İlk Derece Mahkemesi 2018/236 E. 2025/1219 K.

T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/236 Esas KARAR NO : 2025/1219

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 12/09/2014 KARAR TARİHİ : 17/12/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 08/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ; TALEP: Davacı vekili dava dilekçesi ile Davacı ve 1 nolu davalı arasında ticari ilişki kurulmasına aracılık eden 3 nolu davalı ..... 1 nolu davalı şirket yetkilisi ..... ve davacı çalışanı 2 nolu ...... ile bir araya gelip davacının ihtiyacı olan "koli" ambalaj malzemeleri alım satımı konusunda iş birliği yapıp 1 nolu davalı ve dava dışı başka şirketlerle işbirliği içinde gerçekte fatura içeriği mallar teslim edilmeden 1 nolu davalının düzenlediği 22 adet faturayı davacı çalışanı olan 2 nolu davalının teslim alıp davacının muhasebe departmanına gönderdiğini, böylece fatura borcuna karşılık davacının 1 nolu davalı adına dava konusu ..... Bankası ..... şubesine ait ..... nolu 10/12/2012 keşide tarihli 15.360,00 TL, ..... nolu 20/12/2012 keşide tarihli 15.360,00 TL, ..... nolu 30/12/2012 keşide tarihli 15.364,90 TL bedelli ..... nolu 20/01/2013 keşide tarihli 10.864,06 TL, ..... nolu 10/01/2013 keşide tarihli 10.860,00 TL, ..... nolu 30/12/2012 keşide tarihi 10.860,00 TL, ...... nolu 20/12/2012 keşide tarihli 10.860,00 TL, ...... nolu ,10/02/2013 keşide tarihli 15.775,00 TL, ..... nolu 20/02/2013 keşide tarihli 15.750 TL ve ..... nolu 28/02/2013 keşide tarili 15.777,90 TL miktarlı çekleri keşide edip teslim ettiğini, ancak bilahare yapılan sayımda söz konusu faturaların içeriği malların gerçekte teslim edilmemiş olduğunun tespit edildiğini, böylece dava konusu çeklerin bedelsiz olduklarının ve de davalıların davacıyı dolandırmış olduklarının anlaşıldığından bahisle dava konusu çeklerden dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin de davacıya iadesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ..... Plastik Tekstil Kırtasiye Pazarlama Sanayi ve Tic Ltd Şti vekili cevap dilekçesi ile faturalar kapsamındaki malların davacı şirkete teslim edildiğini, bu durumun defterlerin incelenmesi ile ortaya çıkacağını, dolayısıyla iddianın gerçek olmadığını, kaldı ki halen 2 nolu davalının davacı nezdinde çalıştığını, çeklerin de ciro ile 3. kişilere devredildiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Mahkememiz tarafından verilen 26/12/2014 tarih ve ..... Esas ..... sayılı kararın Yargıtay ..... Hukuk Dairesi 'nin ..... Esas ..... karar sayılı ilamıyla bozulmasına karar verildiği bu nedenle iş bu esas numarasını aldığı anlaşılmıştır. Dava, bedelsizlik hukuki sebebine dayalı olarak İİK m.72 kapsamında açılmış olan menfi tespit davasıdır. Davacı vekili, müvekkili şirketin yurt dışına yapmış olduğu ihracat işi için koli ve ambalaj ihtiyaçlarını piyasadan temin ettiğini, davalılardan .....’un davacı şirketin çalışanı olduğunu ve davalıların kendi aralarında işbirliği yaparak davalı şirketin vekili olan dava dışı .....’nın düzenlediği gerçek olmayan faturaların davalı .....’a teslim edildiğini, davalı .....'un yetkisi olmadığı halde faturaları teslim alarak müvekkili şirketin muhasebe departmanına verdiğini, muhasebe bölümünün de faturalar karşılığında gerçek mal teslimi yapılıp yapılmadığını araştırmaksızın faturalar karşılığında dava konusu 10 adet çeki keşide ettiğini, çeklerin bedelsiz olduğunu iddia ederek, çeklerden dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, davalı şirket vekili ise fatura içeriği malların imza karşılığı davacı şirkete teslim edildiğini, iddianın asılsız olduğunu, mal bedeline karşılık verilen çeklerin ciro edilerek 3. kişilere verildiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir. Borçlunun, temel borç ilişkisinden dolayı herhangi bir nedenle sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek açtığı menfi tespit davası, bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır. Bedelsizlik, bir kambiyo senedinin ihdasına neden olan temel alacağın herhangi bir nedenle mevcut olmamasıdır. Başka bir deyişle bir kambiyo taahhüdünün temel alacağı geçersizse ya da sona ermişse, o kambiyo taahhüdü bedelsiz demektir. Bu anlamda senedin bedelsiz sayılmasında esas alınan husus, temel borç ilişkisinin kendisi değil, bu temel borç ilişkisinden doğan temel alacaktır. Bu itibarla bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası ile maddi hukuk bakımından borcun mevcut olup olmadığının tespiti amaçlanmakta; borçlu olmadığını iddia eden borçluya, genel hükümlere göre bu durumu tespit imkânı verilmektedir. Bedelsizlik iddiası, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı TTK) 687. maddesi anlamında bir kişisel def’idir. Bedelsizlik bir kişisel def’i olduğundan düzenleyen tarafından kural olarak ancak senet lehtarına karşı ileri sürülebilir. Ancak borçlu, hamilin senedi bilerek kendi zararına devraldığını kanıtlamak şartıyla hamile karşı da bedelsizlik def’ini ileri sürebilir. Bedelsizliğe dayalı menfi tespit davasının yasal dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı TBK) 77 vd. maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmedir. Zira kambiyo senetlerinde geçerli olan mücerretlik (soyutluk) ilkesi gereğince, temel alacağın mevcut olmaması veya geçersiz olması, kambiyo senedinin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmamakta; buna karşılık temel ilişkideki sakatlık, kambiyo borçlusuna, borçlu olmadığının tespitiyle birlikte, alacaklıya karşı sebepsiz zenginleşme def’ini dermeyan etme hakkını vermektedir. Bu açıklamalar doğrultusunda somut olayda dava konusu çeklere ilişkin davacının ticari defter ve belgeleri göz önüne alındığında söz konusu faturaların kapsamı malların davacıya tesliminin yapıldığı, faturalar kapsamındaki malların bedelinin ödenmesi için çeklerin verilmiş olduğu, bu nedenle dava konusu çeklerin bedelsiz olmadıkları, bekletici mesele yapılan Bakırköy ...... Asliye Ceza Mahkemesinin ..... Esas .... Karar sayılı dosyasının incelenmesi sonucu da söz konusu ilam uyarınca .... ve .... isimli şahısların Vergi Usul Kanununa Muhalefet suçundan mahkumiyetlerine karar verildiği ancak söz konusu şahısların mahkememiz dosyasında davalı olmadıkları ve davalı ..... Plastik Tekstil Kırtasiye Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ticaret sicil kayıtlarınınincelenmesi ile şirket yetkilisi de olmadıkları anlaşılmıştır. Bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür. Bu bakımdan dava konusu çeklerin bedelsiz olduğu iddiasıyla açılan menfi tespit davasında ispat külfeti davacı üzerinde olduğundan, HMK'nın 200. maddesine göre senede karşı senetle ispat yükümlülüğü altında bulunan davacının borçlu olmadığını aynı kuvvette delil ile ispat etmesi gerekmekte olup dosya kapsamında ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılmış kısa kararda yasa yolu sehven istinaf olarak belirtilmiş ise de gerekçeli kararda yasa yolunun temyiz olduğu belirtilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; DAVANIN REDDİNE, 1-Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 615,40 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 2.032,30 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.416,90 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3-Davalı ...... Plastik Tekstil Kırtasiye Pazarlama Sanayi ve Tic Ltd Şti kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair, davacı vekili ve davalı asilin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/12/2025

Katip ..... e-imzalıdır Hakim .... e-imzalıdır "iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."