Danıştay 9. Daire 2023/134 E. 2025/3891 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2023/134 Karar No : 2025/3891

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı- ... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI): ... Mad. Gıd. San.ve Ltd. Şti.

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı şirket adına, ilişkili kişi niteliğinde olan %100 ortağı ve yöneticisi Suat Aytürk ile birlikte kurduğu iş ortaklığına ödünç olarak verilen paralar üzerinden faiz hesaplanmayarak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunulduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, 2018/Ocak-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı ile ilişkili kişi olarak kabul edilen iş ortaklığının % 80 payının davacı şirkete ait olduğu, davalı idarece davacının payına ilişkin olarak ayrıştırma yapılmadığı, iş ortaklığınca kazanılan ihale ile ilgili ödemelerin ortaklara borçlar hesabında izlenildiği ifade edilmesine ve buna ilişkin ödeme belgelerinin sunulmasına rağmen müfettişlikçe bu hususa ilişkin herhangi bir araştırma yapılmadığı anlaşıldığından, eksik incelemeye dayalı olarak yapılan işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımının, hesap döneminin son günü itibariyle dağıtılmış kâr payı olarak kabul edildiği, bu itibarla, kazanç vergileri için bir vergi güvenlik sistemi olarak getirilen düzenlemeler itibariyle ortaya çıkan sonucun, muamele vergileri için de vergiyi doğuran bir olaya sebebiyet vermeyeceği, bir başka ifade ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nda açıkça belirtilen "kâr payı dağıtımının", 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda sayılan türde bir teslim veya hizmet olarak nitelendirelemeyeceği, sonuç olarak 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde kâr payı ve iştirak kazançlarının katma değer vergisinin konusu olarak sayılmaması karşısında, yoksun kalınan faiz gelirinin finans hizmeti kapsamında değerlendirilmesi suretiyle davacı şirket adına re'sen tarh olunan vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinde hukuka uyarlık görülmediğinden, davanın kabulüne dair istinafa konu kararda bu gerekçeyle sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Savunma ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen nedenlerle kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY:Davacı şirket adına, ilişkili kişi niteliğinde olan %100 ortağı ve yöneticisi Suat Aytürk ile birlikte kurduğu iş ortaklığına ödünç olarak verilen paralar üzerinden faiz hesaplanmayarak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunulduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, 2018/Ocak-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde; Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu belirtilmiş, 4. maddesinde; hizmet, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olarak tanımlanmış, 5. maddesinde; vergiye tabi bir hizmetten, işletme sahibinin, işletme personelinin veya diğer şahısların karşılıksız yararlandırılması hizmet sayılır, kuralına yer verilmiş, 10. maddesinde de; mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması vergiyi doğuran olay olarak nitelendirilmiştir. 5520 sayılı Kurumlar Vergi Kanunu'nun "transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı" başlıklı 13/1. maddesinde, " (...) Kurumlar, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır. Alım, satım, imalat ve inşaat işlemleri, kiralama ve kiraya verme işlemleri, ödünç para alınması ve verilmesi, ikramiye, ücret ve benzeri ödemeleri gerektiren işlemler her hal ve şartta mal veya hizmet alım ya da satımı olarak değerlendirilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıdaki yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, kurumların, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden, mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılacağı, bu kapsamda yapılan ödünç para alınması ve verilmesi işleminin her hal ve şartta hizmet alım ya da satımı sayılacağı, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan hizmetlerin ise katma değer vergisine tabi olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar, Bölge İdare Mahkemesi'nce 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde kâr payı ve iştirak kazançlarının katma değer vergisinin konusu olarak sayılmaması karşısında, yoksun kalınan faiz gelirinin finans hizmeti kapsamında değerlendirilmesi suretiyle davacı şirket adına re'sen tarh olunan vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle, davalı idarenin Vergi Mahkemesinin kabul kararına yönelik istinaf başvurusu reddedilmiş ise de; kurumların, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden, ödünç para alması ve vermesi durumunda, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış olacağından, örtülü olarak dağıtılan kazancın işlem temelinin ödünç para verilmesi işlemi olduğu dikkate alındığında verilen bu hizmetin bir finansman hizmeti olduğu, dolayısıyla verilen finansman hizmetinin de katma değer vergisine tabi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Öte yandan, dosyanın incelenmesinden davacı ile ilişkili kişi olarak kabul edilen iş ortaklığının % 80 payının davacı şirkete ait olduğu, davalı idarece davacının payına ilişkin olarak ayrıştırma yapılmadığı, iş ortaklığınca kazanılan ihale ile ilgili ödemelerin ortaklara borçlar hesabında izlenildiği ifade edilmesine ve buna ilişkin ödeme belgelerinin sunulmasına rağmen müfettişlikçe bu hususa ilişkin herhangi bir araştırma yapılmadığı ve eksik incelemeye dayalı olarak yapılan dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir. Nitekim, davacı adına, aynı gerekçeyle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı 2018 yılı kurumlar vergisinin kaldırılması istemiyle açılan davanın kabulüne ilişkin ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 01/10/2025 tarih ve E:2023/1090, K:2025/3890 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davalının temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda yazılı gerekçeyle ONANMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 01/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.