Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/1491 E. 2025/1117 K.

T.C. DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACILAR :

VEKİLİ :

DAVALI : VEKİLLERİ :

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/12/2024 KARAR TARİHİ : 12/11/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin Bismil ilinde iş yapan bir şirket olduğunu, yetkilisinin davacılardan .....olduğunu, yıllardır müşterilerine verdiği güven ile sağlam bir müşteri portföyü oluştuğunu, bu şekilde çoğu zaman toptan malzeme alımı yapmakta olduğunu, bu malları kendi müşterilerine toptan ya da perakende bir şekilde sattığını, davalıdan da yüklü miktarda (kapı, dolap kulpu vesaire) bir kısmı nakit bir kısmı .....tarafından düzenlenen çekler karşılığı mal aldığını, aldığı bu malları başkaca firmalara satmış/satmak için gerekli anlaşmaları yaptığını, davalı tarafından fatura düzenlenmediğinden ürün detayı gösterir fatura sunulamadığını, müvekkilinin davalıya .....tarihli tahsilat makbuzunda da görüleceği üzere 161.300,00-TL nakit ödeme yaptığını, yine .....tarafından düzenlenen ve tahsil edilen çekler toplamı 575.000,00-TL'yi ödediğini, vadesi gelecek olan çek bedelinin hariç olduğunu, müvekkilinin davalıya ait ürünleri .....'te kargoya verdiğini, ancak davalınmın .....vadeli iki adet çeki iade etmediğini, müvekkilinin bu çeklerin yazılması halinde ticari hayatı ve kredisi bitme noktasına geleceğinden sırf iade ettiği malların bedelini ödeyebilmek için kendisine ait kasko değeri 962.509,00-TL olan aracını esasen piyasa değeri bundan da yüksek olduğunu, acilen 750.000,00-TL'ye sattığını ve aynı gün çek bedelini ödemediğini, müvekkilinin bu sebeple 212.509,00-TL zarara uğradığını, bu çeklerin bedelsiz kaldığının tespiti ile müvekkiline iadesine karar verilmesini, ayıplı çıkan ve iade edilen mallara ilişkin ödenen toplam 736.300,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, müvekkili .....vadesi gelen çeki acilen ödemek için aracını kasko bedelinin altında satmak zorunda kalması nedeniyle doğan 212.509,00-TL zararının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Mahkemenin görevli ve yetkili olmadığını, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu, davacı .....İnş. Kuy. Oto. San. Tic. Ltd. Şti., nin davacı sıfatına haiz olmadığını, davacının iddia ve taleplerinin kabulü anlamına gelmemekle birlikte zamanaşımı def’inde bulunduklarını, ayıplı ürünlerin davalıya ait olduğunun ispat edilemediğini, çeklerin iadesi talebi kabul edilebilir olmadığını, munzam zarar iddiasının kabulü mümkün olmadığını, mahkememizin görevsizliğine, sayın mahkeme aksi kanaatte ise yetkisizliğine, bu taleplerinin yerinde görülmemesi halinde dava şartı yokluğundan davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise işbu haksız davanın tüm talepler yönünden esastan reddini, yargılama giderleri ve arabuluculuk ve dava vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLER; Diyarbakır Diyarbakır Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden davacı şirketin iş yeri tescil belgesi ve bordro bilgisi celp edilmiştir. İstanbul Gaziosmanpaşa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden davalı şirketin aylık prim hizmet belgeleri celp edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, ticari satım sözleşmesi nedeni ile davalı tarafça teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğu iddiası ile sözleşme gereği verilen çeklerin bedelsiz kaldığının tespiti, ödenen 736.300,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ve davacının çek bedelini ödemek için aracını kasko değerinden düşük sattığı iddiası ile uğradığı zararın tahsiline ilişkindir. Davacı taraf, ayıp iddiasında bulunmuş olup, ayıp iddiası, haksız fiil niteliğinde değildir, sözleşmeye aykırı ifa iddiasıdır. Davalı vekili, davaya cevap süresinin uzatılmasını talep etmiş, mahkememizce talep kabul edilmiş, davalı vekili uzatılmış cevap süresi içinde Mahkememizin yetkisine itirazda bulunmuş ve yetkili yer olarak müvekkilinin ikametgah yeri olan İstanbul Ticaret Mahkemelerini göstermiştir. Taraflar arasında imzalanmış bir yetki sözleşmesi yoktur. Sözleşmelerden doğan davalarda yetkili mahkeme HMK'nın 6/1.md'si gereğince davalının ikametgahı mahkemesi olup, davalının ikametgah adresi .....İstanbul'dur. Söz konusu adres, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresi içinde kalmaktadır. Yine HMK'nun 10. maddesine göre sözleşmeden doğan davalarda akdin ifa yeri mahkemesi de yetkilidir. Sözleşmenin ifa yerinin ise TBK'nun 89. maddesine göre belirlenmesi gerekmekte olup, davalının edimi, sözleşme gereği davacıya sattığı malı teslim etmektir. TBK'nun 89/1. maddesinin 3. fıkrası gereği, davalı malı teslim şeklindeki edimini, borcun doğduğu sırada borçlunun (teslim borçlusunun yani kendisinin) yerleşim yerinde ifa etmekle yükümlüdür. Buna göre bu madde uyarınca da İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkilidir. Somut olayda taraflar arasındaki sözleşmede davacılar, satım sözleşmesinde satım bedelinin alacaklısı konumunda olmadıklarından, TBK'nun 89/1. maddesinin birinci fıkrası uygulama yeri bulmaz. Nitekim Yargıtay kapatılan 19. Hukuk Dairesi'nin .....Esas .....Karar sayılı içtihadı da bu yöndedir. İzah edilen nedenle Mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİ nedeni ile davanın HMK'nın 114/1-ç ve 115/2 maddelerince USULDEN REDDİNE, yetkili Mahkeme'nin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine, 2-Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, 3-HMK'nun 20. maddesi gereği işbu kararın kesinleştiği tarihten veya kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasını yetkili mahkemeye gönderilmesini istememesi durumunda HMK'nun 331/2. maddesi gereğince re'sen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 4-Davaya yetkili mahkemede devam edilmesi halinde yargılama harçları, ara buluculuk ücreti, vekalet ücreti ve yargılama giderinin yetkili mahkemede hüküm altına alınmasına, Dair, davacılar vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim