İlk Derece Mahkemesi 2023/250 E. 2026/398 K.

T.C. İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/250 Esas KARAR NO :2026/398

DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:05/04/2023 KARAR TARİHİ:02/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; bilgileri verilen çek müvekkil şirket tarafından "... Malı. 17.Sok. ..." adresinde faaliyet gösteren müşterisi ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne gönderilmek üzere 25.10.2022 tarihinde ... gönderi numarası ve ... irsaliye numarası ile ... Kargo firmasına verildiğini, fakat müvekkilin gönderisi ile birlikte başkaca gönderiler de olduğu halde bu gönderiler 26.10.2022 tarihinde kargo aracından çalındığını, Bu olaya ilişkin olarak kargo görevlisi ... tarafından ... Polis Merkezi Amirliği'nde şikayetçi sıfatıyla ifade verildiğini, Söz konusu şikayetçi ifadesinde, müvekkil şirketin ... irsaliye (gönderi takip) numaralı gönderisinin de çalındığı belirtildiğini, bu olay sonrası bahse konu çekin zayi nedeniyle iptali için26.10.2022 tarihinde ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyasından çek iptali davası açıldığını, Dava devam ederken bu kez çekin keşide tarihi olan 21.12.2022'den bir gün sonra 22.12.2022 tarihinde çek üçüncü kişi ... ... ... tarafından bankaya ibraz edildiğini ve banka tarafından çekin arkasına ödeme yasağı kararı bulunduğuna dair şerh verilerek ödeme yapılmadığını, bunun üzerine bu kez çekte cirosu bulunan ... isimli kişi tarafından .... İcrcı Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasından müvekkil şirket aleyhine ve yine keşideci ile bir kısım cirantalar aleyhine icra takibi başlatıldığını, Başlatılan işbu icra takibi nedeniyle haciz baskısı altında bulunan müvekkil şirket tarafından menfi tespit/istirdat davası açma hakkı ve tüm yasal haklar saklı tutularak ödeme yapılmak zorunda kalındığını, icra müdürlüğü tara fından yapılan kapak hesabına istinaden müvekkil şirket tarafından icra dosyasına 03.01.2023 tarihinde 27.160,30 TL ödeme yapıldığını, çekin davalı ...'den istirdatı ile müvekkil şirkete verilmesine, Dava konusu çekin icra takibine konu edilmiş olması ve müvekkil şirket tarafından icra dosyasına 27.160,30 TL ödeme yapılmış olması sebebiyle, işbu haksız olarak ödenen çek bedelinin ve icra takip masrafları tutarı olan toplam 27.160,30 TL'nin dava tarihinden itibaren TCMB kısa vadeli avanslar için uygulanan faiz oranında işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsil en istirdatına ve tahsiline, müvekkile ödenmesine, Müvekkil şirketi işbu davayı açmaya zorlayan icra takibinin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılmakla takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak kaydıyla müvekkil şirketin dava sebebi ile uğradığı zararın davalılardan müştereken müteselsilen tahsiliyle müvekkile ödenmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı olarak gösterilen Adnan ve Seyfettin 'in ölü olması nedeniyle davacı tarafından mirasçıların davaya dahil edilmesi sağlanarak taraf teşkili sağlanmıştır. Müteveffa Adnan için mirasçılarının tamamının mirası reddetmiş olması nedeniyle terekesine temsilci atanması için yapılan talep ve başvuru sonucu atanan tereke temsilicisi dosyaya eklenerek tebligat çıkarılmıştır. CEVAP Müteveffa ... vekili cevap dilekçesinde özetle, Davacının iddiası, çekte kendisinden sonra gelen ... (... ...) ile arasında ticari bir ilişki bulunmadığı yönünde olduğunu, davacının, çekte kendisinden sonra gelen kişiyle arasında ticari bir ilişki bulunmadığı