Danıştay · 5. Daire

Danıştay 5. Daire 2023/20698 E. 2025/14446 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
5. Daire
Esas No
2023/20698
Karar No
2025/14446
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2023/20698 Karar No : 2025/14446

TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; dosyaya somut herhangi bir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı, şüpheli ankesör aramasının bulunmadığı, Fetö ile iltisaklı olan Hisar isimli yurdunda kalmış ise de, kaldığı süre içerisinde birkaç kez yemek faaliyetine katıldığı beyan edildiği, öncelikle KYK yurdunu tercih ettiği, kontenjan bulunmaması nedeniyle mevcut şartlar doğrultusunda örgüte ait yurda geçiş yaptığı ve anılan yurtta eğitim hayatı boyunca değil kısa süreli konakladığı, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibatı veya iltisakını gösterir herhangi bir bilgi, ifade veya tespitin olmadığı, davacının 03/06/2013 - 26/02/2015 tarihleri arasında FETÖ/PDY terör örgütüne müzahir Zirve Üniversitesinde Mühendislik Yönetimi (YL) (Tezsiz) (Uzaktan Öğretim) programına katıldığı bilgisine ilişkin olarak ise dosya içerisinde bulunan belgelerden davacının Şubat 2015 tarihinde kayıt silme başvurusunda bulunduğu görülmekle yapılan değerlendirmede söz konusu hususların iltisak ve irtibat haline delil olamayacağının, ayrıca davacının sosyal çevresine ilişkin tespitlerin de şahsına ilişkin olmadığından irtibat ve iltisak haline delil oluşturamayacağı, davacının kamu görevinden çıkarılmasını gerektirir nitelikte ve somut olarak FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibatını veya iltisakını göstermediği sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile özlük haklarının iadesi, parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla özetle; dava konusu işlemde; davacının örgüte müzahir Kimse Yok mu Derneğine SMS ile para gönderdiği; Mali Suçları Araştırma Kurulu tarafından gönderilen belgelerde para transferlerine ilişkin liste incelendiğinde; 2015-2017 yılları arası her ay aynı tutarlarda (450,00-500,00 TL) Ş.D. İsimli (... TC kimlik numaralı) kişiye para transferi gerçekleştirdiğinin görülmesi üzerine; Örgütlü suçlar bilgi bankasında yapılan incelemede, FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne parasal finansal destek sağladığı ihbarı ile ...Ağır Ceza Mahkemesi'nce yapılan kovuşturma neticesinde E:... sayılı, K:...sayılı kararıyla hapis cezasına hükmedilen Ş.D isimli kişinin davacı ile aynı kurumda çalışmakta iken emekli olduğu, örgüte yardım topladığı yönünde hakkında ihbar olduğu, davacının bu kişiye yaklaşık iki yıl boyunca düzenli olarak para transferi yaptığı anlaşıldığı, hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... tarih ve K:... sayılı kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, anılan kararda; davacının FETÖ/PDY terör örgütünün yurtlarında kaldığını ikrar ettiği görüldüğü, UYAP kayıtları ile Örgütlü suçlar bilgi bankasında yapılan araştırmada; davacının iki kardeşinin FETÖ terör örgütü nedeniyle yargılamasının olduğu, kardeşi M.K'nın kamu görevinden çıkarıldığı, mahkumiyetine karar verildiği, öte yandan; davacının FETÖ/PDY'ye aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olduğu gerekçesiyle kapatılan Kimse Yok Mu Derneği'ne 15.07.2014-26.09.2014 tarihleri arasında SMS yolu ile para gönderdiği; 03/06/2013 - 26/02/2015 tarihleri arasında FETÖ/PDY terör örgütüne müzahir Zirve Üniversitesinde Mühendislik Yönetimi (YL) (Tezsiz) (Uzaktan Öğretim) programına katıldığına ilişkin tespitler de delil niteliğinde sayıldığı, bu durumda davacının örgüt ile irtibatının/iltisakının varlığına kanaat getirilmesine yeterli düzeyde verinin mevcut olduğu anlaşıldığından, kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Kanun Hükmünde Kararnameye karşı yapmış olduğu başvurusunun reddine dair OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu işleminde hukuka aykırılık bulunduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönünde verilen istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu, para transferi iddiasının gerçeği yansıtmadığı, söz konusu şahsın ev sahibi olduğu, düzenli olarak kira ödemesi yatırdığı, hakkında hiçbir somut bilgi ve belge bulunmadan haksız yere kamu görevinden çıkarıldığı, kardeşlerine ilişkin tespitlerin cezaların şahsiliği ilkesi gereği aleyhine delil olarak değerlendirilemeyeceği, Bank Asya hesap hareketlerinin bulunmadığı, Bylock kaydı, SGK kaydı bulunmadığ, somut bilgi ve belge bulunmadığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY ve İLGİLİ MEVZUAT: Türkiye'de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini “Yurtta Sulh Konseyi” olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve Anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır. Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir. MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır. Olağanüstü hâl, daha sonrasında üçer aylık dönemler hâlinde Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından uzatılmış ve 18/07/2018 tarihinde kaldırılmıştır. 692 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Kamu Personellerine İlişkin Tedbirler" başlıklı 1. maddesinde, ''(1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti (Anayasa Mahkemesi'nin 30/11/2022 tarih ve E:2018/83, K:2022/144 sayılı kararıyla 7089 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 2. maddesinin 1. fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "...üyeliği, mensubiyeti veya..." ibaresinin iptaline karar verilmiştir.) veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir. '' hükmüne yer verilmiştir.

