Danıştay 2024/2581 E. 2025/1073 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/2581 Karar No : 2025/1073

TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Manisa ili, Salihli ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:.../... adresinde bulunan bakkal faaliyet konulu iş yerinin... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptaline dair Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün... tarih ve E-...-...-... sayılı işlemi ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline bağlı olarak iş yerinin 03/06/2021 tarihinde kapatılacağına ilişkin Zabıta Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin...tarih ve E:... K...sayılı kararıyla; Manisa ili, Salihli ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda, ... ... Yeri ünvanıyla faaliyet gösteren iş yerine, davalı idare tarafından... tarih ve ... sayılı bakkal faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği, ancak Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğünce parselde bulunan tesislerin (market ve kahvehane) geçiş yolu izin belgesinin bulunmadığının tespit edilerek geçiş yolu izin belgesi verilebilmesi için uygunluk görüşü alınması gerektiğinin davalı idareye bildirilmesi üzerine, davalı idare tarafından Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğünden uygunluk için görüş sorulduğu, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bir kısmının kamulaştırma sınırı içerisinde kalması ve parsel üzerindeki yapıların yeterli yapı yaklaşma mesafesini, geçiş yolunun yeterli kavşak mesafesini sağlayamaması nedeniyle geçiş yolu izni verilmesinin Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğünce uygun görülmemesi üzerine davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği ve bu işlem sonucunda da iş yerinin kapatılacağına dair işlemin tesis edildiği, karayolu kenarındaki iş yerleri için karayolu trafik güvenliğinin sağlanmış olmasının iş yerlerinde aranan genel şartlardan olduğu, trafik güvenliğini etkileyecek her türlü yapı ve tesislerin Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik'te belirtilen mesafe şartlarını sağlaması gerektiği, bunun için karayolları kenarında yapılacak veya açılacak yapı ve tesisler için ilgili Belediye Başkanlığından geçiş yolu izin belgesinin alınmasının zorunlu olduğu, izinsiz olan tesislerin yapımının ve işletilmesinin yetkililerce durdurulacağı, Yönetmelik'teki şartlar yerine getirilmeden geçiş yolu izni verilmeyeceği, ilgili Belediye Başkanlığınca tesis sahiplerine geçiş yolu izin belgesi verilmesi öncesinde Karayolları Genel Müdürlüğünün ilgili Bölge Müdürlüğünden, tesise ait onaylı vaziyet planı ile birlikte görüş sorularak uygun görüşün alınmasının zorunlu olduğu, geçiş yolu izin belgesinin, karayolu kenarında açılacak tesis için verilecek işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesi aşamasında aranılan belgelerden biri olduğunun anlaşıldığı, dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğünün görüş yazısı ekindeki kamulaştırma planının incelenmesinden; ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda kain davacıya ait iş yerinin karayolu kenarında bulunduğu ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazın karayoluna cepheli kısmının kamulaştırma sınırı içerisinde kaldığının ihtilafsız olduğu, buna göre Yönetmelik'te belirtilen 25 metrelik yapı yaklaşma mesafesini ve geçiş yolunun yeterli kavşak mesafesini sağlamayan yapıda faaliyet gösterilmesinin karayolu trafik güvenliğini tehlikeye düşüreceği belirtilerek, Karayolları 2. Bölge Müdürlüğünce uygun görüş verilmeyen iş yerine davalı idarece geçiş yolu izin belgesi düzenlenemeyeceğinden, açık hata ile tesis edildiği anlaşılan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile buna bağlı olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyette bulunan iş yerinin kapatılması yolunda tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 28/02/2024 tarih ve E:2023/7535, K:2024/1363 sayılı kararıyla; Uyuşmazlıkta, uzun süredir bakkal olarak işletildiği belirtilen ve 3. kişiden devralınarak 03/01/2020 tarihi itibarıyla davacı tarafından faaliyete geçirildiği anlaşılan iş yeri ile ilgili olarak her ne kadar İdare Mahkemesince karayoluna cepheli kısmının kamulaştırma sınırı içerisinde kaldığının ihtilafsız olduğu, buna göre Yönetmelik'te belirtilen 25 metrelik yapı yaklaşma mesafesini ve geçiş yolunun yeterli kavşak mesafesini sağlamayan yapıda faaliyet gösterilmesinin karayolu trafik güvenliğini tehlikeye düşüreceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ve dava konusu işleme dayanak alınan Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Genel Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı yazısı ekinde davaya konu iş yerinin bulunduğu parselin kamulaştırma sınırı içinde kalan kısmının gösterildiği kamulaştırma planına yer verilmiş ise de; bahsi geçen kamulaştırma işleminin başlatıldığına ilişkin dosya içeriğinde herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmediği; iş yerinin bulunduğu yapının kamulaştırma sınırından 25 m uzaklıkta bulunması gerektiği belirtilmiş ise de yapı yaklaşma mesafelerinin düzenlendiği Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik'in 41. maddesinin ikinci fıkrasında bakkal gibi ticari faaliyetlerin yapıldığı yerlerin bu maddenin uygulanmasında mesken gibi değerlendirileceği düzenlemesinin yer aldığı, (c) bendinde ise, meskenler için yapı yaklaşma mesafesinin 5 metre olarak belirtildiğinin görüldüğü, Öte yandan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan şekli ile ''İşyerlerinde aranacak genel şartlar'' başlıklı 5. maddesinin (g) bendi; "Karayolu kenarındaki işyerleri için karayolu trafik güvenliğinin sağlanması" şeklinde iken anılan düzenlemeye "ve geçiş yolu izin belgesi alınmış olması" şeklindeki ibarenin 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3835 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 2. maddesi ile eklendiğinin anlaşıldığı, Bu itibarla, söz konusu düzenlemenin, davacıya işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği 03/01/2020 tarihinden sonra yürürlüğe girdiği hususu ile yukarıda belirtilen hususlar birlikte dikkate alındığında davaya konu edilen işlemlerde ve davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı, Bu nedenle, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılıı kararıyla; istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması yönündeki taleplerinin dikkate alınmadığı, davalı idarece işyeri açma ve çalışma ruhsatı geri alınırken mevzuata uygun şekilde hareket edilmediği, kendilerine ait ruhsatın kesinleşmiş olduğunun dikkate alınmadığı, açık hata üzerine dahi 15 günlük süre verilerek eksikliğin giderilmesinin talep edilmesinin mevzuatın emredici hükmü olduğu, iptal sebebi olan düzenlemenin de ruhsat verildikten sonra yürürlüğe girdiği hususunun gözetilmediği, yapı yaklaşma mesafesi olarak bakkal ruhsatlı yerlerde 25 metrenin değil 5 metre mesafenin dikkate alınması gerektiği, hukuki istikrar, kazanılmış haklara saygı ve idareye güven gibi temel ilkelerin görmezden gelindiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ...... İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin .... İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu... tarih ve E:..., K... sayılı ısrar kararının ONANMASINA, 3. Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 15/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.