İlk Derece Mahkemesi 2021/171 E. 2024/662 K.

T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/171 Esas - 2024/662 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/171 Esas KARAR NO : 2024/662

DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 09/04/2012 KARAR TARİHİ : 03/10/2024 GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 01/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili; "..." işinin yüklenicisi olan davalının, ... inşaat bölgesindeki terminal binası çatı kaplaması işini sözleşme ile müvekkiline yaptırdığını, işin sözleşmeye uygun bir şekilde yapılarak 03/09/2010 tarihinde davalıya teslim edildiğini, davalının da 06/06/2011 tarihinde işin tamamını ana işveren olan ...'na teslim ettiğini, işin tahmini bedelinin 580.000,00 USD+KDV olup, bu bedelin 325.000,00 USD'sini avans şeklinde 36.615,39 TL'sini ise ... primlerine ve vergilere mahsuben ödendiğini, işin tesliminden sonra ölçüm yapıldığını, 13.326,70 m2 imalata karşılık 546.394,70 USD+KDV'lik üretim tespit edildiğini, ayrıca sözleşmeye konu işlere ek olarak murkizlerin ve giriş kontrol binasının çatı kaplaması işinin de müvekkili tarafından yapılmış olduğunu, bu iş kapsamında 1.353,55 m2 üretim yapıldığını, davalının müvekkiline 16.242,60 USD borçlu olduğunu, davalının ödediği bedelin mahsubu sonucu 302.296,62 TL bakiye alacaklarının kaldığını, bakiye borcun ihtara rağmen ödenmediğini, cevabi ihtarnamede işin ayıplı olduğu iş kazası yaşandığından maliyetin belli olmadığı ödeme yapılmayacağı ve teminatın iade edilmeyeceğinin bildirildiğini, davalının ayıp ihbarı üzerine tespit yaptırıldığını ancak yağış olmaması sebebiyle sorunun neden kaynaklandığının tespit edilemediğini belirterek, 302.296,62 USD karşılığı 544.135,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile 302.296,62 Amerikan Dolarının tahsilini talep etmiş olup, 16/08/2024 tarihli beyan dilekçesi ile de ıslah dilekçesi doğrultusunda Amerikan Doları üzerinden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili; davacının iddialarının haksız olduğunu, sözleşmenin 6/a maddesi gereğince taraflarına yapılmış bir teslimatın olmadığını, işin 06/06/2011 tarihinde ihale makamı olan ...'ne teslim edildiği iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu, zira anılan tarihte işin kesin kabulü değil geçici kabulünün yapıldığını, davacının imal ettiği bir kısım eksik ve kusurlu imalatların geçici kabul tutanağında belirtildiğini, davacının eksik ve kusurlu imalatlarının geçici kabul sonunda taraflarınca yaptırıldığını ileri sürerek, davanın reddini istemiştir. Mahkememizin 28/06/2018 tarihli ... sayılı ilamı ile; taraflar arasında aktedilen dava konusu sözleşmede kararlaştırılan iş bedelinin 644.745,75 USD olduğu, mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde markizlerin ve giriş kontrol binasının çatı kaplaması işinin sözleşmeye ek olarak davacı tarafından gerçekleştirildiği, talep edilen m2 birim fiyat 12,00 USD'nin işin yapıldığı tarihteki piyasa raiçlerine uygun olduğu, davacı tarafından gerçekleştirilen iş bedelinin 644.745,75 USD+19.166,27 USD = 663.912,01 USD olduğu, davalı tarafından 3. kişiler aracılığı ile giderilmeye çalışılan eksik ayıplı işe ilişkin olarak davacının sorumlu olduğu tutarın 20.538,52 USD olarak belirlendiği, ticari ilişkinin taraf kayıtlarına tam ve eksiksiz olarak yansıtılmaması sebebiyle ticari defter kayıtlarının örtüşmediği, davalı tarafından davacıya toplam 270.000,00 USD bedelli çekler verildiği, ödeme belgeleri toplamının (50.000,00 USD + 270.000,00 USD=) 320.000,00 USD ise de davacı tarafından davalının iş bedeline istinaden 325.000,00 USD avans verildiği beyan edilmekle hesaplamalarda 325.000,00 USD ödemenin esas alındığı, davalı tarafından ... ödemelerine ilişkin olarak dava dosyasına sunulan belgeler ve davacının kabulünde olunan tutarlar esas alınarak ödeme tarihindeki kur üzerinden ödeme tutarının 63.857,42 TL (41.432,86) USD olduğu, davalı tarafından davacıya yapılan ödemeler listesinde yer alan şantiye yemek ve vinç kesintileri 25.454,90 TL tutara ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı, iş bu tutarın davacının kabulünde olmadığı, toplam 225.000,00 TL'lik çeklerin dava konusu işe ilişkin olarak düzenlendiğine dair bir belgenin sunulmadığı, davacının davalından 276.940,63 USD karşılığı 497.108,43 TL alacağının bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile bu miktarın davalıdan tahsiline karar verilmiş, ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... sayılı ilamı ile "Mahkemece yargılama aşamasında davacı defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişiye inceleme yaptırılarak bilirkişi raporu alınmış, davalı defterleri üzerinde inceleme yaptırılarak bilirkişi raporu alınmış ve eser sözleşmesi konusunda uzman, inşaat mühendisi ve mali müşavir bilirkişilerden oluşturulan 1. heyetten rapor ve 2 adet ek rapor alınmış, ve yine aynı konularda uzmanlığı bulunan 2. Heyetten bilirkişi raporu ve ek raporu alınmış ve 2. bilirkişi heyetinin çatı oluk yapımı işinde hatalar bulunduğu, bu hususta davacı tarafın % 40, davalı tarafın % 60 kusurlu olduğu yönündeki kanaati doğrultusunda davacı taşeronu alacağı hesaplanırken çatı oluk imalatı hususunda % 40 müterafık kusur indirimi yapılmıştır. Bahse konu bilirkişi raporunda tarafların kusur oranları belirlenirken somut sebepler ve kusur belirlemesinin dayanakları açık ve ayrıntılı bir şekilde gösterilmemiştir. Bu nedenle mahkemece söz konusu rapor çerçevesinde belirlenen kusur oranları dahilinde davacı taşeronun alacağının hesaplanması doğru olmamıştır. Taraflar arasında davaya konu ... terminal binası inşaatı çatı kaplama işi dışında başkaca işler de olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Mahkemece ... A.Ş.'ye ait keşidecisi davalı şirket ortağı ..., lehtarı davacı şirket ortağı ... olan 28/02/2011 tarihli 50.000,00 TL bedelli, 31/03/2011 tarihli 50.000,00 TL bedelli, 30/04/2011 tarihli 50.000,00 TL, 30/04/2011 tarihli 25.000,00 TL bedelli ve 31/04/2011 tarihli 50.000,00 TL bedelli toplam 225.000,00 TL tutarındaki çeklerin dava konusu işe ilişkin olarak düzenlendiğine dair bir belge sunulmadığı, ödemelerin dava konusu işe ilişkin olarak yapıldığı iddiasının davacı tarafından kabul edilmediği, bu nedenle ödeme olarak dikkate alınamayacağı düşüncesi ile söz konusu çekler davacı alacağından mahsup edilmemiştir. Ancak mahkemenin bu kabulü eksik incelemeye dayalıdır. TBK. 102. maddesi uyarınca hangi borcun muaccel olduğu, söz konusu ödemelerin hangi hukuki ilişki nedeni ile yapıldığı hususları araştırılmamıştır. Bu nedenle taraflar arasındaki diğer hukuki ilişkilerde incelenmek sureti ile çek ödemelerinin yapıldığı tarihlerde taraflar arasındaki hangi borcun muaccel olduğu, keşideci şahıs ile lehtar şahıs arasında çek düzenlenmesini gerektirir başkaca özel hukuki ilişkiler bulunup bulunmadığı, söz konusu çeklerin davaya konu iş çerçevesinde verilen çekler olup olmadığı hususlarının incelenmesi gereklidir. Mahkemece iki ayrı heyetten alınan bilirkişi raporlarının çelişkili olduğu da gözetilerek bir mali müşavir, bir inşaat mühendisi ve eser sözleşmeleri konusunda uzman bir bilirkişiden oluşturulacak heyetten davaya konu işlerin üzerinden uzunca bir süre geçtiği ve imalatların aynen kalmadığı da dikkate alınarak