmayan kimselerden elde ettiği kazanımlar korunmaktadır. Bu kapsamda bir kimsenin muntazam bir ciro zinciriyle çeki iktisabı, kendisine ancak şekli anlamda meşru hamil sıfatını kazandıracak olup maddi hukuk anlamında hak sahipliğinin mevcudiyeti için devralanın çeki iktisabında kötü niyetinin yahut ağır kusurunun bulunmaması gerekmektedir. Aksi takdirde 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılacak istirdat davası sonucu çeki iadeye mecbur kalır (Kendigelen, A.: Çek Hukuku, İstanbul 2019, s. 237-238). İstirdat davası olarak nitelenen bu dava özü itibariyle menkullerin iadesini sağlamak için açılan menkul davası niteliğindedir. Medeni hukukta bu dava gasp, çalınma veya zayi hâllerinde sadece kötü niyetli değil, iyi niyetli hamile karşı da açılmakta ise de, kambiyo senetleri yönünden bir sınırlama getirilmiş ve aynî haklardaki genel prensipten ayrılmak suretiyle, söz konusu davanın yalnızca kötü niyetli veya senedi iktisabında ağır kusuru bulunan kimselere karşı açılabileceği esası benimsenmiştir. Bu tür davalarda, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir (..., F.: Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 2000, s. 294). Bu kapsamda yukarıda anılan kanunî düzenleme, emre yazılı çeklerle ilgili olarak, hamile yazılı senetlere ilişkin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 990. maddesine paralel bir koruma sağlamakta olup bahse konu maddeye göre, “Zilyet, iradesi dışında elinden çıkmış olsa bile, para ve hamile yazılı senetleri iyiniyetle edinmiş olan kimseye karşı taşınır davası açamaz.” Ancak hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusuru bulunduğu takdirde iade davası açılabilecektir. 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise, senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Yine, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesindeki “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa...” ibaresi, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir. Ancak çeki çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin senedi ciro ile devretmesi hâlinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan, başka bir deyişle kötü niyetli ve ağır kusurlu bulunmayan yeni hamil korunur. Bu tür davalarda, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkarak yeni hamil tarafından kötü niyet veya ağır kusur ile iktisap edildiği iddiasını ispat külfeti davacıya ait olup anılan olgular tanık dâhil her türlü delile kanıtlanabilir. " Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafından rızası dışında elinden çıkan dava konusu çek için.... Mahkemesinde çek iptali davasının açıldığı, açılan davadaki yargılama sırasında muhatap bankaya yazılan müzekkere ile davaya konu çekin ... Bankası tarafından takas ortamında davalı tarafından ibraz edildiğinin anlaşıldığı, İstanbul Anadolu ... Mahkemesi tarafından verilen ödeme yasağı kararı gereği çek bedelinin banka tarafından ödenmediği, davalının çeke hamil olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu çekin dosya içerisinde bulunan suretinin incelenmesinde, ciro zincirinde herhangi bir kopukluk bulunmadığı anlaşıldığından davalı yan, kanuna uygun olarak muntazam bir ciro zinciri ile 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesi anlamında çekin yetkili hamilidir. Davalının 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre hak sahipliğinin belirlenmiş olması karşısında, çeki istirdadına ilişkin talebin kabulü için davalının çeki iktisabında TTK’nın 792. maddesi anlamında çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat yükü davacı tarafa aittir. Davacı tarafından bildirilen tanığın beyanı alınmış ise de, tanık anlatımları yalnız çekin kargo aşamasında kaybolduğu yönünde olmuş, tanık beyanında davalının çeki hangi surette elde ettiğini bilmediğini beyan etmiştir. Mevcut dosya durumu itibariyle zayi nedeniyle çek iptali davasının açılmış olması, davalının çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispata yeterli olmadığından ve dosya kapsamında davacının davalı yanın çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispata elverişli herhangi bir delil bildirmediği, yemin deliline de dayanılmadığı görüldüğünden sübut bulmayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-DAVANIN REDDİNE, 2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL red harcının peşin alınan 1.564,30-TL harçtan mahsubu ile bakiye 948,90-TL harcın hüküm kesinletiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine, 3-Yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 4-Kararın kesinleşmesi ve istek halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden, kalan gider avansının derhal davacıya iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 23/10/2025

Katip ... ¸

Hakim ... ¸