İlk Derece Mahkemesi 2023/289 E. 2026/127 K.

T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/289 KARAR NO : 2026/127

DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 10/10/2017 KARAR TARİHİ : 12/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında düzenlenen faktoring sözleşmesine istinaden 31.03.2016 tarihli limit onay bildirimi üzerine ihracat evrakları hazırlandığını ve ... şirketine 04.04.2016 tarihinde saat 10.22 de düzenlenen ... seri numaralı 148.750-€ bedel karşılığında gıda maddesi satışı gerçekleştirildiğini ancak bedelin alıcı tarafından ödenmediğini, davalı tarafın ihracat işlemleri gerçekleştirildikten çok sonra müvekkilİ şirkete garanti limitinin geçersiz olduğunu bildirdiğini iddia ettiğini ancak kendilerince bir iptal bildirimi alınmadığını, çok önemli olan bu konuda kendilerinin aranmadığını, bu durumun sözleşmeye ve Uluslararası Faktoring Kurallarının ... maddesine büyük bir aykırılık teşkil ettiğini, bilindiği üzere uluslararası faktoring uygulamalarında ihracat faktörünün yükümlüğü, müşterinin malı teslim ederek fatura suretlerini sunması üzerine derhal alacağın tamamını ödemekle yükümlü olduğunu ancak davalı ile yapılan görüşmelerin sonuçsuz kalması üzerine davalı ... Şirketine .... 15. Noterliği'nin ...tarihli ihtarnamesinin keşide edildiğini ancak sonuç alınamadığını, gerçekleştirilen ihracat sonucu davalı şirket ile müvekkili şirket arasında düzenlenen faktoring sözleşme hükümlerine ve bu sözleşmeye dayanak olan ... Kurallarına göre müvekkili şirkete fatura bedeli olan 148.750-€ rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...A.Ş. ile davacı ... Şti. arasında 16.02.2016 tarihli Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, davacı şirkete söz konusu faktoring sözleşmesine istinaden münhasıran ...a mukim ... gerçekleştirilecek ihracatları için 150.000-€’ya kadar bedelli 31.03.2016 tarihli Faktoring sistemi içinde Limit Onay Bildirimi (LOB) yapıldığını, taraflar arasında düzenlenen Faktoring Sözleşmesi ve Limit Onay Bildirimi; ... Factoring Uluslararası Faktoring Genel Kuralları) çerçevesinde yapılmış olmakla birlikte şartlara mutlak uyum gerektiğini, Faktoringe dayalı söz konusu ihracat işlemilerinin GRIF kuralları çerçevesinde uluslararası bir sigorta şirketi tarafından da sigortalandığını, birlikte bu sigorta şirketi tarafından muhabir faktoring şirketine, "alıcının ödeme davranışına ilişkin olumsuz bilgiler nedeniyle limitin iptal edildiğine" dair bilgi verildiğini, bu durumun muhabir faktoring şirketi tarafından da teyit edilip ve onaylandığını, kredi sigortacısının muhabir faktöre, alıcının ödeme davranışlarındaki olumsuz bilgileri iletmesi üzerine, garanti limitinin 04.04.2016 tarihli "limit iptal bildirimi" ile 01.04.2016 tarihi itibari ile iptal edildiğini, çok önemi olan bu durumun taraflar arasında imzalanmış olan “faksla talimat uygulama sözleşmesi" kapsamında davacıya 04.04.2016 tarihinde faks ile bildirildiğini, ve tebliğ edildiğini, yurt dışı ... Şti tarafından verilen Garanti Limitinin her zaman ve her an iptal edilebileceğini, bu konuda kendileri tarafından yapılabilecek tek şeyin bu durumu ihracatçıya bildirmek olduğunu, bildirim konusununda kendileri tarafından yerine getirildiğini, buna rağmen davacı tarafın, basiretli bir tacir gibi davranmayarak, tam da limit iptalinin bildirildiği tarihli fatura ile dava dışı yurt dışında mukim alıcı firmaya mal satışı gerçekleştirdiğini, ayrıca söz konusu malın, iptal tarihinden sonra gümrüğe verilmiş olduğunu, nakliye aşamasının ise çok daha sonraki tarihlerde yapılarak, Limit Bildirimindeki hükümlere davacı tarafından uyulmadığını, davacı zararının kendi kusurundan kaynaklandığını beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Mahkememize ait 23/01/2020 tarihli...E. - ... K. sayılı kararı ile davanın kabulüne, 148.750-Euro alacağın temerrüt tarihi olan 07/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair karar verildiği, anılan kararın davalı vekilince istinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi 13/04/2023 tarihli ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile; "davalının