İlk Derece Mahkemesi 2023/339 E. 2026/500 K.

T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/339 Esas - 2026/500 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ K A R A R ESAS NO : 2023/339 Esas KARAR NO : 2026/500

....

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 11/05/2023 KARAR TARİHİ : 17/06/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/07/2026 DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, .... ilgili kuruluşlarından olup sermayesinin tamamının hazineye ait bir İktisadi Devlet Teşekkülü olduğunu, piyasa içerisinde bağımsız olarak sözleşmeler yapıp yürütmekle birlikte kanunlar ve mevcut sözleşmeler gereği kendisine devredilen sözleşmeleri de yürütmeye devam ettiğini, bunlar içerisinde .... tarafından imzalanmış olan uygulama sözleşmeleri gereği yapılmış enerji alım ve satım anlaşmalarının da bulunduğunu, dava konusu uygulama sözleşmesi gereği imzalanmış olan enerji satım anlaşmasının kuruluşlarınca devir alınarak yürütüldüğünü, öncelikle davalı şirket ile ..... ve daha sonra da bu sözleşmeye bağlı iki adet uygulama protokolü imzalandığını, kuruluşlarının bu sözleşmelerin tarafı olmadığını, dava konusu olayda teşekküllerinin uygulama sözleşmesinin uygulanması ve sonlanmasıyla ilgili olarak Bakanlık talimatlarıyla hareket ettiklerini, uygulama sözleşmesine göre sözleşmenin 30/12/2020 tarihinde sona ermesi gerektiğinin Bakanlık tarafından tespit edilip teşekküllerine bildirildiğini, buna bağlı olarak teşekküllerince bu tarihten sonra yapılan ödemelerin sözleşmesel ve hukuki dayanağını kaybettiğini, sözleşmenin sona erme tarihi olan 30/12/2020 tarihinden itibaren ödenmiş olan miktarın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi gerektiğini, dönemin 30/12/2020 - 07/11/2021 tarihleri arası olduğunu, Bakanlık tarafından 30/12/2020 - 07/11/2021 tarihleri arası toplam üretim miktarı ve yapılan ödeme tutarının teşekküllerinden talep edildiğini, söz konusu süre içerisinde şirketin 18.844.058 kWh enerji ürettiği, bu üretime karşılık dolar cinsinden 564.191.000 USD'nin ödeme tarihindeki kur ile 4.731.121,00 TL ödeme yapıldığı bilgisinin Bakanlığa verildiğini, işletme gideri 68.969 USD olup, toplam ödenen tutardan işletme giderlerinin çıkarılmasıyla bulunan tutarın 495.222 USD olduğunu, bu tutarın tarife eskalasyonunda kullanılan CPI katsayılarıyla güncellenmiş halinin 512.305,93 USD olduğunu belirterek bu miktarın her fatura bedelinin ödendiği tarihten itibaren hesaplanacak devlet bankalarının o yabancı parayla açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranında işleyecek faizi ile birlikte teşekküllerine iadesine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur. CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflarınca.... sayılı dosyasında karar verilmekle birlikte henüz kesinleşmediğini, bu kararın işbu dosyada verilecek kararı ilgilendirdiğinden kesinleşmesinin beklenmesi isteğinde bulunduklarını, uygulama sözleşmesinin 11.maddesi gereğince ... ile müvekkili şirket arasında imzalanan ....'nın bağımsız bir sözleşme olmadığını, bu nedenle asıl sözleşme hangi hukuka tabi ise ESA'nın da aynı hukuka tabi olup, uygulama sözleşmesinin 31.maddesi hükmü de gözetilerek görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan bahisle görev itirazında bulunduklarını, ... ile müvekkili şirket arasında 16/01/1997 tarihli imzalanan sözleşmenin 10.maddesinde .... hakemliğine müracaat edileceğinin belirtildiğini, bu usule uyulmadığını, yetkili mahkemenin.... olduğundan bahisle yetki itirazında bulunduklarını, açılan davanın ticari dava niteliğinde bulunmadığını, esasa ilişkin olarak da ... ... uygulama sözleşmesinin fon akış tablosunda belirtilen süre kadar işletilmesinin esas olduğunu, sözleşmeye göre Nisan 1998 tarihinde oluşturulan fon akış tablosuna göre tarife esasları belirlenmiş olup, tarifenin 20 yıllık işletme dönemi için olduğunu, hidroelektrik santralinin 07/11/2002 tarihinde işletmeye geçtiğini, 20 yıllık sürenin tek taraflı olarak kısaltılmasının söz konusu olmayacağını, USD üzerinden dava açılmış ise de, ödemenin ödeme tarihindeki kur üzerinden TL olarak ödendiğini, bu nedenle dava değerine itiraz ettiklerini belirterek davanın esastan da reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur. GEREKÇE :Dava, taraflar arasındaki enerji satışı konusundaki anlaşma kapsamında sürenin dolup, davacı tarafa devredilmesi gerekirken devredilmediği iddia edilen dönemde işletmeye devam edilmesinden kaynaklı sebepsiz zenginleşilen bedelin iadesi isteğine ilişkindir. Davanın niteliği gereği arabuluculuğa başvurulması zorunlu bulunduğu, başvurunun yapıldığı, 20/10/2022 tarihinde anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın düzenlendiği anlaşılmıştır. Davalı taraf görev itirazında bulunmuş ise de, davanın niteliği ve tarafların vasfı nazara alınarak mahkememiz görevli olmakla görev itirazı reddedilerek yargılama sürdürülmüştür. Davalı taraf yetki itirazında bulunmuş ise de davalının adresi .... olmakla HMK'nın 6.maddesi uyarınca yetki itirazı reddedilerek yargılama sürdürülmüştür. Dosya üzerinde ve ticari defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi heyeti 27/03/2024 tarihli raporlarında yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonunda sözleşmesi süresinin 30/12/2022 tarihinde dolduğunu, santralin kurulan devir kurulu tarafından 06/01/2022 günü saat 23:59'a sayaç endeksleri alınarak davacıya devredildiği, davalının devir süresinin uzamasında kusurunun bulunmadığı, devirin kendisine bildirilmesi akabinde tesisi devrettiği anlaşılmakla sebepsiz zenginleşme şartlarının oluşmadığını, mahkemece sebepsiz zenginleşme koşullarının oluştuğu kanaatine varılması halinde hesaplama yapılmak üzere bir kısım belge örneklerinin sunulması gerektiği bildirilmiştir. .... esas sayılı dosyanın akıbeti yargılama sırasında mahkemesinden sorulmuş, istinaf aşamasında olduğu bildirilmiştir. Davalı vekiline hesap yönünden bilirkişi raporunda belirtilen hususta belgeleri sunmak üzere süre verilmiş sonrasında dosya mevcut bilirkişi heyetine tevdi edilerek tarafların rapora itirazlarının ve sunulacak belge ve kayıtların incelenip irdelenmesi için ek rapor alınmış olup, bilirkişi heyeti 06/07/2024 tarihli ek raporunda itirazları değerlendirerek itiraz ve beyanların yasal mevzuat ve dosyadaki mevcut belgelere uygun düşmediği, kök rapordaki görüş ve kanaatin korunduğu, asıl raporda sunulması hususunda belirtilen belgelerin sunulmadığından hesaplama yapılamadığı bildirilmiştir. ... ...'in devrine ilişkin işlemin tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte sözleşmeye aykırılığı nedeniyle iptaline, muarazanın önlenmesine karar verilmesi isteğine ilişkin olup, yapılan yargılama sonucu 25/10/2022 tarihli kararla Gaziler ...'in 02/10/1998 yer teslim tarihinden itibaren 2 yıl (inşaat süresi)+90 gün (süre uzatımı)içerisinde 30/12/2020 tarihinde işletmeye geçmesi öngörüldüğünden ek protokol - 2 kapsamında ticari işletme süresinin 30/12/2020 tarihinde sona erdiği sonucuna ulaşılarak davalı bakanlığın 06/01/2022 tarihinde devir işlemlerini gerçekleştirmesinin uygun olduğu ve bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş, .... karar sayılı 17/10/2024 tarihli kararıyla, davacının 20 yıllık ticari işletme süresinin ticari işletmeye geçiler 07/11/2002 tarihinde başlayıp 07/11/2022 tarihinde sona erdiğinden davalı idarece davalı işletmeciye tebliğ edilen 28/12/2021 tarihli Gaziler ... devir işlemleri konulu yazı çerçevesinde yapılacağı belirtilen devre ilişkin işlemin tüm hüküm ve sonuçlarıyla sözleşmeye aykırılığının tespiti ile iptali suretiyle muarazanın önlenmesine karar verilmesi gerekirken, hatalı kabule dayalı davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne, davalı tarafından davacı şirkete yönelik yazılar Gaziler ... devir işlemleri konulu yazı çerçevesinde yapılacağı belirtilen.... ...'in devrine ilişkin işlemin tüm hüküm ve sonuçlarıyla sözleşmeye aykırılığının tespiti ile işlemin iptali suretiyle muarazanın önlenmesine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuş,.... karar sayılı ilamıyla ...rı onanmakla kararın 02/10/2025 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre, davacı taraf ; taraflar arasındaki sözleşmenin 30/10/2022 tarihinde sona erdiği iddiasıyla 30/12/2020-07/11/2021 tarihleri arasında şirkete haksız olarak ödenen işletmeden kaynaklı miktarın sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği iadesi isteğinde bulunmuş olup, .... sayılı kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulan .... sayılı kesinleşen kararıyla uygulama sözleşmesinin ikinci maddesi uyarınca inşaat süresi 2 yıl, işletme süresi ticari işletme tarihinden itibaren 20 yıl olmak üzere toplam 22 yıl olarak belirlenmiş, taraflarca 16/07/2002 tarihli ek protokol -2'nin düzenlenme amacı sözleşmeye devam edilerek ... tesisinin tamamlanıp işletmeye açılması olduğu, davacıya .... tarafından 25/05/2016 tarihinde üretim lisansı verildiği, üretim lisansının bitiş süresinin 07/11/2022 tarihli olduğu, ... inşaatının henüz tamamlanmadığı 16/07/2002 tarihinde yapılan ek protokol - 2 de inşaat süresi 2 yıl, işletme süresi ticari işletme tarihinden itibaren 20 yıl olmak üzere toplam 22 yıl belirlendiğine göre ...'in .... devir tarihinin tesisin ticari işletmeye geçtiği 07/11/2002 tarihinden itibaren 20 yıl sonra 07/11/2022 tarihi olduğu, 30/12/2020-07/11/2021 döneminin sürenin içerisindeki dönem olduğu sabit olmakla sebepsiz zenginleşme durumunun söz konusu olmadığı, haksız kullanım olmadığı anlaşılmakla açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davanın reddine, Alınması gerekli 732,00 TL harcın peşin alınan 170.691,13 TL harçtan mahsubuyla artan 169.959,13 TL harç bedelinin karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine, Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Davalı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup 1.009.754,43 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... nezdinde İstinaf kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine, Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.17/06/2026

.....