yönündeki iddiası ise şahsi bir defi olup TTK 687. maddesi uyarınca müvekkile karşı ileri süriilebilmesi mümkün olmadığını, Sonuç olarak davacı, dava konusu çekten ötürü müvekkile karşı sorumlu olup ortada haksız yere ödenen bir para bulunmadığını, bu nedenle de davacı, İİK 72/7 hükümlerine göre ödediği paranın istirdatını isteyemeyeceğini, TTK 792 şartları olayda oluşmadığını,açıklanan nedenlerle davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ... cevap dilekçesinde, izah ettiği ve mahkemece re'sen nazara alınacak nedenlerle; asıl davalı ...'ım vefat ettiğini, müvekkil tarafından açılan mirasın reddi davasında.... Sulh Hukuk Mahkemesi 20.01.2023 tarihli 2023/... E. 2023/... K. Sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verildiği ve 21.03.2023 tarihinde kararın kesinleştiğini, mirasın tümüyle reddi kesinleşmiş bir mahkeme hükümiiyle sabit olmasına rağmen huzurdaki dosyada müvekkilin dosyaya eklenmesinin talep edildiği göz önünde bulundurularak; müvekkilin mirasçı ve davalı sıfatının bulunmadığının ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı doğrultusunda müvekkil yönünden husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER Davaya konu ... Bankası Sincan ... Ticari Şubesi ... seri numaralı, 21.12.2022 vadeli, 20.850-TL bedelli çek ciro silsilesi tetkik edildiğinde; Keşidecisi ... ... İMALAT ve TİC. A.Ş. tarafından ... MUTFAK GEREÇLERİ SAN.TİC.LTD.ŞTİ ne keşide edildiği, sonrasında, ... MUTFAK GEREÇLERİ SAN.TİC.LTD.ŞTİ. tarafından davacı ... ... A.Ş.'ne cirolandığı, sonrasında, Davacı ... ... A.Ş. cirosu sonrası Davalı Miras Bırakan ... ... (...) cirosu sonrası Davalı ... cirosu sonrası Davalı ... cirosu sonrası Çekteki ciranta silsilesine göre son ciranta hamil olarak görünen ... ... tarafından ... BANKASI'na tahsil için ibraz edildiği, Çeke en son ... Bankasının 22.12.2022 tarih ve kaşesi ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... E. Karar doğrultusunda mahkeme ödeme yasağı vardır notu düşüldüğü görülmüştür. Alınan bilirkişi raporunda özetle, Davacı ... ... A.Ş. nin çekte ciro silsilesinde kendinden önceki ... MUTFAK LTD.ŞTİ. ile ticari ilişkisi olduğu, Ancak; kendinden sonraki ... ... "..." ile herhangi bir ticari ilişkiye rastlanmadığından çekteki ciro silsilesinin davacı firma cirantasından sonra koptuğunun anlaşıldığı, ... ... "..." ile kendinden sonra ciranta ... arasında vede bu şahsın şirket ortağı ve miidiirü olduğu görülen iki firma ... İNŞAAT PROJE DANIŞMANLIK LTD.ŞTİ. ve ... İNŞAAT ELEKTRİK PROJE DANIŞMANLIK LTD.ŞTİ. ile ... ... "... arasında da ticari ilişki tespit edilemediği, Çek ciro silsilesi devamındaki sıra ile davalı ... ile davalı ... arasında vede çek silsilesine göre sonrasında ... ile son Ciranta Hamil ... ... arasında da herhangi bir ticari ilişkiye rastlanmadığı, NETİCETEN; raporda detaylı tetkik ve tespit edildiği üzere çekteki ciro silsilesinin davacı firma cirantasından sonra koptuğu, mali yönden davacı cirosu sonrasıdaki firma ve/veya şahısların çeki ticari ilişki neticesinde birbirlerinden aldıkları hususunda bir tespitte bulunulmadığından, Davacının davaya konu çek takibi nedeni ile icra dosyasında ödediği 27.160,30 TL.nin davacıya iadesinin uygun olduğu tespit edilmiştir. GEREKÇE Dava: Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Çekin İadesi ve ödenen bedelin istirdatı İstemine İlişkindir. Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/(19)11-925 - 2021/734 sayılı kararı benzer mahiyettedir.) Ancak somut olayda davacı tarafça hukuki ilişki imzanın kendisine ait olmadığı gerekçesiyle reddedildiğinden ispat yükü davalı alacaklıdadır. Tüm dosya kapsamına göre, dava konusu edilen çek yönünden yapılan incelemede davacının çekteki ciro silsilesinde kendinden önceki ... MUTFAK LTD.ŞTİ. ile ticari ilişkisi olduğu ancak kendinden sonraki ... ... "..." ile herhangi bir ticari ilişkiye rastlanmadığından çekteki ciro silsilesinin davacı firma cirantasından sonra koptuğu anlaşılmakla ve yine ... ... "..." ile kendinden sonra ciranta ... arasında ve de bu şahsın şirket ortağı ve müdürü olduğu görülen iki firma ... İNŞAAT PROJE DANIŞMANLIK LTD.ŞTİ. ve ... İNŞAAT ELEKTRİK PROJE DANIŞMANLIK LTD.ŞTİ. ile ... ... "... arasında da bir ticari ilişki tespit edilemediğinden ve yine devamındaki sıra ile davalı ... ile davalı ... arasında ve de çek silsilesine göre sonrasında ... ile son Ciranta Hamil ... ... arasında da herhangi bir ticari ilişkiye rastlanmadığından detaylı tetkik ve tespit edildiği üzere çekteki ciro silsilesinin davacı firma cirantasından sonra koptuğu, mali yönden davacı cirosu sonrasıdaki firma ve/veya şahısların çeki ticari ilişki neticesinde birbirlerinden aldıkları hususuna dair bir tespitte bulunulmadığından davacının davaya konu çek takibi nedeni ile icra dosyasında ödediği 27.160,30 TL nin davacıya iadesinin gerektiği kanaati ile davanın kabulüne ve çekin davacı şirkete iadesine ve icra tehdidi altında ödenen bedelin de işleyecek faizi ile beraber tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davalı ... yönünden ise muris ...'un mirasçısı olduğu ve .... Sulh Hukuk Mahkemesi 20.01.2023 tarihli 2023/... E. 2023/... K. Sayılı kararı ile mirası reddettiği anlaşıldığından, pasif husumet yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ ile; ÇEK NO : ..., KEŞİDECİ : ... ... İMALAT VE TİC. A.Ş. , KEŞİDE TARİHİ : 21.12.2022, KEŞİDE YERİ : ..., TUTARI : 20.850,00 TL tutarlı çekin davalı müteveffa Adnan terekesi için atanan tereke-tereke temsilcisinden istirdatı ile davacıya verilmesine, Davanın ..., davalı müteveffa adnan ın terekesi (tasfiye memuru ibrahim bülbül) ve davalı islam yönünden KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyasında (ÇEK NO : ..., KEŞİDECİ : ... ... İMALAT VE TİC. A.Ş. , KEŞİDE TARİHİ : 21.12.2022, KEŞİDE YERİ : ..., TUTARI : 20.850,00 TL tutarlı çek) ödemek durumunda kaldığı 27.160,30-TL için dava tarihinden itibaren TCMB kısa vadeli avanslar için uygulanan faiz oranında davalılardan tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla (..., adnan terekesi ,islam için ) alınarak davacıya verilmesine, Davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, Davanın davalı yasin yönünden tefrik edilerek mahkememiz yeni esasına KAYDINA, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.855,32-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan harcın mahsubu ile bakiye 1.391,48-TL harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 27.160,30-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı ... kendini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 27.160,30-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan ilk gider, bilirkişi ücreti, tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere olmak üzere toplam 10.214,09-TL Yargılama giderinin davalılardan alınarak (..., adnan terekesi ,islam) davacıya verilmesine, 6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine, Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/06/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır.

Hakim ... ¸e-imzalıdır.