İlk Derece Mahkemesi 2023/1154 E. 2026/327 K.

T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/1154 Esas KARAR NO : 2026/327

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/12/2020 KARAR TARİHİ : 24/03/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 25/03/2026 Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:davacı müvekkili şirket ....., ülkenin en büyük su ve içecek üreticilerinden olup, ticari faaliyeti nedeni ile müşterilerinden aldığı toplam 14 adet çek ve senet, şirket merkezine kargo ile gönderilirken, kargo şirketinde meydana gelen bir hırsızlık olayı nedeni ile zayi olduğunu, bu konuda kargo şirketi tarafından verilen polis ifadesi ekte olduğunu, çalınan bu kıymetli evrakların iptali amacıyla İzmir ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dosyası ile dava açılmış ve evraklar hakkında ihtiyati tedbir yoluyla ödemeden men kararı verildiğini, İzmir ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dosyası ile halen derdest olan zayi nedeniyle çek iptali davasında verilen 04/12/2020 tarihli celse ara kararı ile tarafımıza istirdat davası açmak üzere süre verildiğini, ayrıca İzmir Cumhuriyet Savcılığı nezdinde .... numaralı soruşturma dosyası ile sorumlular hakkında suç duyurusunda da bulunulduğunu, ve çekler hakkında el koyma kararı verildiğini, çalınan ve hakkında ödemeden men yasağı konulan çeklerden, işbu davanın konusunu oluşturan keşidecisi ..... Gıda Ürünleri Pazarlama San.ve Tic. Ltd. Şti. olan .... şubesinden keşide edilen ..... çek numaralı 20.745,00.-TL bedelli 31/07/2020 keşide tarihli bir adet çek Bursa ..... İcra Müdürlüğünün ..... E. sayılı dosyası ile icra takibine başlanmış ve müvekkili şirketin tüm hesaplarına haciz konulduğunu, takip dayanağı çek arkasındaki müvekkili şirket, ..... Su ve İçecek San.ve Tic. AŞ cirosunda yer alan kaşe sahte olarak üretildiğini, ve imza sahte olarak atıldığını, bu kaşe müvekkili şirketin kaşesi olmadığı gibi atılan imza da müvekkili şirketin herhangi bir çalışanı ya da yetkilisi tarafından atılmadığını, çek, müvekkili şirket müşterisi tarafından müvekkili şirket namına yazılmış ancak çek müvekkili tarafından ciro edilmeden kargoda çalındığını, çekte cirosu bulunan şirketlerden .... Triko Tekstil İnşaat San.ve Tic.Ltd.Şti.'nin bu tür çalıntı/kayıp çeklerle yapılan icra takipleri ve çekte sahtecilik konusunda İstanbul ve Bakırköy adliyelerinde haklarında çok sayıda dosya bulunduğunu, bu ve diğer şirketler hakkında Uyap sisteminde yapılacak bir araştırma ile bu durum tespit edileceğini, bu nedenlerle çekin hamili görünen davalı şirketin iyi niyetli olmadığı, kötü niyetle; en azından ağır kusur ile çeki ele geçirdiğinin açık olduğunu, TTK. 792 'de açıkça düzenlendiği üzere, çeki kötü niyetle veya ağır kusur ile elde eden çeki geri vermekle yükümlü olduğunu, çek üzerinde cirosu olan şirketler çalıntı çeklerin tahsili işi ile iştigal eden firmalar olup bu durumun basiretli bir tacir tarafından tespit edilememesinin mümkün olmadığını, bu bakımdan huzurdaki olayda davalının ağır kusuru ve kötü niyeti çok açık olduğunu, söz konusu hırsızlık olayına ilişkin olarak İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'na ..... soruşturma numarası ile şikayette bulunulmuş olup, savcılık makamı tarafından hırsızlık konusu çekler hakkında el koyma kararı verildiğini, buna rağmen çekin bankaya ibrazı tarihinde banka görevini yapmayarak çekin arkasına karşılıksızdır şerhi işlemiş ve sadece açılan çek iptali davasında verilen tedbir kararını şerhettiğini, izah edilen nedenlerle davanın keşideci ..... Gıda Ürünleri Pazarlama San.ve Tic. Ltd. Şti.'ne ihbarına, Bursa ..... İcra Müdürlüğünün ..... E. sayılı dosyası ile icra takibine konu edilen, keşidecisi ..... Gıda Ürünleri Pazarlama San.ve Tic. Ltd. Şti. olan ..... Şubesinden keşide edilen ..... çek numaralı 20.745,00.-TL bedelli 31/07/2020 keşide tarihli bir adet çekin müvekkili şirkete iadesine/istirdatına, dava sonuna kadar bono bedellerinin ödenmek zorunda kalınması halinde ödenen bedelin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müvekkilim şirkete iadesine/istirdatına, haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli olarak bonoları elinde bulunduran davalı hakkında %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;açılmış bulunan davanın istima ve ikame kabiliyeti olmadığını, müvekkili meşru hamili olduğu çek hakkında yasal takip hakkını kullandığını, .... Bankası A.Ş. .... Şubesinin ..... çek seri nolu 31/07/2020 Keşide tarihli, 20.745,00TL bedelli, borçlularının .... Gıda Ürünleri Pazarlama San Tic Ltd Şti, .... Su İçecek San Tic A.Ş., .... Dış Giyim Tasarım Teks. Gıda Otm. İnş. Nakl. San Tic Ltd Şti ve .... Triko Teks. İnş. San Tic Ltd Şti olduğu çekin gününde karşılıksız çıkması üzerine iş bu çek, Bursa .....Asliye Ticaret Mahkemesinin .... D.İş Sayılı ihtiyati haciz kararı ile Bursa .... İcra Müdürlüğünün ..... E.sayılı dosyasından icra takibine konulduğunu, TTK.nun 790.md.si cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kimsenin salahiyetli hamil sayılacağı hükmünü amir olduğunu, müvekkili de dava konusu edilen çekin meşru hamilidir. TTK.’nun 792.md.si ise çeki elinde bulunduran hamilin ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olduğu hükmünü amirdir. TTK’nun 790-792.Maddelerinde düzenlendiği ve Yargıtay içtihatlarında vurgulandığı üzere; bu davada davacı yan birinci aşamada ve öncelikle meşru hamil olduğu ve çeki zayi ettiği iddialarını kanıtlamak zorundadır. İkinci aşamada ise müvekkilimizin kötüniyetli olduğunu ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu, bile bile borçlu zararına hareketle çeki iktisap ettiğini ispatlamak zorunda olduğunu, yani bu davada ispat külfeti davacı olduğunu, Yargıtay .... HD.29.11.2011 tarih, ..... E. .... K.sayılı kararı: “Dava,TTK'nın 704. maddesi uyarınca açılan çekin istirdadı istemine ilişkindir. Zayi olan çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir”.T.C. Yargıtay ..... Hukuk Dairesi esas .... K. .... T. 1.7.2020 : "Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalının dava konusu çeki kötü niyetle iktisap ettiği ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunun ispatlanamaması nedeniyle, kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiştir." müvekkili çeki tamamen yasal prosedüre uygun olarak, TTK.nun 790 ve 792. (Eski:702-704.) maddelerinde ifade olunduğu şekliyle iyiniyetli meşru hamil olarak teslim almış ve karşılığını tahsil edemeyince yasal hakkı olan icra takibini başlatıldığını, iktisapta herhangi bir şekilde kötüniyet ve ağır kusuru bulunmadığını, davacı yanın, üzerine düşen ispat külfetini yerine getirmediği ve dava konusu çekin meşru hamili olmadığını, bu hususun gözetilerek açılmış bulunan davanın esas bakımdan reddine karar verilmesi, davanın yetkisiz yerde ikame edilmesi sebebiyle yetkisizlik sebebiyle usulden reddine, haksız olarak ikame edilen davanın esastan reddine, davacının tüm taleplerinin reddine, kötüniyetli davacının %20’den aşağı olmamak üzere tazminata mahkûmiyetine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, TTK’nun 792. maddesine dayalı çekin istirdadı istemine ilişkindir. TTK'nun 792. maddesinde,"Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemesi mevcuttur. Açıklanan kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu da kanıtlaması gerekip, çeki elinde bulunduran davalı yeni hamil, çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü değildir. 6102 sayılı yasanın 792. maddesi ve 687. maddesi uyarınca; davacı tarafından, çekin hamili olan davalının bu çeki ciro yoluyla iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olduğunun, başka bir deyişle kötü niyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekir. "Dosya kapsamı incelendiğinde davacının taraf olduğu ve dava konusu edilmeyen farklı çeklerin de benzer ciro silsileleriyle davalıya geçtiği ve davalı tarafından bankaya ibraz edildiği görülmüş, bunun üzerine UYAP’nda yapılan tespitler itibariyle, davalı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmiştir. O halde ilk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekirken..." İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin Esas No: ....., Karar No: ....."Dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliller üzerine UYAP’ta yapılan tespitler neticesinde davalı .....A.Ş'nin hırsızlık sonucu elinden çıktığını iddia ettiği 2 ayrı senedi yine aynı ciro silsilesindeki şirketler ile davalı .... Kargo..Ltd.Şti'nin hamil olarak Konya .... cra Dairesinde ..... ve ..... eses sayılı dosyalar ile takip başlattığı ve davalı .... Kargo..Ltd.Şti hakkında hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer ve farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiği sabittir. Bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir. İlk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin nedeniyle davacının borçlu olmadığı kabul edilerek çek nedeniyle icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiştir." İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesi'nin Esas No: ....., Karar No: ..... Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; TTK'nın 792. maddesine göre çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gerekmektedir. İstirdat davasının son hamile karşı ileri sürülmesi gerekmekte olup davalı son hamil .....i İplik Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketi bakımından ise UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada davalı hakkında menfi tespit ve istirdat istemli olarak birçok davanın açıldığı, davacı tarafından davalılar aleyhine; Bakırköy .... ATM'nin .... E, Bakırköy ..... ATM'nin .... E, Bakırköy .... ATM'nin .... E, Bakırköy .... ATM'nin .... E, Bakırköy .... ATM'nin ..... E, Bakırköy .... ATM'nin .... E dosyaları ile menfi tespit ve istirdat istemli olarak davaların açıldığı, Bakırköy ..... ATM'nin .... Esas sayılı dosyasında da davalara konu çeklerin aynı ya da benzer nitelikte ciro silsileleri ile davalılardan ..... İplik Tekstil... Ltd. Şti'ye geçtiği tespit edilmiştir. İBAM ..... HD. ..... Esas ve ..... Karar sayılı dosyasında da çalıntı olan çekle ilgili .... Dış Giyim ve .... Triko'nun cirolarının bulunduğu, emsal dosyada .... Triko tarafından çekin faktoring şirketine usule uygun devri nedeniyle dava reddedilmişse de mahkememiz dosyasındaki somut olayda son cirantanın ..... İplik olduğu, ... Triko ve ..... İplik'in taraf olduğu benzer nitelikte birçok dosya olduğu, alınanbilirkişi raporunda ... Triko ve .... İplik arasında ticari ilişki olduğu belirtilmişse de ticari alışverişlerin, tahsilat ve ödemelerin ne şekilde gerçekleştiğine dair belgeye ihtiyaç duyulduğu, 2020 yılı ticari defter ve belgelerine ihtiyaç duyulduğu halde sunulmadığı belirtilmiş olup ticari ilişki hsusunun ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır. İstanbul BAM ..... Hukuk Dairesi'nin ve Yargıtay ...... Hukuk Dairesi'nin yukarıda belirtilen kararlarında da belirtildiği üzere huzurda görülen davanın farklı hırsızlık olayları yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralarak son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği; bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğu; ayrıca davacının dava konusu çekin yetkili hamili olduğu ve hırsızlık sonucu rızası hilafına çekin elinden çıktığı mahkememizce kabul edilerek bu davalıya karşı açılan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda yazılı olduğu üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; Bursa ..... İcra Müdürlüğünün ....... esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edilen, keşidecisi .... Gıda Ürünleri Pazarlama San.ve Tic.Ltd.Şti. olan .... Şubesinden keşide edilen ..... çek numaralı 20.745,00.-TL bedelli 31/07/2020 keşide tarihli çekin davalıdan alınarak davacıya istirdadına, 2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 1.417,09TL ilam harcından peşin alınan 354,28TL harcın mahsubu ile bakiye 1.062,81TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından sarf edilen 4.000,00TL bilirkişi ücreti, 250,00TL posta masrafı, 54,40TL başvuru harcı, 354,28TL peşin harç ücreti olmak üzere toplam 4.658,68TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 20.745,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine, 5-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/03/2026

Katip .... ¸e-imzalıdır Hakim ..... ¸e-imzalıdır