Danıştay 2024/1724 E. 2025/548 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/1724 Karar No : 2025/548

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 06/03/2024 tarih ve E:2022/3732, K:2024/1169 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce 25/03/2022 tarihinde "V. Grup madenler 2021 yılı Ocak Başı Satış Fiyatları" başlığı ile ilan edilen düzenlemenin diaspor kristallerine ilişkin ocak başı satış fiyatının 21.000,00 TL/Kg olarak belirlenmesine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 06/03/2024 tarih ve E:2022/3732, K:2024/1169 sayılı kararıyla; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 3. ve 14. maddelerine yer verildikten sonra, Kararda yer alan mevzuatın değerlendirilmesinden; üretilen madenin hammadde olarak kullanılması veya satılması hâlinde madenin devlet hakkına emsal olan ocak başı satış fiyatının tüvenan olarak belirlenmesi gerektiği, Davacı tarafından; diaspor kristallerine ilişkin 2018 yılı ocak başı satış fiyatının 28.980,00 TL/Kg olarak belirlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle Dairelerinin E:2019/5303 sayılı dosyasında açılan davada verilen 06/10/2022 tarih ve K:2022/5436 sayılı kararla; diaspor kristalinin devlet hakkına esas emsal ocak başı satış fiyatının tüvenan olarak tespit ve ilan edilmesi gerekirken, diaspor kristalinden faset ve kabaşon kesim tekniği ile takı sektöründe kullanılabilecek formda elde edilecek olan ürünlerin fiyatları esas alınmak suretiyle devlet hakkına esas emsal ocak başı satış fiyatı tespit edildiğinden işlemde şekil yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verildiği; diaspor kristallerine ilişkin 2019 yılı ocak başı satış fiyatının 16.330,00 TL/Kg olarak belirlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle Dairelerinin E:2020/3369 sayılı dosyasında açılan davada ise, Dairelerince verilen 13/10/2022 tarih ve K:2022/5609 sayılı kararla; davalı idarece, diaspor kristallerinin 2019 yılı ocak başı satış fiyatının davacı tarafından düzenlenen satış faturaları esas alınmak suretiyle "tüvenan" olarak tespit ve ilan edildiği anlaşıldığından işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, yine diaspor kristallerine ilişkin 2020 yılı ocak başı satış fiyatının 16.000,00 TL/Kg olarak belirlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle Dairelerinin E:2022/3630 sayılı dosyasında açılan davada ise, Dairelerince verilen 09/11/2022 tarih ve K:2022/6385 sayılı kararla; davalı idarece, diaspor kristallerinin 2020 yılı ocak başı satış fiyatının davacı tarafından düzenlenen satış faturaları esas alınmak suretiyle "tüvenan" olarak tespit ve ilan edildiği anlaşıldığından işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğinin görüldüğü, Davacı tarafça, her ne kadar idarece ilan edilen 21.000,00 TL/Kg fiyatın fahiş olduğu, tüvenan madenin fiyatı olamayacağı, ancak nihai ürün fiyatı olabileceği iddia edilmekteyse de, davacı tarafından düzenlenen ve "ham taş" olarak satışı yapılan diaspor kristallerine ait dosyada mevcut daha önceki yıllarda düzenlenmiş satış faturaları incelendiğinde, idarece belirlenen ocak başı satış fiyatının, davacının fiilen satış yaptığı tüvenan madenin fiyat ortalamasından daha düşük olduğunun anlaşıldığı, Bu durumda; davacı tarafından iddialarını ispatlayacak bilgi ve belgelerin de dosyaya sunulmadığı dikkate alındığında; davalı idarece, diaspor kristallerinin 2021 yılı ocak başı satış fiyatının 21.000,00 TL/Kg olarak belirlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, temyize konu kararın eksik inceleme ve değerlendirme sonucunda verildiği, diaspor kristalinin devlet hakkına esas emsal ocak başı satış fiyatının tüvenan olarak tespit edilmesi gerekirken, diaspor kristalinden faset ve kabaşon kesim tekniği ile takı sektöründe kullanılabilecek formda elde edilebilecek olan ürünlerin fiyatları esas alınmak suretiyle emsal ocak başı satış fiyatı belirlenmesinin hukuka aykırı olduğu; davalı idarenin yetkisini keyfi olarak kullanarak herhangi bir teknik, bilimsel ve ekonomik kritere dayanmadan ocak başı satış fiyatı belirlemesinin açıkça hukuka aykırı olduğu; 3213 sayılı Maden Kanununun 14. maddesine göre ham olarak satılan madenlerde ocak başı satış fiyatının, "aynı pazar ortamında madenin işletmelerdeki tüvenan olarak ocak başı satışında uygulanan fiyat" esas alınarak belirlenmesi gerektiği, bu hüküm uyarınca ocak başı satış bedelini belirlemeye yetkili MAPEG'in, benzer işletmelerde ham olarak satılan cevherin ocak başı satış fiyatlarını tespit etmek için pazar araştırması yapmak zorunda olduğu; davalı İdarece emsal değer olabilecek diğer süs taşlarının “yarı değerli taş”, diaspor kristalinin ise “değerli taş” olarak ayrıldığı, basit ama büyük farklılık ve mağduriyet yaratan kelime oyunlarıyla farklı gösterme çabasıyla normalin katlarca üzerinde ocak başı satış fiyatı açıkladığı; diaspor kristali için 2021 yılında yapılan üretimler için uygulanacak ocak başı satış fiyatının 21.000,00.-TL olarak ilan edildiği, bu tutarın diaspor kristalinin tüvenan satış değerinin çok üzerinde işlenmiş mamül hale getirilmiş diaspor kristalinin satış fiyatına göre belirlendiği; davalı İdarenin iddiasının aksine, kendisi dışında da diaspor kristali üretimi yapıldığı ve satıldığı ancak birden fazla satıcı olmasına rağmen ilk olarak 1972 de ... tarafından fark edilen diaspor kristalini üreterek resmi olarak ekonomiye kazandıran ruhsat sahibinin kendisi olduğu; dava konusu genelgenin bilimsel ve teknik bir değerlendirmeye dayanmadığı ve objektif bir kritere göre hazırlanmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 06/03/2024 tarih ve E:2022/3732, K:2024/1169 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kullanılmayan ...- TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, 4. Kesin olarak, 10/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.