Danıştay 8. Daire 2020/4969 E. 2023/6794 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2020/4969 Karar No : 2023/6794

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Madencilik İnş. Kum Ocağı İşlt. Nak. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Sakarya İli, ... İlçesi, ... Köyü ... mevkiinde, ... grubu işletme ruhsatıyla ... Nehri üzerinde kum-çakıl ocağı faaliyetinde bulunan davacı şirketin ruhsat süresinin uzatılması talebinin, "... Nehri'nden kum ve çakıl alımı devam ettiği sürece tahribatlar artacağından (...), sözkonusu alanda ruhsat süresi bitmiş işletmelerin faaliyetlerinin en son düzenlenmiş işletme ruhsat bitiş tarihine kadar uzatılmasının uygun görülmediğine dair Orman ve Su İşleri Bakanlığı DSİ Etüt, Planlama ve Tahsisler Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile; "... Nehri'nin ... Barajı'nın ... çıkışı ile Karadeniz'e ulaştığı nokta arasında kum-çakıl ocağı açılmasının uygun bulunmadığına dair" Gıda ve Tarım Hayvancılık Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazıları gerekçe gösterilerek reddine ilişkin ... gün ve E... sayılı Sakarya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında yer alan tüm bilgi belgeler ile birlikte, mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun değerlendirilmesinden, bölgede yürütülecek kum ve çakıl çıkarma faaliyetlerinin Sakarya Nehri yatağında ve yan kollarının mensaplarında talveg düşmesine ve yatak oyuntularına, nehir yatağını koruyan canlı iksa tahribatına, kıyı oyulmalarına nehir boyunca tarım alanlarının tahribatına, nehir hidroliğinin bozulmasına ve nehir üzerindeki yapılarda büyük tahribatlara yol açacağı ve esasen soyu tükenme tehlikesi ile karşı karşıya olan mersin balığı gibi canlı türlerinin üreme, yumurtlama, lauvra dönemi ve göç döngülerinin davacı şirketin de aralarında bulunduğu maden ocaklarınca Sakarya Nehri üzerinde yürütülen kum-çakıl çıkarma faaliyetinden etkileneceği sonucuna varıldığı, buna göre davacı şirketin ruhsat süresinin uzatılmasına dair 22.10.2018 tarihli talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ruhsat hukukundan kaynaklı müktesep haklarının ihlal edildiği, yeni müracaatlarda izin verilmemesi mümkün olmakla birlikte, süregelen ruhsatlı sahalarda temdit başvurularının kabulü gerektiği, bilirkişi raporundaki balıkçılığa ilişkin açıklamalara konu yerlerin davaya konu alanla örtüşmediği, davadışı üçüncü kişiye ait işletme ruhsatının Bilecik Valiliği'nce temdit edildiği, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 05/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.