Danıştay 4. Daire 2026/57 E. 2026/71 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2026/57 Karar No : 2026/71

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kaymakamlığı

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:..., İç kapı No:... adresinde kahvehane olarak faaliyet gösteren işyerinde 22/03/2025 tarihinde yapılan denetimde kumar oynatıldığının tespit edildiğinden bahisle, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 8. maddesi uyarınca işyerinin otuz (30) gün süreyle faaliyetten men edilmesine ilişkin Bakırköy Kaymakamlığının 07/04/2025 tarihli işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Kabahatler Kanunu'nun değişik 3. maddesi ve 27. maddesinin birinci fıkrasının birlikte değerlendirildiğinde, görevli mahkemenin gösterilmemesi halinde, uyuşmazlığın çözümünün adli yargı mercilerince yapılacağı olgusu karşısında 2559 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca, işyerinin geçici süreyle kapatılması işlemine karşı açılan davanın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ruhsatlı işyerinin otuz (30) gün süreyle faaliyetten men edildiği, ortada idari bir işlem bulunduğu, emsal yargı kararlarının varlığı, işlemin ölçüsüz, hukuksuz ve dayanaksız olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu'nun 8. maddesinde, "(Değişik: 24/11/2004-5259/3 md.) Polisçe kat’i delil elde edilmesi halinde; A) Kumar oynanan umumî ve umuma açık yerler ile her çeşit özel ve resmi kurum ve kuruluşlara ait lokaller, ... Mahallin en büyük mülkî amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edilir. Bu maddede yazılı fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatları, mahallin en büyük mülkî amirinin bildirimi üzerine, belediye veya il özel idaresi tarafından beş iş günü içinde iptal edilir.” kuralına yer verilmiştir. 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in “Kolluk Denetimi” başlıklı 37. maddesinde, “Kolluk, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini genel güvenlik ve asayiş yönünden denetler. Denetimler sırasında tespit edilen mevzuata aykırı hususlar, yetkili idarelere gereği yapılmak üzere bildirilir.”; "Geçici Süreyle Faaliyetten Men ve İdari Para Cezası" başlıklı 39. maddesinde ise, 2559 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinde sayılan hususların tespiti halinde belirtilen işyerlerinin otuz günü geçmemek üzere, mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından geçici süreyle faaliyetten men edileceği düzenlemesi yer almıştır. 31/03/2005 tarih ve 25772 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun "Genel kanun niteliği" başlıklı 3. maddesinde, "(Değişik: 6/12/2006-5560/31 md.) (1) Bu Kanunun; a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında, Uygulanır." kuralına yer verilmiştir. Anılan Kanun'un "Yaptırım türleri" başlıklı 16. maddesinde, "(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir. (2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir." denilmiştir. Aynı Kanun'un "Saklı tutulan hükümler" başlıklı 19. maddesinde ise, "(1) Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için; a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi, b) İşyerinin kapatılması, c) Ruhsat veya ehliyetin geri alınması, d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması, gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır." hükmü yer almıştır. Dosyanın incelenmesinden; kahvehane ruhsatlı işyerinde kumar oynatıldığının kolluk kuvvetlerince tespit edilmesi üzerine Bakırköy Kaymakamlığının 07/03/2025 tarihli işlemiyle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 37. ve 39. maddesine dayanılarak işyerinin otuz (30) gün süreyle faaliyetten men edildiği, Bakırköy Belediye Başkanlığının 19/04/2025 tarihli işlemiyle işyerinin mühürlendiği, bunun üzerine davacı tarafından, Bakırköy Belediye Başkanlığının mühürleme işleminin iptali istemiyle açılan davada; İdare Mahkemesince, Bakırköy Kaymakamlığı hasım mevkiine alınmak suretiyle işyerinin otuz (30) gün süreyle faaliyetten men edilmesine ilişkin Kaymakamlık işlemine karşı açılan davada adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. İdare Mahkemesince, 2559 sayılı Kanun’un 8/A maddesi uyarınca işyerinin süresiz olarak değil, Kabahatler Kanunu'nun 19. maddesinde belirtildiği gibi belirli bir süre için otuz (30) gün faaliyetten men edildiği ve bu kararlara karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediğinden Kabahatler Kanunu’nun değişik 3. maddesi ve 27. maddesinin birinci fıkrası uyarınca davanın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğuna karar verilmiş ise de; Kabahatler Kanunu'nun 19. maddesinde, belirli bir süre için işyerinin kapatılması yaptırımına ilişkin olarak diğer kanunlarda yer alan hükümlerin ilgili kanunlarda Kabahatler Kanunu hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklı olduğu belirtildiğinden, idarece kamu gücü kullanılarak tesis edilen bir idari işlem olması nedeniyle İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre iptal davasına konu edilmesi tabii bulunan "belirli bir süre için işyerinin kapatılması" yaptırımıyla ilgili olarak Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nda "Kabahatler Kanunu'na uygun" değişiklik yapılarak sulh ceza mahkemesinin görevli olduğuna dair bir hükme yer verilinceye kadar yargısal denetim görevi idari yargı merciinde kalmaya devam edeceği açıktır. Bu durumda, kahvehane olarak faaliyet gösteren işyerinin kumar nedeniyle 2559 sayılı Kanun uyarınca belirli bir süre için faaliyetten menine ilişkin işlemden kaynaklanan uyuşmazlıkta, Kabahatler Kanunu'nun 19. maddesine göre işlemin dayanağı 2559 sayılı Kanun'da değişiklik yapılmadığı hususu dikkate alındığında, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde görevli yargı yerinin idari yargı yeri olduğu sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 13/01/2026 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.