Danıştay · Danıştay

Danıştay 2025/419 E. 2025/1182 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
Danıştay
Esas No
2025/419
Karar No
2025/1182
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2025/419 Karar No : 2025/1182

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...Odası (... Şubesi) VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF : I- (DAVALILAR) : 1- ... 2- ... İdaresi Başkanlığı VEKİLİ: Av. ... II- (DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL) : ... Vakfı VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 12/11/2024 tarih ve E:2021/8993, K:2024/6419 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ..., ... ve ... parseller ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlara yönelik olarak 10/03/2021 tarih ve 31419 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 09/03/2021 tarih ve 3597 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine askı süresinde yapılan itirazlar üzerine sosyal ve teknik altyapı alanlarında değişiklik yapılmasına yönelik olarak 09/07/2021 tarih ve 4260 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 12/11/2024 tarih ve E:2021/8993, K:2024/6419 sayılı kararıyla; Usule ilişkin olarak; Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/03/1979 tarih ve E:1971/1, K:1979/1 sayılı kararında, Türk Mühendis ve Mimar Odalarının, tüzel kişiliği haiz birlikler gibi hak ve yetkilerinin bulunduğu gerekçesiyle davacı ve davalı olarak taraf ve dava ehliyetleri bulunduğuna karar verildiği ve 521 sayılı Danıştay Kanunu'nun 69. ve 70. maddelerinde yer alan "ilgililer" ibaresinin gerçek ve tüzel kişilerden daha kapsamlı olduğunun vurgulandığı, imar planlarına karşı açılan davalarda ifa ettikleri meslek ve sanat açısından şehirleşme ve dolayısıyla imar faaliyetleriyle çok yakından ilgileri bulunan mimarların ve şehir plancılarının oluşturduğu oda ve şubelerin de birlikler gibi doğrudan dava açabileceği, TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesinin; imar planlarının mevzuata, planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına aykırı olduğu iddiasına dayalı olarak kendi kuruluş amacı doğrultusunda dava açma ehliyetine sahip olduğu, Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin 09/08/2021-07/09/2021 tarihleri arasında Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığında askıya çıkarıldığı, son askı tarihinden itibaren yasal dava açma süresi içinde, 23/09/2021 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığı, Esasa ilişkin olarak; Dosyada yer alan bilgi ve belgeler, bilirkişi raporu, bu rapora davalı idareler tarafından yapılan itirazlar ve davacı beyanları birlikte değerlendirilerek dava konusu imar planlarının incelendiği, Özelleştirme programındaki kuruluşlara ait veya özelleştirilmek üzere özelleştirme programına alınan arsa ve arazilerde, ilgili kuruluşlardan gerekli görüş alınmak suretiyle her ölçekteki imar planı değişiklikleri yapmak Özelleştirme İdaresi Başkanlığının yetkisi dahilinde olmakla beraber; bu plan ve plan değişikliklerinin çevre ve imar bütünlüğünü bozmayacak şekilde yapılması gerektiği ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca yalnızca özelleştirme kapsamına alınan taşınmazlarla ilgili sınırlı bir alana ilişkin imar planı değişikliği yapılabildiğinin göz önünde bulundurularak uyuşmazlığın incelenmesi gerektiği, 23/08/2001 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında dava konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın çok seyrek yoğunluklu gelişme konut alanı, spor alanı ve rekreasyon alanında, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın çok seyrek yoğunluklu gelişme konut alanı, park, yaya yolu ve rekreasyon alanında, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların çok seyrek yoğunluklu gelişme konut alanı, yaya yolu ve rekreasyon alanında, 04/03/2003 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ise ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın spor alanında, ... ada, ...,... ve ... parsel sayılı taşınmazların ise özel eğitim alanında kaldığı, bu haliyle anılan iki planın planların kademeli birlikteliği ilkesi bakımından uyumlu olmadığı görüldüğünden plan değişikliği yapılmasında bilimsel, teknik ve nesnel gerekçelerin bulunduğu, ayrıca uyuşmazlık konusu taşınmazların özelleştirme kapsam ve programına alındığı, davacı tarafından bu kararlara karşı dava açılmadığı, dava konusu planlara ait açıklama raporlarında özelleştirme kapsam ve programına alınan parsellerin etkin ve verimli kullanılabilmesi amacıyla dava konusu imar planı değişikliklerinin yapıldığı belirtilerek planlamanın temel gerekçesinin ortaya konulduğu, plan değişikliği için gerekli koşulların oluştuğu, Yürürlükteki üst ölçekli plan olan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında dava konusu taşınmazların içinde bulunduğu alan onaylı planlarla belirlenmiş olan orta yoğunluklu konut alanı kullanımında kaldığından, dava konusu plan değişiklikleriyle getirilen ticaret-konut alanı ile donatı alanı kulanımlarının üst ölçekli planın gelişme konut alanı biçimindeki ana kararı ile uyumlu olduğu, Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca hazırlanan imar planlarıyla; yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren imar planı değişikliği yapılamayacağı, aynı şekilde, Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca hazırlanan, imar planında verilmiş olan inşaat emsalinin, kat adedinin, ifraz şartlarının değiştirilmesi sonucu nüfus yoğunluğunun artırılmasına dair imar planı değişikliklerinde de, artan nüfusun ihtiyacı olan sosyal ve teknik altyapı alanlarının standartlara uygun olarak plan değişikliğine konu alana hizmet vermek üzere ayrılmasının, diğer yetkili idarelerce yapılan imar planı değişikliklerinde olduğu gibi bir zorunluluk olduğu, Dava konusu imar planları değişikliklerine ilişkin plan açıklama raporu ile sosyal ve teknik alt yapı etki değerlendirme raporu incelendiğinde; planlama alanının yeni gelişmekte olan toplu konut alanlarıyla çevrelendiği, alandaki gelişme potansiyeli ve bölgesel talepler doğrultusunda, alanın etkin ve verimli kullanılabilmesi için plan değişikliği önerildiği, planlama alanının% 49'una tekabül edecek şekilde yeni gelecek ek nüfusun ihtiyacı olan ve Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği Ek-2'de belirtilen standartlara uygun donatı alanlarının öngörüldüğü, ayrıca planlama alanının 500 metre kuzeydoğusunda dini tesis alanı, sağlık tesis alanı, lise alanı ve ilköğretim alanının mevcut olduğu, bu donatı alanlarının planlama alanı ve bölge bütünündeki gereksinimi karşılayacağı tespitlerine yer verildiğinin görüldüğü, Bu durumda, planlama alanında, gelişme konut alanı kullanımının yoğun şekilde bulunduğu, alanın yaklaşık % 49'unun sosyal donatı alanı olarak ayrılmasının çevre arazi kullanım kararıyla ve planlama esaslarıyla uyumlu bir yaklaşım olduğu, planlama alanında öngörülmeyen diğer sosyal donatı alanlarının 500 metre hizmet etki çapı içerisindeki donatı alanlarından karşılanacağı yönünde tespitlerde bulunulduğundan, bilirkişi raporunda yer alan; plan açıklama raporunda donatı alanlarının ilave nüfusun ve onaylı plandaki nüfusun gereksinimini karşılayabilecek yeterlilikte olup olmadığına ilişkin teknik analiz ve değerlendirmenin yer almadığı yönündeki tespitlerin dava konusu imar planı değişikliklerini tek başına kusurlandırmayacağı, Dava konusu taşınmazların bulunduğu alanda imar planı yapma yetkisinin Özelleştirme Yüksek Kuruluna ait olduğu, dava konusu imar planı değişiklikleri yapılırken ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerinin alındığı, dava konusu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişikliklerinin üst ölçekli planlara aykırılık oluşturmadığı, çevre ve imar bütünlüğü yönünden değerlendirildiğinde ise; 3194 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 2. fıkrasında verilmiş olan yetkiye istinaden Özelleştirme Yüksek Kurulunca yalnızca dava konusu parsellere ilişkin imar planı değişikliği yapıldığı, farklı iki plan ölçeğinde benzer karar ve ayrıntının bulunmasının plan kademeleri ya da planların kademeli birlikteliği ilkesi kapsamında planın iptalini gerektirecek bir aykırılık olmadığı, ayrıca dava konusu taşınmazlara getirilen kullanım kararlarının komşu parsellere verilen fonksiyonlarla uyumlu olduğu, çevre ve imar bütünlüğü kapsamında yapılaşma koşulları içinde yapı yükseklikleri incelendiğinde, dava konusu taşınmazlara çevresiyle uyumlu yapılaşma şartları getirildiği, otopark ihtiyacının parsel içerisinde çözümlendiği, sosyal ve teknik alt yapı etki değerlendirme raporu incelendiğinde dava konusu işlemde sosyal donatı dengesinin bozulmasına yönelik bir sakınca tespit edilmediği, bu nedenlerle çevre imar bütünlüğünün bozulmadığı, dava konusu imar planı değişikliklerinde şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu imar planı değişikliklerinin parsel bazında, parçacı bir şekilde yapıldığı, uyuşmazlık konusu alanın yakın çevre ile ilişkisi, ulaşım-dolaşım sistemine etkilerinin göz ardı edildiği, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda dava konusu planların şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olmadığı belirtilmesine rağmen davanın reddine karar verildiği, ticaret-konut alanı kullanımının yer seçiminin uygun olmadığı, dava konusu plan değişiklikleriyle ilave bir trafik yükü yaratıldığı, hazırlanan sosyal ve teknik altyapı değerlendirme raporunun yetersiz olduğu, plan değişikliği ile oluşturulan dörtyol kavşağının trafik güvenliği açısından sakıncalı olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, planlama alanının yakın çevresinde çok daha yüksek katlı binaların yapıldığı, dava konusu planlarla alanın %49,21'inin sosyal ve teknik altyapı alanı olarak ayrıldığı, planlarla hukuka aykırılık bulunmadığı, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalılar yanında müdahil tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 12/11/2024 tarih ve E:2021/8993, K:2024/6419 sayılı kararının ONANMASINA, 3.Kesin olarak, 28/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Atıf: Danıştay Danıştay, E. 2025/419, K. 2025/1182, T. 28.05.2025, www.arakarar.com/karar/danistay-danistay-2025-419-e-2025-1182-k-633e6cad23d2