İlk Derece Mahkemesi 2021/305 E. 2026/604 K.

T.C. ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/305 Esas KARAR NO : 2026/604 DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 07/06/2021 KARAR TARİHİ : 24/06/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... -TL'ye sıfır alınan ... plaka sayılı ... ... ... ... ... marka model aracın sürekli arızalandığını, her 400 kilometrede bir motorunun kilitlenmesi nedeniyle çalışmadığından ayıpsız yenisiyle değiştirilmesi ya da rayiç bedelin ödenmesi istemine ilişkin olarak arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını, diğer davalı ... ... ise ... dağtıcısı, üretici ve ithalatçı firması olduğunu, aracın sürekli arızlanması, her 400 kilometrede bir motorunun kilitlenmesi nedeniyle çalışmadığından yetkili servise 100 den fazla kere götürüldüğünü, ... tarihinde motor arıza lambası yandığı için ve hata uyarısı verdiği için yetkili servise götürüldüğünü, servisin çözüm bulamadığını ve sorunu gideremediğini, ... tarihinde motor arıza lambası yandığı için yetkili servise götürüldüğünü ve servis sorunu çözemediğini, ... tarihinde motor arıza lambası yandığı için ve hata uyarısı verdiği için yetkili servise götürüldüğünü servis çözüm bulamamış ve sorunu gidermediklerini, ... tarihinde bakım için yetkili servise götürüldüğünü, ... tarihinde motor arıza lambası yandığı için servise götürüldüğünü, aracın motor beyninin değişmesi gerektiğine karar verildiğini, ... tarihinde motor arıza lambası yandığı için ve üre ikaz uyarısı verdiği için yetkili servise götürüldüğünü, çözülemeyen sorunlar nedeniyle müvekkilinin defalarca yolda kaldığını, arızaların müvekkilinin mağdur olmasına, iş ve gelir kaybına uğramasına sebebiyet verdiğini, Tüketici Başvuru Merkezi Derneği'nin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla taahhütlü olarak davalıya ihtar edildiğini, malın gizli ayıp olduğunu, problemin imalat hatasından kaynaklandığını, müvekkilinin aracı almak için çektiği kredileri aracın sürekli arıza vermesi nedeniyle ticaret sıfatıyla kullanılmasından kaynaklı ödeyemediğini, müvekkilinin ticari hayatının sekteye uğradığını, mağdur olduğunu, ticari işletmede kullanılmak üzere ... tarihinde ... -TL'ye sıfır alındığı halde sürekli arızalanan, her 400 kilometrede bir motorunun kilitlenmesi nedeniyle çalışmayan ... plaka sayılı ... ... marka model ticari aracın iadesi ile tüm değiştirme, devir, satış vb işlem masraflarının karşı tarafa ait olmak üzere ayıpsız sıfır kilometre yenisi ile değiştirilmesini, mahkememiz aksi kanaatte olması halinde araç rayiç bedelinin yasal faizi ile müvekkiline iadesini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla, araç sürekli arızalandığından ayıplı aracı ticari işletmesinde kullanamayan müvekkilin uğradığı ... -TL iş ve gelir kaybı ile aracın sürekli arıza yapması ve yolda kalması nedeniyle yapılan ... -TL masrafın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır. Davalı ... Limited Şirketine usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu araca yetkili servis olarak yapılan işlemlerin iş emirlerinin daha sonra mahkememize sunulacağını belirtmekle, yapılan tüm işlemlerin garanti kapsamında yapıldığını, davacının sorunların giderilmediği yönündeki iddiasının yersiz olduğunu, müvekkili şirketçe araca her defasında işlem yapıldığını ve sorunun giderildiğini, sorunların devam etmesi neticesinde genel müdürlükle yazışmalar yapıldığını, yapılan yazışmalar doğrultusunda davacının aracı incelenmek üzere servise getirtildiğini, aracın serviste kaldığı süre zarfında davacıya ikame araç sağlandığını, aracın incelenmesi neticesinde arızalı olan kısımların giderildiğini, aracın davacıya teslim edildiğini, araç bedelinin iadesi veya misli ile değişim talebinin kabulü müvekkili şirket nezdinde orantısız güçlük doğuracağını, ayıplı olduğunu kabul etmemekle birlikte mahkememizin aksi kanaatte olması halinde bedel indirimine veya ücretsiz onarım/ onarım bedelinin iadesine karar verilmesi gerektiğini, aracın tüm bakım ve onarımlarının müvekkili şirketçe garanti kapsamında yapıldığını, davacıya ikame araç sağlanmasından dolayı iş ve gelir kaybı talebinin mümkün olmadığını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Anonim Şirketine usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın söz konusu taleplerinin yalnızca satıcı konumundaki kimseye karşı yöneltebileceğini, müvekkili şirketin ... marka araçların ve bu araçların yedek parçalarının ithalatçısı olduğunu, davacı yanın terditli bir biçimde talepte bulunmayacağına yönelik itirazlarının bulunduğunu, bedel iadesinin TKB'nın 227. Maddesi gereğince müvekkili şirkete yöneltilmeyeceğini ve araç bedeline faiz işletilemeyeceğini, ancak aracın fatura bedelinin iade edilmesi yönünde olabileceğini, dava konusu aracın 1 yıldır davacı tarafça ağır bir şekilde kullanıldığını, işbu nedenle aracın ayıplı olmadığını, herhangi bir aracın 400 kilometrede motorunu kilitlemesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın ayıba ilişkin bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacı tarafın maddi tazminat taleplerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, dava konusu araca ait temiz kağıdı mahkemeye sunulmadan davacı tarafın talebi doğrultusunda karar verilmeyeceğine ve dava konusu aracın kullanımından doğan değer kaybının araştırılması gerektiğini, aracın yaklaşık 1 yıldır davacı yanın kullanımında olduğunu, hukuka, usule ve yargıtay kararlarına aykırı olarak ikame edilmiş olan huzurdaki davanın reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE : Davacı vekili tarafından aracın servis kayıtları, fatura, arızaya ilişkin ekran görselleri, ruhsat sureti, teminat sözleşmesi, iş emirleri, arabuluculuk tutanağı ibraz edilmiş, mahkememizce davacı taraf hakkında tacir araştırması yapılmış, aracın trafik tescil kayıtları, aracın servis kayıtları celp edilmiş, bilirkişilerden rapor ve ek raporlar alınmıştır. Dava, satın atılan sıfır km araçta ayıp olduğu iddiası ile misli ile değişim, olmadığı takdirde araç rayiç bedeline ilişkin maddi tazminat ile iş ve gelir kaybı ile yolda kalma nedeniyle masrafların tazminine ilişkindir. Mahkememizce yapılan keşif sonucu bilirkişinin mahkememize sunduğu ... arihli raporun özetle; dava konusu aracın keşif mahaline hareket ederek getirildiği, aracın keşif sırasında arıza lambalarının yanmadığı, dava konusu ... plaka sayılı ... marka model aracın motor ikaz lambası uyarısı ile yetkili servise gitmek zorunda kaldığı, işbu hatalar sonucu yapılan işlemlerin genel bakım onarım kapsamında yapılan işlemler olmadığı, yapılan işlemlerin kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, ayıpların ... servisinde onarıldığı, onarım süresinde gecikme olmadığı, dava konusu aracın uzman görüşü ile tespit edilebilecek türden ayıplı olduğu belirtilmiştir. Rapordan sonra Mahkememizce Ankara Nöbetçi Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dosya bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişi heyetinin ... tarihli raporunda, dava konusu araçta dizel motor kilitlemesi olduğunun tespit edildiği, motor kilitlemesinin nedeni ile ilgili çözüm üretemediklerinden dosyayı iade ettiklerini belirtmişlerdir. Dava konusu araçta söz konusu arızanın devam edip etmediği, davacının onarım hakkını kullanıp kullanmadığı, servis tarafından yapılan işlemlerden sonra iddia edilen arızanın tekrarlama olasılığının bulunup bulunmadığı konularında ek rapor almak üzere dosya yerinde inceleme yetkisi verilerek kök rapor sunan bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişinin mahkememize sunduğu ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu aracın keşif sırasında arıza lambalarının yanmadığı, keşif mahaline hareket ederek getirildiği, dava konusu aracın yol bilgi ekranında da arıza bildirimi veya kaydının olmadığı, dava konusu aracın çalışır, yürür durumda olduğu, kullanımda olduğu, onarım haklarının kullanıldığının tespit edildiği, araç malikinin keşif sırasında dava konusu araca ait ... sisteminin kaldırıldığını beyan ettiği, dava konusu araçta şu anda süre gelen ve tekrar eden bir arıza görülemediği, ... sisteminin servis tarafından iptal edilip edilmediği veya yazılım ile kapatılıp kapatılmadığı