rapora itirazları ve rapor ile çelişik sunulu hukuki mütalaa sebebiyle yeni bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmesi, çelişkilerin giderilmesi, itirazların eksiksiz ve belirsiz olarak karşılanması, davacı iddiası- davalı savunması ve tarafların toplanan delillerinin teknik raporda karşılanması gerekmektedir." gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile; mahkememize ait 23/01/2020 tarih,... E. ... K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına dair karar verildiği ve dosyanın mahkememizin 2023/289 esas sırasına kaydının yapıldığı ve yargılamaya devam olunduğu görülmüştür. DELİLLER: 05/10/2023 tarihli ara karar ile; İstinaf kararı doğrultusunda bilirkişi raporu ile dosyaya sunulan uzman görüşü arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdi ile, istinaf kararında belirtilen hususlar doğrultusunda rapor düzenlenmesi istenilmiş olup; bilirkişi heyeti tarafından 03/01/2025 tarihli bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazları doğrultusunda en son rapor sunan bilirkişi heyetinden ek rapor alındığı, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 08/09/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda kök rapora yapılan itirazların tek tek değerlendirilerek "Davacının 31.03.2016 tarihli Limit Onay Bildiriminin gereklerini yerine getirmemiştir. Limit Onay Bildiriminde gösterilen garantinin geçerli olabilmesi için ihracata konu emtianın ithalatçısı tarafından çekincesiz bir şekilde teslim alınmış olması gerekmektedir. Ayrıca davacıya tanınan limit dahilinde bulunan bir faturaya ithalatçının ihtilaf iddiasında bulunması durumunda limit muhabir garantisi dışında kalacaktır. Taraflar arasındaki 58153 sayılı Sözleşme m. 7 de “...Müşteri, malların borçlu tarafından bir çekince olmaksızın teslim alınacağını, maddi ve hukuki ayıplardan ari olacağını, satış, ihracat ya da sair işlemlerin mevzuata, prosedürün uygun tanzim ile gerçekleşeceğini, Faktor'un bu sebeple de bir itiraz ve/ veya defi ile karşılaşmayacağını garanti etmektedir.” denilmektedir. Diğer yandan, 31.03.2016 tarihli Limit Onay Bildiriminde 90 gün vadede 150.000,00 EUR limit tutarıyla 21.01.2017 bitim tarihine göre davalı tarafından davacıya faktöring hizmeti sağlandığı görülebilmektedir. Belgenin ikinci paragrafında ise “Yukarıda tanımlanan limitin geçerli olabilmesi için, önceki paragrafta sayılan hususlara ilave olarak,...temlik konusu faturalara ilişkin emtianın borçlunuz tarafından bir çekince ileri sürülmeksizin teslim alınması, ...gerekmektedir...bu limit dahilinde kalan bir faturaya borçlunuz tarafından bir ihtilaf iddiasında bulunulması halinde, ilgili alacak yukarıda bildirilen muhabirin garantisi dışında kalacaktır...” ifadeleri bulunmaktadır. Dosya kapsamında davacının dava dışı ....'e gerçekleştirdiği ihracat işlemi neticesinde, ...'in ihracata konu olan emtiayı alıp almadığı yahut davacının gerçekleştirdiği işlemler için bir çekincesinin bulunup bulunmadığı, davacı ile ... arasında başkaca bir ihtilafın yaşanıp yaşanmadığı konusunda bir bilgiye rastlanılamamaktadır. Kök raporda, “Dosya kapsamında davacının dava dışı ... adına kesilmiş 04.04.2016 düzenleme tarihli 04.04.2016 sevk tarihli 148.750,00 EUR tutarlı “...” adlı ürün için tanzim edilmiş ... sayılı İrsaliyeli Fatura görülebilmektedir. Ayrıca dosya kapsamında ... Gümrük Müdürlüğünce vizelenmiş ... numaralı 05.04.2016 tarihli Dolaşım Belgesi görülmektedir. Dosya kapsamında 04.04.2016 tarihli Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü ... Müdürlüğünce tanzim edilmiş Sağlık Sertifikası, 04.04.2016 tarihli 148.750,00 EUR bedelli İngilizce “... (Ticari Fatura)”, 05.04.2016 tarihli Gümrük Beyannamesi, 09.04.2016 tarihli Uluslararası Hamule Senedi görülebilmektedir. Bu durumda, davalının 04.04.2016 tarihinde faksla davacıya gönderdiğini öne sürdüğü Limit İptal Bildiriminde belirtilen “01.04.2016 tarihinden itibaren 31.03.2016 tarihli Limit Onay Bildiriminde tahsis edilen 150.000,00 EUR limitin iptal edildiği” bildirimine karşın davacı tarafından 04.04.2016 tarihinde fatura tanzim edildiği, 