İlk Derece Mahkemesi 2019/306 E. 2020/498 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/306 Esas KARAR NO : 2020/498

DAVA : Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) DAVA TARİHİ : 26/06/2019 KARAR TARİHİ : 15/10/2020

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'nin ... ve ... ailelerinden oluşan iki aileli şirket olduğunu, davacıların şirketin %27,04 hisse payına sahip azlık sahibi hissedar olduklarını, 2018 yılı genel kurul öncesinde bağımsız denetim raporunun ...'den alınarak davacılara davetin gönderildiğini, raporda tutarsızlık, çelişkiler ve maddi hataların bulunduğunu, ... tarihli genel kurulda söz konusu eksiklerin ve hataları da kapsayacak ... sayfalık sorular genel kurula sunularak toplantının ertelenmesi ve soruların genel kuruldan evvel cevaplandırılmasının talep edildiğini, ... firması soruların hiçbir soruya cevap vermediğini, sadece kamu gözetim kurumu ve yönetim kurulu üyelerine karşı sorumluluğun olduğunun beyan edildiğini, bunun ise bağımsız denetim firmasının açıkça tarafsız olmadığını gösterdiğini, TTK 437/2. Maddesi gereğince denetçinin denetim yapma şekli ve sonuçlarına ilişkin pay sahiplerine bilgi vermesinin emredici bir hüküm olduğunu, genel kurul toplantılarına denetçilerin katılmasının zorunluluk olduğunu, aksi halde genel kurulun yapılmamış sayılması gerektiği, Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 26. Maddesinde bağımsızlığın kaybedeceği hallerin sıralandığını, bağımsız denetim firmasının tarafsızlığını kaybettiğini, genel kurul tutanağının ... Sayfasına bağımsız denetim raporuna karşı davacılarca şerh yazıldığını, bağımsız denetim raporunun yasa ve usule uygun olmadığını, denetim raporunun TTK 515. Maddesi anlamında dürüst resim ilkesine uygun olmadığını, ... şirketi yönetim kurulunun kayıt dışı işlemler yaptığı ve ... ... müstahsili yolu ile şirkete, ... ailesine üye hissedarlara zarar verdiği yönündeki resmi kurumlara, davacılara yapılan ihbarlar denetim firmasının usulsüzlüklere göz yumduğu, taraflı olduğunu, gerçek olmayan ... müstahsili makbuzları ile şişirme rakamlara ulaşıldığını, gerçek olmayan alışlarla giderin arttırıldığı, denetim firmasının da buna göz yumduğunu belirterek ... denetim firmasının görevden alınarak yeni bir denetim firmasının atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; husumetin kendilerine yöneltilmesinin mümkün olmadığını, genel kurulu kararı ile bağımsız denetime seçildiklerini, genel kurul kararının iptali ile aynı sonuca ulaşılmasının mümkün olduğunu, TTK 397, 398, 399. Maddelerinin uygulanmasının mümkün olmadığını, finansal raporlara karşı açıklamaların bağımsız denetim firmasından değil şirketten istenilmesi gerektiğini, TTK 437/2. Maddesi gereği pay sahiplerinin denetçilerden isteyebileceği bilgilerin denetim yapılma şekli ve denetim sonuçlarına ilişkin olduğu, yönetimce hazırlanmış olan finansal raporlar şirketin bağlı ortağı durumunda olan ... İle tam konsolidasyon kapsamında hazırlandığını, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanmış olan TFRS ve TMSLere uyumlu olarak hazırlandığını, hazırlanan bu raporun dayanağı olan Ana Şirket ve Bağlı şirketin belirlenen ilkeler doğrultusunda doğruluğunun gerçekleştirilmiş ve sonuçları Bağımsız Denetim raporunda sunulduğunu, vergi kaçakçılığı ve usulsüz destek sağlama şeklindeki iddiaların vergi mahremiyeti gereğince suç unsuru olduğu, bağımsı denetim firmasının böyle bir bilgiyi elde etmek gibi bir sorumluluğu ve yetkisinin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Vekili cevap dilekçesinde özetle; Bağımsız denetim görevi icra eden şirketlerin görevi vergi denetimi değil uygunluk denetimi olduğunu, inansal tablolar ve yönetim kurulu faaliyet raporu denetime tabi şirket tarafından hazırlandığını, daha sonra denetim şirketi tarafından gerekli incelemeler yapılacağını ve kanunda belirtilen standart ve esaslara göre incelemelerini yaparak tespitlerini bir rapor haline getirileceğini, şirketin yıllık faaliyet raporu, finansal tablolar, bilanço ve gelir tabloları biri biri ile çelişkili olmadığını, davalı şirket ile kendisine bağlı şirket olan ... arasında finansal tablolar tam konsolide edildiğini, Denetimin yapılma şekli ve sonuçlarına ilişkin olmayan sorulara denetçinin cevap verme yükümülüğü bulunmadığı gibi görevi dahilinde olmadığını, davacıların genel kurulda Yönetim kurulu üyelerinin cevapladığı ve denetçinin sorumluluğunda bulunmayan yani denetimin yapılma şekli ve sonuçları ile ilgili olmayan soruların cevaplamadığından bahsederek tarafsızlıklarının bozulmasından bahsetmesinin haksızlık olduğunu, Anonim şirketlerde bağımsız denetçinin seçilmesi Genel kurulun yetki ve tasarrufunda olduğunu, ... ... Şti. bir nakliye şirketi olup Müvekkilim