tespit edilemediği belirtilmiştir. Ek rapordan sonra yetkili servis davalı ... ... Şirketine müzekkere yazılarak dava konusu marka ve model araçlarda ... sisteminin kaldırılıp kaldırılmadığı veya yazılım ile kapatılıp kapatılmadığı hususu sorulmuş, bu konuyla ilgili olarak, davalı şirket ... tarih ve ... /... sayılı cevap yazısında, bu konuyla ilgili herhangi bir görüş bildirmemiş, söz konusu yazı ekinde sadece dava konusu araca ait iş emir formlarının gönderildiği anlaşılmıştır. Yazı cevabından sonra dosya yeni bir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişiden alınan ... tarihli raporda özetle; her ne kadar araç sahibi adblu sisteminin davalı şirketçe kaldırıldığını beyan etse de, gerek dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgeler, gerekse de keşif günü araç üzerinde yapılan gözlemler neticesinde söz konusu sistemin kaldırılıp - kaldırılmadığının tespitinin yapılamayacağı, işbu sisteminin kaldırılıp kaldırılmadığını ancak araca motor kontrol ünitesine yapılacak bir takım ölçüm cihazları vasıtasıyla belirlenebileceği, dolayısıyla yetkili servis ve piyasada motor beyni iş ile uğraşan firmalarda bulunan söz konusu bu ölçüm cihazların dava konusu aracın motor kontrol ünitesine yapılacak bazı yazılım işlemlerine göre sisteminin kaldırılıp kaldırılmadığının tespit edilebileceği, ... sisteminin yazılımsal olarak iptal edilebileceği, ancak fiziki olarak ... sistemine ait parçaların ..., ... vb gibi işlevlerini sürdürebileceği, şayet dava konusu araçta ... sistemi yazılımsal olarak iptal edildiği tespit edildiği takdirde yapılan bu işlemin aracın onarım işlemi olarak kabul edilemeyeceği, çünkü söz konusu sistemin amacı araçlardan egsoz gazı nedeni ile çevreye salınan ... gazı zehirli gaz salınımını aza indirdiği, yine aracın orijinalinde olan bir parça olması ve ...standartlarında kullanılan sistem olması nedeniyle, sistemin iptal edilmesi onarım olarak kabul edilemeyeceğin belirtilmiştir. Mahkememizce davacı vekiline elden takip yetkisi verilerek ... şirketinde aracın ... sisteminin kaldırılıp kaldırılmadığı, aracın beyninden arızanın silinip silinmediği veya yazılım ile kapatılıp kapatılmadığı hususunun bildirilmesine yönelik müzekkere yazılmış, davacı vekilinin ... tarihli dilekçe ekinde sunduğu ilgili şirket müzekkere yanıtında dava konusu olan araç marka model servislerinde yapılmadığı, bu hizmetin verilmediği belirtilmiştir. Müzekkere yanıtından sonra araçta servis tarafından yapılan işlemlerden sonra arızanın tekrarlama olasılığının bulunup bulunmadığı, ayıplı hali ayıpsız hali arasındaki bedel farkının tespiti için dosya son rapor sunan bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişinin mahkememize sunduğu ... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; dava konusu arıza le ilgili olarak tanzim edilen servis formlarını irdelediğinde dava konusu aracın motor ikaz lambası uyarısı ile yetkili servise gitmek zorunda kaldığı, başka bir anlatımla birden fazla kez aynı şikayetle yani motor ikaz arıza lambası yanıyor şikayetiyle serviste kaydının açıldığı, ilgili uyarının sık aralıklarla ortaya çıktığı dikkate alındığında söz konusu arızanın tekrar etme olasılığının bulunduğu, aracın dava tarihi itibari ile ayıpsız halinde ki değerinin ... -TL olduğu, ayıplı hali değerinin .... -TL, arada ki bedel farkının ... -TL olduğu belirtilmiştir. Ek rapordan sonra dosya nispi metod sistemine göre hesaplama yapılması ve ayıbın niteliğinin de belirtilmesine ilişkin ek rapor alınmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişinin mahkememize sunduğu ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; nispi tazminat metodu uyarınca ayıp nedeni ile değer kaybının ... TL olarak hesaplandığı, meydana gelen arızanın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, dava konusu arızayı alıcı tarafından normal bir muayene yapılarak bilinemeyeceği, davacı tarafın araçtan makul olarak beklediği faydaların azalacağı, dolayısıyla tespite konu aracın dava konusu arızasından dolayı gizli ayıp niteliğinde olduğu belirtilmiştir. Mahkememizce davalı ... 'in,(... ... A.