Danıştay · 8. Daire

Danıştay 8. Daire 2025/714 E. 2026/1059 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
8. Daire
Esas No
2025/714
Karar No
2026/1059
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2025/714 Karar No : 2026/1059

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Telekomünikasyon Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ..., ... ve ... Caddede yapılan altyapı çalışması sonucunda zeminin eski haline getirilmediği tespit edildiğinden bahisle davacı şirketten 70.469,25-TL zemin tahrip bedeli istenilmesine ilişkin davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işleme dayanak teşkil eden Ankara Büyükşehir Belediyesi Altyapı Koordinasyon Merkezi Yönetmeliği'nin 21. maddesinin 21. fıkrasının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 2464 sayılı Kanun'un mükerrer 79. maddesinde ayrıca bir hüküm bulunmadığı dikkate alındığında, altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi ve bu tesislerin kazıyı yapan tarafından eski haline getirilmemesi halinde, doğrudan 1608 sayılı Kanun hükmünün tatbik edilebileceği gibi bu kanun hükmünün anlam ve amacına uygun olarak büyükşehir belediyelerine tanınan yetki çerçevesinde Yönetmelik ile ayrıntılı düzenleme de yapabileceği, dava konusu Yönetmelik hükmü incelendiğinde ise, zeminin eski haline getirileceği taahhüt edilmesine rağmen bunun yapılmaması halinde durumun tutanakla kayıt altına alınarak zemin tahrip bedeli tahsil edilmesinin ve işin ilgili belediye tarafından yapılmasının öngörüldüğü, bundan önce ilgiliden zeminin eski haline getirilmesinin istenmesi gibi kamu kaynaklarının meşgul edilmesini önleyebilecek nitelikte uyarıcı ve hatırlatıcı işleve sahip bir yönteme yer verilmediği, bu durumda, ilgiliden zeminin eski haline getirilmesi istenmeden doğrudan zemin tahrip bedeli tahsil edilmesini öngören Ankara Büyükşehir Belediyesi Altyapı Koordinasyon Merkezi Yönetmeliği'nin 21. maddesinin 21. fıkrasının 1608 sayılı Kanun hükmüne uygunluk göstermediği anlaşıldığından iptali gerektiği, anılan Yönetmelik hükmünün iptaline karar verilmesi nedeniyle dayanağı ortadan kalkan dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemde de hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbiri bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Dava, Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ..., ... ve ... Caddede yapılan altyapı çalışması sonucunda zeminin eski haline getirilmediği tespit edildiğinden bahisle davacı şirketten 70.469,25-TL zemin tahrip bedeli istenilmesine ilişkin davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işleme dayanak teşkil eden Ankara Büyükşehir Belediyesi Altyapı Koordinasyon Merkezi Yönetmeliği'nin 21. maddesinin 21. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır. Ankara Büyükşehir Belediyesi Altyapı Koordinasyan Merkezi Yönetmeliği’nin “Altyapı Tesis Çalışmalarının Yürütülmesi” başlıklı 21. maddesinin 21. fıkrasında, "Ruhsatta üstyapının eski haline getirileceği taahhüt edilmesine rağmen çalışmanın bitiş tarihinden itibaren caddeler için 7 gün, sokaklar için 14 gün içerisinde zeminin eski haline getirilmediğinin tespit edilmesi halinde tutanakla kayıt altına alınarak zemin tahrip bedeli tahsil edilir. İlgili belediyeler tarafından tamiratı yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun "Altyapı kazı izni harcı:" başlıklı Mükerrer 79. maddesinde "Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde umumi hizmet alanlarında yapılacak kazı işlemleri için belediyece verilecek altyapı kazı izni, altyapı kazı izni harcına tabidir. Bu harcın mükellefi altyapı kazı izni talebinde bulunanlardır. Altyapı kazı izni harcının matrahı, öncelikle Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan birim fiyatlar olmak üzere Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı veya bunların ilgili birimlerince yayımlanan birim fiyatlarının, bu idarelerde kazı alanı türü itibarıyla birim fiyatının olmaması halinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlarının, kazı alanıyla çarpılması sonucu bulunan ve alan tahrip tutarı olarak tanımlanan tutardır. Altyapı kazı izni harcı, alan tahrip tutarı üzerinden binde 2 oranında alınır. Cumhurbaşkanı belediye grupları itibarıyla bu oranı yarısına kadar indirmeye, on katına kadar artırmaya yetkilidir. Bu madde kapsamında verilecek altyapı kazı izinleri için ilgili belediyeden altyapı kazı izni belgesi alınır. Altyapı kazı izni başvuruları on beş gün içerisinde sonuçlandırılır. Altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesisler kazıyı yapan tarafından eski haline getirilir. Altyapı kazı alanı, alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alan tahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece de kapatılabilir. İzinsiz altyapı kazısı yapanlara veya altyapı kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlara belediye encümenince alan tahrip tutarının beş katına kadar idari para cezası verilir. İdari para cezası, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu yerlerin alan tahrip tutarı, varsa teminatı düşülerek ayrıca tahsil edilir." kuralına, 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih Ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunun 1. maddesinde "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." kuralına yer verilmiştir. Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin "Alt Yapı Koordinasyon Merkezi Kuruluş, Görev ve Yetkileri "Görev ve yetkileri " 8. maddesinde AYKOME, büyükşehir dâhilindeki alt yapı hizmetlerini etkili ve koordinasyon içinde yürütmek amacıyla; ...... f) (Değişik:RG-24/12/2020-31344) Büyükşehir belediyesi sorumluluğuna bırakılan yerlerde alt yapı ile ilgili kazı yapacak gerçek ve tüzel kişilere izin ve kazı ruhsatı verir ve buna ilişkin bedeli belirler; ilçe belediyelerince verilen izin ve ruhsatlara ilişkin koordinasyonu sağlar. Aktarılan mevzuat hükümlerinden, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun "Altyapı kazı izni harcı:" başlıklı Mükerrer 79. maddesinin 1608 sayılı Kanuna göre özel ve konuya ilişkin doğrudan bir düzenleme olduğu, altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesislerin kazıyı yapan tarafından eski haline getirileceği, izinsiz altyapı kazısı yapanlara veya altyapı kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlara belediye encümenince alan tahrip tutarının beş katına kadar idari para cezası verileceği, Büyükşehir Belediyesi yetki alanı içerisinde alt yapı ile ilgili kazı yapmak isteyen kişilerin AYKOME'den buna ilişkin ruhsat alması gerektiği ve bu ruhsat için miktarı Belediye Gelirleri Kanununda belirlenen ruhsat harcı dışında AYKOME'ce belirlenecek bir ruhsat bedelinin alınabileceği açık olup; ilgili kişinin alt yapı çalışmasını bitirdikten sonra kazı yapılan alanı büyükşehir belediyesinin belirleyeceği standartlara uygun olarak tamir etmesi ve eski haline getirmesi gerekeceği ya da bedeli ilgilisince karşılanmak şartıyla belediyece eski hale getirileceği anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinin AYKOME'nin, görev ve yetkilerini belirleyen hükümleri uyarınca, AYKOME'ce, büyükşehir genelinde verilecek kazı ruhsatları için ruhsat bedelinin belirleneceğinin düzenlenmesi karşısında, bu hususta yetkinin AYKOME'ye ait olduğu açıktır. Belediyelerin hizmet sunumu açısından kendi tasarrufuna bırakılan ve kamu orta malı niteliğindeki yolları; trafik güvenliğine uygun bulundurma görevinin; bu yerlerle ilgili yükümlülük koyma yetkisini de sağlaması gerektiği tartışmasızdır. Bu itibarla; belediyelerce; kazı için ruhsat istenmesi halinde, yukarıda yer verilen prosedür uygulanarak ruhsat bedeli tahsil edilmesini müteakip, kazı ruhsatı ve/veya alt yapı tesis açım ruhsatı verileceği; ruhsatsız kazılar için nasıl bir yol izleneceği hususunun Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinde öngörülmemekle birlikte bu halde yaptırımların kanuni olması ilkesinden hareketle 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun "Altyapı kazı izni harcı:" başlıklı Mükerrer 79. maddesinin maddesinin uygulanacacağı açıktır. Nitekim, Dairemizin E:2018/4490 K:2018/4997 sayılı kararında da aynı yönde değerlendirmeler bulunmaktadır. Bu nedenle dava konusu işlemlerin iptaline yönelik temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun Mükerrer 79. maddesi ile 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih Ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunun 1. Maddesinin birlikte değerlendirilmesinden; Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde umumi hizmet alanlarında yapılacak kazı işlemleri için belediyece verilecek altyapı kazı izinlerinde alan tahrip tutarı kadar bedel alınacağı, be bedelin öncelikle Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan birim fiyatlar olmak üzere Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı veya bunların ilgili birimlerince yayımlanan birim fiyatlarının, bu idarelerde kazı alanı türü itibarıyla birim fiyatının olmaması halinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların, kazı alanıyla çarpılması suretiyle hesaplanacağı, altyapı kazı izinleri için ilgili belediyeden altyapı kazı izni belgesi alınacağı, altyapı kazı izni başvurularının on beş gün içerisinde sonuçlandırılacağı, altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesisler kazıyı yapan tarafından eski haline getirileceği, altyapı kazı alanı, alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alan tahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece de kapatılabileceği, izinsiz altyapı kazısı yapanlara veya altyapı kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlara belediye encümenince alan tahrip tutarının beş katına kadar idari para cezası verileceği, idari para cezasını, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödeneceği, belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceği, bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebileceği, Belediye encümeninin kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebileceği, emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirileceğinin kurala bağlandığı görülmektedir. Dava konusu edilen düzenlemede ise, "Ruhsatta üstyapının eski haline getirileceği taahhüt edilmesine rağmen çalışmanın bitiş tarihinden itibaren caddeler için 7 gün, sokaklar için 14 gün içerisinde zeminin eski haline getirilmediğinin tespit edilmesi halinde tutanakla kayıt altına alınarak zemin tahrip bedeli tahsil edilir. İlgili belediyeler tarafından tamiratı yapılır." denilmek suretiyle 2464 sayılı Kanunda ifade edildiği hali ile alan tahrip tutarının, somut tahribata ilişkin hesaplamayı da içeren bir uyarı ve ihtarname gönderilmeksizin tahsili yoluna gidilmesine yol açtığı ve ilgililer bakımından özellikle 1608 sayılı Kanundaki kuralın aksine belirsizlik sonucu doğurduğu değerlendirilmekle, söz konusu düzenlemede üst hukuk normlarına uyarlık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklamayla ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 24/02/2026 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :

(X)- Dava, Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ..., ... ve ... Caddede yapılan altyapı çalışması sonucunda zeminin eski haline getirilmediği tespit edildiğinden bahisle davacı şirketten 70.469,25-TL zemin tahrip bedeli istenilmesine ilişkin davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işleme dayanak teşkil eden Ankara Büyükşehir Belediyesi Altyapı Koordinasyon Merkezi Yönetmeliği'nin 21. maddesinin 21. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun "Altyapı kazı izni harcı:" başlıklı Mükerrer 79. maddesinde "Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde umumi hizmet alanlarında yapılacak kazı işlemleri için belediyece verilecek altyapı kazı izni, altyapı kazı izni harcına tabidir. Bu harcın mükellefi altyapı kazı izni talebinde bulunanlardır. Altyapı kazı izni harcının matrahı, öncelikle Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan birim fiyatlar olmak üzere Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı veya bunların ilgili birimlerince yayımlanan birim fiyatlarının, bu idarelerde kazı alanı türü itibarıyla birim fiyatının olmaması halinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlarının, kazı alanıyla çarpılması sonucu bulunan ve alan tahrip tutarı olarak tanımlanan tutardır. Altyapı kazı izni harcı, alan tahrip tutarı üzerinden binde 2 oranında alınır. Cumhurbaşkanı belediye grupları itibarıyla bu oranı yarısına kadar indirmeye, on katına kadar artırmaya yetkilidir. Bu madde kapsamında verilecek altyapı kazı izinleri için ilgili belediyeden altyapı kazı izni belgesi alınır. Altyapı kazı izni başvuruları on beş gün içerisinde sonuçlandırılır. Altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesisler kazıyı yapan tarafından eski haline getirilir. Altyapı kazı alanı, alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alan tahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece de kapatılabilir. İzinsiz altyapı kazısı yapanlara veya altyapı kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlara belediye encümenince alan tahrip tutarının beş katına kadar idari para cezası verilir. İdari para cezası, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu yerlerin alan tahrip tutarı, varsa teminatı düşülerek ayrıca tahsil edilir." kuralına yer verilmiştir. Ankara Büyükşehir Belediyesi Altyapı Koordinasyan Merkezi Yönetmeliği’nin “Altyapı Tesis Çalışmalarının Yürütülmesi” başlıklı 21. maddesinin 21. fıkrasında, "Ruhsatta üstyapının eski haline getirileceği taahhüt edilmesine rağmen çalışmanın bitiş tarihinden itibaren caddeler için 7 gün, sokaklar için 14 gün içerisinde zeminin eski haline getirilmediğinin tespit edilmesi halinde tutanakla kayıt altına alınarak zemin tahrip bedeli tahsil edilir. İlgili belediyeler tarafından tamiratı yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun "Altyapı kazı izni harcı:" başlıklı Mükerrer 79. maddesinde "Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde umumi hizmet alanlarında yapılacak kazı işlemleri için belediyece verilecek altyapı kazı izni, altyapı kazı izni harcına tabidir. Bu harcın mükellefi altyapı kazı izni talebinde bulunanlardır. Altyapı kazı izni harcının matrahı, öncelikle Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan birim fiyatlar olmak üzere Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı veya bunların ilgili birimlerince yayımlanan birim fiyatlarının, bu idarelerde kazı alanı türü itibarıyla birim fiyatının olmaması halinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlarının, kazı alanıyla çarpılması sonucu bulunan ve alan tahrip tutarı olarak tanımlanan tutardır. Altyapı kazı izni harcı, alan tahrip tutarı üzerinden binde 2 oranında alınır. Cumhurbaşkanı belediye grupları itibarıyla bu oranı yarısına kadar indirmeye, on katına kadar artırmaya yetkilidir. Bu madde kapsamında verilecek altyapı kazı izinleri için ilgili belediyeden altyapı kazı izni belgesi alınır. Altyapı kazı izni başvuruları on beş gün içerisinde sonuçlandırılır. Altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesisler kazıyı yapan tarafından eski haline getirilir. Altyapı kazı alanı, alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alan tahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece de kapatılabilir. İzinsiz altyapı kazısı yapanlara veya altyapı kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlara belediye encümenince alan tahrip tutarının beş katına kadar idari para cezası verilir. İdari para cezası, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu yerlerin alan tahrip tutarı, varsa teminatı düşülerek ayrıca tahsil edilir." kuralına, 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih Ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunun 1. maddesinde "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." kuralına yer verilmiştir. Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin "Alt Yapı Koordinasyon Merkezi Kuruluş, Görev ve Yetkileri "Görev ve yetkileri " 8. maddesinde AYKOME, büyükşehir dâhilindeki alt yapı hizmetlerini etkili ve koordinasyon içinde yürütmek amacıyla; ...... f) (Değişik:RG-24/12/2020-31344) Büyükşehir belediyesi sorumluluğuna bırakılan yerlerde alt yapı ile ilgili kazı yapacak gerçek ve tüzel kişilere izin ve kazı ruhsatı verir ve buna ilişkin bedeli belirler; ilçe belediyelerince verilen izin ve ruhsatlara ilişkin koordinasyonu sağlar. Aktarılan mevzuat hükümlerinden, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun "Altyapı kazı izni harcı:" başlıklı Mükerrer 79. maddesinin 1608 sayılı Kanuna göre özel ve konuya ilişkin doğrudan bir düzenleme olduğu, altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesislerin kazıyı yapan tarafından eski haline getirileceği, izinsiz altyapı kazısı yapanlara veya altyapı kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlara belediye encümenince alan tahrip tutarının beş katına kadar idari para cezası verileceği, Büyükşehir Belediyesi yetki alanı içerisinde alt yapı ile ilgili kazı yapmak isteyen kişilerin AYKOME'den buna ilişkin ruhsat alması gerektiği ve bu ruhsat için miktarı Belediye Gelirleri Kanununda belirlenen ruhsat harcı dışında AYKOME'ce belirlenecek bir ruhsat bedelinin alınabileceği; ilgilisinin alt yapı çalışmasını bitirdikten sonra kazı yapılan alanı büyükşehir belediyesinin belirleyeceği standartlara uygun olarak eski haline getirmesi gerekeceği ya da bedeli ilgilisince karşılanmak şartıyla belediyece eski hale getirileceği anlaşılmaktadır. Belediyelerin hizmet sunumu açısından kendi tasarrufuna bırakılan ve kamu orta malı niteliğindeki yolları; trafik güvenliğine uygun bulundurma görevinin; bu yerlerle ilgili yükümlülük koyma yetkisini de sağlaması gerektiği tartışmasız olduğu gibi yukarıda yer verilen Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinin AYKOME'nin, görev ve yetkilerini belirleyen hükümleri uyarınca da AYKOME'ce büyükşehir genelinde verilecek kazı ruhsatları için ruhsat bedelinin belirleneceğinin düzenlenmesi karşısında, bu hususta yetkinin AYKOME'ye ait olduğu açıktır. Bu itibarla; belediyelerce; kazı için ruhsat istenmesi halinde, yukarıda yer verilen prosedür uygulanarak ruhsat bedeli tahsil edilmesini müteakip, kazı ruhsatı ve/veya alt yapı tesis açım ruhsatı verileceği; ruhsatsız kazılar için nasıl bir yol izleneceği hususunun Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinde öngörülmemekle birlikte bu halde yaptırımların kanuni olması ilkesinden hareketle 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun "Altyapı kazı izni harcı:" başlıklı Mükerrer 79. maddesinin maddesinin uygulanacacağı açıktır. Nitekim, Dairemizin E:2018/4490 K:2018/4997 sayılı kararında da aynı yönde değerlendirmeler bulunmaktadır. Bu nedenle dava konusu işlemlerin iptaline yönelik temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.

Atıf: Danıştay 8. Daire, E. 2025/714, K. 2026/1059, T. 24.02.2026, www.arakarar.com/karar/danistay-8-daire-2025-714-e-2026-1059-k-d41644785c46