İlk Derece Mahkemesi 2023/1017 E. 2025/844 K.

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/1017 KARAR NO : 2025/844

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/12/2023 KARAR TARİHİ : 04/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin "------" adresinde bulunan taşınmazın inşaatını yapmış, inşaatta yer alması gereken su deposunu karşı taraftan 31/12/2021 tarihinde satın almış ve taşınmaza yerleştirdiğini, taşınmaza koyulan su deposu "paslanmaz su deposu" özelliğine haiz olup işbu deponun paslanmaması gerektiğini, zira paslanma neticesinde sağlığa zararlı olacağının aşikar olduğunu, bina sakinlerinin müvekkiline bildirmesi üzerine davaya konu su deposunun ayıplı olup olmadığının tespiti için ----. Sulh Hukuk Mahkemesi ----- dosyasında keşfe çıkılmış ve yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda su deposunun ayıplı olduğunun tespit edildiğini, İşbu dosyaya 25,60 TL vekalet harcı, 82,40 TL başvurma harcı, 296,40 TL peşin harç, 710 TL gider avansı, 1.274,90 TL keşif harcı, 2.715,00 TL delil avansı buna ek olarak ayrıca mahkemece talep edilen 1.000 TL delil avansı olmak üzere toplamda 6.104,30 TL masraf yapıldığını, bu masrafın 670 TL sinin mahkeme tarafından iade edilmiş olup toplam zararın 5.434,30 TL olduğunu, bina sakinleri tarafından su deposu ayıplı haliyle kullanılamayacağından ve insan sağlığını etkileyeceğinden dolayı müvekkili şirket tarafından ivedilikle değiştirilmiş ve yerine yeni bir su deposu takılmış bu su deposunun da maliyeti 81.420,00 TL olduğunu, malın ayıplı olduğunun tespiti sonrası davalı tarafa -----. Noterliği 21/08/2023 tarih ----- yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek, su deposunun gizli ayıplı olmasından dolayı satılanı geri vermeye hazır olunduğu belirtilerek sözleşmeden dönüldüğünün bildirildiğini, zarar miktarının ödenmesi ve ayıplı su deposunun satış bedeli olan 24.229,00 TL nin ödenmesi talep edildiğini ancak davalı tarafın ihtarnameye cevaben taleplerin kabul edilmediğini bildirdiğini, bunun üzerine arabuluculuk görüşmeleri yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, TTK m. 23 "tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır." amir hükmü göndermesiyle ayıplı mala ilişkin seçimlik haklar TBK hükümlerine tabi olup TBK m. 227 de seçimlik haklar sıralandığını, bu seçimlik hakların yanı sıra aynı madde de alıcının genel hükümlere göre tazminat hakkı da bulunmakta olduğunu, bu sebeple satıcı/davalıdan alınmış olan ve sonradan ortaya çıkan gizli ayıplı malın geri verilerek sözleşmeden dönme talebinin kabulü ile ödenen bedelin müvekkili şirkete faiziyle birlikte iadesine, malın ayıplı olduğunun tespiti için açılmış olan delil tespiti davasında harcanmış olan 5.434,30 TL'nin, malın ayıplı olmasından dolayı tekrardan alınmak zorunda kalınan su deposunun değeri olan 81.420,00 TL'nin ve ihtarname masrafı olan 666,56 TL'nin tazminat olarak davalıdan alınarak müvekkil şirkete ödenmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini taleple dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından satışı yapılan mal ayıplı olmayıp kabul anlamına gelmemek şartı ile bir an için malın ayıplı olduğu kabul edilse dahi ayıp ihbarı yasal süresi içinde ve ve yasanın belirlemiş olduğu şekillere uygun yapılmamış davanın reddi gerektiğini, Türk Ticaret Kanunu uyarınca ticari alım satımlarda alıcı açık ayıplar için iki, gizli ayıplar için ise sekiz günlük olan yasal süreler içerisinde muayene külfetini yerine getirip ayıp ihbarında bulunulması gerektiğini, bu hak düşürücü sürelere tabi muayene külfetini yerine getirmeyen alıcının ayıba bağlı hakları da ortadan kalkmakta olduğunu, davalının ayıba karşı tüm dava ve talep haklarının zamanaşımına uğramış olup davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirketin dava konusu su deposunda --- kalite paslanmaz çelik kullanmış olup müvekkili tarafından satışı yapılan mal ayıplı olmayıp davalı yanın hatalı kullanımı söz konusu olduğunu, Su deposunun bakımından kaynaklanan eksikliklerden dolayı müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, zira müvekkilinin deponun imalatını usulüne ve tüm teknik şartlara uygun olarak yaptığını, haricen dosya içerisine alınan bilirkişi raporunda, su deposunun paslanmaz çelik özellikte olduğunun da belirtildiğini, bu nedenle depoda yer alan hasarların müvekkili şirketin değil davalının kusurundan kaynaklandığının sabit olduğunu, su deposunun delil tespit tarihi itibari ile belirlenen maliyetine itiraz ettiklerini, davalının kendine düşen sorumluluğu yerine getirmemiş, malı talimatlara uygun kullanmamış, depo temizlenmemiş ve malı kusurlu kullandığını, davaya konu olan su deposunun rutin olarak temizlenmesi gerektiğini, depo içerisinde oluşan çamur ve yine su içerisinde bulunan klor, depoda bulunan kaynak yerlerine dolayısı ile çelik malzemeye zarar vermekte olduğunu ancak düzenli bakım ve temizlik ile bu sorunlar ortadan kalktığını, davacının depoyu temizletmediğini, su deposunun temizlendiğine dair dosyaaya herhangi bir delil sunulmadığını, işbu sebeple müvekkili tarafından kusurlu olmayan bir ürün için dava açıldığını, dolayısı ile davacının iddialarının mesnetsiz olduğunu beyan ederek davacının haksız ve hukuka aykırı davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE: Dava; Ayıplı mal satımından kaynaklı sözleşmeden dönme, ücret iadesi ve yeni zararın tazmini istemine ilişkin olarak yeni alınan su deposu ücretinin davalıdan tahsiline ilişkindir. Mahkememizce taraflara usulüne uygun tebligat yapılmış, ----Sulh Hukuk Mahkemesi'nin---- Değişik İş sayılı dosyası ve ----.Noterliğinin 21/08/2023 tarih ----- yevmiye numaralı ihtarnamesine ilişkin mazbataları incelenmek üzere dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek üzere dosya nitelikli hesaplama uzmanı, makina mühendisi ve inşaat mühendisi bilirkişi heyetine tevdii edilerek, rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 04/09/2025 tarihli raporunda özetle; " Su tankının, imalatı anında kaynak işleminin teknik yönden doğru yapılmadığı ve tane sınırlarında zaman içinde kromkarbür (-) çökelmesine bağlı olarak paslanmalar başladığı dikkate alındığında imalattan kaynaklı gizli ayıplı olduğu; su deposunun KDV hariç 20.533,05 TL bedelinden 2.942,05 TL sovtaj bedelinin düşülmesinden sonra kalan 17.591,00 TL tutarın talep edilebileceği; davacı tarafından yeni alınan su tankı bedeli KDV dahil 81.420 TL tutarın talep edilemeyeceği; ----.SHM----- dosyasının delil tespiti masrafı 5.434,40 TL ile ihtarname masrafı 666,56 TL tutarın yargılama gideri kapsamında mahkemenin takdirinde olduğu; Davacı ile davalı arasında 31.12.2021 tarihinde (fatura tarihinde) akdedilen tacirler arası satım sözleşmesi ile davacı/alıcı tarafından davalı/satıcıya KDV dahil 24.229,00 TL satım bedeli ödenmek suretiyle 5 Ton Kapasiteli Çelik Su Deposu davacı/alıcı tarafından satın alındığı, deponun 5 ton kapasiteli olduğu, davalı/satıcı tarafından davacı/alıcı adına düzenlenmiş olan Faturada yer alan açıklamadan anlaşıldığı, davacının fatura bedelini davalıya ödemiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu husus her iki tarafın da kabulünde olduğu, davacı/alıcı, davalı/satıcıya keşide ettiği 21.08.2021 tarihli İhtarname ile, Deponun “paslandığı ve su akıttığını”, bu nedenle ayıplı olduğunu, TBK.md.227/1 gereği Depoyu geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden döndüğünü, Tespit Raporunda belirlenen zarar miktarı olan 110.000 TL’nin ve satış bedeli olan 24.229 TL’nin, ticari faizi ile birlikte, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde davacıya geri ödenmesini, ihtar ettiği, davacı bu davada; dönme talebinin kabulü ile, davalı tarafından; davalıya depo bedeli olarak ödenmiş olan KDV dahil 24.229,00 TL’nin fatura tarihinden itibaren işletilecek Avans Faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, -Tazminat olarak, 81.420 TL bedelle satın alınan yeni su Deposunun bedelinin, fatura tarihinden itibaren işletilecek Avans Faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, -Delil Tespiti Masrafı olan 5.434,30 TL’nin dava tarihinden itibaren işletilecek Yasal Faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, -İhtarname Masrafı olan 666,56 TL’nin, ihtarname tarihi olan 21.08.2023 tarihinden itibaren İşletilecek Yasal Faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini, talep ettiği, davalı tarafından davacıya satılıp teslim edilmiş olan Depo “gizli ayıplıdır”. Ayrıca, bu Depodan haklı olarak beklenen kullanım menfaatini sağlayamayacak derecede ayıplıdır, davacı/alıcı talebi gibi TBK.md.227/f.1/bent 1 hüküm uyarınca satım sözleşmesinden dönmeye hak kazandığı, davacı satım sözleşmesinden, davalının ayıplı mal teslim etmesi sebebiyle haklı olarak döndüğü için, ödemiş olduğu KDV dahil 24.229,00 TL satım bedeli tutarının tamamının (KDV dahil tutarının), talebi gibi, fatura tarihi olan 31.12.2021 tarihinden itibaren işletilecek Avans Faizi ile birlikte iadesini davalıdan talebe hak kazandığı (TBK.md.229/f.1, bent 1) davacı ayrıca, tazminat olarak, 81.420 TL bedelle satın alınan yeni su Deposunun bedelinin, fatura tarihinden itibaren işletilecek Avans Faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, karar verilmesini talep ettiği, davalının satıp teslim ettiği deponun gizli ayıplı olması sebebiyle davacının, yaptığı inşaatta kullandığı bu ayıplı Depoyu yenisi ile değiştirmek zorunda kaldığı ve 05.06.2023 tarihli Fatura ile davadışı/------ Şirketinden yeni Depo satın aldığı, ancak, davalıdan satın alınmış olan ayıplı Depo 5 ton kapasiteli iken, yeni satın alınmış olan Deponun 10 tonu kapasiteli olduğu, bu durum sebebiyle davacının, davalıdan satın almış olduğu 5 ton kapasiteli Deponun 05.06.2023 tarihindeki “KDV dahil bedelinin” tazminat olarak ödenmesini davalıdan talebe hak kazandığı (TBK.md.229/f.1/bent 3) kanaatine varıldığı, davacı, Delil Tespiti Masrafı olan 5.434,30 TL’nin dava tarihinden itibaren işletilecek Yasal Faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, karar verilmesini talep ettiği, davacı, davalının satıp teslim ettiği deponun gizli ayıplı olması sebebiyle haklı olarak Delil Tespiti yaptırmak zorunda kalmış olduğundan, Delil Tespiti için yapmış olduğu masrafların tazminat olarak ödenmesini davalıdan, talebi gibi, dava tarihinden itibaren işletilecek Yasal Faizi ile birlikte talebe hak kazandığı (TBK.md.229/f.1/bent 3) kanaatine varıldığı, davacı, İhtarname Masrafı olan 666,56 TL’nin, İhtarname tarihi olan 21.08.2023 tarihinden itibaren İşletilecek Yasal Faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, karar verilmesini talep etmiştir. Davacı, davalının satıp teslim ettiği Deponun gizli ayıplı olması sebebiyle haklı olarak İhtarname keşide etmek zorunda kalmış olduğundan, İhtarname keşide etmek için yapmış olduğu masrafların tazminat olarak ödenmesini davalıdan, talebi gibi, İhtarname tarihinden itibaren işletilecek Yasal Faizi ile birlikte talebe hak kazandığı (TBK.md.229/f.1/bent 3) kanaatine varılmıştır. Takdiri Tamamen Mahkemeye aittir. İhtarname için ne kadar masraf yapıldığını gösteren bir “ödeme belgesine” dosyada rastlanmadığından, işbu tazminat tutarının tespiti mümkün olamamıştır. Takdiri tamamen Mahkemeye aittir. 4/e- Davacının aynı zamanda, ayıplı Depoyu davalının gelip teslim alması için (davalı tarafından iade alınması için) hazır halde bulundurmakla yükümlü olduğu (TBK.md.229/f.1) kanaatine varılmıştır. Takdiri tamamen Mahkemeye aittir. 5) Davalı, davacının yasal süresi içinde ayıplı ihbarında bulunmadığı için, davalıyı ayıptan dolayı sorumlu tutma hakkını kaybettiğini, iddia etmiştir. Raporumuzun Teknik Kısmındaki tespitlere göre; davalı/satıcı söz konusu Depoyu ayıplı teslim etmekte “ağır kusurlu” (ağır ihmalli) olduğundan, davacı/alıcının yasal süresi içinde ayıp ihbarında bulunmadığını ileri sürerek sorumluluktan kurtulamayacağı (TBK.md.225) kanaatine varıldığı, davalı, davacının dava hakkının dava tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığını, iddia ettiği, dava konusu ayıplı Deponun 31.12.2021 tarihinde davalıdan satın alındığı, işbu davanın ise 28.12.2023 tarihinde açıldığı, 2 yıllık zamanaşımını süresinin (TBK.md.231/f.1) dava tarihi itibariyle dolmamış olduğu kanaatine varıldığı, kaldı ki dava tarihi itibariyle 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmuş olsaydı bile, Raporumuzun Teknik Kısmındaki tespitlere göre davalı/satıcı söz konusu Depoyu ayıplı teslim etmekte “ağır kusurlu” (ağır ihmalli) olduğundan, 2 yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamayacağı (TBK.md.231/f.2), doktrinde kabul edildiği üzere zamanaşımı süresinin 10 yıla çıkacağı" tespitinde bulunmuşlardır. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, taraf vekillerinin beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görüldü. Bilirkişi raporu denetime açık, karar vermeye yeterli ve elverişli mahiyettedir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından: Dava, satım sözleşmesini konu alan emtianın ayıplı olması nedeniyle sözleşmeden dönerek satış bedeli ile birlikte zararlarının tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır. Davacı ile davalı şirket arasında 31.12.2021 fatura tarihinde akdedilen satım sözleşmesi ile----adresindeki binada kullanılmak üzere davalıdan 31.12.2021 tarihinde, 20.533,05 TL + KDV = 24.229,00 TL bedel ile 5 ton kapasiteli paslanmaz su deposu satın alınarak teslim alındığı, su tankının imalatı anında kaynak işleminin teknik yönden doğru yapılmadığı ve tane sınırlarında zaman içinde kromkarbür (-----) çökelmesine bağlı olarak paslanmalar başladığı, bu durumun kullanım ile ilgisi olmadığı, tamamen su tankının gizli ayıplı olduğu, gerekli nitelikleri taşımadığı, eserin kabule icbar edilemeyecek surette ayıplı olduğu anlaşılmakla, davacı-iş sahibinin eseri reddederek ve ödediği bedelin iadesi talebinde haklı görülmüş, davacı tarafından yeni depo alınırken ayıplı deponun satıcıya verildiği ve indirim yaptırıldığı beyan edildiği, bu nedenle davacı alacağından ayıplı deponun sovtaj bedelinden mahsup edilerek davanın kabulüne, KDV dahil 20.757,38 TL alacağa da ihtarname tebliğ tarihinden 3 gün sonrası temerrüt tarihi kabul edilerek bu tarihten itibaren taraflar tacir olduğundan avans faiz işletilmesine, alınan yeni depo bedelinin ise davalıdan tahsili talep edilemeyeceği gözetilerek talebin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, 1-) 20.757,38 TL bedel iadesinin 25/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-) Fazlaya dair taleplerin REDDİNE,

3-) Alınması gerekli 1.417,94-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.909,61-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye‬‬ 491,67-‬TL'nin davacıya iadesine, 4- a) Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 269,85-TL başvurma harcı, 1.417,94-TL peşin harç ile -----Sulh Hukuk Mahkemesi ----- dosyasında yapılan tespit nedeniyle davacı tarafından yatırılan 25,60 TL vekalet harcı, 82,40 TL başvurma harcı, 296,40 TL peşin harcın toplamı olan 2.092,19-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, b) Davacı tarafından sarfedilen toplam 13.575,00TL yargılama gideri ---- Sulh Hukuk Mahkemesi ----- dosyasında yapılan tespit nedeniyle davacı tarafından yapılan 710 TL gider avansı, 1.274,90 TL keşif harcı, 3.045,00 TL delil avansının toplamı 18.604,90 TL davanın kabul ve red oranına (%18,56- %81,44) göre hesaplanan 3.453,07-TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-) Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-) Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine, 7-) Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul olunan dava değeri üzerinden hesaplanan 20.757,38-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca (red olunan dava değeri 91.062,48 TL üzerinden hesaplanan nispi vekalet ücreti tutarı) 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili davalıya verilmesine, 9-) 6325 sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin kabul red oranına göre (%18,56-%81,44) 2.540,928-TL'sinin davacıdan, 579,72-TL'sinin davalıdan alınarak Hazineye gelir olarak kaydedilmesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.