04.04.2016 tarihinde Sağlık Sertifikası alındığı, 05.04.2016 tarihinde Dolaşım Belgesi ve 05.04.2016 tarihinde Gümrük Beyannamesi tanzim edildiği ve 09.04.2016 tarihinde Uluslararası Hamule Senedi hazırlandığı anlaşılabilmektedir.” şeklinde tespitlere yer verilmişti. Ancak, bu işlemlerin gerçekleştirilmiş olması, ...'in ihracata konu emtiayı teslim aldığı yahut bu süreçte bir çekincesinin bulunup bulunmadığını göstermemektedir. Davacının ihraç ettiği emtianın ... tarafından teslim alınmaması yahut çekinceyle teslim alınmış olması gibi hal veya hallerin olması durumunda somut olayın ve taraflar arasındaki uyuşmazlığının yeniden değerlendirilmesi gerekebilecektir. Örneğin davacı ile ... arasında ortaya çıkması muhtemel bir uyuşmazlık halinde GRIF çerçevesinde, m. 10 da, uyuşmazlığın giderilmesi için izlenebilecek yolun gösterilmiş olduğu görülebilmektedir. Dosya kapsamında eğer davacı ile ... arasında bir uyuşmazlık varsa, tahkim/ hakem yoluna gidildiği hususunda bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. Somut olayda, eğer ...'in konuyla ilgili bir çekincesi bulunuyorsa, böyle bir durumda muhabir faktöring kuruluşunun garantisini sona erdirme olanağı bulunduğu anlaşılabilmektedir. İhracatı yapılan malın alıcısına ihtilafsız bir şekilde teslim edilmiş olması/ tevsik edilmesi gerekmektedir. Bedel ödenmediği takdirde aciz halinin oluşup oluşmadığı teyit edilmelidir. Yukarıda da değinildiği üzere, ihracata konu emtia, davacı ile ... arasında herhangi bir ihtilaf olmaksızın, ...'in bir çekincesi bulunmaksızın, beklendiği gibi olağan sürecinde teslim edilmiş ise bu durumun konşimento, teslim tesellüm belgesi, gümrük beyannamesi üzerinde onay, ticari fatura üzerinde “teslim alındı kaşesi” vurulması, gözetim veya kalite kontrol raporları gibi belgelerle gösterilmesi gerekmektedir, Dosya kapsamında emtia ithalatçısını ...'in ihracata konu emtiayı teslim aldığına ilişkin bir belge görülememektedir. Diğer yandan, ihracata konu emtianın teslim alınmaması yahut bedelinin ödenmemesi durumunda davacı ve/ veya ...'in aciz içine düşmüş olduğu konusunda bir belge de dosya kapsamında görülememektedir. Hamule senedi tarihi, limit iptal tarihi olan 04.04.2016 tarihinden beş gün sonra olup, dosya kapsamında ihracatı yapılan malların alıcısına teslim edildiğine dair bir belge bulunmamaktadır. Bu sebeple; ihracata konu emtianın taşımasının yapılıp yapılmadığı, alıcısının emtiayı teslim alıp almadığı, emtia ile ilgili alıcının herhangi bir çekincesinin bulunup bulunmadığı, emtia bedelinin kısmen yahut tamamen ödenip ödenmediği, ihracat bedelinin süresi içinde yurtdışından ülkeye getirilip getirilmediği hususlarının irdelenmesi gerekmektedir. Dosya kapsamında davacının dava dışı ... adına kesilmiş 04.04.2016 düzenleme tarihli ... sevk tarihli 148.750,00 EUR tutarlı “Patlayan Şeker 5 gr x 50 x 24” adlı ürün için tanzim edilmiş ... sayılı İrsaliyeli Fatura görülebilmektedir. Ayrıca dosya kapsamında ... Gümrük Müdürlüğünce vizelenmiş... numaralı 05.04.2016 tarihli Dolaşım Belgesi görülmektedir. Dosya kapsamında 04.04.2016 tarihli Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü ... Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünce tanzim edilmiş Sağlık Sertifikası, 04.04.2016 tarihli 148.750,00 EUR bedelli İngilizce “...”, 05.04.2016 tarihli Gümrük Beyannamesi, 09.04.2016 tarihli Uluslararası Hamule Senedi görülebilmektedir. Uluslararası Hamule Senedinin düzenlenme tarihinin 09.04.2016 tarihi, yani limit iptal bildiriminden beş gün sonra düzenlenmiş olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, bu durumun davacı tarafından 04.04.2016 tarihli limit iptali bilindiği halde gerçekleştirildiği, yoksa davacı iddialarında bulunduğu üzere, faks yoluyla limit iptal bildiriminin davacı tarafından alınmamış olması sebebiyle bilinmemesinden mi kaynaklandığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Ancak dosya kapsamında; Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünce düzenlenen ... tarihli Sağlık Sertifikası, aynı tarihli ... sayılı Ticari Fatura ..., 05.04.2016 tarihli ... sayılı ... Gümrük Müdürlüğü onaylı Dolaşım Sertifikası, 09.04.2016 tarihli Hamule Senedi (... arası taşımanın dava dışı ... Şti. Tarafından yapılacağını da gösteren) görülebilmektedir. Bu belgelere göre ülkemizden çıkşı yapılmış olması gereken emtianın ...'ya ithalatçı ...'e gönderilmiş olduğu kanaati oluşmakla birlikte, emtianın alıcı ... tarafından teslim alınıp alınmadığı mevcut dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Alıcı ... firmasının davacıya kısman yahut tamamen bir ödeme yapıp yapmadığı, ihracat bedellerinin süresi içinde ülkeye getirilip getirilmediği gibi hususları gösteren belgelere de dosya kapsamında rastlanılamamaktadır. Davacının iddiası, davalı tarafından faks yoluyla kendisine gönderilen limit iptal bildiriminin ulaşmadığı iken davalının iddiası ise davacının sözleşmeye sunulan garantinin gereklerini yerine getirmemesidir. Muhakemesi yapılması gereken konunun aslında bu olması gerektiği ifade edilmektedir. Huzurdaki davada taraflar arasındaki uyuşmazlık noktalarının neler olduğunun takdiri Tamamen Sayın Mahkemeye aittir. Ayrıca, Sayın Mahkeme, davalı tarafından davacıya gönderilen faks mesajının ulaşıp ulaşmadığı hususunun ötesinde davacının üzerine düşen vecibeleri gerçekleştirip gerçekleştirmediğinin değerlendirilmesi ve bunun için davalının 03.02.2025 tarihli dilekçesinde ek olarak incelenmesini talep ettiği hususların dava kapsamında incelenip incelenmemesinin takdiri de Sayın Mahkemenindir. Limit iptal bildirimi ile ilgili olarak kök raporda varılan görüş ve kanaatlerimizi muhafaza etmekteyiz." şeklinde görüş ve kanaatlerinin bildirildiği görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; ihracat faktoringinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. " 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m. 38 de Faktoring Sözleşmesi “Faktoring sözleşmesi; mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilebilen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir almak suretiyle, faktöring şirketinin müşterisine sağladığı tahsilat, borçlu ve müşteri hesaplarının tutulmasının yanı sıra finansman veya faktoring garantisi fonksiyonlarından herhangi birini ya da tümünü içeren sözleşmedir” şeklinde tanımlanmaktadır. Faktoring işlemi yurtiçi tacirler arasında uygulanabileceği gibi, faktöring şirketinin müşterisi (satıcısının) ve borçlunun ayrı ülkelerde olması halinde de gerçekleştirilebilmektedir. Esasen müşteri açısından yurtiçi ve yurtdışı faktoring’in işleyişi arasında fark bulunmamaktadır. Uluslararası faktöring işlemlerinde, faktör (faktöring yapan kuruluş), garanti ve tahsilat servislerini dünya çapında yaygın muhabir ağı kanalını kullanarak vermekte, böylelikle ihracatçıların diğer ülkelerdeki müşterileri hakkında bilgi eksikliklerinin doğurabileceği riskleri de azaltarak ihracatçı müşterisinin alacaklarını kısa sürede tahsil edebilmesini sağlamaktadır. Nitekim somut olayda da, başlangıçta, davacı şirketin Almanya’da mukim dava dışı ...’ne yapmış olduğu 148.750,00 EUR tutarındaki ihracat bedelini, davalı faktörden tahsil edebilme imkanı üzerinde tarafların anlaşmaya varmış olduğu görülebilmektedir. Bu anlaşma kapsamında davacının bahis konusu ihracattan davacının alacağı için davalının 150.000,00 EUR limit tahsis etmiş olduğu anlaşılmaktadır.Dosya kapsamında taraflar arasında 02.03.2016 tarihinde düzenlenen ... numaralı 500.000,00 EUR limitli Faktoring Sözleşmesi bulunmaktadır. Ayrıca davalı Faktöring Şirketinin davacıya, davacının kaşe ve imzasının da bulunduğu Faktoring Sözleşmesine ilişkin bilgilendirme formu verdiği de görülmektedir. Dava konusu ile ilgili olarak işbu formun III- Faktoring Garantisi hükmü başlığı altında “…Bu bölümde yer verilen hükümler, tamamen uluslararası faktöring kuralları ve uygulamalarına paralel, faktöring işlemlerinden garanti fonksiyonunun yürürlüğe girmesi için aranan şartları, faktöring garantisinin iptaline ve geçmişe etkili olarak ortadan kalkmasına ilişkin hükümlerdir. Faktoring garantisine ilişkin bu hükümler, faktöring işlemlerine özgü bir nitelik taşımakta, faktöring garantisi banka garanti mektuplarından, garanti