Davalı idare bünyesinde görev yapmakta iken, 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, kamu görevine iade edilmesi talebiyle Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvuru, Komisyonun ... tarih ve ...sayılı işlemi ile reddedilmiştir. Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesi, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. Öte yandan, UYAP kayıtlarının incelenmesinden, davacı hakkında silahlı terör örgütü üye olmak suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ... tarih ve ... sayılı kararıyla Kovuşturmaya Yer Olmadığı kararı verildiği görülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca terör örgütlerine veya MGK'ca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen kamu görevlilerinin, “meslekten veya kamu görevinden çıkarılmasına" ilişkin kararlar, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile milli güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan “olağanüstü tedbir" niteliğindedir. AİHM "demokratik bir devletin, memurlarından Anayasal prensiplere sadakat göstermesini isteme hakkı bulunduğunu" belirtmektedir (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 52; Volkmer/Almanya (k.k.), B. No: 39799/98, 22/11/2001; Petersen/Almanya, B. No: 39793/98, 22/11/2001). AİHM'e göre "kamu çalışanlarının devlete sadık kalmaları genel yararı korumakla ve güvence altına almakla yükümlü devlet otoriteleri ile çalışmalarının doğasında bulunan bir şarttır." (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 57; Žičkus/Litvanya, B. No: 26652/02, 07/04/2009, § 28). Terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara iltisak veya bunlarla irtibat, kamu görevlilerinin devlete sadakat yükümlülüğünü yitirildiğini ortaya koyan ve bahse konu olağanüstü tedbirin uygulanmasını gerektiren hâllerdir. Anayasa Mahkemesi anılan kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır. Ancak bu kanaatin somut bilgi ve belgelere dayalı olması gerektiği de hukuk devleti ilkelerindendir.

Temyize konu kararda yer alan davacı hakkındaki tespit ve değerlendirmeler incelendiğinde; Mali Suçlar Araştırma Kurulu tarafından dosyaya sunulan belgelerin incelenmesinden, davacının 2015-2017 yılları arasında hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçlamasıyla mahkumiyet kararı verilen Ş.D isimli kişiye 450,00 TL- 500,00 TL düzenli para transferinde bulunduğu tespiti ile ilgili olarak; davacı tarafından yapılan ödemelere ilişkin kira sözleşmesi sunulduğu, banka kayıtlarının incelenmesinden kira ödemesi açıklaması bulunduğunun tespit edildiği, bu ödemelerin örgüte yardım amacıyla yapıldığına yönelik somut bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu ödemelerin davacının FETÖ/PDY terör örgütüyle irtibat ve iltisakının tespiti açısından yeterli delil niteliğinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca FETÖ/PDY'ye aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olduğu gerekçesiyle kapatılan Kimse Yok Mu Derneği'ne SMS yoluyla para gönderdiği, hakkında verilen Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair kararda, 2005 yılında örgüte müzahir yurtta kaldığını ikrar ettiği, FETÖ/PDY'ye aidiyeti, iltisakı nedeniyle kapatılan Zirve Üniversitesinde 2013- 2015 arası uzaktan eğitimle tezsiz yüksek lisans yaptığı yönündeki tespitlerin ve doğrudan davacıyla ilişkilendirilemeyecek kardeşleri hakkındaki tespitlerin başkaca delillerle desteklenmediği sürece davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakı için yeterli delil olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması, davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 11/12/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

Atıf: Danıştay 5. Daire, E. 2023/20698, K. 2025/14446, T. 11.12.2025, www.arakarar.com/karar/danistay-5-daire-2023-20698-e-2025-14446-k-338b2f2074e2