Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/1083 E. 2025/203 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) DAVA TARİHİ : 13/09/2024 KARAR TARİHİ : 18/02/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde Diyarbakır Siverek yolu üzerinde maddi hasarlı ve cismani trafik kazası meydana geldiği, müvekkiline ait aracın maddi hasarlı trafik kazasında; kazaya sebebiyet veren ...sevk ve idaresindeki ...Plakalı araç ...poliçe numarası ile ...Sigorta A.Ş. tarafından ZMSS ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin bahsi edilen trafik kazası olayından kaynaklı zararın giderilmesi amacıyla araç değer kaybı alacağı olarak 100 TL, Araç Hasar Bedeli Olarak 100 TL olmak üzere toplam 200 TL değerindeki davanın kabul ile yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişti. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın maliki olduğu ...plakalı araç ile müvekkil şirkete ZMSS sigorta poliçesi ile sigortalı ...plakalı aracın ...tarihinde karıştığı kaza nedeniyle davacı yanın aracında oluşan hasar bedelinin tanzimi istemiyle, müvvekkili şirkete ...tarihinde yapılan hasar ihbarı üzerine, müvekkil şirket nezdinde ...nolu hasar dosyası açıldığını, hasarın nedeni, miktarı ve hasar ile kaza arasında illiyet bağının tespiti için davacı yana ait ...plakalı araçta inceleme yapılması için sigorta ekspertizi görevlendirildiğini, davacı tarafın ...plakalı araçtaki hasar icmailinin , çıkarılması için , aracı sigorta eksperiizine hazır etmemesi nedeniyle, kati ekspertiz raporu düzenlendiğini, ZMSS poliçe şartnamesi gereği , aracı hazır etmek ve hasar tespiti yaptırmak , davacı tarafa ait olduğundan , dava açılmasına sebebiyet vermediğini, tüm itirazları saklı kalmak kaydıyla hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLER; 1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ...dosya numarası ile ...tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. 2-Kaza tespit tutanağı; ...günü saat ...sıralarında davacı taraf sürücüsü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı kamyoneti ile Diyarbakır istikametinden Şanlıurfa istikametine seyir halindeyken aracının sol arka lastiğinin patlama nedeniyle, araç lastiğini yaptırmak/arızayı gidermek için Ergani İlçesi Demirli Mahallesi D 360 08 Sayılı Diyarbakır Şanlıurfa Devlet Karayolu Şanlıurfa Yönüne ...Km. de banket üzerinde lastiğin tamiratı için sürücü ve yolcunun beyanına göre yolun uygun kesimine banket genişliğinin 2.5 m. olduğu yol bölümünde durdurulduğu, aracı durduğunda beyanlara göre aracının bir kısmının yol üzerinde kaldığı ve dörtlü ikaz lambaları yanar durumdayken, aynı istikamette gerisinden gelen Davalı taraf otomobil sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobilin ön kısmı ile banket üzerinde ve kısmi olarak taşıt yolu sağ şerit kenarında duran araca, arkadan çarpama sonrası kaza meydana gelmiş olup, ...Plakalı Otomobil Sürücüsü ..., kazada, sürücü ...2918 sayılı K.T.K'min 56/1-a(Şerit izleme ve değiştirme) maddesinde belirtilen kuralını ihlal ettiği, ...plakalı kamyonet Sürücüsü ...kazada, sürücü ...bankette durup tedbir almadığı tespit edildiğinden yine aynı kanunun 59(Zorunlu hallerde gerekli önlemleri almadan duraklama veya park etmek) maddesini ihlal ettiğinden kural ihlali bulunduğu kaza yeri incelemesi ve sürücü beyanından anlaşıldığının belirtildiği ve tutanağın iki polis memuru tarafından imza altına alındığı anlaşılmıştır. 3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ...plakalı aracın ...-...tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin araç başına 120.000,00TL olduğu anlaşılmaktadır. 4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ...plaka sayılı aracın ...ait olduğu, ...plakalı aracın ...adına kayıtlı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir. 5-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmaktadır. 