sözleşmelerinden ayrılmaktadır. Faktoring işlemleri ile ilgili olarak faktöring garantisi sınırlarını aşan, garanti, kefalet ve teminatlar verebilmesi, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde de yasaklanmıştır. Sözkonusu hükümlerin, Limit Onay Bildirimi formunun, Şirketimizin internet sitesinde yer alan GRIF kurallarına ilişkin orijinal metin çerçevesinde de değerlendirilmesini önerir, bu kurallar dışında faktöringin garanti fonksiyonunun hiçbir şekilde uygulanmayacağını önemle hatırlatırız.” denilmektedir.Taraflar arasındaki Sözleşmenin 14. sayfası Faksla Talimatı Uygulama Sözleşmesi başlıklı olup, m. 1 de Sözleşmenin Konusu başlığı altında, “Bu sözleşme Müşteri’nin ...’de yaptıracağı işlemler için bizzat ...’e gitmeden işlemin daha süratle gerçekleştirilmesi için faksla işlem yapılmasını talep etmesi üzerine; tüm Faktoring işlemlerinde ...’e faksla talimat vermesinin, ...’in de bu talimatlar üzerine işlem yapılmasının koşullarını düzenlemektedir…” denilmektedir. ... Talimatı Uygulama Sözleşmesi m. 2 de Müşterinin Yükümlülükleri başlığı altında “Müşteri, ..’e faksla talimat iletmesinden sonra yapılacak işlemlerden doğacak bütün sonuçları peşinen kabul etmiştir...” denilmektedir. Bahsi geçen Faksla Talimatı Uygulama Sözleşmesinde davacının davalı faktöring şirketine davacının faksla vereceği talimatlar için düzenlendiği, davalı faktöring şirketinin davacı şirkete yapacağı faksla yapacağı bildirimler hususunda bir hükmün bulunmadığı anlaşılabilmektedir. Davalı şirketin [TELEFON] numaralı faks cihazından, davacıya ait olduğu söylenen... numaralı faks cihazına 04.04.2016 tarihinde saat 17.12 de bir faks mesajı gönderdiği faks cihazının “sending report (gönderme raporu)” undan anlaşılmaktadır. Ancak bu mesajın metni, yani bu mesajda hangi bilginin davalıya iletildiği görülememektedir. Davalıya göre, gönderilen faks mesajı Limit İptal Bildirimi’dir; davacı ise bu faks mesajını hiç almadığını iddia etmektedir. Dosya kapsamında, 31.03.2016 tarihli Limit Onay Bildirimi başlıklı belge görülebilmektedir. Belgeye göre, “Aramızda imzalanmış bulunan Faktoring Sözleşmesi ve bilcümle eklerine istinaden, aşağıda adı/ unvanı ve adresi yazılı borçlunuza muhabirimiz tarafından karşısında yazılı bulunan miktarda garanti limiti tanınmıştır.” ifadesi bulunmaktadır. Borçlu ... için 90 gün vadeli 150.000,00 EUR limit tanınmış olduğu görülmektedir. Formun son kısmında “Ayrıca limit aşağıda belirtilen hallerde muhabir ...tarafından geçersiz sayılacağından, limit onay bildirimi de geçersiz hale gelecektir:…3) Garanti limitinin, geçerlilik süresine bağlı kalmaksızın herhangi bir nedenle muhabir ...tarafından iptal edilmesi halinde…” denilmektedir.Dosya kapsamında, 04.04.2016 tarihli Limit İptal Bildirimi başlıklı belge görülebilmektedir. Belgeye göre “Aramızda imzalanmış factoring sözleşmesine istinaden aşağıda adı ve adresi yazılı borçlunuzun garantili limiti muhabir .. nezdinde iptal edilmiştir” ifadesi bulunmaktadır. Buna göre, 150.000,00 EUR limitin 01.04.2016 tarihinde iptal edildiği gözlenmektedir. ... (... – Uluslararası Faktoring Genel Kuralları) m. 18, İndirim ve İptaller başlığı altında olup, “İthalat Faktorünün haklı sebeplerle kredi limitini veya siparişle ilgili onayını azaltma ya da iptal etme hakkı vardır. Bu iptal veya indirim yazılı veya telefonla (yazılı olarak teyit edilmek kaydıyla) yapılmalıdır. İptal veya indirim bildirimini aldıktan sonra İhracat Faktorü hemen tedarikçiyi bilgilendirecek ve söz konusu iptal veya indirim tedarikçinin bu bildirimi almasından sonraki yüklemeler veya tamamlanan hizmetler için geçerli olacaktır. İthalat Faktörü, İhracat Faktörüne gönderdiği herhangi bir iptal veya indirim bildirimini aynı gün veya sonrasında doğrudan tedarikçiye de gönderme hakkına sahiptir; ancak böyle bir durumdan İhracat Faktörünü haberdar edecektir. İhracat Faktorü İthalat Faktorü ile yoldaki herhangi bir malın durdurulması ve İthalat Faktorünün zararının azaltılması konusunda birlikte hareket edecek ve tedarikçinin de birlikte hareket etmesini temin edecektir. İhracat Faktorü bu tür durumlarda İthalat Faktorüne mümkün olan her türlü yardımda bulunmayı taahhüt eder.” şeklindedir. Buna göre, davalı faktöring şirketinin muhabiri olduğu anlaşılan dava dışı ... nin “haklı sebeplerle” davacıya ait kredi limitini azaltma veya iptal etme hakkı bulunduğu anlaşılmaktadır. Netice olarak, taraflar arasında bir yurtdışı 02.03.2016 tarihinde faktöring sözleşmesi akdedildiği, sözleşme kapsamında davacının Almanya’da mukim dava dışı ...’ne 148.750,00 EUR tutarında ihracat gerçekleştirdiği, bu ihracat bedeli için davalı faktöring şirketi ile faktöring işlemi başlatıldığı, davalı şirketin faks aracılığıyla 31.03.2016 tarihinde Limit Onay Bildirimi ile davacıya 150.000,00 EUR tutarlı limit tahsis edildiği, ancak tahsis edilen bu limitin faks aracılığıyla 04.04.2016 tarihli Limit İptal Bildirimi ile iptal edildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında davacının dava dışı ... adına kesilmiş 04.04.2016 düzenleme tarihli 04.04.2016 sevk tarihli 148.750,00 EUR tutarlı “...” adlı ürün için tanzim edilmiş 246632 sayılı İrsaliyeli Fatura görülebilmektedir. Ayrıca dosya kapsamında ... Gümrük Müdürlüğünce vizelenmiş ...numaralı 05.04.2016 tarihli Dolaşım Belgesi görülmektedir. Dosya kapsamında 04.04.2016 tarihli Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü ... Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünce tanzim edilmiş Sağlık Sertifikası, 04.04.2016 tarihli 148.750,00 EUR bedelli İngilizce “...”, 05.04.2016 tarihli Gümrük Beyannamesi, 09.04.2016 tarihli Uluslararası Hamule Senedi görülebilmektedir. Bu durumda, davalının 04.04.2016 tarihinde faksla davacıya gönderdiğini öne sürdüğü Limit İptal Bildiriminde belirtilen “01.04.2016 tarihinden itibaren 31.03.2016 tarihli Limit Onay Bildiriminde tahsis edilen 150.000,00 EUR limitin iptal edildiği” bildirimine karşın davacı tarafından 04.04.2016 tarihinde fatura tanzim edildiği, 04.04.2016 tarihinde Sağlık Sertifikası alındığı, 05.04.2016 tarihinde Dolaşım Belgesi ve 05.04.2016 tarihinde Gümrük Beyannamesi tanzim edildiği ve 09.04.2016 tarihinde Uluslararası Hamule Senedi hazırlandığı anlaşılabilmektedir. Davalı tarafça aldırılan ve dosyaya sunulan 25.09.2019 tarihli Hukuki Mütalaa’da, özetle; davacının ihracat işlemlerine 05.04.2016 tarihinde başladığı, taraflar arasındaki sözleşme, 31.03.2016 tarihli limit onay bildirimi ile GRIF kurallarında açıkça belirtildiği üzere ihracat işlemleri için esas alınan tarihin ihraç konusu malın yükleme tarihi olup, yüklemenin 09.04.2016 tarihinde, limit iptalinden ve iptal bildiriminin davacıya ulaşmasından sonra gerçekleştiği, davacının iptal bildiriminden haberdar olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davalının iptal bildirimini davacının daha önce onay bildirimini gönderdiği faks numarasına yapılmış olmasının ticari hayata uygun olduğu, limit onay bildirimi ve limit iptal bildiriminin teyide ihtiyaç göstermediği gibi değerlendirme ve tespitlere yer verilmektedir." Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları ile yukarıda bahsedilen ve yeterli teknik incelemeyi içerdiğinden hükme esas alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; somut olay bakımından ihtilafın davalı tarafından davacıya 4.4.2016 tarihinde faksla gönderildiği iddia edilen ve 1.4.2016 tarihi itibari ile limit iptalinin gerçekleştirildiğini konu alan bildirimin yapılmış olup olmadığına ilişkin bulunduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki Sözleşmenin 14. sayfası Faksla Talimatı Uygulama Sözleşmesi başlıklı olup, m. 1 de Sözleşmenin Konusu başlığı altında, “Bu sözleşme Müşteri’nin ...’de yaptıracağı işlemler için bizzat ...’e gitmeden işlemin daha süratle gerçekleştirilmesi için faksla işlem yapılmasını talep etmesi üzerine; tüm Faktoring işlemlerinde ...’e faksla talimat vermesinin, ...’in de bu talimatlar üzerine işlem yapılmasının koşullarını düzenlemektedir…” denilmektedir. Görüldüğü üzere bahsi geçen Faksla Talimatı Uygulama Sözleşmesinde davacının davalı faktöring şirketine davacının faksla vereceği talimatlar için düzenlendiği, davalı faktöring şirketinin davacı şirkete yapacağı faksla yapacağı bildirimler hususunda bir hükmün bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, davalı şirketin faks cihazından, davacıya ait olduğu iddia edilen faks cihazına 04.04.2016 tarihinde saat 17.12 de bir faks mesajı gönderdiği faks cihazının “sending report (gönderme raporu)” undan anlaşılmakta ise de bu mesajın metni, yani bu mesajda hangi bilginin davalıya iletildiği görülememektedir. Davalıya göre, gönderilen faks mesajı Limit onay İptal Bildirimi’dir; davacı ise bu faks mesajını hiç almadığını iddia etmektedir. Bir an için davalı tarafından davacının faksına gönderildiği iddia edilen mesaj metninin içeriğinin... mahiyetinde olduğu kabul edilse bile, davalı tarafından bu bildirimin davacıya yönelik olarak zamanında ve etkin biçimde olup olmadığının tartışılması gerekir. Somut olayda, davalı tarafa muhabir faktöring (...)şirketinden alıcının ödeme davranışına ilişkin olumsuz bilgiler nedeniyle limitin iptal edildiğine dair bilginin 01.04.2016 tarihinde geldiği buna karşılık davalının söz konusu bilgiyi davacı ile 4.4.2016 tarihinde yani muhabir faktöring şirketinden gelen bilginin üzerinden 3 gün geçtikten sonra paylaştığı anlaşılmaktadır. ... (... – Genel Kuralları) m. 18, İndirim ve İptaller başlığı altında olup, “…İptal veya indirim bildirimini aldıktan sonra İhracat Faktorü hemen tedarikçiyi bilgilendirecek ve söz konusu iptal veya indirim tedarikçinin bu bildirimi almasından sonraki yüklemeler veya tamamlanan hizmetler için geçerli olacaktır…” hükmünü amirdir. İthalat Faktörü, İhracat Faktörüne gönderdiği herhangi bir iptal veya indirim bildirimini aynı gün veya sonrasında doğrudan tedarikçiye de gönderme hakkına sahiptir; ancak böyle bir durumdan İhracat Faktörünü haberdar edecektir. Bu noktada iki hususu birbirinden ayırmak gerekir. İlki, muhabir faktöring şirketi (somut olayda ...) yönünden kendini gösterir. Buna göre, GRIF kuralına göre, ithalat faktörünün, İhracat Faktörüne gönderdiği herhangi bir iptal veya indirim bildirimini aynı gün veya sonrasında doğrudan tedarikçiye de gönderme hakkına sahip olması, tedarikçinin bilgilenmesi hakkının tahkim edilmesine yönelik olup, ithalat faktörünün tedarikçiyi (somut olayda davacıyı) temelde ve doğrudan(ihracat faktörünü/somut olayda davalı) by-pass ederek bilgilendirme yükünden söz etmek mümkün olmadığı gibi, davalının derhal tedarikçiyi bilgilendirme yükünü ortadan kaldırmaz. Herhalde ithalat faktörü evleviyetle ve en temel bilgilendirme yükü ihracat (somut olayda davalı) faktörüne karşıdır. İkinci olarak, yukarıda zikredilen GRIF kuralına göre İptal veya indirim bildirimini aldıktan sonra İhracat Faktorü hemen tedarikçiyi bilgilendirecektir. “Hemen” ifadesini “derhal” biçiminde anlamak gerekir. Taraflar arasındaki (davacı/davalı/ithalat faktörü/dava dışı ...) ilişki bir bütün olarak ticari faaliyete ilişkin olduğu, ticari faaliyetlerin dinamizm ve sürat ekseninde iş ve işlemlerden oluştuğu, üstelik ihracata dayalı işlemlerde malların tedarikinde bir noktadan sonra geri dönülemez sonuçların meydana geldiği/geleceği dikkate alındığında...’nin 3 gün sonra davacıya bildirilmesi bir kenara belki de en geç birkaç saat içinde davacıya bildirilmesi gereğini aramak ticari yaşamın olağan akışına en uygun olan yorum biçimidir. Üstelik davalının bir tacir olması dışında bir güven kuruluşu olması da dikkate alındığında, her tür dikkat ve özeni göstererek muhtemel sorunların önüne geçmek için en kısa süre içinde tedarikçiyi bilgilendirmesi ve bilgilendirmenin de teyit ve ispatını mümkün kılacak ispat vasıtaları ile tevsik edebilecek hamleleri yapmasını beklemek gerekir. Oysa somut olayda dava dışı ...’den gelen bilginin 3 gün sonra davacı ile paylaşılmasının “hemen” bilgilendirme yükünün gereğinin davalı tarafından yerine getirilmiş sayılamayacağı sonucuna varılmıştır. Ayrıca Faksla Talimatı Uygulama Sözleşmesinde davacının davalı faktöring şirketine davacının faksla vereceği talimatlar için düzenlendiği, davalı faktöring şirketinin davacı şirkete yapacağı faksla yapacağı bildirimler hususunda bir hükmün bulunmadığı, mesaj içeriğinin ispat edilmesi yükü davalıda olduğu gibi, ancak davacının faksla vereceği talimatlar için düzenlenmiş olan bir imkanın davalı tarafından limit onay iptal bildirimi gibi hayati bir işlemin bilgilendirilmesi sırasında kullanılmasının da taraflar arasındaki anlaşma ve bu anlaşmanın kapsam ve niteliği dikkate alındığında geçerli bir yöntem olarak kabul edilemeyeceği kanaatine varılmıştır. Davalı vekilinin malların ... firması tarafından teslim alındığına dair belge bulunmadığı, dolayısıyla malların teslim edilmemiş göründüğü, dolayısıyla davacıya ödeme yapma mükellefiyeti doğurmayacağı, gerçek durumun ortaya çıkarılması için nakliyeyi yapan/ hamule senedinde taşıyıcı olarak gösterilen ... Ltd. Şti.ye müzekkere yazılarak malların kime, hangi tarihte hangi firmaya teslim edildiğinin sorulması gerektiği, ayrıca, malların ithalatçısı olan ...'e müzekkere yazılarak hamule senedine konu malları teslim alıp almadığının, teslim alınmış ise hangi tarihte teslim alındığının, emtia ile ilgili kısmen ya da tamamen her hangi bir itiraz , iade ayıp ihbarı olup olmadığının, bedelinin kısmen ya da tamamen ödenip ödenmediğinin, ... ve davacı firmanın ithalata ilişkim her hangi bir yasal takibata maruz kalıp kalmadığının sorulması için davanın ihbar edilmesi talep edilmiş olup mahkememizce 23/10/2025 tarihli celsede dava dışı ... Şirketi'ne müzekkere yazılarak, dava konusu emtia'nın taşıyıcısı olduğu, dosyada mübrez hamule senedi eklenerek; malların kime, hangi firmaya ve hangi tarihte teslim edilmiş olduğunu, gümrükleme'nin nerede ve ne zaman yapıldığı sorulmasına ve yine davalı vekilinin ihbar talep ettiği ... yönünden ayrı bir ihbar dilekçesi sunmak üzere 2 haftalık süre verilmesine, sunulduğu takdirde, dava dışı olup, emtia'nın ithalatçısı olan ve Limit onay ve iptaline konu edilen ... adresine, uluslararası istinabe suretiyle davanın ihbarına dair ara karar kurulmuş ise de davalı tarafça süresi içerisinde usulüne uygun bir dilekçe sunulmamış olup 11/02/2026 tarihli dilekçe ile ... yönünden ayrı bir ihbar dilekçesi sunulduğu görülmüş ise de davalı vekilinin ihbar talebinin ara karar gereğince usulüne uygun ihbar dilekçesi sunulmadığı gibi HMK 62/2 maddesi gereği davanın ihbarı sebebiyle yargılama başka bir güne bırakılamayacağından reddine, karar verilmiştir. Davalı vekilinin talebi doğrultusunda müzekkere yazılan dava dışı ... Şirketi'nin yazı cevabında " İlgi 10.11.2025 - 2023/289 Tarihli yazısı uyarınca şirketimize gönderdiğiniz müzekkere uyarınca hamule senedi yazımız ekinde sunulmuştur,Ürünlerin ... gümrüğünde 15.04.2016 tarihinde ... evrakcı aracılığı le gümrükleme işlemi yapılmış olup, 17.04.2016 tarihinde ...şirketine teslim edilmiştir" şeklinde bilgi verdiği ve hamule senedinin bir örneğini sunduğu görüldüğünden davalının, davacı tarafça 31.03.2016 tarihli Limit Onay Bildiriminin gereklerini yerine getirmediği yönündeki savunması da yerinde görülmmemiştir. Sonuç olarak 148.750 Euro'luk bedelden davalının garanti kapsamında sorumlu olduğu, ihtarname tarihinden itibaren temerrüde düşülmüş olduğu anlaşıldığından 148.750,00 Euro alacağın temerrüt tarihi olan 07/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın KABULÜNE, 148.750,00 Euro alacağın temerrüt tarihi olan 07/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 44.219,12 TL harcın peşin alınan 11.040,31 TL harç ile bozmadan önce verilen ... Esas, ...karar sayılı karar nedeniyle yazılan 17.07.2020 tarihli ...harç nolu harç tahsil müzekkeresi ile tahsil edilen 33.120,90 TL harç toplamı 44.161,21 TL harcın mahsubu ile bakiye 57,91 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan toplam 11.076,31 TL (31,40 TL başvuru harcı, 4,60 TL vekalet harcı, 11.040,31 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 14.554,10TL ( 8.000,00 TL bilirkişi ücreti, 6.554,10 TL ) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı lehine takdir olunan 103.099,54TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ( e duruşma ) ve davalı vekilinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/02/2026

Başkan *e-imzalıdır Üye *e-imzalıdır Üye *e-imzalıdır Katip *e-imzalıdır