şirket için ... toplama merkezlerinden ... toplayarak fabrikaya taşıdığını, ... ... ile aralarında doğrudan bir ... alışverişi olmadığını, ... ... için bir takım ihbarlarda bulunulması üzerine bu ihbar üzerinden müvekkilim şirketin 2013 yılından 2017 yılına kadar seçilen aylar, 2018 yılının ise tamamı ...nün yetkilileri tarafından incelendiğini, bu inceleme neticesinde düzenlenen yoklama fişinde yapılan ihbarlara ilişkin her hangi bir olumsuz sonuç ortaya konulmadığını, ... ... ilişkin sorular genel kurul sırasında yönetim kurulu Başkanı ... ... tarafından cevaplandığını, ihbarın davacılar tarafandan üretilen bir iddia ile başkaları aracı kılınarak kendileri tarafından yaptırıldığı sonucu ortaya çıktığını, bunun yapılma sebebi ise davacıların kendileri dışındaki pay sahiplerine karşı olan husumetleri olduğunu, davacılar 2013 yılından beri müvekkilim şirket hakkında yirmiye yakın dava ikame ettiklerini, son olarak Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası ile Müvekkilim şirketin feshi için dava ikame ettiklerini, davacıların şirketin aleyhine olabilecek hiç bir eylemden kaçınmadıklarını, davalı şirket kurumsal yapısını tamamlamış profesyoneller tarafından yönetilen bütün faaliyeti kayıt altında olan örnek şirketlerden olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DAVA : Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun 399. maddesi gereğince anonim şirket denetçisinin görevine son verilerek yerine yeni denetçi atanması istemli davadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ: Dava, ... tarihinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun 399. maddesinde düzenlenen görev ve yetki kurallarına uygun olarak Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde denetçi seçimine ilişkin kararın ilanından itibaren 3 haftalık hak düşürücü süre içinde açılmıştır. Davalı ...' nin sicil dosyasının bir örneği Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünden celp olunmuştur. Bilirkişi ...'in ... tarihli raporunda özetle; davalı ...'nin ... - ... tarihleri arasında görev yapmak üzere davalı ...'ye bağımsız denetçi olarak seçildiğini, davanın TTK 399/5. maddesi gereğince denetçi seçimine ilişkin kararın Ticaret Sicil Gazetesinde tarihten itibaren 3 haftalık süre içinde açıldığını, davacıların TTK 411/1. maddesi gereğince azlık pay sahipliği sıfatı bulunduğunu, davacıların denetçi seçimine karşı oy verdiklerini ve karşı oylarını tutanağa geçirttiklerini, genel kurul toplantısının tarihinden itibaren 3 aydan beri pay sahibi olduklarını, TTK 399/5. maddesinde düzenlenen dava şartlarını karşıladıklarını, TTK 398. maddesi anlamında bir inceleme yapılmadığını, davalı denetçi şirketin görevinin ... tarihi itibari ile sona erdiğini belirtmiştir. Anonim şirketlerde denetim sistemi bakımından temel düzenleme 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 397. maddesinin IV. ve V. fıkralarında düzenlenmiştir. Bağımsız denetime tabi anonim ortaklıklarda kural olarak denetçi genel kurul tarafından atanır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 399/IV. maddesine göre; "Şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi; a) Yönetim kurulunun, b) Sermayenin yüzde onunu, halka açık şirketlerde esas veya çıkarılmış sermayenin yüzde beşini oluşturan pay sahiplerinin, istemi üzerine, ilgilileri ve seçilmiş denetçiyi dinleyerek, seçilmiş denetçinin şahsına ilişkin haklı bir sebebin gerektirmesi, özellikle de onun taraflı davrandığı yönünde bir kuşkunun varlığı hâlinde, başka bir denetçi atayabilir." Azınlık hakları sahipleri tarafından denetçinin azli ve yerine yenisinin atanmasının talep edilmesi mümkün ise de bu hak düşürücü süreye tabidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 399/V. maddesine göre; "Görevden alma ve yeni denetçi atama davası, denetçinin seçiminin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilanından itibaren üç hafta içinde açılır. Azlığın bu davayı açabilmesi için, denetçinin seçimine genel kurulda karşı oy vermiş, karşı oyunu tutanağa geçirtmiş ve seçimin yapıldığı genel kurul toplantısı tarihinden itibaren geriye doğru en az üç aydan beri, şirketin pay sahibi sıfatını taşıyor olması şarttır." Azil davasında davacı haklı sebeplerinin varlığını ispat etmelidir. Anonim şirketlerde bağımsız denetimin sisteminin amacı, ortakların ve alacaklıların menfaatini korumak ve yönetim kurulunun kanuna uygun bir şekilde davranmasını sağlamaktır. Yoksa denetimin amacı, devlete verginin gerekli şekilde ödenip ödenmediğinin denetlenmesi değildir. Denetim 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 397/I. maddesinde öngörülen sınırlı kapsamda olacaktır (Şener, Oruç Hami; Ortaklıklar Hukuku 4. Bası, Ankara 2019, s. 435 vd.). 