2021/380 E. 2026/155 K.

T.C. İSTANBUL 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/380 Esas KARAR NO : 2026/155

DAVA : Endüstriyel Tasarıma tecavüzün tespiti&Tazminat DAVA TARİHİ : 09/12/2021 KARAR TARİHİ : 18/06/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarıma tecavüzün tespiti&Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ; Müvekkiline ait ... numaralı Endüstriyel Tasarım Tescil Başvuru Formundaki ... numaralı tasarımlarının taklitlerinin Davalı ... tarafından "..." "..." markası ile üretim ve satışının yapılmakta olduğunu, Tasarım Hakkına Tecavüz ve haksız rekabet eylemi davalının tüzel kişiliğin ticari faaliyetler çerçevesinde gerçekleştirildiğinden, tüzel kişiliğin müdürü olan ...’ında davada taraf olarak gösterildiğini, İhbar Olunan... Tekstilin ise ... Tekstil'den temin ettiği taklit ürünleri kendisine ait iş yerinde satışını gerçekleştirdiğini, ihbar olunana ait iş yerinde ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası ile keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmış olduğunu, delil tespit dosyasında alınan taklit ürün görselleri ile müvekkili tasarımı üzerinde Mahkemece yapılacak bilirkişi incelemesinde de tasarım hakkına tecavüzün varlığı tespit edilebileceğini, davalının haksız eyleminin müvekkilin tasarım hakkına tecavüz oluşturmadığı yönünde kanaate varılması halinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na göre haksız rekabete ilişkin hükümler dikkate alınarak; Taklit ürünlerin başta davalıların iş yerlerinde, diğer mağazalarında üretim ve satışının durdurulmasına, görüldüğü yerde toplatılmasına yönelik İhtiyati Tedbir Kararı Verilmesini, Belirsiz alacak davası hükümlerine göre şimdilik 1.000 TL maddi, 100 TL , 20.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 17.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesini, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; tecavüze konu ürünün herkes tarafından bilinen veya her firma veya şahıs tarafından tasarlanabilip yapılabilecek bir ürün olduğunu, yeni ve ayırt edici olmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Dava konusu uyuşmalık;Davacının ... davalılarca tecavüz ve haksız rekabet eyleminin gerçekleştirildiği iddiası kapsamında eylemlerin tespiti , durdurulması, önlenmesi, SMK 151/2-a kapsamında şimdilik 1.000 maddi 100 itibar , 20.000 manevi tazminatın tahsili, hükmün ilanı ve tedbir kapsamında açıldığı anlaşılmıştır. Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur. HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişiler... , ... ve ...'ün 17/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının davaya söz konusu olan bluz tasarımın ...sıra numarası ile tescilli olduğunu, davacının davaya söz konusu olan etek tasarımın ...sıra numarası tescilli olduğunu, davalı/lıların bluz modelinin davacının...sıra numarası ile tescilli bluz modeline iltibas yaratacak derecede benzer olduğunun raporlarında Tablo 3’te görüldüğünü, Yapılan web arşiv araştırmasında bazı web sitelerinde ...farklı kullanıcıların/ satıcıların davaya söz konusu ... sıra tescil numaralı bluz ürününe iltibas edecek kadar benzer (Tablo 5) ürün/ler görülmüş olduğunu, ... ait “...” marka ile satılan bu ürünlerin karton etiketi ve ürünü tanımlayan “...” barkod numarası ile “...” etiket ile satıldığının görüldüğünü, davacının davaya söz konusu olan bluz tasarımının iltibas yaratacak kadar benzerinin farklı web sitelerinde “...” markası ve ... barkod numarası ile halen satıldığı ama Inditex’in kendi resmi web sitesinde (...) ürün stokunun bittiği görüldüğünü, ...web sitesiyle çevrimiçi olarak yapılan yazılı görüşmede (III/ A/ 2. kısımda) de tespit edilen web sitelerinde bulunan “...” kodlu ürünün satışının yapılmış ancak stoğunun şu anda bitmiş olduğu bilgisi alınmış olup “...” etiketi ile Türkiye’de üretildiği görülen bu ilgili ürünün ne zaman tasarlanıp üretildiğinin raporda da yazılı olan Zara Türkiye adresine sorulması gerekliliğini bildirmişlerdir. Bilirkişiler ..., ...ve ... tarafından düzenlenen 31/07/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "Davaya söz konusu olan modellerin sahibi ve tasarımcısı olarak ... adına, TPE nezdinde ...sıra numaraları ile tescillerinin devam ettiği görüldü. ...Dava dosyasında sunulan delillere göre, davalı/lıların bluz modelinin, TPE nezdinde ... adına...sıra numarası ile tescilli bluz modeline iltibas yaratacak derecede benzer olduğu görülmüş ve “17.02.2023” tarihli bilirkişi raporundaki Tablo 3’te sunulmuş olduğunu, Dava dosyasında sunulan delillere göre, davalı/lıların etek modeli ile TPE nezdinde ... adına ...sıra numarası ile tescilli etek modeli ile karşılaştırılması sonucu benzer olmadıkları “17.02.2023” tarihli bilirkişi raporu Tablo 4’te sunulmuş davacının talebi ile bu raporda da değerlendirmeler 3. Maddede Tablo 1’de tekrar incelenmiş ve modeller arasında benzerlik görülmemiş olduğunu, ...Tic. A.Ş., ... adına ... sıra numarası ile tescilli ürünün kendi şirketlerine ait olan sistemlerinde “...” kodu ile kayıtlı ürüne benzediğini ve bu ürünün davaya söz konusu olan üründen daha önce piyasaya sunduklarını beyan ettiğinin görüldüğünü, rapor içeriğinde gelen yazı ekinin görseli ile sunulduğu bildirilmiştir. Bilirkişi ... 10/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Tazminat hesabının SMK 151/2-A bendine göre yapılamadığını, mahkemenin Davalıların Dava konusu tasarıma Tecavüzün olduğu yönünde karar vermesi durumunda, Tazminatın mahkemenin takdirinde olduğunu bildirmiştir. Toplanan deliller, tasarım tescil belgesi, Islah Dilekçesi, HMK 266 madde kapsamında dosyadaki deliller ile uyumlu denetim ve Hüküm kurmaya elverişli Bilirkişiler ..., ...ve ... tarafından düzenlenen 31/07/2024 tarihli ek bilirkişi rapor kapsamı, dava konusu tasarımın daha önce kamuya sunulması ile ilgili olarak yazılan yazı ve ihbar olunan ... Mağazasının 13.5.2024 tarihli cevap dilekçesi ve ekindeki ürün için fatura görseline göre; incelemede ... tasarımının müvekkili şirket tasarımına benzediği, müvekkili şirket tarafından üretimi yapılan tasarımın 13/08/2018 tarihinde yeşil, pudra, vizon varyant üzerinden 566 adet olarak kesime verilmiş olup üretimi başladığını, 26/09/2018 tarihinde müvekkilinin toptan deposuna girişi sağlandığını, 02/10/2018 tarihi itibari ile mağazalara sevk edilip satışa çıkartıldığını,Yılda 2 sezon bulunmakta olup yaz ve kış sezonu olarak ayrılmakta olduğunu, Müvekkili firma satışa konulan her ürünün tasarım ve planlamasını yaklaşık 5-6 ay önceden yapmakta olduğunu, belirtilen ürünün planlama ve tasarım süreci yaklaşık olarak 2018 yılı Ocak- Şubat ayları itibari ile başladığını bildirmiştir. Ayrıca ...firmasının beyan dilekçesi ekinde sunduğu fatura üzerinde birebir davacının ürünün görseli bulunan ürüne ait 2013 tarihli fatura sunulduğu anlaşılmıştır. Türk Patent ve Marka Kurumundan celp edilen tasarım tescil kayıtlarının incelenmesinde;... başvuru ve tescil numaralı çoklu tasarımın, 16.04.2019 başvuru tarihi ile tescil edildiği, ... tarihli ... sayılı bültende yayımlandığı anlaşılmıştır. Söz konusu tasarımlardan; elbiseye ilişkin 1,2,3,4,5,6 ve 8 sıra numaralı tasarımlar ile bluz...ve etek ... tasarımlarının tescilli olduğu, buna karşılık 7 sıra numaralı elbise tasarımı ile ... sıra numaralı etek tasarımlarının iptal edildiği anlaşılmıştır. Bilindiği üzere karşı yanca tasarımın anonim olduğu yönünde bir iddia var ise hükümsüzlük davası açılmamış olsa dahi, kamu düzeni gereğince bu savunmanın yerinde olup olmadığı Mahkemece res’en araştırılmalıdır. Zira sahip olunmayan bir hakka dayalı olarak tazminat talep edilmesi genel hukuk kurallarına aykırıdır. Davacı dava konusu tasarımlar için ... nolu tasarım için 16.4.2019 tarihinde başvuru yapmış olup, daha öncesinde ise bu tasarım üzerinde hak sahibi olduğuna dair delil sunmamıştır. Toplanan delillere göre; dava konusu tasarımın daha önce başka bir firma tarafından kamuya sunulduğu bilirkişi raporu ile anlaşılmış ve ilgili firmaya dava ihbar edildiği gibi, müzekkere de yazılmıştır. İhbar olunan ... Mağazasının 13.5.2024 tarihli cevap dilekçesi ve ekindeki ürün için fatura görseline göre; incelemeye konu dava konusu Bluz Resimlerinin tasarımının müvekkili şirket tasarımına benzediğini, müvekkili şirket tarafından üretimi yapılan tasarımın 13/08/2018 tarihinde yeşil, pudra, vizon varyant üzerinden 566 adet olarak kesime verilmiş olup üretimi başladığını, 26/09/2018 tarihinde müvekkilinin toptan deposuna girişi sağlandığını, 02/10/2018 tarihi itibari ile mağazalara sevk edilip satışa çıkartıldığını, Yılda 2 sezon bulunmakta olup yaz ve kış sezonu olarak ayrılmakta olduğunu, Müvekkili firma satışa konulan her ürünün tasarım ve planlamasını yaklaşık 5-6 ay önceden yapmakta olduğunu, belirtilen ürünün planlama ve tasarım süreci yaklaşık olarak 2018 yılı Ocak- Şubat ayları itibari ile başladığını bildirmiştir. Ayrıca fatura üzerinde birebir davacının ürünün görseli bulunan ürüne ait 2013 tarihli fatura sunulduğu ve alınan tüm teknik raporlarda dava dışı firmanın bu ürünü davacıdan önce satışa sunduğu ve ürünün tükendiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla dava konusu ... nolu Bluz tasarımının 2013 yılında piyasada olduğu sabit olup, dava tarihi itibarıyla anonim olan bir tasarıma davalı olarak dava açılmış olması, tescilin sadece kurucu etkisinin bulunduğu , davacı yanca tasarımın kamuya tanıtılmaya başlamasının üzerinden 12 aydan çok uzun bir süre geçmesine rağmen bir başkasına ait tasarımın birebir benzerinin davacı yanca tescile konu edilmesinin ona üstün ve gerçek hak sahipliği sağlamadığı, dolayısıyla ...nolu bluz tasarım yönünden bir ihlal oluşmadığı anlaşılmıştır. Davacının bir diğer iddiası... no’lu tasarıma tecavüz iddiası olup, alınan tüm rapor içeriklerinde ve Mahkememizin 2021/378 esas sayılı dosyasında alınan rapor kapsamında genel izlenimleri itibarıyla davalı ürününün farklı olduğu benzerlik bulunmadığı belirlendiğinden davacının iddialarının yerinde olmadığı, davacının tasarımlarına tecavüz ve haksız rekabetin söz konusu olmadığı anlaşıldığından , dolayısıyla deliller bir bütün halinde incelendiğinde; ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: 1-DAVANIN REDDİNE, 2-732,00-TL ilam harcının yatırılan 360,34-TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 401,66-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-tecevüzün tespiti isteminin reddi nedeniyle Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 55.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Red edilen maddi tazminat istemi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 1000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Red edilen manevi tazminat istemi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 20.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Red edilen itibar tazminat istemi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 100-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 8-Davalı gideri tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm tesisine yer olmadığına, 9-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine Dair verilen karar davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı ihbar olunanın yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTANBUL BÖLGE ADLİYESİ MAHKEMESİ NEZDİNDE İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 18/06/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır