Danıştay 8. Daire 2025/5357 E. 2026/11 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2025/5357 Karar No : 2026/11

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... Derneği'ne ait ... adresinde bulunan binada izinsiz ve ruhsatsız barınma hizmeti sunulduğundan bahisle faaliyetin durdurularak anılan adresin kapatılmasına ilişkin Konya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 25/05/2024 tarihli denetim tutanağında yer verilen bilgilerin öğrencilerin barınmasına yönelik olduğu, denetim esnasında orada bulunduğu belirlenen kız çocuklarının, mahalle muhtarının ve görgü tanıklarının ayrı ayrı ifadelerine başvurulmadığı ve dava konusu işlemin izinsiz eğitim yapıldığı gerekçesine dayandırıldığı bir bütün olarak dikkate alındığında; uyuşmazlığa konu adreste izinsiz ve ruhsatsız eğitim-öğretim faaliyetinde bulunulduğu hususunun her türlü şüpheden uzak ve hukuken kabul edilebilir kesin delillerle ortaya konulamadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İl Koordinasyon Kurulu tarafından yapılan denetimde erkek öğrenci yurdu olarak faaliyet gösterildiği halde, kız öğrencilerin de barındırıldığının anlaşıldığı, buna ilişkin gerek mahalle muhtarının, gerek mahallede ikamet eden Devlet memurlarının beyanları gerekse de denetim esnasında kız çocuklarının yurt binasında bulunduğuna yönelik tespitlerden ulaşıldığı, barınma faaliyetine yönelik (mutfakta tatlı yapılması, lavaboların ve giysi dolaplarının temiz olması vs.) somut emarelerin bulunduğu, küçük yaştaki yaklaşık yedi kız çocuğunun denetim esnasında yurt binasında amaçsız bir şekilde (eğitim/barınma gibi amaçlar dışında) bulunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu hep beraber değerlendirildiğinde, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, istinafa konu Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı, öte yandan, dava konusu işlemin ikinci paragrafındaki "İzleme ve koordinasyon kurulunun kararına göre söz konusu izinsiz eğitim faaliyeti yapan yerin kapatılması uygun mütalaa edilmektedir." şeklindeki kısım, Bozkır İlçesi İzinsiz Eğitim ve Öğrenci Barınma Faaliyeti Gösteren Yerleri İzleme ve Koordinasyon Alt Komisyonu’nca yapılan inceleme sonucu, davacı derneğe ait yerde ruhsatsız olarak öğrenci barınma faaliyetinde bulunulduğu gerekçesiyle dava konusu yerin kapatılmasının ... nolu kararı ile Valilik Makamına teklif edilmiş olması ve dava konusu anılan yerin kapatılmasına ilişkin işlemin ilk paragrafında "...izinsiz barınma faaliyeti yapılan yer ile ilgili..." belirlemesi yapılmış olması nedeniyle dava konusu işlemi kusurlandırıcı olarak değerlendirilmediği belirtilerek istinaf isteminin kabulüne, istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine, ilgili..." belirlemesi yapılmış olması nedeniyle dava konusu işlemi kusurlandırıcı olarak değerlendirilmediği belirtilerek istinaf isteminin kabulüne, istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, denetim üzerine davalı idarece yapılan tespitlerin hatalı olduğu, izinsiz ve ruhsatsız eğitim öğretim hizmeti sunulmadığı, başkanı olduğu derneğin yardım amaçlı kurulan bir dernek olduğu, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : ... Derneği'ne ait ... adresinde bulunan binada izinsiz ve ruhsatsız barınma hizmeti sunulduğundan bahisle faaliyetin durdurularak anılan adresin kapatılmasına ilişkin Konya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 5661 sayılı Yüksek Öğretim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. maddesi'nde; gerçek ve tüzelkişiler tarafından yemekli ve yemeksiz öğrenci yurtları ve buna benzer kurumlar açılması ve işletilmesinin Milli Eğitim Bakanlığının iznine bağlı olduğu, Milli Eğitim Bakanlığı'nın bu gibi yurt ve kurumları tespit edeceği esaslara göre denetleyeceği düzenlendikten sonra anılan maddeye 694 sayılı KHK ile eklenen (h) bendinin Ek fıkrasında; ''Yurt ve benzeri kurumlar, ortaokul, ortaöğrenim ve yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla açılır ve bu Kanun ile 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alırlar. Öğrenim düzeyine göre barınma hizmeti verilecek öğrenciler ile bu hizmetin verilebileceği kurumlar ve bu hizmeti sunacak gerçek ve tüzel kişilerin nitelikleri yönetmelikle belirlenir. Her ne ad altında olursa olsun, öğrenci barınma hizmetlerine ilişkin faaliyetlerin ruhsatsız yürütülmesi halinde brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valilikçe kapatılır." hükmüne yer verilmiştir. 11/09/2020 tarihli ve 31241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliğinin 1.maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı; ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilere öğrenim dönemlerinde barınma hizmetleri sunmak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından öğrenci yurdu ve öğrenci pansiyonu açılmasına, işletilmesine ve bunların denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." hükmü yer almakta olup; Yönetmeliğin 6.maddesinde; kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeden her ne ad altında olursa olsun ortaokul, imam-hatip ortaokulu veya ortaöğretim öğrencilerine barınma hizmeti veren yerler ile öğrenci ibaresi kullanılarak faaliyet gösteren barınma yerlerinin açılamayacağı ve işletilemeyeceği, Kanunun 1 inci maddesi hükmü gereği her ne ad altında olursa olsun, öğrenci barınma hizmetlerine ilişkin faaliyetlerin ruhsatsız yürütülmesi hâlinde valilikçe brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanacağı ve ve bu yerlerin 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca valilikçe kapatılacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarı yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere; ortaokul ve ortaöğretim öğrencilerine yönelik barınma hizmeti sunulmasına yönelik barınma hizmetlerinin Milli Eğitim Bakanlığının denetim ve gözetimi altında yapılması gerektiği açık olup; bu çerçevede anılan barınma hizmetinin izinsiz ve ruhsatsız olarak sunumunun tespiti halinde ilgili yerlerin Valiliklerce kapatılması gerekmektedir. Uyuşmazlıkta; davacının başkanı olduğu ... Derneği'ne ait ... adresinde bulunan binada Bozkır Kaymakamlığı'nın ... tarih ve ... sayılı Olur işlemi ile oluşturulan İzleme ve Koordinasyon Komisyonu tarafından 25/05/2024 tarihinde yapılan denetim sonucunda; öğrenci B.S.K.'nın yaşadığı bir problem üzerine velisi ile telefonda görüşüldüğü, kızının önceki sene hisarlık Mahallesinde bulunan kız öğrenci yurdunda kaldığını beyan ettiği, mahallede izinli ve ruhsatlı kız öğrenci yurdu bulunmadığının tespiti üzerine mahalle muhtarının aranarak faaliyette bulunan öğrenci yurdu bulunup bulunmadığının sorulduğu, mahalle muhtarının hali hazırda faaliyette bulunan bir kız öğrenci yurdunun olduğunun beyan ettiği, anılan adrese gidildiğinde geçmişte kız öğrenci yurdu olarak kullanılan ancak sonrasında kapatılan binada dördü ortaokul öğrencisi olmak üzere toplam yedi kız çocuğunun bulunduğu, bina içerisinde yapılan denetimde odaların temiz ve düzenli olduğu, mutfağın aktif olarak kullanıldığı, bazı odaların belirli bir oturma ve kullanım düzeninde olduğunun tespit edildiği, konuyla alakalı olarak civarda yaşayan birkaç devlet memuruyla görüşüldüğü, onların da birkaç kızın eski binada barındırıldığını doğruladığı, denetim yapılan bina ile aynı bahçede bulunan lojmanda yaşayan F.D.'ye adreste barınma ve eğitim faaliyetinde bulunup bulunulmadığının sorulduğu, F.D. tarafından binada öğrenci barındırılmadığı, ancak; kendisinin Kuran öğrenmek isteyen çocuklara lojmanda Kuran eğitimi verdiğini beyan ettiği yolunda bilgilerin yer aldığı tutanağın düzenlendiği, ... tarih ve ... sayılı İl Koordinasyon Kurulu Toplantısı kararı ile Hisarlık Eğitim ve Öğrencilere Yardım Derneği'ne ait adreste izinsiz eğitim ve barınma hizmeti sunulduğu kanaatiyle dava konusu adresin kapatılması ve idari para cezası düzenlenmesinin teklif edildiği, Konya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı Olur işlemi ile izinsiz ve ruhsatsız olarak barınma hizmeti sunulduğu tespiti yapılan adresin kapatılmasına karar verildiği görülmektedir. Uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak; somut olay bağlamında, izinsiz ve ruhsatsız barınma hizmeti sunumuna ilişkin faaliyet tespitinin, kesin ve somut delillerle ortaya konulması gerekmektedir. Olayda; izinsiz ve ruhsatsız barınma hizmeti sunulduğu tespitine dayanak oluşturan tutanak ve dosyada yer alan bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, anılan adreste izinsiz ve ruhsatsız barınma hizmeti sunulduğunu kesin, net ve açık bir şekilde ortaya koyacak tespitlerin bulunmadığı, tutanakta yer verilen tespitlerin adreste bulunduğu ifade edilen öğrencilerin ifadeleriyle desteklenmediği, mutfağın orada bulunanlarca aktif kullanıldığı ve odaların temiz olduğu tespitinin uyuşmazlığa konu adreste barınma hizmeti sunulduğunu ortaya koymaya yeterli olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Ayrıca, yukarıda ayrıntısına yer verilen tutanağa ekli fotoğrafların incelenmesinden; bina içinde bazı bölümlerin kapı girişlerinde revir, etüt odası, çamaşırhane gibi tabelaların yer aldığı görülmekle birlikte; denetim yapılan binanın geçmişte öğrenci yurdu olarak kullanıldığına ilişkin tespit uyarınca; anılan tabelaların halihazırda binada barınma hizmeti sunulduğuna karine teşkil etmeyeceği değerlendirilmektedir. Öte yandan; davalı idarece yapılan denetimi gerçekleştiren komisyonun, "İzleme ve Koordinasyon Komisyonu" adı altında izinsiz ve ruhsatsız olarak gerçekleştirilen eğitim ve barınma faaliyetlerinin tespiti amacıyla oluşturulduğu, bu bağlamda; 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun ile 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve Milli Eğitim Bakanlığının "İzinsiz Ruhsatsız Barınma ve Eğitim Hizmeti Sunan Yerler" konulu 25/05/2015 tarih ve E.5361317 sayılı Genelgesi uyarınca işlem tesis edildiği, işleme dayanak Komisyon Kararında, Hisarlık Eğitim ve Öğrencilere Yardım Derneği yanında başkaca kişi ve kurumlara yönelik tespitlere yer verildiği görüldüğünden; tespit edilen faaliyet türünün "eğitim/barınma" olarak ifade edilmesinin işlemi kusurlandırmadığı açıktır. Buraya kadar yapılan açıklamalar ışığında; uyuşmazlığa konu binada izinsiz barınma faaliyetinde bulunulduğu hususunun her türlü şüpheden uzak ve hukuken kabul edilebilir kesin delillerle ortaya konulamadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık; aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüyle, istinaf başvurusuna konu kararın kaldırılmasına ve davanın reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmektedir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak 19/01/2026 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY : (X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.