6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ...tarihli bilirkişi raporu; ...plakalı ...model ...modelindeki aracın teknik özellikleri ve genel durumu yukarıda ayrıntılı olarak açıklanmış olup, dosya içinde bulunan ...plakalı kamyonetin ...tarihindeki kazalı fotoğrafları ile ekspertiz raporunda belirtilen, değişimi yapılan ve onarımı yapılan parçaların uyumlu olduğu, dava konusu ...plakalı kamyonetin onarımının ekonomik olduğu, aracın kaza tarihi itibariyle (...) kazadan önceki rayiç değerinin ...TL olabileceği, aracın kaza tarihi itibariyle (...) kazadan sonraki rayiç değerinin 491.000,00 TL olabileceği, dava konusu ...plakalı araçta ...tarihindeki kaza nedeniyle sol ön çamurluk, tavan ve işlenen tramer kaydı nedeniyle değer kaybının oluştuğu, Kaza tarihi itibari ile değer kaybı (...) fiyatının: 38.500,00 TL (Otuz Sekiz Bin Beş Yüz Türk Lirası) olabileceği, dava konusu ...plakalı aracın ...tarihindeki kaza nedeniyle hasar bedelinin parça değişim, onarım ve işçilik dahil toplam KDV Dahil 55.200,00 TL (Elli Beş Bin İki Yüz Türk Lirası) olabileceği, davalı ...Sigorta Anonim Şirketinin dava konusu ...plakalı araç için herhangi bir hasar tazminatı veya değer kaybı tazminatı ödemediği, ...kaza tarihi itibari ile toplam maddi kayıp miktarının 93.700,00 TL (Doksan Üç Bin Yedi Yüz Türk Lirası) olabileceği, ...plakalı araç sürücüsü ...bu kazanın meydana gelmesinde %75 kusurlu olması nedeniyle ...plakalı aracın toplam kayıp miktarı olan 93.700,00 TL’nin %75 oranı olan 70.275,00 TL’lik (Yetmiş Bin İki Yüz Yetmiş Beş Türk Lirası) miktarından davalı ...Sigorta Anonim Şirketinin sorumlu olabileceği ve 70.275,00 TL ödeme yapması gerektiği, ...plakalı araç sürücüsü ...bu kazanın meydana gelmesinde %25 kusurlu olması nedeniyle ...plakalı aracın toplam kayıp miktarı olan 93.700,00 TL’nin %25 oranı olan 23.425,00 TL’lik (Yirmi Üç Bin Dört Yüz Yirmi Beş Türk Lirası) miktarından davacı ...sorumlu olabileceği kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmaktadır. 7-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan kusur raporunda; ...günü saat ...sıralarında davacı taraf sürücüsü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı kamyoneti ile Diyarbakır istikametinden Şanlıurfa istikametine seyir halindeyken aracının sol arka lastiğinin patlama nedeniyle, araç lastiğini yaptırmak/arızayı gidermek için Ergani İlçesi Demirli Mahallesi D 360 08 Sayılı Diyarbakır Şanlıurfa Devlet Karayolu Şanlıurfa Yönüne ...Km. de banket üzerinde lastiğin tamiratı için sürücü ve yolcunun beyanına göre yolun uygun kesimine banket genişliğinin 2.5 m. olduğu yol bölümünde durdurulduğu, aracı durduğunda beyanlara göre aracının bir kısmının yol üzerinde kaldığı ve dörtlü ikaz lambaları yanar durumdayken, aynı istikamette gerisinden gelen Davalı taraf otomobil sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobilin ön kısmı ile banket üzerinde ve kısmi olarak taşıt yolu sağ şerit kenarında duran araca, arkadan çarpama sonrası kazanın meydana geldiği, ...Plakalı Otomobil Sürücüsü ...; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/1-b ( Sürücüler hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak) kuralını ihlal ettiği ve yine aynı kanun, 56/1-a maddesi “Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak," kuralları ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/G maddesinde yer alan asli kusurlardan “şeride tecavüz etme,” kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, yüzde yetmişbeş(% 75) kusurlu olduğu, ...Plakalı Kamyonet Sürücüsü ...2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84/K Yerleşim birimleri dışındaki kara yolunun, taşıt yolu üzerinde zorunlu haller dışında park etme veya duraklama ve her durumda gerekli tedbiri almama kuralına uymayarak, Karayolları Trafık Kanunun 59 maddesi ve Karayolu trafik yönetmeliğini madde 135' sini ve devamında yine Karayolu trafik yönetmeliğinin madde 116 Yerleşim Birimleri Dışında, Arızi Hallerde Durma ve Park etmede Alınacak Tedbirler kuralını, ihlal ettği yüzde yirmibeş (%25) kusurlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmaktadır. 8-Davacı vekilinin ...Tarihli ıslah dilekçesi: Fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutarak belirsiz ve kısmi alacak davasında ...tarihli Bilirkişi Raporu doğrultusunda araç değer kalacağını net 28.775 TL arttırdıkları, Hasar onarım bedeli alacağını net 41.300 TL arttırdıkları anlaşılmıştır. DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır. Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise hasar bedelinin belirlenmesi ve bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile bu bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan ...plakalı aracın, davacıya ait ...plakalı araç ile ...tarihinde kazaya karışmış olduğu kazanın, dava dışı sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı kamyoneti ile aracının sol arka lastiğinin patlama nedeniyle, araç lastiğini yaptırmak/arızayı gidermek için banket genişliğinin 2.5 m. olduğu yol bölümünde durdurulduğu, otomobil sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobilin ön kısmı ile banket üzerinde ve kısmi olarak taşıt yolu sağ şerit kenarında duran araca, arkadan çarpama sonrası kaza meydana gelmiş olduğu, tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de; ...Plakalı Otomobil Sürücüsü ...; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/1-b ( Sürücüler hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak) kuralını ihlal ettiği ve yine aynı kanun, 56/1-a maddesi “Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak," kuralları ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/G maddesinde yer alan asli kusurlardan “şeride tecavüz etme,” kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, yüzde yetmişbeş(% 75) kusurlu olduğu, ...Plakalı Kamyonet Sürücüsü ...2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84/K Yerleşim birimleri dışındaki kara yolunun, taşıt yolu üzerinde zorunlu haller dışında park etme veya duraklama ve her durumda gerekli tedbiri almama kuralına uymayarak, Karayolları Trafık Kanunun 59 maddesi ve Karayolu trafik yönetmeliğini madde 135' sini ve devamında yine Karayolu trafik yönetmeliğinin madde 116 Yerleşim Birimleri Dışında, Arızi Hallerde Durma ve Park etmede Alınacak Tedbirler kuralını, ihlal ettği yüzde yirmibeş (%25) kusurlu olduğu anlaşılmakla; mahkememizce olayın oluşuna uygun hazırlanan ...tarihli trafik bilirkişisi raporu hükme esas alınmıştır. Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, hasar onarım bedelinin 55.200,00TL olduğu, 38.500-TL değer kaybı olacağı belirtilmiştir. Raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli ...tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davalı ...sigortanın ...plakalı aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın teminat limitlerinin 120.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, sigortalısının ise kazada asli (%75 oranında) kusurlu olduğunun anlaşıldığı; hasar bedeline ilişkin olarak herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kusur oranı tenzil edildiğinde 41.400TL hasar bedeli, 28.875,00 TL değer kaybı tazminat bedelinin kaldığı; davacının bedel artırım dilekçesi ile talep etmiş olduğu miktarlar dikkate alındığında değer kaybına ilişkin zarar kalemlerinin teminat limitinde kaldığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin bu miktar dahilinde sorumluluğuna gidilmiştir. Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı belirtilmiş ise de, tebliğine ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmamıştır. Dolayısı ile de dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise aracın hususi kullanıma özgü olduğu tarafların kabulünde olmakla yasal faize hükmedilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KABULÜ İLE; 28.875,00TL değer kaybı ve 41.400,00TL hasar onarım bedeli olmak üzere toplam 70.275,00TL'nin dava tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2- Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 70.275,00 TL maddi tazminat yönünden alınması gereken 4.800,48-TL harcın peşin alınan 427,60 TL harcın ve 1.220,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 3.152,88 -TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3- Davacı tarafından alınan 427,60TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ve 1.220,00 TL ıslah harcı toplamı 1.633,20-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 2.200-TL Bilirkişi ücreti, 66,50-TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 2.075,2‬0-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına, 6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000,00- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak alınarak davacıya verilmesine, 7- Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine, 8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalı Sigorta Şirketi'nden alınarak hazineye irat kaydına, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim