İlk Derece Mahkemesi 2023/371 E. 2025/1014 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/371 Esas KARAR NO : 2025/1014

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/12/2022 KARAR TARİHİ : 13/10/2025 YAZIM TARİHİ : 05/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı tarafın 19/08/2019 tarihinde 317.849,49 TL alacaklı olduğuna dair hesap mutabakatı gönderdiğini, söz konusu 317.849,49 TL tutarlı ürünlerin teslim edilmediğini, keşideci olduğu ....... Bankası ........ Şubesine ait .... seri numaralı 31/12/2019 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çek, ....... Bankası ........ Şubesine ait ..... seri numaralı 30/09/2019 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çek, ....... Bankası ........ Şubesine ait ..... seri numaralı 31/10/2019 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çek, ..... bank ...... Şubesine ait ..... seri numaralı 30/09/2019 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çek, ..... bank .....Şubesine ait ..... seri numaralı 30/09/2019 keşide tarihli 40.000,00 TL bedelli çek, .... bank .... Şubesine ait ..... seri numaralı 31/10/2019 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çek, ..... bank ..... Şubesine ait ..... seri numaralı 31/10/2019 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli toplam 315.000,00 TL olan 7 adet çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine ve dava konusu çeklerin iptaline, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini” talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili ile davacı ...... ve oğlu ...... arasında 12.01.2018 tarihinden başlayan ticari bir ilişki olduğunu ve firmalar arasında (1,5) birbuçuk yıldır devam eden ticari ilişki neticesinde karşılıklı güven oluştuğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin şu şekilde işlediğini, davacının müvekkili şirketten satın almak istedikleri ürünlerin bedelleri karşılığında, müvekkili şirket emrine kendi çeklerini keşide ettiğini ve bazen kargo ile bazen de bizzat teslim ettiğini, davacı tarafından gönderilen çekler müvekkili şirketin eline geçtikten sonra müvekkili şirket çekleri kontrol edip davacının satın almak istedikleri ürünlerin bir kısmını kendi deposundan kalan kısmını ise tedarikçisi olan firmalardan karşıladığını, müvekkilinin davacıdan aldığı çeklerin bir kısmını tedarikçi firmalara bir kısmını ise kullandığı kredilerin teminatı olması için bankalara sunduğunu, bu tedarikçi firmaların düzenledikleri irsaliyeleri müvekkil şirket adına düzenlediğini ancak irsaliyelerde ürünlerin teslim edileceği yer olarak davacının adresini gösterdiklerini ve bu ürünleri davacının adresine imza karşılığı teslim ettiklerini, tedarikçi firmaların davacının istedikleri ürünleri davacıya teslim ettikten sonra ürünlere ait faturaları müvekkili şirket adına düzenlediğini, daha sonra ise müvekkili şirkette bu ürünler için ..... adına fatura düzenlediğini, taraflar arasındaki ticari ilişki bu şekilde başladığını, taraflar arasındaki ticari ilişki süresince tüm iletişim ve irtibat davacının oğlu ..... ile davalı müvekkil şirket yetkilisi ..... arasında gerçekleştiğini, taraflar arasında gerçekleşen ticari ilişki, satılan ürünler, siparişler, teslim edilen kambiyo evraklarına ilişkin taraflar arasında whatsapp mesajlaşmaları bulunduğunu, davacının dava dilekçesinde bahsi geçen (bu davada bahsi geçmeyen Çorum .... Asliye Hukuk Mahkemesinde menfi tespitini istediği 12 çek ve toplam 74 çek için) 7 çek için, 26.07.2019 tarihinde çaldırdığı iddiası ile Çorum Cumhuriyet Başsavcığına şikayette bulunduğunu, 16.08.2019 tarihinde ise çorum ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .....e. Dosyasından zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali için dava açtığını, keşideci tarafından açılmasının kanun tarafından yasaklandığı bu davayı Çorum .... Asliye Hukuk Mahkemesi hemen usulden reddetmediğini, kanuna aykırı şekilde açılan bu davayı hemen usulden reddetmediği gibi hiçbir gerekçe göstermeden davacı lehine teminatsız bir şekilde tedbir kararı (ödemeden men) verdiğini, Çorum .... Asliye Hukuk Mahkemesinin verdiği bu tedbir kararı neticesinde bankalar tarafından çeklere karşılıksızdır işlemi yapılmadığını, davacının bu davayı açmasının tek sebebi zaten çeklerine karşılıksızdır işlemi yapılmasını engellemek istemesi olduğunu ve Çorum .... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen teminatsız tedbir kararı neticesinde bu isteğini kısmen yerine getirdiğini, hem müvekkilinin hem de davacının diğer alacaklılarının elinde bulunan çeklerin bir kısmı karşılıksızdır işlemi görmediğini, karşılıksız işlemine tabi tutulmayan çeklerden dolayı davacı hakkında açılan karşılıksız çek şikayetlerinde icra ceza mahkemeleri davacı hakkında beraat kararı verdiğini, bu durum ise hem davalı müvekkili hem de davacının borçlu olduğu diğer kişileri zarara uğrattığını, bu şekilde hem müvekkili hem de diğer borçlularını dolandıran davacı ve davacını oğlunu resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlamasıyla şikayet ettiklerini, Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ..... soruşturma dosyası ile haklarında başlatılan soruşturma halen devam ettiğini, davacının bu davayı açmasının tek sebebi, davacı hakkında yaptıkları karşılıksız çek şikayetlerinden kaynaklandığını, davacı menfi tespitini istediği her çek için, çekle ilgili karşılıksızdır işlemine sebebiyet verme suçundan dolayı yargılandığı mahkemeleri dilekçesinde belirttiğini, davacı Çorum .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .....e. Dosyası ile açmış olduğu menfi tespit davasında toplam 12 adet çek için menfi tespit istemesine rağmen, huzurdaki davada bu sayıyı 7 adet çek ile sınırlandırdığını, müvekkilin elinde çok sayıda çek olmasına rağmen bunlardan sadece davacının dava dilekçesinde belirttiği çekler ile daha önce açmış olduğu menfi tespit davasında belirttiği çeklerin karşılıksızdır işlemine göre arkası yazıldığını, Çorum ...... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .....e. Dosyasının karara çıkması ve tedbir kararının kalkması nedeniyle davacının çeklerinin bir kısmı karşılıksızdır işlemine tabi tutulduğunu, davacı Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ..... soruşturma dosyasına verdiği 24.12.2020 tarihli ifadesinde kargo ile kıymetli evrak gönderme ve sipariş işlemlerini kabul ettiğini, davacının oğlu .....'da aynı tarihli ifadesinde davalı müvekkile ticari evrak kargoladığını açıkça ifade ettiğini, davacının Çorum ..... Asliye Hukuk Mahkemesinin .....e. Ve .....e. Sayılı dava dosyalarında, çekleri çaldırdığını ve davalı müvekkil ile irtibata geçip çekleri kendisinin teslim etmemesine rağmen çeklerin davalı müvekkilin eline nasıl geçtiğini öğrenmeye çalıştığını beyan ettiğini, ancak daha sonra Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....soruşturma dosyasına verdiği ifadede çekleri ve ticareti kabul ettiğini açıkça beyan ettiğini, davalı müvekkili ile arasında gerçekleşen ticaretin dolandırıcılık değil hukuki ihtilaf olduğunu iddia ettiğini, davacının İstanbul .... icra Hukuk Mahkemesinin .....e. Sayılı dosyasına sunduğu dava dilekçesinde, Çorum Cumhuriyet Başsavcılığının ..... soruşturma dosyasına sunduğu şikayet dilekçesi ve beyan dilekçelerinde, Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .... soruşturma dosyasına verdiği savunmalarda, Çorum .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .....e. Sayılı dosyasına sunduğu tüm dilekçelerde ve Çorum ..... Asliye Hukuk Mahkemesinin .....e. Dosyasına sunduğu tüm dilekçelerde 74 adet çekin tamamının boş olarak çalındığını söylediğini, huzurdaki davada bedelsizlik nedeniyle menfi tespitine karar verilmesi ve iadesi istenilen çekler, boş ve imzasız olarak çalındığı iddia edilen bu 74 adet çekin arasında olduğunu, davacının hiçbir iddiası birbiri ile tutarlı olmadığını, 2019 yılı Temmuz ayında çaldırdığını iddia ettiği çeklerden bir kısmını davacının 2019 yılı Ocak-Şubat-Mart-Nisan-Mayıs-Haziran aylarında banka vasıtasıyla ödediğini, bir kimse 6 ay önce ödediği çekleri 6 ay sonra boş şekilde nasıl çaldırabileceğini, davacının bu iddiaları dahi dolandırıcılığını ispat ettiğini, davacı çelişkili ve kötüniyetli iddilarını ispatla mükellef olduğunu, haksız ve kötüniyetli olarak açılan davanın reddine, kötü niyetli davacı aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile dava değerinin %50'si oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri (HMK m.323), dava vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. 23/11/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda; - Davacı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK’nın 64. Maddesi ve 6100 sayılı HMK’nın 222. Maddesi de göz önüne alınarak sahipleri lehine delil olma özelliğine haiz olduğu, - Davacı ticari defterlerine göre taraflar arasında borç alacak ilişkisi olmadığı, - Davacı tarafından farklı tarih ve tutarlarda davalıya çek verildiği kayıtlara alındığı, ancak çoğu kayıtta çek numarası vb. yer almadığı için davaya konu çeklerin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığının tespiti mümkün olmadığı, Sonuç ve kanaatine varılmıştır. 31/07/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda; 1-) Davacı yana ait ticari defterleri Çorum .... Asliye Hukuk Mahkemesi’ne Talimat yazılarak incelenmiş olduğu, Talimat ile alınan 03/11/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda “Davacı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK’nın 64. Maddesi ve 6100 sayılı HMK’nın 222. Maddesi de göz önüne alınarak sahipleri lehine delil olma özelliğine haiz olduğu” değerlendirilmiş olduğu görülmüş olduğu, 2-) Davalının 2018 yılına ait envanter defteri incelemeye sunulmadığı için, 2018 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olup olmadığı tespiti yapılamamış olduğu, Davalının 2019 ve 2020 yıllarına ait Ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu tespit edilmiş olduğu, 3-) İhbar Olunan ..... HIRDAVAT İNŞAAT TEKSTİL 2019 yılına ait Ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, 4-) İhbar Olunan ..... KİMYA TİCARET’e ait 2019 yılına ait ticari defterler “Firmalarının 18.03.2019 tarihinde bir yangın felaketi yaşamış olup, söz konusu yangında ilgili döneme ait evrak ve defterlerin zayi olmuş olduğu” belirtilerek incelemeye sunulmamış olduğu, sadece davalı..... Yapı Cari hesap ekstreleri sunulmuş olduğu, 5-) İhbar Olunan ..... İTHALAT 2019 yılına ait Ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, 6-) İhbar Olunan .....MAKİNA 2019 yılı Ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, 7-) İhbar Olunan .... MÜMESSİLLİK tarafından ticari defterler inceleme için sunulmamış olduğu, İnceleme günü sadece 2018,2019,2021 yılları Cari hesap ekstreleri faturalar ve ambar sevk fişleri dökümleri incelemeye sunulmuş olduğu, 8-) Talimat ile alınmış Bilirkişi Rapor ekinde dosyaya sunulu davacı ticari defterlerine göre davalı ..... YAPI cari hesap ekstresine göre, mutabakat tarihi olan 19.08.2019 tarihi itibariyle ..... No.lu cari hesapta davacının 267.824,84 TL Alacaklı, ..... No.lu cari hesapta davacının 162.981,13 TL Borçlu, .... No.lu cari hesapta davacının 104.843,89 TL Borçlu, kümülatif olarak (267.824,84 TL-162.981,13 TL-104.843,89 TL) 0,18 TL Borçlu oldukları, 0,18 TL Kuruş farkının da 31.12.2019 tarihinde küsurat kapama açıklaması ile kapatılmış olduğu, 31.12.2019 tarihi itibariyle davacının davalı yandan bir alacağı yada davalı yana borcu olmadığı tespit edilmiş olduğu, 9-) Davalı ticari defterlerine göre, 07.08.2019 tarihi itibariyle 317.849,49 TL Borçlu oldukları, mutabakat mektubu tarihi olan 19.08.2019 tarihinde davalı tarafından davacı yana ..... numaralı 5.807,94 TL’lik fatura düzenlenmesi sonrasında 19.08.2019 tarihi itibariyle davalının davacıya 312.041,55 TL Borçlu oldukları tespit edilmiş olduğu, Dosyaya sunulu Davalı yan tarafından Davacı yana gönderilmiş mutabakat mektubunda Davalı yan tarafından davacı yana 317.849,49 TL Borçlu oldukları, davacının alacaklı olduklarına dair mutabakat gönderdikleri ve davacı yan tarafından bu tutarda mutabık olduklarına dair imza atılmış olduğu görülmekte olduğu, Davalı ticari defterlerine göre, 31.12.2019 tarihi itibariyle davalının davacı yandan 1.068.796,64 TL Alacaklı oldukları tespit edilmiş olduğu, 10-) Talimat ile alınmış Bilirkişi Raporu ekinde dosyaya sunulu davacı ticari defterlerine göre davalı yan cari hesap ekstresi ile davalı ticari defterlerine göre davacı cari hesap ekstreleri karşılaştırma yapıldığında cari hesap farklılıkları tespit edilmiş olduğu, Davalı ticari defterlerinde olup Davacı cari hesap ekstresinde birebir karşılığı olmayan cari hesap hareketler net toplam tutarının 391.796,84 TL olduğu, 07.08.2019 tarihli mutabakat mektup tarihine kadar davacı cari hesap ekstresinde olan, fakat davalı cari hesap ekstresinde karşılığı tespit edilemeyen cari hesap hareketler toplam tutarının 675.909,87 TL olduğu, Tarafların ikisinin de TABLO.1 ve TABLO.2’de görünen 07.08.2019 tarihli mutabakat mektup tarihine kadar tespit edilebilen cari hesap farklıklarının net farkının (675.909,87 TL-993.759,54 TL) 317.849,67 TL olduğu, bu tutarın 07.08.2019 tarihli mutabakat mektubunda mutabık kalınan tutara denk geldiği, 11-) Talimat ile alınmış Bilirkişi Raporu ekinde dosyaya sunulmuş Davacı cari hesap ekstresinde 31.07.2022 tarihinden sonra davalı yan ile ilgili cari hesap hareketi olmadığı görülmekte olduğu, Yukarıdaki TABLO.1 ve TABLO.2’de yer alan tarafların cari hesap hareket farklılıklarının açıklandığı hareketlere ait taraflarca herbir kalem yönünden ilgili belgelerin ve dayanak belgelerin ayrı döküm alınarak fark kalemleri bazında grup yapılarak klasör halinde Sayın Mahkeme’ye sunulması gerektiği değerlendirilmiş olduğu, Davacı cari hesap ekstresinde görünmeyen davalı tarafından davacı yana düzenlenmiş TABLO.1’de detayları görünen Faturaların döküm alınırken teslimat belgelerinin de altına eklenmesi gerektiği, direk davalı tarafından teslimat yapılmayıp İhbar olunan şirketlerden davalı adına direk davacı yana teslim edilmiş ürün varsa da ihbar olunan şirketlerden davalı yana bu teslimatla ilgili düzenlenmiş fatura suretlerinin ve teslimat belgelerinin birebir eklenmesi örtüştürülmesi gerektiği değerlendirilmiş olduğu, Bu belgelerin dosyaya sunulması sonrasında İhbar olunan şirketlerden ticari defter ve/veya ekstre sunan firmaların ticari defterlerinde de dosyaya fiziki sunulmuş ilgili faturaların kayıtlı olup olmadığı kontrol edilebileceğini, Aynı şekilde taraflar arasında çek-banka ödeme farklılıklarına ait teslim makbuzlarının çek giriş çıkış bordrolarının ve çek görüntülerinin ödeme bazında döküm alınarak grup yapılarak klasöre eklenmesi gerektiği değerlendirilmiş olduğu, Taraflarca Sayın Mahkemeye liste verilmesi halinde, Sayın Mahkeme tarafından davacı tarafındandavalı yana verilen keşide tarihi 2019 yılı olan tüm çeklerin ilgili bankalardan tahsil edilip edilmediği ve çeklerin önlü arkalı fotokopilerinin sorgulaması yapılabileceği değerlendirilmiş olduğu, Takdirin Sayın Mahkemenize it olduğu, Bu belgelerin klasör halinde fiziki olarak da dosyaya sunulması halinde toplam tutarı 315.000 TL olan 7 Adet çekten dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığı tespiti yapılabileceği değerlendirilmiş olduğu, Takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu, Sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; İşbu dava Çorum ..... Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... Esas, ..... Karar sayılı yetkisizlik kararı ile Mahkememize tevzi olmuştur. Dava; menfi tespit istemine ilişkin olup, davacı, davalı ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında verilen 7 adet çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, söz konusu çeklerin karşılığı malların gönderilmediğini belirterek bedelsizlik iddiasında bulunmuş, davalı ise davacının iddialarının yersiz olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında temin edilen malların davacıya gönderildiğini, karşılığında davacının çek verdiğini, çeklerin karşılıksızdır işlemine tabi tutulmaması için eldeki dava ve benzeri davaların açıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden davalıda olmakla beraber alacağın kaynağı kambiyo senedi ise bu kez ispat yükü yer değiştirir ve borçlu olmadığını davacının ispat etmesi gerekmektedir. Somut olayda, dava konusu çeklerin yasal unsurları taşıdığı ve kambiyo senedi niteliği gereği temel ilişkiden mücerret borç ikrarını içerdiği, davacı tarafından çeklerin bedelsiz olduğunun iddia edildiği, davada ispat yükünün davacıda olduğu, davacı tarafından yazılı bir delil gösterilmediği gibi mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, davacının defterlerinde dava dilekçesinde iddia ettiği gibi bir şekilde dava konusu çeklerden dolayı davalıdan alacaklı bulunduğu yönünde bir kayıt olmadığı, taraflar arasında borç alacak ilişkisi olmadığı, davacı tarafından farklı tarih ve tutarlarda davalıya çek verildiği kayıtlara alındığı, ancak çoğu kayıtta çek numarası vb. yer almadığı için davaya konu çeklerin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığının tespiti mümkün olmadığı dava konusu çeklerin kayıtlarının davacı defterlerinde kayıtlı olup olmadığının tespiti mümkün olmadığı, davalı defterlerinde de davacıya borçlu olduğuna dair kayıt içermediği, davalının mutabakattan sonraki tarih olan 31.12.2019 tarihi itibariyle aksine davacıdan alacaklı bulunduğu, tarafların defter ve kayıtlarının birbirini doğrulamadığı, davacının kendi kayıtları ile iddiasını ispatlayamadığı ve yazılı deliller ile ispatlanması gereken çeklerin bedelsiz olduğu yönündeki iddiasını usulüne uygun deliller ile ispatlamadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE; Alınması gereken 615,40-TL karar harcından dava açılırken yatırılan 5.379,42-TL indirilmesi ile fazlaca alınan 4.764,02-TL harcın davacıya geri verilmesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan 393,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davalı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan 50.400,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/10/2025

Katip .... ☪ e-imzalıdır. ☪

Hakim .... ☪ e-imzalıdır. ☪