dosya üzerinden; a) önceki bilirkişi raporlarına yapılan itirazların da değerlendirildiği b) özellikle çatı oluk imalatı hususunda taraflara atfedilebilecek kusurlar bulunup bulunmadığı, var ise kusur teşkil edecek ihmali veya icrai davranışların neler olduğu tek tek izah edilmek ve dayanakları hukuki sebeplerin de gösterildiği, c) toplam bedelleri 225.000,00 TL olan çeklerin TBK. 102. maddesi çerçevesinde davaya konu sözleşme ile ilgili olarak verilen çekler olup olmadığı, davalı ödemesi olarak kabul edilip edilemeyeceği hususlarının incelenerek değerlendirildiği bilirkişi raporu alınarak, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir." gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verilmiş, dava bu kez mahkememizin ... Esas sayısına kaydedilmiştir. Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... sayılı kaldırma ve gönderme kararı doğrultusunda tarafların kusur durumunun tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyeti 13/08/2024 tarihli 2. ek raporu ile; "Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri incelendiğinde;Davacı taşeron firmanın sözleşmenin 3. Maddesindeki işin kapsamı ve tanımı kısmına göre aynen;"Terminal binası çatısının kenet kaplama tekniği ile kaplanması işlemidir. Kenet sistem mevcut çelik aşıklar üzerine uzunlukları projesine göre değişken olan alt kat 1.23 mm kalınlığında 70 mm hadveli ... boyalı saç 5 5 x50 mm çatı vidası ile montajının yapılması, buhar kesici örtü serilmesi, 1,5 mm kalınlıkta galvanizli saçtan imal edilen Z profillerin plastik takozlar kullanarak aşık sistemi üzerine 5,5x75 mm çatı vidası ile montajının yapılması, üzerine 40 kg/m3 yoğunlukta 150 mm kalınlıkta taş yünü serilmesinden sonra üzerine buhar dengeleyici örtü tyvek serilmesini müteakip 0,70 mm kalınlığında ... renginde üst kat kenet saçının klipslerle Z profillere montajının yapılması aksesuarlarının tamamlanması, ...yüklenici sözleşmenin ekinde bulunan taraflarca onaylanmış projeye göre imalatı yapmakla yükümlüdür. Hükmü yer almakta olup, sözleşmenin 1. Maddesinde davalı işveren , idare ise taraf-taraflar olarak tanımlanmıştır. Sözleşmenin 4 ve 5. Maddesinde davacı yanın taşeron olarak imalatı idareye kontrol ettirme ve onaylattırma sorumluluklarının bulunduğu, Davacının yaptığı iş kapsamında garanti ve bakım-onarım sorumluluğunun bulunduğu, dere-oluk imalatlarındaki su kaçaklarının kar yağışı sonucu don-çöz olayına bağlı olarak oluştuğu, çatı örtüsü veya dere-oluk imalatlarının kar yükü taşıma gücü ile dere-oluk bağlantıları ile çatı örtüsünün oturduğu kısımlardaki montaj imalatlarının tamamının da imalata ilişkin olduğu, onarım sonucunda tekrar akıntı sıkıntısının giderilerek kabul işlemlerinin de tamamlandığı, davalı tarafından sunulan metraj cetveli uyarınca davacının çatı örtüsü ile birlikte dere-oluk imalatlarını da tamamladığı,Dolayısıyla davacı sorumluluğundaki imalata bağlı olarak davalı yükümlülüğündeki diğer imalatların hasar alarak ilave onarıma neden olunduğu hususunda ihtilaf kalmadığı, Ayıba bağlı zarara ilişkin sorumluluk yönünden; davalı tarafından taşıyıcı konstrüksiyon sisteminde (akıntı nedeniyle korozyona bağlı işlemler dışında) onarım yapılmadığı, tek onarım işleminin dere-oluk imalatlarındaki birleşim bölgelerinde olduğu ve yeniden montaj ile izolasyon onarımları ile tamiratın yapıldığı, bu nedenle davalı sorumluluğundaki imalatlarda düzeltmenin değil, davacı sorumluluğundaki imalatlarda onarım ile eksikliklerin giderildiği anlaşıldığından davalının ana yapıdaki hasara ( çatı örtüsü tamiri de dahil) bağlı masraflarının davacı sorumluluğundaki imalattan kaynaklanması ve davalının kusurlu imalatının da söz konusu olmaması nedeniyle tamamen davacı sorumluluğunda olduğu, 13/05/2024 tarihli raporda da bu kapsamda hesaplama yapıldığı, " şeklinde belirlemede bulunarak davalının anayapıdaki hasara bağlı masraflarının davacı sorumluluğundaki imalattan kaynaklanması ve davalının kusurlu imalatının da söz konusu olmaması nedeni ile kusurun davacıda olduğunun rapor edildiği anlaşılmıştır. Yine ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... ile toplam 225.000 TL tutarındaki çeklerin dava konusu işe ilişkin düzenlenip düzenlenmediğine dair yapılan incelemede; mahkememizce aldırılan 13/05/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu ile taraflar arasında inceleme döneminde yalnızca dava konusu işe ilişkin ticari faaliyet olduğu dikkate alındığında söz konusu çek ödemelerinin Borçlar Kanunu'nun 102.maddesi kapsamında dava konusu iş ile ilgili olduğunun dikkate alınması gerektiği yönündeki 04/11/2021 ile Nisan 2022 tarihli ek rapordaki görüşü değiştirecek bir hususun bulunmadığının rapor edildiği, yine 13/08/2024 tarihli 2. ek rapor ile ihtilafa konu çek ödemesinin huzurdaki dava kapsamı dışında taraflar arasındaki başka bir ticari işe ilişkin bekleyen borç kapsamında yapıldığına veya tüzel kişilik dışında gerçek kişiler arasındaki başkaca bir alım satım ilişkisine konu olduğuna dair delile rastlanılmadığından somut olayda çeklerin başka bir ticari ilişkiye dayandığına yönelik bulguya rastlanılmadığının, bu itibarla başkaca bir delilde sunulmadığından konunun somutlaştırılmasınında mümkün olmadığının muhasebe tekniği açısından ayrıca tespiti gereken bir husus olmadığından nihai taktirin mahkemede olduğunun rapor edildiği, davacı vekilinin 29/11/2021 tarihli beyan dilekçesi ile iddiaya konu çeklerin ...'a verildiğinin iddia edildiğini, bu şahsın 13/07/2011 tarihinde hisselerini satarak davacı şirket ile ilişkisini sonlandırdığını, bu şahıs ile görüşüldüğünde, davacı şirket ile veya dava konusu ticari alacakla ilgisinin bulunmadığını, çekin keşidecisi ve lehtarı arasındaki şahsi ilişkiler nedeni ile düzenlendiği beyan ettiğini bildirdiği, davalı vekilinin ise 09/12/2021 tarihli beyan dilekçesi ile; keşideci şahıs ile lehtar arasında bir özel hukuk ilişkisi bulunmamakla birlikte, anılan çeklerin davacı ile davalı arasındaki başkaca bir işe değil dava konusu işe ilişkin olarak verildiğini bildirdiği görülmüştür. Yine ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... ile önceki bilirkişi raporlarına yapılan itirazlarında değerlendirilmesi suretiyle ek raporlar aldırılmış, bu ek raporlar nihayetinde bilirkişi heyetinin 13/05/2024 tarihli ek raporu ile toplam iş bedelinin KDV dahil 663.912,01 USD olduğu, davalı tarafından davacıya 325.000 USD avans ödemesinde ihtilaf olmadığı, davalı tarafından davacı adına yapılan vergi ve ... ödemelerinin de 41.432,86 USD'ye tekabül ettiği, Bölge Adliye Mahkemesi'nin kaldırma ve gönderme kararında zikredilen TBK 102. Md kapsamında mezkur raporlarda da izah edildiği üzere 225.000,00 TL'lik çekler karşılığı olan 144.230 USD'nin de alacak hesabından tenzilinin gerektiği, davalı işverence davacı taşeron sorumluluğundaki çatı örtüsü (dere-oluk dahil) imalatında yağış sonrası tespit edilen ve onarım ile sona eren arıza kapsamında tevsik edilen harcamalar karşılığı 20.538,52 USD'nin de tenzili ile KDV dahil olmak üzere 132.710,63 USD tutarında bakiye taşeron alacağı olduğu,132.710,63 USD (KDV dahil) karşılığı 09/04/2012 dava tarihi itibariyle 1,80 TL/USD kur üzerinden = 238.879,13 TL'lik bakiye davacı alacağının tarafların tacir olduğu ile talep ile bağlılık ilkesi de dikkate alındığında dava tarihi itibariyle işleyecek avans faizi ile talep edebileceğinin rapor edildiği, 13/08/2024 tarihli ek rapor ile belirtildiği üzere kusurun davacıda olduğu ve 13/05/2024 tarihli rapordaki hesaplamanında bu kusur oranına göre yapıldığı görülmüştür. Tüm dosya kapsamından; taraflar arasında akdedilen 10/11/2009 tarihli eser sözleşmesine konu işin bedelinin 644.745,75 Amerikan Doları ile ek olarak çatı kaplaması işi bedelinin 19.166,27 Amerikan Doları toplamı 663.912,01 Amerikan Doları olduğu, bu bedelin 325.000 Amerikan Doları tutarının davalı tarafından davacıya avans olarak ödendiği, 41.432,86 Amerikan Doları tutarının davalı tarafından davacı namına vergi ve ... ödemesi olarak ödendiği, bu haliyle davacının bakiye alacağının 297.479,20 Amerikan Doları olduğu, davacı tarafça toplam 225.000 TL tutarındaki çeklerin başka bir borç ilişkisi nedeni ile verildiğinin usulüne uygun dayanılan deliller ile ispatlanamadığı, taraflar arasında başkaca bir ticari ilişkinin mevcudiyeti muhasebe kayıtlarında da yer almadığından toplam 225.000 TL bedelli (karşılığı 144.230 Amerikan Doları) çeklerin davaya konu iş nedeni ile verildiğinin kabul edilmesi gerektiği, bu haliyle çek bedeli olan 144.230 Amerikan Doları bakiye iş bedelinden düşüldüğünde 153.249,20 Amerikan Doları bakiye iş bedelinin bulunduğu, bilirkişi raporları ile belirtildiği üzere davacının kusuru nedeniyle doğan zararın tamiri için davalı tarafça ödenen 20.538,52 Amerikan Doları çatı oluk tamiri giderinin bu bakiye iş bedelinden düşülmesi gerektiği, bu haliyle davacının davalıdan bakiye alacağının 132.710,63 Amerikan Doları olduğu, 1,80 TL döviz kuru üzerinden karşılığının ise 238.879,13 TL olduğu, davalı tarafından bu alacağın ödenmediğinin sübut bulduğu, davalının dava tarihinden önce temerrüde düşürülmediği anlaşılmakla, her ne kadar davacı vekili ıslah dilekçesi ile 302.296,62 Amerikan Dolarının tahsilini talep etmiş ve 16/08/2024 tarihli beyan dilekçesi ile de ıslah dilekçesi doğrultusunda Amerikan Doları üzerinden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiş ise de .... Hukuk Dairesi'nin ... sayılı ilamı ile işaret edildiği üzere sözleşme bedeli yabancı ülke parası ile kararlaştırılmış olsa dahi davacı ülke parası üzerinden ödeme isteme hakkı varken dava açarken seçimlik hakkını Türk Lirası olarak kullandığından, kullandığı bu seçimlik haktan ıslah ile dönemeyeceği kabul edilerek davanın kısmen kabulü ile 132.710,63 Amerikan doları karşılığı 238.879,13 TL'nin dava tarihi olan 09/04/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kısmen kabulü ile; 132.710,63 Amerikan doları karşılığı 238.879,13 TL'nin dava tarihi olan 09/04/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 16.317,83 TL karar ve ilam harcından, 8.080,45 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 8.237,38 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşin yatırılan 8.080,45 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 3-Davacı tarafından yapılan 21,15 TL başvurma harcı, 1.120,50 TL posta gideri, 12.000 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 13.141,65 TL yargılama giderinin kabul-ret oranına göre hesaplanan 5.769,18 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan 1.013,72 TL tebligat ve posta gideri ve 5.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.013,72 TL yargılama giderinin kabul-ret oranına göre hesaplanan 3.373,69 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 38.220,66 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 48.840,93 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/10/2024

Başkan ... e-imza Üye ... e-imza Üye ... e-imza Katip ... e-imza