Danıştay 3. Daire 2024/188 E. 2025/5610 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/188 Karar No : 2025/5610

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/... VEKİLİ: Av. ...

2- (DAVACI) ... VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ...Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacının muhtelif vergi borçlarının tahsili amacıyla banka hesaplarına uygulanan haczin kaldırılması istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilen ödeme emirlerine karşın herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi zamanaşımına uğramadığı anlaşılan kamu alacağının tahsili amacıyla banka hesaplarına uygulanan hacizde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu haczin,... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 1 sıra numarası ve ... tarih ve ... ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirlerinde yer alan kamu alacağından kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu, değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir. Dava konusu haczin dayanaklarından, ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin, davacı tarafından 6552 ve 7326 sayılı Kanunlar ile...tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2 sıra numarasında yer alan kamu alacağının, 6736 sayılı Kanun uyarınca yapılandırıldığı, borçların yapılandırılmasıyla yeni bir hukuki durumun oluştuğu, vadesi ve tutarı değişen borç için yapılandırmanın iptalinden sonra borçlu adına yeniden ödeme emirleri düzenlenerek tahsili yoluna gidilmesi, tahsil edilemediği takdirde cebri tahsil yoluna gidilmesi gerekirken uygulanan hacizde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının haczin değinilen kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra haczin sözü edilen kısmı kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, uyuşmazlık konusu kamu alacağının zaman aşımına uğradığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davalı idare tarafından, dava konusu hacizde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Davalı idare temyiz isteminin kabulü, davacı temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına, muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla ... tarih ve ...,... tarih ve ..., ... tarih ve ..., ...tarih ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin düzenlendiği ve tebliğ edildiği, ödeme yapılmaması sebebiyle dava konusu banka hacizlerinin uygulandığı, davacının ödeme emirleri içeriği vergi borçlarını yapılandırma kanunları kapsamında yapılandırdığı ancak yapılandırmanın ihlal edildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, on beş gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı; aynı Kanunun 62. maddesinde ise, borçlunun mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacı tarafından, temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu haczin, ...tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 1 sıra numarası ve... tarih ve ... ile ...tarih ve ... takip numaralı ödeme emirlerinde yer alan kamu alacaklarından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur. Yapılandırma kanunları kapsamındaki yapılandırma sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya yeni bir hukuki durum çıkmasına karşın, bu durumun, yapılandırma öncesinde usulüne uygun biçimde tamamlanmış olan takibin yeniden başlatılmasını başka bir ifadeyle yapılandırmanın ihlalinden sonra yeniden ödeme emri düzenlenerek mal varlığı araştırması yapılmasını gerektirdiğinden söz edilemeyeceğinden Vergi Dava Dairesince yazılı gerekçeyle dava konusu haczin değinilen kamu alacağına yönelik kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacı temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu haczin... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 1 sıra numarası ve ... tarih ve ... ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirlerinde yer alan kamu alacağından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, 3. Davalı idare temyiz isteminin kabulüne, 4. Kararın; dava konusu haczin, ...tarih ve ... ile ...tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2 sıra numarasında yer alan kamu alacağından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 5. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca...-TL maktu harç alınmasına, 17/12/2025 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)-KARŞI OY: Kamu alacaklarının tahsilini hızlandırmak ve kolaylaştırmak amacıyla kabul edilen “alacakların yapılandırılması,”, “tahsilatın hızlandırılması”, “vergi barışı” gibi kavramlarla ifade edilen ve geçmiş dönemi etkileyen, geçici bir süre uygulanmak üzere çıkarılan kimi yasal düzenlemelerle, kesinleşmiş alacaklar, kesinleşmemiş veya dava aşamasında bulunan alacaklar ile inceleme ve tarhiyat aşamasındaki alacakların yeniden yapılandırılması, matrah ve vergi artırımı gibi birtakım farklı yöntemler getirilebilmektedir. Sıkça çıkarılan yasalarla öngörülen bu yöntemler, alacağın yeniden yapılandırılması, kamu alacağından kaynaklanan cezaların veya kamu alacağının fer’ilerinin tahsilinden vazgeçilmesi, vergi incelemesi bağışıklığından yararlanılabilmesi gibi bazı olanaklar sağlanmakta olup, yasada aranılan koşulları taşımaları hâlinde kamu alacağı yükümlülerinin bu yöntemlerden birisine başvurmak suretiyle sağlanan olanaktan yararlanarak borçlarını ödeyebilmeleri mümkündür. Dayanağını Anayasa'dan alan ve devletin kamusal gereksinimlerini karşılaması için egemenlik gücüne dayanarak tek taraflı iradesiyle kişilere yüklediği bir kamu alacağı şeklinde tanımlanan verginin, yapılandırmaya konu edilerek yeni vade ve tutarlarda ödenmeye bağlanması işleminin, özel hukuktaki borcun yenilenmesi müessesesine benzetilerek, bu durumun, borcun nitelik değiştirmesine yol açtığı söylenemez. Yeniden yapılandırılan borcun ödenmemesi halinde, diğer bir deyişle yapılandırmaya ilişkin koşulların ihlali nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda tahsil işlemlerine kalındığı yerden devam edilmesi sorumluluk, takip/tahsilata ilişkin yasa kuralları gereğidir. Kanuni temsilcilerin vergi ödevlerini hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemiş olmasından kaynaklanan sorumlukları, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, uyuşmazlığın kanuni temsilcinin vergi borçlarından sorumluluğunun öngörüldüğü yasa kurallarına göre incelenmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, dava konusu haczin, ... tarih ve ... ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2 sıra numarasında yer alan kamu alacağından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bu gerekçeyle bozulması gerektiği görüşüyle kararın bu kısmına gerekçe yönünden katılmıyorum.