Ş.'nin) satılan aracın üreticisi olduğu ve aracın davacıya davalı yetkili satıcı ... tarafından satıldığı anlaşılmakla, davacı ile davalı ... (... A.Ş.) arasında doğrudan bir satış ilişkisi bulunmamakla birlikte üretici olan davalının üreticinin sorumluluğu ilkesi çerçevesinde, üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğu belirtilen aracın ayıplarından sorumlu olup davanın bu davalı yönünden pasif husumetten reddi gerektiği yönündeki itirazları uygun görülmemiştir. Mahkememizce toplanan deliller, alınan bilirkişi rapor ve ek raporları birlikte değerlendirildiğinde; araçtaki ayıbın gizli ayıp olduğu, davalı yetkili servise ... sisteminin iptal edilip edilmediğinin belirtilmesi için yazılan müzekkereye yanıt verilmemesi ve davacı tarafın keşif sırasında ... sisteminin yazılımla kapatıldığı beyanı ile ... grubu dizel araçlarda sıklıkla yaşanan ... arızasının uygulamada sıklıkla araç beynine yapılan yazılım müdahalesi ile giderildiği de nazara alındığında ... sisteminin servis tarafından yazılım müdahalesi ile iptal edilerek aracın arıza vermesinin önlendiği kanaatine varılmıştır. Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere ... sisteminin bu şekilde iptal edilmesinin onarım olarak değerlendirilemeyeceği ve arızanın tekrarlama olasılığının da bulunduğu, ancak araçta hali hazırda bir sorun yaşanmaması, aracın keşif mahallinde yapılan incelemelerde arıza vermemesi ve yürür vaziyette olması, ayrıca iki adet hasar kaydının olması ve geldiği kilometre de nazara alındığında, davacının seçimlik haklarından misli ile değişim hakkını veya bedel iadesini içeren sözleşmeden dönme hakkını kullanmasının TMK'nın 2. ve TBK'nın 227/3. maddeleri uyarınca hakkaniyete ve taraflar arasındaki hak ve menfaatler dengesine aykırı olacağı kanaatine varılmıştır. Bu nedenle mahkememizce bilirkişiden, değer kaybının nispi metoda göre hesaplanması yönünde ek rapor alınmış, sunulan ek rapor ile ayıp nedeni ile değer kaybının ... TL olduğu bildirilmiştir. Mahkememizce çoğun içinde az da vardır ilkesi uyarınca davanın değer kaybı yönünden kabulüne karar verilmiş, davacı asil ... tarihli celsede iş ve gelir kaybı ile yolda kalma nedeniyle masraf taleplerinden vazgeçtiğinden bu kalemler yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. Diğer yandan, davacının davadaki asıl istemi, ayıpsız misli ile değişim veya sözleşmeden dönme ve bedel iadesi olup mahkememizce takdir hakkı kullanılmak sureti ile hakkaniyet gereği bedel indirimine hükmedilmiş olmakla, davacı aleyhine bu nedenle yargılama gideri ve bu kapsamda vekalet ücretine hükmedilemeyeceği nazara alındığında, yargılama giderleri davalılar üzerinde bırakılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davanın kısmen kabulü ile; Davacının iş ve gelir kaybı ile yolda kalma masraf talebinin feragat nedeniyle reddine, Davacının ayıpsız misli ile değişim ve rayiç değer taleplerinin çoğun içinde az da vardır ilkesi uyarınca Kabulü ile; ... .-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Şirketi ve ... A.Ş' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli ... -TL harçtan peşin alınan ... -TL harcın mahsubu ile bakiye ... -TL'nin davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan ... -TL ilk dava gideri, ... -TL bilirkişi ücreti, ... -TL tebligat gideri olmak üzere toplam ... -TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan ... -TL'si ile peşin alınan ... -TL toplamı olan ... -TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlasının davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ... -TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davada kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan ... -TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiyesi ... -TL' sinin davacıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE, 5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... -TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... -TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 7-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.24/06/2026

Katip ... (E-İmzalı)

Hakim ... (E-İmzalı)