Danıştay 8. Daire 2023/6064 E. 2025/5971 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/6064 Karar No : 2025/5971

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI): ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... tarih ve .../... sayılı Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K...sayılı kararda; Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisi'nin... tarih ve ... sayılı kararı ile; "30/03/2014 tarihi itibariyle Tekirdağ Büyükşehir Belediyesinin 6360 sayılı Kanun uyarınca kurulduğu, işbu tarih sonrasında (180) gün çekme süresi içerisinde veya (2) yıl üst üste çalışma belgesi almadığı gerekçesi ile plakası iptal olanlar ve aynı gerekçe ile iptal edilmesi gereken hak sahiplerinin kararda belirtilen şartları yerine getirmesi koşulu ile başvuranlara plakası verilir" denerek ilgililer bakımından bir nevi af yoluna gidildiği, anılan kararın 23/09/2019 ve 24/09/2019 tarihlerinde yerel gazetelerde yayınlanmak suretiyle ilan edildiği, (Tasfiye Halinde) ... Otomotiv Nakliye Turizm Limited Şirketi'nin ... plaka ile ilgili aftan yararlanmak istediği,...... tarih ve ... sayılı UKOME kararı ile adı geçen şirketin talebinin kabul edilip ... plakanın kayıp olduğu beyan edildiğinden ... sayılı plakanın bu şirket adına tescil edildiği ve plakaya 28/06/2026 tarihine dek geçerli olmak üzere (5) yıl satılamaz şerhi konulduğu, araç değişikliği gerekçesine dayalı ve 09/11/2021 tarihli şerh kaldırma dilekçesi üzerine mezkur şerhin kaldırıldığı, ancak devamında, ... sayılı plakanın, davalı idareden satış izni alınmadan, 11/11/2021 tarihinde Büyükçekmece 16. Noteri'nde davacıya satıldığı, akabinde; davacı tarafından, satın almış olduğu araca ait ... sayılı plaka için çalışma ve güzergâh izin belgesi almak üzere 01/12/2021 tarihinde davalı idareye başvurulduğu, bu başvuru üzerine; önceki sahibi olan (Tasfiye Halinde) ... Otomotiv Nakliye ve Turizm Limited Şirketi adına kayıtlı olduğu dönemde araç ve plakaya 29/06/2021 tarihinden itibaren geçerli olarak (5) yıl süre ile satılamaz şerhi olduğu ve bu araç ve plakanın gerekli izin alınmadan devrinin yapıldığının tespiti akabinde S Plaka Hizmet Yönetmeliği'ne aykırı davranıldığından bahisle; ... plakanın (S) plaka hakkının iptal edilerek tescil kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği, olayda, ... tarih ve ... sayılı Tekirdağ Belediye Meclisi kararında; Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi'nin 6360 sayılı Kanun uyarınca kurulduğu 30/03/2014 tarihi sonrasında, (180) gün çekme süresi içerisinde ya da (2) yıl üst üste çalışma belgesi almadığı gerekçesi ile plakası iptal olanlar ve aynı gerekçe ile iptal edilmesi gereken hak sahiplerine bahsi geçen kararda belirtilen koşulları sağlamaları halinde plaka verileceğinin düzenlendiği, anılan kararın (e) bendinde ise; plakaların hakları sona erdiği gün itibariyle hak sahibi olanların üzerine tescil edileceği ancak bu kimselerin (5) yıl boyunca (veraset yolu ile intikaller hariç) plakalarını başka bir kişiye devredemeyeceği" hususunun bir ek şart olarak getirildiği, 6360 sayılı Kanun ile 30/03/2014 tarihi itibariyle kamu tüzel kişiliğini kazanıp 5216 sayılı Kanun'un 9. maddesine göre Tekirdağ ili genelindeki ulaşım hizmetleri konusunda tek yetkili hale gelen Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığının, Servis Araçları (S Plaka) Hizmet Yönetmeliği kapsamında S plaka hakkı bulunan araçların arz ve talep dengesini sağlayacak şekilde taşımacılık hizmetinde kalmalarını sağlamak, hizmetin ifası için verilen ticari plakaların yatırım aracı olarak kullanılmasını engellemek, kamu hizmeti olan ulaşım hizmetinin devamlılığını sağlamak, korsan taşımacılığın önüne geçmek, diğer bir ifade ile verimli, etkin, düzenli bir taşımacılık hizmeti oluşturmakla yükümlü olduğu, bunun yanı sıra; ilgili mevzuat hükümleri uyarınca ticari yolcu taşımacılığına ilişkin bir hak elde edebilmenin yanı sıra bu hakkın sürdürülebilirliği ve korunması için ticari yolcu taşımacılığı yapılmasına izin verilmesine ilişkin yetkili idarelerden alınmış kararlar ve ilan edilmiş yasal düzenlemeler doğrultusunda hak sahiplerine de birtakım mükellefiyetler konulabileceği, bu itibarla; (Tasfiye Halinde)... Nakliye Turizm Limited Şirketi'nce ... tarih ve ... sayılı Tekirdağ Belediye Meclis Kararı ve... tarih ve ... sayılı UKOME kararı ile getirilen tüm şartları kabul edilerek hak sahibi olunan ancak bu kapsamda getirilen (5) yıl satılamaz şerhine rağmen araç değişikliği yapmak için konulan şerh kaldırtılarak ve davalı idareden izin alınmayarak tarafına satışı yapılan ... (sonradan yapılan tescil ile ...) plaka ile alakalı olarak davacının kazanılmış bir hakkının varlığından bahsedilemeyeceği açık olmakla;... plakanın (S) plaka hakkının iptal edilerek tescil kaydının silinmesine ilişkin olarak; yasa dışı rantın önüne geçilmesi ve idari istikrarın sağlanması amacıyla mer'i mevzuat hükümleri ve kamu yararı doğrultusunda tesis olunduğu anlaşılan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava dışı ... Otomotiv Nakliye ve Turizm Limited Şirketi adına kayıtlı olan ... plakalı aracı Büyükçekmece 16. Noterliğinde düzenlenen satış sözleşmesi ile 11/11/2021 tarihinde satın alması üzerine çalışma izin belgesi almak için idareye yapılan başvuru üzerine tesis edilen dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava dışı ... Otomotiv Nakliye ve Turizm Limited Şirketi adına kayıtlı olan ... plakalı aracın ... tarih ve ... sayılı Belediye Meclisi kararı gereğince aftan yararlandığı, bu kapsamda anılan aracın 5 yıl boyunca veraset yolu ile intikaller hariç plakanın başka bir kişiye devredilemeyeceğine yönelik şerhin bulunduğu, af kapsamında getirilen yükümlülüğün ihlal edildiğinden işlemin tesis edildiği belirtilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 19/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.