İlk Derece Mahkemesi 2019/181 E. 2015/9072 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO:2020/122 Esas KARAR NO:2021/351 DAVA:Deniz Ticaret (Deniz Taşımacılığı Kaynaklı) DAVA TARİHİ :17/03/2020 KARAR TARİHİ:02/09/2021 Mahkememizde görülmekte olan Deniz Ticaret (Deniz Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketinin deniz nakil vasıtaları ile yük ve eşya taşımacılığı konularında hizmet verdiğini, davalı şirkete söz konusu emtianın ...'den .../ Birleşik Arap Emirliklerine'ne taşınmasını talep ettiğini, davalı şirketin talebi doğrultusunda ... firmasından 21.06.2016 tarihinde talepte bulunduğunu, taşıma işinin ... tarafından yerine getirilmesi için gerekli aksiyonlar alındığını, müvekkil şirket emtianın taşınması sürecinde yalnızca davalı şirket ile irtibat halinde olduğunu, navlun ile diğer taşımadan kaynaklı ücretler için davalı firmaya fatura tanzim ettiğini, 17.01.2017 tarihinde ... numaralı fatura içeriğinde davalı firmaya " navlun, ihracat terminal hizmeti, tahliye ücreti, yükleme ücreti" içerikli fatura tanzim edildiğini, ... numaralı konşimento muvacehesinde ... Limanı'ndan ... Limanı'na taşıması gerçekleştirildiğini, söz konusu emtianın 26.07.2016 tarihinde varacağı bilgisi davalı firmaya verildiğini ancak davalı firma ... 'de mukim alıcının konteyneri çekme istemediğini, müvekkili şirkete ilettiğini, orjinal konşimentoların ...'ın ... limanındaki acentesine iadesini talep ettiğini, ancak alıcı tarafından orjinal konşimento nüshası ...'de bulunan centeye teslim edilmeyince mahrece iade süreci uzatıldığını, taşıma konusu emtia boşaltma limanında alıcısı tarafından çekilmemiş ve mahrece iadesi için gerekli işlemlerde davalı şirket tarafından organize edilmediğinin limanda bekleyen konteyner nedeniyle fiili taşıyan ...'ın beklemeden kaynaklı demuraj alacağı doğmuş ve müvekkil şirkete fatura düzenlenmediğini, 18.12.2016 tarihinde ... tarafından ... numaralı konteynerin beklemesinden kaynaklı oluşan masraf ve zararlardan sürekli olarak davalı şirket haberdar edildiğini, 18/12/2016 tarihinde ... tarafından ... numaralı konteyner ... numaralı konşimento tahtında ... 'den ... Limanı/ ... Körfezi'ne geri taşınmadığını,03/01/2017 tarihinde ... numaralı konteyner ... Limanı'na gelmiş ve davalı tarafa varış bildirisi yapıldığını, müvekkil şirket bu ana kadar tüm sorumluluklarını anlaşmaya uygun olarak eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, davalı şirket ne de gerçek yükleten malını ... Limanı'nda teslim aldığını, taşıtan davalı şirket sorumluluğu dahilinde olan yük ... Limanı'na çekilmediği için mallar konteyner içinde kalmaya devam etmiş çıkarılamamış ve buna istinaden demuraj ücreti işlemeye devam ettiğini, ... tarafından müvekkil şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası tahtında 7.228,86 USD talepli ilamsız icra takibi başlatıldığını, icra takibi açıldıktan sonra yük ... Limanı'nda çekilmediği için demuraj ücreti işlemeye devam ettiğini, ...'a demuraj bedeli müvekkil şirketçe ödenmiş ve müvekkil şirket zarara uğradığını, davalının söz konusu taşımalarının gerçekleşmesi sonrasında, müvekkili vermiş olduğu hizmet ve yapmış olduğu ödemeler sonucunda zarara uğradığını, Türk Ticaret Kanunu madde 1207 hükmü uyarınca deniz ticaret hukuku hükümlerine aykırı olarak davalı şirket demuraj bedelini ödemekten imtina ettiğini, davayı açmak zorunluluğu hasıl olduğunu, yapılan ihbarlara rağmen etmia konteynerden boşaltılmadığını, davalı şirketin gerek ... limanında gerek ise mahkemece iade neticesinde ... Limanı'nda müvekkil şirketin demuraj alacağı olduğunu varış bildiriminin müteaddit kereler yapılmış olduğunu ve yükün teslim alınmadığı her geçen gün demuraj bedelinin arttığını bildirmiş ve malların çekilmesi için söz konusu ihtarname gönderildiğini davalı taraf söz konusu konteynerin boşaltılması için gerekli işlemleri yapılmadığını, ...'a demuraj bedeli ödenmediğini ve müvekkil şirket zarara uğradığını, davacı müvekkilin fiili taşıyan ile yaptığı pazarlık sonucu bedel 20.000,00 USD ye indirilmiş ve ... tarafından davacı müvekkil'e bu miktara ilişkin 11.11.2016 tarihli, ... numaralı ve 7.228,86 USD tutarlı ve 26.12.2019 tarihli ... numaralı ve 12.771,00 USD tutarlı iki adet fatura tanzim edildiğini, davalı taraf ile müvekkil şirket arasındaki taşıma sözleşmesi kapsamında taşıtan davalı firmanın demuraj ücretinden sorumlu olduğu sabit olduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2015/9072 K. 2016/6796 T. 17.06.2016 kararına göre taşıtanın ilgili demuraj masraflarından sorumlu olduğuna karar verildiğini, demuraj bedelinin daha fazla artmaması için müteaddit defalar davalı ile iletişime geçilmiş olsa da davalı gerekli işlemleri yapmaktan imtina ettiğini ve davalının kusurlu hareketi nedeniyle demuraj bedeli daha da arttığını en sonunda talep miktarı demuraj alacağı 20.000,00 USD olduğunu, Türk Ticaret Kanununun 1174/3uyarınca müvekkili yapmış olduğu bütün masrafları taşıtandan talep etme hakkı bulunduğunu TTK 1174/3. Maddesinin hükmü uyarınca davalı malın teslim alınmamasından doğan ve davacı müvekkil tarafından ödenmek zorunda kalan masrafları müvekkile ödemek zorunda kaldığını, demuraj bedelinin artması taşıtanın ağır kusuru bulunmadığını, taşıtan kendisine her türlü ihbar yapılmış olmasına ve demuraj bedelinin arttığı bildirilmesine rağmen sorunu çözmek için herhangi bir girişimde bulunmamış olması kötü niyetinin açık bir göstergesi olup işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, davalı şirket ile huzurdaki dava sürecinden evvel TTK 01.01.2019 tarihinden itibaren uygulanan arabulucuya başvurma şartı gereği ... arabuluculuk dosya numarası ile başvuru yapıldığı ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığından davanın ikame zorunluluğu hasıl olduğunu, dava konusu fiili taşıyan ...'a ödenen toplam 20.000,00 USD ve dava tarihinden itibaren Amerikan Doları cinsinden mevduata uygulanacak en yüksek faizin, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini davanın kabulüne talep konusu alacak 20.000,00 ABD dolarının ve dava tarihinden itibaren Amerikan doları cinsindne mevduata uygulanacak en yüksek faizin fiili ödeme tarihinden hesaplanacak kur üzerinden davalı taraftan alınıp davacı tarafa verilmesine yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Somut Uyuşmazlık taşıma sözleşmesinden kaynaklı demuraj alacağın ilişkin olduğunu TTK 1246 maddesi hükmü gereğince iş bu davaya konu alacak zaman aşımına uğradığını zaman aşımı itirazlarının kabulüne ve davanın reddini talep ettikleri, uyuşmazlık konusu taşıma faaliyetinde müvekkil davalı şirkete gönderen ...San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'nin acentesi olduğunu, konşimento ... adına düzenlendiğini, dava konusu taşıma faaliyeti davacı tarafından organize edildiğini, fiili taşımanın organizasyonu gümrük, boşaltma ve gerekli diğer tüm işlemler davacı tarafından organize edildiğini, TTK 1027 kapsamında taşıtan davacı şirket olduğunu, TTK madde 105 ve ilgili maddeler gereğince acente konumundaki müvekkil şirkete doğrudan dava açılamayacağı müvekkil şirkete ancak gönderen ...'a izafeten dava açılabilir sebeple müvekkil şirketin aktif husumet ehliyeti olmadığını davanın husumet yokluğundan reddini talep ettiğini, Yargıtay 11. HD 2019/181 E. 2019/7108 K. Sayılı kararı Yargıtay 11. HD 2015/13640 E. 2017/1662 k. Sayılı kararı dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiğini, davacının taraf ehliyeti olmadığını, dava konusu uyuşmazlıkta taşıma organizasyonu davacı tarafından gerçekleştirildiğini davacı taşıtan sıfatını haiz olduğunu, TTK 1174 ve 1027 hükümlerine dayanarak zararın tazminini istemediğini, davacı taşıyan sıfatına haiz olmadığını ve taraf ehliyeti olmadığını davanın usulden reddine talep ettiklerini, dava usul ekonomisine aykırı olduğunu, davacı tarafın .... İcra Müdürlüğünce düzenlenen ...E nolu icra takip dosyasına ödemiş olduğu bedelin iadesi talebi ile açıldığını, davacı yan ilgili icra takip dosyasına itiraz ettiğini ve ödeme yapılmadığını davacı ilgili dosyaya itiraz edip borçlu olmadığı iddiasını ispat edebilecek iken ödeme yolunu tercih ettiğini, usul ekonomisi ilkesine aykırı hareket ettiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber icra takip alacaklısı taşıyan karşısında müvekkil şirketin savunma hakkını da ihlal ettiğini, müvekkil şirket demuraj masrafından sorunlu olsa idi bu husus taşıyan ile davalı müvekkil arasında görülecek davaya konulu olduğu müvekkil şirket üzerine düşen sorumluluğu yerine getirildiğini, müvekkil şirket dava dışı gönderen ...'un acentesi konumunda olduğunu, taşıma işleri organizasyonu davacı tarafından gerçekleştirildiğini, Uyuşmazlık konusu yükün ... limanına vardığı davacı tarafından davalı müvekkile bildirilmiş ve davalı müvekkil de zaman kaybetmeden bu durumu dava dışı Uzaykona bildirildiği dava dışı gönderen ... yükün mahrece iadesini talep ettiğini talep taşıma organizasyonunu yapan davacıya iletildiğini, gümrük mevzuatı gereğince mahrece iadenin yapılabilmesi için konşimento görünen alıcının talebi gerekli olduğunu alıcıya durum bildirilmiş ve alacı tarafından taşıyan ...'nın yasal mail adresine talimat gönderildiğini davalı müvekkil üzerine düşen sorumluluğu yerine getirildiğini, davalı müvekkil taşıma faaliyetinin tarafı veya yük ilgilisi olmadığını tüm taşıma organizasyonu taşıtan davacı tarafından sağlandığını davanın reddini, tüm dava harç ve masraflarının davacı üzerinde bırakılmasını, davalı vekile lehine vekalet ücretine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Dava ; taraflar arasındaki deniz taşıma organizasyonundan kaynaklanan demuraj alacağının tahsili talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın konusunun; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetlerinin olup olmadığı, davanın zamanaşımı süresi içinde açılıp açılmadığı, emtianın gümrükten çekilip çekilmediği, çekilmiş ise ne kadar süre sonra çekildiğinin ve varsa demuraj süresi ile taşıma dolayısı ile gerçekten demuraj ücreti ödenip ödenmediği, ödenmiş ise yapılan ödemenin rayice uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususunda toplandığı görülmüştür. Dünya deniz ticareti ve hukukuna girmiş bulunan, konteyner demurajı özünde, konteyner işgaliye bedeli olmakla; konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi (Davacı), gönderilenin (alıcı) belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyner başka taşımalarda kullanacaktır. Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli serbest süreler ve bunun aşılması halinde aşamalı olarak yeni süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, artan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir. Söz konusu ücret dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltılıp, taşıyanın deposuna iade edildiği güne kadar geçen süre, belirlenmiş gün sayısından fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir. Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demuraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demurajı" denilmektedir. Konteyner demuraj taleplerinde, talep edenin, iddiasını somut delillere dayandırması gereken ve bu şekilde hukuki olarak eksik olarak değerlendirilebilecek yönlerini miııimalize eden bir yaklaşım sergilemesi gerekir. Konteyner demuraj taleplerinde somutlaştırılması gereken yönler; Taşıma sözleşmesi, Demuraj birim bedeli ve demuraj hesaplama şekli ile Varış ihbarıdır. Davalı vekilince cevap dilekçesinde zamanaşımı def'sinde bulunulmakla öncelikle bu hususun incelenmesi gerekmiştir. Taraflar arasında ... numaralı konteynerin ... numaralı konşimento uyarınca ... Limanı'ndan ... Limanı'na taşınması hususnda anlaşma bulunduğu, bu kapsamda taşımanın ifa edildiği ancak alıcının malı teslim almaması üzerine mahrece iade işlemlerinin başladığı akabinde ... numaralı konteynerindava dışı ... tarafından ... numaralı konşimento tahtında ... Limanı'ndan ... Limanı'na geri taşındığı hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Davayı konu ... numaralı konteynerin 03/01/2017 tanihinde ... Limanı'na vardığı ve dava dışı fiili taşıyana 27/07/2018 tarihinde boş olarak teslim edildiği dosyaya celp edilen gümrük kayıtları, müzekkere cevapları ile davacı beyanı doğrultusunda sabittir. TTK 1246. Madde uyarınca navlun sözleşmelerinden ,konişmentodan veya konişmentonun düzenlenmesinden kaynaklanan bütün alacaklar 1 yılda zamanaşımına uğrar.Dava konusu alacak navlun teferruatı mahiyetinde olan konteyner demurajı olup 1 yıllık zamanaşımına tabidir ve alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar. Konteyner demuraj bedeli de bu kapsamda değerlendirilmelidir. Demuraj alacağı bakımından muacceliyet tarihi ise mahkememzin, Bölge Adliye Mahkemesi'nin ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları doğrultusunda konteynerin fiili taşıyana boş olarak iade edildiği tarih olarak kabul edilmektedir. Davacı vekilince dava açılmasına yönelik olarak arabuluculuk sürecinin ise 17/02/2020 tarihinde başlatıldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Buna göre konteynerin fiili taşıyana boş olarak iade edildiği 27/07/2018 tarihinde başlayan zamanaşımı sürecinin 1 yıl sonra 27/07/2019 tarihinde dolmasına karşın alacağın 17/02/2020 tarihinde dava konusu edildiği hususu karşısında davalının zamanaşımı itirazının yerinde olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Davacı vekilince her ne kadar, müvekkilleri tarafından dava dışı fiili taşıyana demuraj ödemesinin 27/12/2019 tarihinde yapıldığından bahisle, ödenen tutarın rücu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve zamanaşımı def'isinin yerinde olmadığı savunulmuşsa da, mahkemece bu savunma yerinde bulunmamıştır. Zira TKTK 1246 maddesi açık olup, konteynerin iade edildiği 27/07/2018 tarihi davacının da bilgisi ve kabulü dahilinde olup, bu tarih itibarı ile ödenmesi lazım gelen demuraj bedeli de davacı tarafça tespit edilebilir durumdadır. Açıklanan nedenlerle; davanın zamanaşımı nedeni ile reddi gerektiği kanaatine varılmış aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davanın zamanaşımı nedeni ile REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 2.179,09 TL den karar harcı olan 59,30 TL nin mahsubu ile fazla alınan 2.119,79 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE, 3-Davalı vekili için takdir edilen 16.072,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, 7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/09/2021 Katip ... Hakim ...