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 404. maddede denetçilerin sır saklamadan doğan sorumluluğu yer almaktadır. Buna göre, denetçi, işlem denetçisi, özel denetçi, bunların yardımcıları ve bağımsız denetleme kuruluşunun denetleme yapmasına yardımcı olan temsilcileri, denetim işlevini yürütürken dürüst olmak, tarafsız bir şekilde davranmak ve sır saklama yükümlülüğü bulunmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 554. madde ise denetçinin sorumluluğunu düzenlemektedir. Hükme göre, yeminli mali müşavirler ve serbest muhasebeci mali müşavirler yani denetçiler görevlerini yürütürken meydana gelen zararlardan dolayı bir kusur işlemişlerse sorumluluk taşımaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 554. maddeye göre, şirketin ve şirketler topluluğunun yıl sonu ve konsolide finansal tablolarını, raporlarını, hesaplarını denetleyen denetçi; şirketin kuruluşunu, sermaye artırımını, azaltılmasını, birleşmeyi, bölünmeyi, tür değiştirmeyi, menkul kıymet ihracını veya herhangi bir diğer şirket işlem ve kararını denetleyen işlem denetçisi ve özel denetçiler; kanuni görevlerinin yerine getirilmesinde kusurlu hareket ettikleri takdirde, hem şirkete hem de pay sahipleri ile şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarar dolayısıyla sorumludur. Kusuru iddia eden ispatlar (Yıldırım, Suat; Türk Ticaret Kanunu’na Göre Anonim Şirketlerde Denetçi, Mali Çözüm Temmuz - Ağustos 2011, s. 43 vd.). Bağımsız denetçi atanması isteminin kabul veya reddine dair verilen kararlar kesindir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 17/02/2016 tarih 2015/6870E. 2016/1620K. sayılı kararı, aynı mahiyette İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 08/06/2017 tarih 2017/303E. 2017/262K. sayılı kararı). Davamıza gelince; davacılar davalılardan ...'nin davalı ...'deki bağımsız denetimin görevinden alınarak yerine bir başkasının atanması istemi ile dava açmıştır. Davalı ...'nin ... tarihli genel kurul kararı ile davalı .... Bağımsız denetçi olarak belirlenmiştir. Davanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 399/5. maddesi gereğince denetçi seçimine ilişkin kararın Ticaret Sicil Gazetesinde tarihten itibaren 3 haftalık süre içinde açılması, davacıların 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 411/1. maddesi gereğince azlık pay sahipliği sıfatı bulunması, davacıların denetçi seçimine karşı oy verdiklerini ve karşı oylarını tutanağa geçirtmeleri, genel kurul toplantısının tarihinden itibaren 3 aydan beri pay sahibi olmaları, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 399/5. maddesinde düzenlenen dava şartlarını karşıladıklarını anlaşılmakla dava esastan incelenmiştir. Davalı bağımsız denetim şirketinin görev süresi ... tarihinde sona ermekle dava konusuz kalmıştır. Yargılama devam ederken bağımsız denetim şirketi yeniden denetçi olarak belirlenmesi halinde dahi durum aynıdır zira 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 399. maddesindeki düzenlenme ve dava açma hakkı genel kurul kararına ile başkaca şartlara tabi tutulmuştur. Başka bir ifade ile yeniden bağımsız denetçi olarak seçilmesi hali başkaca davaların konusu olabilir ise de görev süresi sona ermiş bağımsız denetçinin görevden alınması talebi konusuz kalmıştır. Anonim şirketlerde bağımsız denetimin sisteminin amacı, ortakların ve alacaklıların menfaatini korumak ve yönetim kurulunun kanuna uygun bir şekilde davranmasını sağlamak olması, denetimin amacı, devlete verginin gerekli şekilde ödenip ödenmediğinin denetlenmek olmaması, azil davasında davacı haklı sebeplerinin varlığını ispat etmek zorunda olması, davacının iddiasını ispat edememesi karşısında, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1. Dava konusuz kaldığından karar verilmesine YER OLMADIĞINA, 2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan alınması gerekli ... TL karar ve ilam harcından peşin alınan ... TL'nin mahsubu ile bakiye ... TL'nin davacılardan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, 3. Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına, 4. Davalılar yargılama gideri yapmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 5. Davalı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesap ve taktir olunan ... TL vekalet ücretinin davacılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davalı ...'ye verilmesine, 6. Kararın kesinleşmesine müteakip davacının ve davalının yatırdığı yargılama giderinin artması durumunda giderleri yatıran davacıya ve davalıya iadesine, Dair, davacılar vekili ile davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalı ...'nin yokluğunda, 6102 sayılı TTK'nın 399. maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.15/10/2020

Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır