Danıştay 8. Daire 2023/3527 E. 2025/10454 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/3527 Karar No : 2025/10454

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı ... plakalı araçla ilgili belediyeden izin alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile 9.125,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmektedir İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 25/02/2022 tarihinde yapılan denetim sonucunda düzenlenen tutanağa göre, davacı adına kayıtlı ... plakalı araç ile ücret karşılığında ... personelinin taşındığının anlaşıldığı, davacıya ait araçla ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı, davacı tarafından, her ne kadar kendisine ait ... ait aracın arızalanması nedeniyle geçici olarak ... plakalı araç ile personellerin taşındığı ileri sürülmekte ise de, araçta bulunan yolcular ile araç sürücüsünün de söz konusu tutanağı şerhsiz ve çekincesiz olarak imzaladığı, tutanak esnasında çalışma izni/ruhsatı bulunan ... plakalı aracın arıza yaptığından bahsedilmediği, belediyeye de bir bildirimde bulunulmadığından bahisle davacının aracı ile yolcu taşındığı hususunun sabit olduğu anlaşıldığından davacının bu iddiasına itibar edilmediği gerekçesiyle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, P plakalı aracının arızalandığı için serviste olduğu ve buna ilişkin belgelerin dava dosyasına eklendiği, arıza sebebiyle geçici olarak yine kendisine ait 38 ADE 026 aracıyla anlaşmalı olduğu firmaya ait personeli taşıdığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına kayıtlı ... plakalı araçla ilgili belediyeden izin alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile 9.125,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. Kayseri Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönetmeliğinin 1. maddesinde; "Bu yönetmelik Kayseri Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde yolcu taşıma izni verilen servis araçlarının hangi koşullar altında ve ne şekilde çalışacaklarını, bunların işleticileri ile verilen hizmetten yararlanan kuruluşlar/şahıslar arasındaki ilişkileri, uygulamayı yürütecek ve denetleyecek olan kuruluş ve organların yetki ve sorumluluk alanlarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır." kuralına yer verilmiş, 2. maddesinde, bu yönetmeliğin, servis araçlarını da kapsayacağı belirtilmiş, "Personel servis taşımaclığı" başlıklı 13. maddesinde de, "Kayseri Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde personel taşımacılığı yapılacak ise aracın P plakalı olacağı belirtilmiş, devamında bu belgenin verilmesi için gereken şartlar sıralanmış ve yine maddede, özel izin belgesi olmadan servis aracı çalıştırılamayacağı ve denetimlerde özel izin belgesinin ibrazının zorunlu olacağı düzenlenmiş, araç arızası durumunda hangi yollara başvurulması gerektiğine ilişkin hükümlere yer verilmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bakılan davada; davacıya ait olup ... şirketine bağlı olarak çalışan ve personel servis taşımacılığında kullanılan ... plakalı aracın; denetim tarihinden bir gün önce (24/02/2022) arızalandığı, dava dosyasında çekici ile servise götürüldüğünü gösterir belgenin yer aldığı, araç arıza servis formunun bulunduğu ve soğutucunun patladığı ve çıkabilecek farklı arızalar olabilir şeklinde not alındığı, arızadan 1 gün sonra 25/02/2022 tarihinde saat 07:55 sıralarında yapılmış olan denetimde; ... plakalı aracın arıza sebebiyle serviste olduğundan yine davacıya ait ... plakalı araç ile bahsi geçen firmanın personelinin işe götürüldüğü, bu sebeple trafik ekiplerince tutulmuş olan tutanakta ilgili belediyeden izin/ruhsat almadan yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın trafikten men edildiği ve idari para cezası verildiği görülmüştür. Bu durumda davacının personel taşımacılığı işinde kullandığı "P" plakalı aracının arızalanması üzerine ve iş başlangıç saatinde personelin mağdur edilmemesi amacıyla davacıya ait ... plakalı araç ile personelin alınmak zorunda kalındığı, araç arızalarına ilişkin belgelerin dava dilekçesi ekinde sunulduğu, dolayısıyla zaruret nedeniyle dava konusu aracın kullanıldığı, öte yandan Kayseri Büyükşehir Belediyesi Servis Araçlarına ilişkin mevzuatta, servis araçlarının arızalanması durumunda araç sahiplerini veya sürücüleri yönlendirici bir hükmün de bulunmadığı gözönüne alndığında, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 26/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.