Danıştay 8. Daire 2024/794 E. 2026/881 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/794 Karar No : 2026/881

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 2- ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın, Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 21/11/2022 tarihli işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ... adına 9.125,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı idari para cezasının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacı şirketin sahibi olduğu servis taşımacılığı yapan ve izin belgesi olan ... plakalı aracın 19/11/2022 tarihinde arızalanması ve aracın araç bakım servisinde kalarak 22/11/2022 tarihinde teslim alınması nedeniyle mağduriyete neden olmama adına yine davacı şirkete ait ... plakalı araç ile davacı ...'ün servis taşımacılığı yaptığının dava dilekçesi ekinde sunulan fatura ve servis fişi ile sabit olduğu dikkate alındığında, korsan taşımacılık yapma gibi bir iradenin somut olayda vuku bulmadığı, bu sebeplerle de hakkaniyet gereği davacı şirket hakkında tesis edilen ... plakalı aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile aracın sürücüsü olan diğer davacı ... adına düzenlenen 9.125,00-TL tutarındaki idari para cezası işlemlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; trafik ekiplerinin, denetim esnasında araçların yaptıkları taşımacılık faaliyeti ile ilgili bulundurulması zorunlu olan evrakları kontrol ettiği, bu konuda insiyatif kullanmalarının kanunen mümkün olmadığı, denetim anında araçta 3 yolcu olduğunun ve izinsiz olarak yolcu taşındığının tespit edilmesi üzerine tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY : Dava; davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile, ilgili belediyeden izin alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 21/11/2022 tarihli işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ... adına 9.125,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanunun 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. 5216 sayılı Kanun'un anılan hükmüne istinaden hazırlanan ve 15/06/2006 tarih ve 26199 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin 28/2. maddesinde, "Taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçları ile toplu taşıma araçlarının tahsis süreleri, ticarî plâka sayıları ile bu plâkaların verilmesine ilişkin usûl, esas ve devir ücretleri UKOME’ce tespit edilir." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bakılan uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesince her ne kadar, davaya konu araca ait Samsun Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığından alınmış herhangi bir izin belgesi bulunmadığı görülmekle birlikte, davacı şirket adına kayıtlı ve işlem tarihinde geçerli izin belgesi ile servis taşımacılığı yapılan ... plakalı aracın, 19/11/2022 tarihinde arızalanması ve aracın araç bakım servisinde kalarak 22/11/2022 tarihinde teslim alınması nedeniyle mağduriyete neden olmama adına yine davacı şirkete ait davaya konu ... plakalı araç ile davacı ...'ün servis taşımacılığı yaptığının dava dilekçesi ekinde sunulan fatura ve servis fişi ile sabit olduğu dikkate alındığında, korsan taşımacılık yapma gibi bir iradenin somut olayda vuku bulmadığı anlaşıldığından, tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş ise de; Personel Servis Aracı Özel İzin Belgesi bulunan ... plakalı aracın arızalandığının ilgili belediyeye bildirildiğine dair dosyaya herhangi bir bilgi belge sunulmadığı görülmektedir. Bu durumda; izin belgesi bulunan ... plakalı aracın arıza yaptığı hususunun, denetimin yapıldığı gün içerisinde Samsun Büyükşehir Belediyesine bildirilmediği, araç tamirinin 1 günden uzun sürmesi nedeniyle davaya konu ... plakalı araca geçici izin belgesi alabilmek için belediyeye başvuru yapılmadığı, dosyaya sunulan oto kurtarıcı ve özel bakım servisi fatura ve fişinin istek üzerine her zaman temin edilebileceği, dosyada yer alan izin belgesinin ise denetim tarihinde tespit edilen izinsiz taşımacılık faaliyetine konu ... plakalı araç için yeterli olmadığı ve davaya konu aracın ilgili belediyeden alınmış çalışma izni/ruhsatının bulunmadığı; ayrıca, anılan bu hususlara ilişkin arıza durumunun, denetim esnasında trafik ekiplerince tanzim edilen tutanakta belirtilmeksizin araç sürücüsü ve yolcular tarafından imzalandığı görüldüğünden, davaya konu ... plakalı aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ve araç sürücüsüne idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 18/02/2026 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY : (X)- Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile temyiz istemine konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.