İlk Derece Mahkemesi 2022/963 E. 2026/80 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/ KARAR NO : 2026/

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLLERİ : Av. Av. DAVALI : VEKİLLERİ : Av. Av.

DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 17/08/2022 KARAR TARİHİ : 29/01/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..., ... Şubesi, ... No'Lu, 31.08.2022 tarihli, 80.000 TL bedelli; ..., ... Şubesi, ... No'Lu, 30.09.2022 tarihli, 80.000 TL bedelli; ..., ... Şubesi, ... No'Lu, 31.10.2022 tarihli, 80.000 TL bedelli; ..., ... Şubesi, ... No'Lu, 30.11.2022 tarihli, 84.000 TL bedelli; Çeklerin, taraflar arasındaki ticari ilişki dolayısıyla davalı tarafından müvekkil şirkete teslim edilecek ürünlere ilişkin verildiğini ancak davalı şirketin ürünleri müvekkil şirkete zamanında teslim etmediğini bu nedenle davalı tarafından teslim edimi ve yükümlülüğü yerine getirilmediğini ve dolayısıyla müvekkil şirketin de bu durumda borçlu olması gibi bir durum söz konusu olmadığını çeklerin iptaline karar verilmesi davamızdan; yargılama müddetince çekler üzerine tedbiren ödeme yasağı konulması talebimizden ibarettir. Müvekkilinin, tarafınıza ait ... Modüller Ahşap San. Tic. Ltd. Şti’ den 8mm 210*280 tekyüz boyalı MDF 800 Plaka ve 7mm ... Sunta 1000 Plaka toplam 50.000,00 TL değerindeki mal satışı konusunda 15.04.2022 tarihinde sözleşme yapmıştır (EK-1) ve 5 adet ... çeki teslim etmiş(EK-2) ve 30000 TL banka yoluyla havale ödendiğini müvekkilin iyiniyetinden faydalanarak sadece paranın ne zaman ödeneceği kararlaştırıldığını malın ne zaman teslim edileceği sözleşmede kararlaştırılmadığını Taraflar arasında yapılan ve yukarıda bilgileri verilen sözleşme uyarınca teslim tarihi belirtilmediğini. Davalı tarafça anlaşma konusu mallar müvekkil şirkete teslim edilmediğini Satış konusunda anlaşılan malların sözleşme tarihinden bu güne bedelleri arttığını, İleri tarihli olarak keşide edilen bu çeklere karşılık, davalı şirket ürünleri, çekler kendisine teslim edildikten birkaç gün içinde teslim etmesi gerekirken, aylar geçmesine rağmen sözleşme konusu ürünler teslim edilmediğini Buna karşın çekler halen davalı şirkettedir ve müvekkil şirket yetkililerince sürekli olarak görüşmelerine rağmen ve sözlü olarak defaten kendilerine söylenmesine rağmen ve bunun yanı sıra ... 7. noterliği'nin 29/06/2022 gün ve yevmiye numarası tarafımızca gönderilen ihtarnameye rağmen(EK-3), çekleri iadeye de yanaşılmadığını, Gelinen aşamada tarafların arasında yaptıkları mal alım satıma dair ticari ilişki sebebiyle, davalı şirkete teslim edilen ve vadesi daha gelmeyen 4 adet çekin iptalini ACİLİYETLE talep etme gereğimiz hasıl olduğunu. Malların teslim edilmediğine dair iddiamıza ilişkin tanıklarımızın dinlenmesini de taleple Ayrıca malların teslim edilmediği, teslimata dair hiçbir belgenin olmaması ile de ortada olduğunu Davalı taraf malın teslim edilmediğini ikrar etmiş olup Tüm bu nedenlerle çek iptal davamızın kabulünü talep etmekle, 3 adet çeke ilişkin öncelikle ciro ve ödeme yasağı kararının ACİLİYETLE konulmasını talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili davaya cevap vermemiştir. HUKUKİ DELİLLER: ... 5. Genel İcra Dairesinin 2022/... ESAS esas sayılı dosyası, ... cevabi yazısı ... 3. 2022/... esas sayılı dosyası ... 6 ASTM 2022/... Esas sayılı dosyası ... 6. ASTM 2022/... D. İş ... Bankası cevabi yazısı ... Bank cevabı yazısı ... A.Ş cevabı yazısı ... yazı cevabı ... ... cevabı yazısı ... Bank cevabi yazısı ... Bankası cevabi yazısı ... cevabı ... cevabı ... yazı cevabı ... yazıcevabı, standart ... yazı cevabı, ... yazı cevabı, ... yazı cevabı, ... bank, ... bankası ... bank ... Bankası, ... Bank ... bank yazı cevabı ... bank, ... bank ... Bankası,yazı cevabı dava dilekçesi,, beyan dilekçeleri, ödeme emri, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı incelenmiş, tarafların ticari defter, belge ve kayıtlarının incelenmesi adına defter inceleme günü verilmek suretiyle SMM bilirkişi marifetiyle rapor aldırıldığı görüldü.Mali müşavir bilirkişinin 25/03/2024 tarihli raporunda özetle: "1-Davacı taraf ... Asansör Lpg Doğalgaz Mak.Müh.ĠnĢ.San.Ltd.ġti tarafından inceleme için 2022 yılı 4- 6-7-8-9-10-11. aylarına ait Yevmiye Defteri defter kayıtları ve davalı taraf ile ilgili cari hesap ekstrelerini 2022 yılının tüm aylara ait aylık olarak alınan defter berat görüntüleri , E-mail olarak ibraz edilmiĢ ,ibraz edilen defterlerin 6102 sayılı TK nu 64/3 maddesine ve 1 Sıra nolu Elektronik Defter Genel tebliğine göre aylık olarak alınması gereken beratları yasal süresinde yapılmıĢ olduğu görülmektedir. 2-.Davacı taraf ... Asansör Lpg Doğalgaz Mak.Müh.ĠnĢ.San.Ltd.ġti „nin 2022 yılı ticari defter bilgilerine göre dava tarihi itibari ile davacı taraf ... Asansör Lpg Doğalgaz Mak.Müh.ĠnĢ.San.Ltd.ġti‟nin davalı ... Modüler AhĢap San.Tic.Ltd.ġti‟den 34.000,00TL alacaklı olduğu, dava tarihinden sonra 01.10.2022 tarihinde ... ... ġubesi ... nolu 31.08.2022 tarihli 80.000,00 TL tutarındaki çekin iade alınma iĢlemi yapılarak borç bakiyesinden mahsup edilerek davacı taraf ... Asansör Lpg Doğalgaz Mak.Müh.ĠnĢ.San.Ltd.ġti‟nin davalı .... AhĢap San.Tic.Ltd.ġti‟den 454.000,00TL alacaklı olduğu görülmektedir. 3- Davacı taraf 2022 yılı ticari defter kayıtlarına göre ,Taraflar arasında 15.04.2022 tarihinde imzalanan sözleĢmedeki Ödemeler bölümündeki bilgilere uygun olarak ... ... ġubesi ... nolu 31.07.2022 tarihli 80.000,00 TL bedelli , ... ... Şubesi ... nolu 31.08.2022 tarihli 80.000,00 TL bedelli, .. ... ġubesi ... nolu 30.09.2022 tarihli 80.000,00 TL bedelli,... ... ġubesi ... nolu 31.10.2022 tarihli 80.000,00 TL bedelli, ... ... ġubesi ... nolu 30.11.2022 tarihli 84.000,00 TL bedelli, Çeklerin Davacı Ģirket tarafından davalı ... Modüler AhĢap San.Tic.Ltd.ġti‟ne keĢide edildiği ,01.10.2022 tarihinde ... ... ġubesi ... nolu 31.08.2022 tarihli 80.000,00 TL tutarındaki çekin iade alınma işlemi yapılarak avans hesabındaki borç bakiyesinden mahsup edildiği görülmektedir. Takdir Yüce Mahkemenize ait olmak üzere tarafımdan düzenlenen bilirkişi raporumu 6 Sayfa olarak Saygı ile sunarım. 25.03.2024 " hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava menfi tespit talepli davadır.Davacı, dilekçeler aşamasında ki beyanları ile, davalı ile aralarında ki sözleşme gereği tarafına düşen ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesine davalı tarafça sözleşmesel yükümlülükleri yerine getirmediğinden bahisle ifa kapsamında verilen çeklerden kaynaklı menfi tespit talebinde bulunulduğu, davalı tarafından süresinde cevap dilekçesi verilmeyerek HMK m.128 hükmü gereği iddiaları inkar ettiği görülmüştür.Taraflar arasında ki çekişmeli vakıalar, menfi tespite konu çeklerden kaynaklı, davacının davalı ile arasında ki sözleşmesel yükümlülükleri nedeniyle borçlu olup olmadığının, çeklerin sözleşme ilişkisi kaynaklı verilip verilmediği hususlarında olduğu görülmüştür. İİK m.72 hükmü gereği menfi tespit davaları genel hükümlere tabii olup, bu doğrultuda menfi tespit davalarında davalı alacaklı davacı ile aralarında ki sözleşmeden kaynaklı alacaklı olduğunu ispatla yükümlü olmakla, elde ki davada menfi tespite konu çekten kaynaklı, çekin kambiyo senedi vasfı nedeniyle aralarında ki sözleşme ilişkisi kaynaklı verildiğini ispat yükü davacı üzerinde bulunmaktadır. İspat şekli bakımından menfi tespite konu çeklerin miktarı göz önüne alındığında HMK m.200 hükmü gereğince senetle ispat kuralına tabii olup, davalı sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirdiği, ifayı gösterir makbuz, kapalı fatura, sevk irsaliyesi gibi yazılı belgelerle ispat edebilecektir. Tahkikat aşamasında, davacı tarafından sunulan sözleşme ve çek bilgileri ile tarafların HMK m.222 hükmü gereği ticari defterleri celp edilerek incelenmiştir. Davacı tarafından sunulan sözleşme incelendiğinde, tarafları arasında kurulan sözleşme gereği davacının para borcu olan ediminin bir kısmını menfi tespite konu çeklerle aynı vade, aynı miktar ve aynı banka ile belirtilen çeklerle ödemenin yapılacağının belirtildiği, davalı tarafından ifayı gösterir herhangi bir belgenin sunulmadığı, mahkememizce HMK m.222 hükmü gereğince tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmekle, uygun ihtara rağmen davalı tarafça ilgili defterlerin sunulmadığı, davacının defterleri üzerinde yapılan inceleme de, sözleşmede yer alan bilgilerle uyumlu menfi tespite konu çeklerin davalı için takip ettiği hesapta ödeme amaçlı kullandığının tespit edildiği, bu bakımdan edimlerin karşılıklı ifası kuralı gereği davalının davacının dayandığı sözleşmeden kaynaklı edimini ifa ettiğini gösterir bir delil sunmadığı davacının ise çekleri bu sözleşme kapsamlı ödeme amaçlı olarak kullandığını ispat ettiği görülmekle, menfi tespit taleplerinin yerinde olduğu görülmüştür. Yargılama aşamasında çeklerin kambiyo vasfından kaynaklı ödendiğinden bahisle istirdadının talep edildiği, yapılan araştırma da bankalardan gelen müzekkere cevapları gereği ilgili çeklerin ödendiği görülmüştür.Bu nedenle davacının ödenmeyen çekten kaynaklı menfi tespit, ödenen çeklerden kaynaklı istirdat talebinin kabulü ile HMK m.326 gereği davalı aleyhine yargılama giderlerine hükmedilerek aşağıda ki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ; 1-Davanın KABULÜ ile ; -... ... Şubesi, ... nolu, 31.08.2022 tarihli, 80.000 tl bedelli çek yönünden Davacı ... Asansör Lpg-doğalgaz Makina Mühendislik İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'nin davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, -..., ... Şubesi, ... No'Lu, 30.09.2022 tarihli, 80.000 TL bedelli; -..., ... Şubesi, ... No'Lu, 31.10.2022 tarihli, 80.000 TL bedelli; -..., ... Şubesi, ... No'Lu, 30.11.2022 tarihli, 84.000 TL bedelli çeklerin istirdadı ile ödenen çek bedellerinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 22.132,44-TL harçtan başlangıçta alınan 5.533,11-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 16.599,33-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafça yapılan 5.533,11-TL Peşin Harç, 80,70-TL Başvurma Harcı, 1.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 824,5-TL tebligat ve posta giderinden oluşan yargılama gideri toplamı olan 7.938,31-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 51.840,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/01/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır