Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 2022/1919 E. 2022/5234 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/22 KARAR NO : 2023/238 DAVA : Faydalı Model Belgesinden Doğan Haklara Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması ve Önlenmesi ile Tazminat DAVA TARİHİ : 16/03/2017 KARŞI DAVADA DAVA : Faydalı Modelin Hükümsüzlüğü KARŞI DAVA TARİHİ : 20/03/2018 - BİRLEŞEN BAKIRKÖY .... FSHHM'NİN ... ESAS SAYILI DOSYASI - DAVA : Tedbire Muhalefet DAVA TARİHİ : 01/02/2018 KARAR TARİHİ : 04/10/2023 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/10/2023 Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Model Belgesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sırasına tevzi olunan dava dilekçesi ile, Merkez ofisi ve üretim tesisi İstanbul’da bulunan müvekkil firma 2008 yılında kurulduğunu, .... markası altında patentli koku difüzyon sistemleri ve teknolojileri ile, profosyonel ortam kokulandırması sektöründe dünyaca ünlü otel ve mağaza zincirlerine hizmet verdiğini, davalının müvekilinin .... sayılı faydalı modeline tecavüz ettiğini, Bursa ... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ... D.iş sayılı dosyası müvekkilinin faydalı modelinin davalı tarafından taklit edildiğinin tespit edildiğini, davalının, davacının tasarımını taklit etmek kastıyla satması TTK’nın 55/4. Maddesi kapsamında haksız rekabet oluşturduğunu, bu nedenlerle davalının tecavüz eylemlerinin tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine, faydalı modelden doğan haklarına tecavüz suretiyle üretilen satılan kullanılan ürünlere el konulmasına, ürünlerin imhasına, TTK 55/4-5 maddeleri anlamında haksız rekabet oluşturan eylemler sonucunda oluşan haksız rekabetin tespitine ve önlenmesine, mahkeme kararının, masrafları tecavüz eden tarafından karşılanması ve tirajı en yüksek 3 gazeteden birinin tüm Türkiye ve yurt dışı baskılarında dava sonucunun ilan edilmesine, davalının 10.000-TL maddi ve davalının kötüniyetli hareketleri ve tecavüz ve haksız rekabet eylemleri neticesinde 30.000-TL manevi tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP VE KARŞI DAVA : Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile, dava ilk olarak şahıs ... aleyhine açılmış olup müvekkil şirkete dava dilekçesi gönderildiğinden öncelikle şahıs ... hakkında davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, delil olarak ileri sürülen ... Üniversitesi Makine Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Makine Malzemesi ve İmalat Teknolojisi Anabilim Dalı heyeti tarafından hazırlanan 29/09/2017 imza tarihli teknik raporuna göre işbu davaya dayanak edilen faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar vermek gerektiğini, davacının manevi tazminat talep edeceği şartlar ve durumlar sağlanmadığından işbu davada tazminat talebinin reddi gerektiğini, ayrıca bu manevi zararın da ispatı davacıya ait olup ispatlanması ve illiyet bağının hiç bir tereddüte yer vermeyecek şekilde kurulması gerektiğini, bu nedenlerle karşı davanın kabulü ile, 21/02/2011 tescil tarihli ... numaralı Faydalı Modelin başından itibaren hükümsüzlüğüne, işbu hükümsüzlük nedeniyle müvekkil şirketin aleyhine açılan bu dava ve tedbir uygulamaları nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zarar hakkında talep ve dava haklarının saklı tutulmasına, müvekkil şirket aleyhine haksız ve hukuki mesnetten uzak davanın, davaya ilişkin maddi ve tazminat taleplerinin reddine, yargılama giderlerinin ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. KARŞI DAVADA CEVAP : Davacı-karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesi ile, iş bu davada taraf değişikliği yapıldığını, davanın sehven davalı şirket yetkilisine yönlendirmesi nedeniyle ...’nün sahibi olduğu tüzel kişiye yönlendirildiğini, yapılan tespitler, gönderilen ihtarlar hep aynı adresi ve aynı işyerine gönderildiğini, bu aşamada usulü yapılan bir işlem karşısında süreyi en başa sayarak karşı dava açılması hukuken mümkün olmadığını, öncelikle iş bu davanın usulden reddi gerektiğini, karşı yan, müvekkilinin faydalı modelinin yeni olmadığı ücret karşılığında aldığı bir mütalaaya dayandırdığını, başkaca hiçbir delil sunmadığını, süresinde açılmayan kötüniyetli karşı davanın öncelikle usulden reddine, daha sonra hiçbir delil içermemesi ve sunulan teknik raporun taraflı olması sebebiyle esastan reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine ve karşı yanın esasa ilişkin cevaplarının mesnetsiz ve kötüniyetli olması sebebiyle reddine karar verilmesini talep etmiştir. BİRLEŞEN DOSYADA DAVA : Davacı vekili Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasına tevzi olunan dava dilekçesi ile, mahkemenin ... esas sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararına davalı taraf tarafından uyulmayarak faydalı modeli kullanmaya devam ettiğinden HMK.nın 398 maddesi hükmü gereğince sorumlunun disiplin hapsi ile cezalandırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. BİRLEŞEN DOSYADA CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin hiç bir suretle mahkemenin tedbir kararına bir muhalefet içinde olmayıp aksine mahkeme heyetinin görevlendirmiş olduğu bilirkişi ile imalatın yapıldığı iddia edilen şirket merkezine gelinerek gerekli incelemeler ve önlemlerin yapılmasına yardım ettiğini, şikayet eden tarafın iddialarının tamamen asılsız olduğunu, müvekkilinin tedbire ilişkin muhalefet gösterecek davranışlarda bulunmadığını, ayrıca şikayetçinin iddialarının hiç bir delile dayanmadan tamamen soyut araştırmalar sonucu davanın derdest edildiğini, kullanılmaya devam edildiği iddia edilen ürünlerin tedbir öncesi mi tedbir sonrası mı müvekkili tarafından verildiğinin de ayrıca belirli olmadığını, şikayetçi vekilinin dilekçesinde dava dışı üçüncü şahıslara ait iş yerlerinde kullanıldığı yönünde iddialar olup bu ürünlere müvekkili tarafından müdahalesi de ayrıca mümkün olmadığını, esas dava dosyasındaki cevap ve karşı dava dilekçelerinde ve sunmuş oldukları Teknik Rapor çerçevesinde dava konusu faydalı modelin iptalinin gerekli olduğunun dava sonunda ortaya çıkacağını, iddia edilen ürünlerin faydalı model konusu ürüne benzeyip benzemediği, farklı olup olmadığı, kullanıcıyı yanıltıp yanıltmadığı konusunda ayrıca bir tespit yapılması gerektiğini, bu haliyle iddiaların sadece soyut olarak kaldığını ve şikayetin reddi gerektiğini, öncelikle karşı davadaki iddialarının çözüme kavuştuktan sonra diğer iddiaların değerlendirileceği bir ortamda işbu davanın açılmasının şikayet eden tarafın kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu, açıklanan nedenlerle, soyut iddialardan oluşan şikayet talebinin reddine, mahkeme masraflarının ve vekalet ücretinin şikayet eden tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. HSK kararı ile Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin faaliyete geçirilmesi nedeniyle, Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının, mahkememizin yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacıya ait olduğu belirtilen ... tescil numaralı faydalı model belgesinin tescil belgeleri celp olunmuştur. Bursa ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... değişik iş sayılı dosyası celp edilmiş, tespit sonucu alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; "tespit isteyen şirket adına tescilli 17/03/2010 tarihli ... numaralı faydalı model belgeli "Esansiyel Yağlar, Uçucu Yağlar, Su ve Tüm Yağ Bazlı Sıvılar için Atomizer" fonksiyonlu isimli buluşun 551 sayılı KHK ile koruma altına alınmış bulunduğu, tespit isteyen tarafça "..." adına tescilli 17/03/2010 tarihli ... numaralı faydalı model belgeli buluş ile aleyhine tespit istenen işyerinde mevcut olan ve satışa sunulan "Esansiyel Yağlar, Uçucu Yağlar, Su ve Tüm Yağ Bazlı Sıvılar için Atomizer" sisteminin, işlev ve fonksiyonları ile aynı işlevleri ihtiva eder nitelikte olduğu" rapor edilmiştir. Dosya, davacı adına kayıtlı faydalı modelin yenilik ve çözüm üretir nitelikte olup olmadığı, öncesinde bu sistemin kullanılıp kullanılmadığı, ayrıca davalı tarafın bu faydalı model nedeniyle bir tecavüzünün veya haksız rekabetinin bulunup bulunmadığı hususlarında rapor tanzim edilmesi amacıyla bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 28/02/2019 tarihli raporu ile "Esas dava bakımından; dosya kapsamı belgeler, bilgiler, imternct üzerinde resen yapılan araştırma sonucunda Davacı/Karşı Davalı şirkete ait “Esansiyel yağlar, uçucu yağlar, su ve tüm yağ bazlı sıvılar için atomizer” başlıklı ... no ile Türkpatent nezdinde tescilli FM'in istemlerinde geçen ve atomizasyon işlemini gerçekleştiren mekanik yapıyı oluşturan ana parçaların çoğunluğunun, davalı belgesinde belirtilen ... San. AŞ ait dosyada sunulan ürün görsellerinde mevcut olduğu, görseldeki parçaların çalışma prensipleri, yerleşimleri ve işlevlerinin büyük oranda benzer olduğu, söz konusu Faydalı Modelin tarifname, istem ve çizimlerinde yer alan tekniğin davalı üründe kullanıldığı kanaatine varılmış ise de; davacı/karşı davalıya ait FM belgesine konu buluşun yenilik özelliğine sahip olmaması nedeniyle davalı/karşı davacının, davacıya ait FM belgesinden kaynaklı haklara tecavüz etmediği, Karşı dava bakımından; Davacı/Karşı davalı adına Türkpatent nezdinde ... no ile 17/03/2010 tarihinden itibaren tescilli olan “Esansiyel yağlar. uçucu yağlar. su ve tüm yağ hazlı sıvılar için atomizer” başlıklı buluş için verilmiş olanı faydalı model belgesinde yer alan İstem 1 ve “İstem 2,3,4,5" istemlerin, 04/05/2004 rüçhan tarihli “...” numaralı ”....” isimli ABD.nde yayınlanan patent belgesindeki buluş ile çalışma prensibi, fonksiyonellik, kamponentlerin yerleşimi ve işlevi bakımından büyük oranda benzer özelliklere sahip olduğu tespit edildiğinden yenilik kriterini haiz olmadıkları ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Davacı-karşı davalı vekili rapora itiraz dilekçesi ile, iş bu davada hükümsüzlük talebinin dayanağı davalı tarafından alınan raporda yer alan bir patent belgesi olduğunu, dosyada başka da hiçbir belge bulunmadığını, dosya kapsamında iş bu ... no'lu patent belgesinin tercümesinin de bulunmadığını ve tercüme olmadığı için incelemenin eksik ve hatalı olduğunu, bu nedenle ... no'lu patent belgesinin tercümesinin ve İTÜ öğretim üyesi ....'tan alınan müvekkilinin faydalı modelinin hükümsüzlüğüne ilişkin raporunun da incelenerek itirazlarının doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dosya, davacı-karşı davalı vekilinin itirazlarını karşılar ve özellikle Dr. ... tarafından düzenlenen mütalaa da değerlendirilmek suretiyle davacı adına olan faydalı modelin hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı yönünden rapor tanzim edilmesi amacıyla bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 09/07/2019 tarihli ek raporu ile, "esas dava yönünden, davalının eylemlerinin, davacının faydalı model belgesine dayalı haklarına tecavüz teşkil ettiği, karşı dava yönünden, dava konusu TR ... faydalı model belgesinin istemlerinin başvuru tarihi itibariyle, yenilik özelliklerine sahip olmadığına dair iddialara dayanak teşkil eden ... patent belgesi istemleri ile karşılaştırıldığında, bu belgeye istinaden faydalı model belgesine konu buluşun yeni olmadığının ispatlanmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Davalı-karşı davacı vekili ek rapora itiraz dilekçesi ile, sunulan ek raporla beraber kök rapor heyetinde yer alan Makine Mühendisi ...'un tutuklanması nedeniyle ek raporda imzası olmadığını bildirildiğini, heyetteki bir imza eksik olmasına rağmen raporun mahkemeye sunulduğunu, bu aşamada eksik imza ile ek rapor düzenlenmesi yerine mahkemeden bu konu hakkında bilgi verip heyetin tamamlanması ya da değiştirilmesi gerekirken usulsüz sunulan ek raporun yok hükmünde olduğunu, ileri seviye teknik ingilizce bilen, hatta Türkiye'de bulunan teknik üniversiteler kanalıyla bir heyet belirlenmesine ve incelemenin seçilecek bu heyet tarafından yapılmasına ya da mahkemece belirlenecek konusunda uzman bilirkişilerden oluşan yeni bir heyet tarafından yeni bir rapor düzenlenmesine ve tarafların dava konusu makinelerin fiilen bilirkişilerce incelenmek üzere mahkemeye sunulmasına veya yerinde inceleme yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dosya, önceki raporlar da değerlendirilmek suretiyle öncelikle davacı-karşı davalı adına kayıtlı faydalı modelin hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı, ayrıca davalının davacının faydalı modelden doğan haklarına tecavüzünün bulunup bulunmadığı ve ne şekilde giderileceği hususunda rapor tanzimi için yeni bir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 27/08/2020 tarihli raporu ile, "dava dosyasında yer alan fotoğraflar üzerinden yapılan ihlal incelemesinde, davacı tarafından dosyaya sunulan Dr. ...'ın raporunda incelediği ürünün ... referanslı faydalı modelin koruma kapsamında kaldığı, ... referanslı faydalı modelin bağımsız istemde yer alan tüm unsurlarının davalı tarafından sunulan ... önceki teknik dokümanda gösterilmediği ve bilirkişi heyeti tarafından bağımsız istemde yer alan tüm unsurların bu dokümanda gözlemlenmediği" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Davalı-karşı davacı vekili rapora itiraz dilekçesi ile, raporda açıkça defalarca belirtildiği üzere ürünlerin fiziki olarak incelenmediği sadece daha önceki raporlarda yer alan fotoğraflar üzerinden inceleme ve değerlendirme yapıldığını, dosyaya taraflarca daha önce sunulan diğer bilirkişi raporlarının karşılaştırılmasının yapılması ve bunlara doğrudan atıfta bulunarak "bu rapora katılıyoruz" ya da "bu rapora katılmıyoruz" şeklinde bir değerlendirme yapıldığını, bunun konusunda uzman ehil bir bilirkişi heyetinin yapacağı inceleme olamayacağını, bilirkişi heyetinden diğer raporlarla herhangi bir karşılaştırmaya gerek olmadan somut olayda fiziksel olarak inceleyecekleri ürünlerin dava konusu faydalı model konusunu uygun olacak şekilde eğer varsa yenilik unsurlarının; ürüne kattığı yararlı fonksiyonları, çözmüş olduğu sorunları, sağlamış olduğu performans ve fonksiyonel katkıları test ederek verilerle ortaya koyup koymadığını tespit eden teknik bir ek rapor alınması için dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dosya, ürün örnekleri üzerinden inceleme yapılarak ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 31/03/2021 tarihli ek raporu ile, "bilirkişi heyetinin ihlal ve hükümsüzlük ile ilgili önceki raporundaki görüşünde değişiklik olmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Dosya, davalı-karşı davacı tarafın defterlerinin incelenerek tazminat hesabına esas rapor hazırlanmak üzere Bursa Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi sıfatıyla görev yapan Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 07/12/2022 tarihli raporu ile "... ürününe ait satışlar üzerinde yapılan hesaplamalarda, 2016 yılında 569,75 TL, 2017 yılında da 3.142,20 TL olmak üzere toplam 3.711,95 TL net kar elde ettiği, davalının elde ettiği 3.711,95 TL tutarındaki net kazancın, NET 2.227,17 TL miktarının davacıya ait faydalı modelin etkisinden kaynaklanmış olabileceği" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Mahkememizin 22/02/2023 tarihli celsesinde talimat raporunda sunulan ve tespit olunan bilgiler ışığında tazminat hesabı yönünden değerlendirme yapılarak ve davacı itirazları değerlendirilmek suretiyle ek rapor tanzim edilmesi amacıyla bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 14/03/2023 tarihli raporu ile "Davacının, dava konusu faydalı tasarıma ait satışları üzerinden yıllık hesaplanan lisans bedelinin 300.940,36 TL olduğu, davalının defter ve belgelerine dava konusu tasarıma ait satışların toplamı üzerinden 8.539,20 TL olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Davalı-karşı davacı vekili rapora itiraz dilekçesi ile, müvekkilin tüm ticari defterleri ayrıntılı bir şekilde Bursa'da yapılan talimat keşif ve bilirkişi raporlarıyla ortaya konmuş olup dava konusu tasarıma ait satışların toplamı üzerinden 8.539,20 TL hesaplama ortadayken 14.02.2022 raporda belirtilen tasarıma ait satışlar üzerinden yıllık hesaplanan lisans beledinin 300.940,39 TL olarak belirlenmesi mümkün olmadığını, itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı-karşı davalı vekili rapora itiraz dilekçesi ile, 14.03.2023 tarihli bilirkişi raporunda, davacı ve davalı kayıtlarına göre iki farklı tazminat hesaplaması yapıldığını, belirlenen tazminat bedelleri arasında da ortalama 35 kat bulunduğunu, bu şekilde, tazminatın belirlenebilmesi mümkün olmayacağını, maddi tazminata ilişkin olarak esas alacak tutarın tam olarak bilirkişilerce belirlenmediğini, bu anlamda yeniden ek rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dosya taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla ek rapor hazırlanması için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 29/05/2023 tarihli raporu ile, "esas mahiyette kök ve ek raporda yer alan görüşlerinin değiştirmeyi gerektirir herhangi bir durumun mevcut olmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Davacı vekili 22/08/2023 tarihli dilekçesi ile, Davalının eylemlerinin de hala devam ettiği hususu ve TBK 50. Maddesi ve emsal Yargıtay kararları da dikkate alınarak maddi tazminat miktarını 150.000 TL olarak ıslah ettiklerini beyan etmiş ve eksik harcı ikmal ettiği görülmüştür. Ana davada dava, davalının davacının faydalı modelden doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesi ile tazminat talebine; karşı davada dava, ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü talebine yöneliktir. Birleşen dosyada dava, davalının ihtiyati tedbir kararına uymayarak faydalı modeli kullanmaya devam ettiğinden disiplin hapsi ile cezalandırılması talebine yöneliktir. Ana dosyada asıl dava yönünden yapılan değerlendirmede; SMK'nun 141 Maddesi ile, patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek, kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent veya faydalı model hakkını gasp etmek ve patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmenin, patent ve faydalı model belgesine tecavüz oluşturacağı belirtilmiştir. Faydalı modele tecavüz iddiası yönünden öncelikle faydalı modeldeki hakkın kapsamının belirlenmesi gerekir. Koruma konusunun kapsamını istem ve istemler oluşturur. İstemler esas olup, çizim, resim ve tarifname yardımcı unsurlardır. Karşı davada, karşı davalı adına kayıtlı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü talebine yönelik yapılan değerlendirmede; Tescil tarihi itibariyle hükümsüzlüğe konu ... tescil numaralı faydalı model belgesi, SMK'nun yürürlüğünden önce başvurularak edinilmiş bir tescil olması nedeniyle mülga 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri dikkate alınmalıdır. "551 sayılı KHK'nın 165.maddesinde yer alan "a-Faydalı model belgesi konusunun, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 154'üncü, 155'inci ve 156'ncı maddelerinde belirtilen hükümlere aykırılığı ispat edilmişse" şeklindeki düzenleme ile KHK'nın 142.maddesindeki "Bu KHK'nın 156'ncı maddesi hükmüne göre yeni olan ve 10.madde anlamında sanayiye uygulanabilen buluşlar faydalı model belgesi başvurusunun kabul edilebilmesi için ortada teknik ilerleme anlamında yenilik (küçük buluş) olması, KHK'nın 10.maddesi anlamında da sanayiye uygulanabilir olması koşulu bulunmaktadır."(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 24/06/2022 tarih, 2022/1919 E., 2022/5234 K.) 551 sayılı KHK'nun 155.maddesine göre: "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesinde belirtilen konuların yanısıra usuller ve bu usuller sonucunda elde edilen ürünler ile kimyasal maddeler hakkında faydalı model belgesi verilmez. " Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre davalı yana ait ürünün, davacıya ait ... tescil numaralı faydalı model belgesinin koruma kapsamında kaldığı; bu hususta alınan ilk değişik iş raporu, ilk heyet raporu, ek rapor, ikinci heyet raporu ve ürünler üzerinde inceleme yapılmış olan 2. Heyet ek raporunda istikrar ve uyum olduğu, bu itibarla faydalı model belgesinden doğan haklara tecavüzün hukuki koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır. Karşı davada bulunan hükümsüzlük talebi bakımından yapılan incelemede; mahkememizce alınan ilk heyet raporunda her ne kadar 04.05.2004 tarihli ... numaralı patent belgesinin yenilik kırıcı olduğu tespiti yapılmışsa da; söz konusu belgenin Türkçe çevirisi yapılmadan raporun düzenlendiği, yeminli tercüman vasıtasıyla yapılan çeviri belgesinin dosyaya kazandırılmasından sonra düzenlenen ek raporda, kök raporda kısıtlı veri (yeterli olmayan tercüme) ile yani yenilik unsuru olmadığına dayanak olarak sunulmuş olan .... no'lu patent belgesi ile karşılaştırma yapılırken incelemenin, ilgili dökümana ait yeterli olmayan ".... translate" yani "... otomatik çevirisine" göre yapıldığı hususların tespitinden sonra, sunulan yeminli tercüme ile yapılan daha sağlıklı değerlendirme ve istemlerin kıyaslanması neticesi: istem 1 yönünden davaya konu faydalı modelin ana isteminde yer alan atomizasyon odacığı, karşı delik, baca susturucusu deliği, civata delikleri, viton oring, kılavuzlu delik, delik, nozul, ara bağlantı ayakları, konik odacık, baca ve sıvı emiş çubuğunun ... no'lu patent belgesinde tespit edilemediği, bağımlı olan diğer istemler içinde; 2 nolu istem bakımından yurt dışı patent belgesindeki istemler içinde atomizasyon odacığı ve nozul yer almadığı, 3 no'lu istem bakımından ... no'lu patentte baca görünmediği; 4 no'lu istem bakımından yine ... no'lu patent belgesinde karşı delik, nozul ve nozul ucunda delik bulunmadığı, 5 no'lu istem bakımından ... no'lu patent belgesindeki istemler arasında "susturucunun alt ve üst deliği" bulunmadığı ve bu nedenlerle davaya konu faydalı model belgesinin yeni olmadığının ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır. Söz konusu ek rapor heyet üyelerinden Makine Mühendisi ...'un tutuklu olması nedeniyle heyetteki diğer bilirkişiler tarafından hazırlanmış olması karşısında, münhasıran bu raporun hükme dayanak yapılamayacağı kanaatiyle yeni bir heyet oluşturulmuş, söz konusu heyet, sunulan deliller, çeviriler ve uzman görüşlerini gerekçeli bir şekilde tartışmak suretiyle tecavüzün ve hükümsüzlük iddiaları yönünden aynı sonuçlara ulaşmışlardır. Sunulan 2. Heyet raporunun ürünlerin fotoğrafları üzerinden hazırlanmış olması ve davalı vekilinin açık talebi dolayısıyla 2. Heyetten alınan ek raporda ürün örnekleri incelenmiş ve hükümsüzlük iddiaları bakımından aynı sonuçlara ulaşılmıştır. Sunulan bu raporların gerekli bilimsel inceleme ve gerekçe içerdiği, birbirleri ile uyumlu olduğu, bu nedenlerle hükümsüzlük davasının reddi gerektiği hukuki kanaatine ulaşılmıştır. HMK'nun tedbire muhalefet halinde disiplin hapis cezası öngören 398.madde hükmü yargılama devam edilirken Anayasa Mahkemesi'nin 11/07/2018 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile iptal edilmiş, karar 20/02/2019 tarihinde resmi gazetede yayınlanmış ve 20/11/2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Oluşan hukuksal boşluk 22/07/2020 tarihli 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile doldurulmuş ve söz konusu Kanunun 43.md'si ile 6100 sayılı Kanunun 398.maddesi "ihtiyati tedbir kararının uygulanmasına ilişkin emre uymayan veya tedbir kararına aykırı davranan kimse, ihlalin öğrenildiği tarihten 6 ay içinde şikayet edilmesi üzerine, 6 aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır" şeklinde değiştirilmiştir. Söz konusu hukuki süreçten de anlaşılacağı şekilde davacı-davalı tarafça talepte bulunulduğu tarihte yürürlükte olan ve disiplin hapis cezası öngören hüküm yargılama sırasında iptal edilmiş, kanun değişikliği için Anayasa Mahkemesince verilen sürede kanun değişikliği olmamış ve yürürlük tarihi ile kanun değişikliği tarihleri arasında oluşan hukuki boşlukta yargılama devam etmiş ve hüküm tarihinde hapis cezası öngören değişiklik yürürlüğe girmiştir. Ne var ki ceza yasalarının lehe yorumlanması ve geçmişe yürümemesi ilkesi uyarınca ne dava devam ederken Anayasa aykırılığı tespit olunan maddeye, ne de fiilin işlendiği tarihte yürürlükte olmayan maddeye dayanılarak ilgili hakkında ceza hükmü usulen tesis edilemeyeceği anlaşılmış ve bu nedenle disiplin hapsi cezası talebinin reddine karar verilmiştir. Dosyaya sunulan tüm deliller çerçevesinde, davacı yanın tercih ettiği tazminat hesaplama yöntemine göre maddi tazminatın tam ve eksiksiz bir şekilde hesabının yapılmasının mümkün olmadığı, ancak tecavüze konu tespit olunan ürünlerin miktarı, davacının ticari hacmi, tecavüz fiillerinin boyutu hep birlikte nazara alındığında BK 50-51.maddeleri çerçevesinde 30 bin TL maddi tazminata hükmedilmesi gerektiği anlaşılmıştır. İhlal edilen hakkın boyutu, kusurun derecesi ve tarafların mali durumları nazara alınarak 15.000,00 TL manevi tazminatın yeterli ve dengeleyici olacağı kanaatine ulaşılmıştır. Yukarıda ayrıntılarıyla açıklanan gerekçelerle; asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine ve birleşen dosyada disiplin hapsi cezasına çarptırılması talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle; ASIL DAVADA 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile; -Davalının, davacıya ait ... tescil numaralı faydalı modelden doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti ile bu tecavüz ve haksız rekabetinin durdurulmasına ve önlenmesine, tecavüz oluşturan davalı yana ait ürünlere el konularak hüküm kesinleştiğinde imhasına, -TBK 50-51.maddeleri gözetilerek takdiren 30.000,00 TL maddi, 15.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, -Hüküm özetinin masrafı davalı yandan karşılanmak suretiyle ulusal çapta yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde ilanına, 2-Alınması gereken 3.073,95 TL harçtan, davacı tarafça yatırılan 683,10 TL peşin harç ve 2.390,85 TL ıslah harcının mahsubu ile 45,00 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti davası yönünden 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen maddi tazminat davası yönünden 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen manevi tazminat davası yönünden 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/3 maddesi gereğince red edilen maddi tazminat talebi yönünden 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen manevi tazminat talebi yönünden 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Davacı tarafça yatırılan 683,10 TL peşin, 2.390,85 TL ıslah ve 31,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 3.105,35 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davacı tarafça yapılan 7.700,00 TL bilirkişi ücreti ve 691,45 TL posta/tebligat masrafı olmak üzere toplam 8.391,45 TL yargılama giderinin, davanın kabul ve reddi oranında hesaplanan 4.195,72 TL'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 10-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine, KARŞI DAVADA 1-Karşı davacının davasının REDDİNE, 2-Alınması gereken 269,85 TL harçtan, yatırılan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 233,95 TL harcın, karşı davacı ... San.ve Tic.Ltd.Şti.'den alınarak hazineye irat kaydına, 3-Karşı davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 25.500,00 TL vekalet ücretinin, karşı davacı ... San.ve Tic.Ltd.Şti.'den alınarak, karşı davalı ....'ye verilmesine, 4-Karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 5-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine, BİRLEŞEN .... FSHHM AİT ... ESAS SAYILI DAVADA 1-Davacının davasının REDDİNE, 2-Alınması gereken 269,85 TL harçtan, yatırılan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 233,95 TL harcın, davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Birleşen dosya davalısı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 25.500,00 TL vekalet ücretinin, birleşen dosya davacısı ...'den alınarak, birleşen dosya davalısı ... San.ve Tic.Ltd.Şti.'ye verilmesine, 4-Birleşen dosya davacısı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 5-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliyesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/10/2023 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır