Danıştay 13. Daire 2025/269 E. 2025/1381 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/269 Karar No:2025/1381

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Un Fabrikası Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Ankara Büyükşehir Belediyesi Ankara Halk Ekmek ve Un Fabrikası A.Ş.'nce 15/02/2021 tarihinde gerçekleştirilen .../... ihale kayıt numaralı "20.000 Çuval Ekmeklik Un Alım İşi" ihalesi üzerinde bırakılan ve 22/02/2021 tarihinde sözleşme imzalanan davacı şirket tarafından, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek fiil ve davranışında bulunulduğundan bahisle 4735 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 25/07/2023 tarih ve 32259 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan...tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı tarafından noterde düzenlenen... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile, ihaleyi gerçekleştiren/sözleşme imzalanan idarece sözleşmeye aykırı hareket edildiğinden bahisle sözleşmenin feshedildiği bildirilerek teminatının iade edilmesinin istenildiği, idarece... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile, 2 gün içinde sözleşme konusu edimini yerine getirmesi, aksi takdirde sözleşmenin tek taraflı feshedileceği ve teminatının gelir kaydedileceğinin davacıya bildirildiği, devamında idarece, davacının edimini yerine getirmediğinden bahisle sözleşmenin feshedilerek teminatın gelir kaydedildiği ve 23/06/2023 tarihli yazıyla davacının ihalelerden yasaklanmasına ilişkin talepte bulunulması üzerine davalı Bakanlık tarafından dava konusu ihaleden yasaklama kararının tesis edildiği; Uyuşmazlığa konu olayda, davacı tarafından açılan alacak (ticari satımdan kaynaklanan) davası ile Ankara Halk Ekmek ve Un Fabrikası A.Ş. tarafından açılan itirazın iptali (ticari satımdan kaynaklanan) davalarının birleştirilmesi neticesinde yapılan yargılama sonucunda ...Asliye Ticaret Mahkemesince... tarih ve E:..., K:... sayılı "... taraflar arasında akdedilen 22/02/2021 tarihli sözleşme ile işin başlama tarihinin Mart ayı içerisinde termin planında belirtilen ilk teslim tarihinden itibaren 5 aylık süreyi kapsayacağı kararlaştırılmış, yüklenici de sözleşmenin Mart ayında belirlenecek ilk teslim tarihinden itibaren başlamak üzere 5 aylık süre için fiyat artışından feragat etmiştir. Ancak davalı idare Mart ayı içerisinde termin planı bildirmemiş, bu süre geçtikten sonra 8 ay sonraki bir dönem için termin planı oluşturulmuş, bunun üzerine davacı tarafından davalıya sözleşmenin feshi iradesini içerir ihtarname gönderilmiştir. Dava konusu sözleşmede bildirildiği üzere Mart ayında bir termin planı bildirilmemekle bu sözleşmeye istinaden herhangi bir alım yapılmamışken, sözleşmenin süresi sona erdikten sonra davalı idarenin termin planı oluşturarak davacıyı ifaya zorlaması ve bu itibarla asıl dava kapsamında davalı idarenin davacının 160.000,00-TL tutarındaki teminat mektubunu irat kaydetmesinin sözleşme hükümlerine aykırılık teşkil ettiğinden asıl davanın kabulü ile dava konusu sözleşmenin davacı birleşen dosya davalı tarafından haklı sebeple feshedildiği ve davalı birleşen dosya davacısına dava konusu sözleşmeye ilişkin cezai şart borcu olmadığının tespitine, bu gerekçelerle davalı birleşen dosya davacısının düzenlediği takibe konu ceza faturasının da sözleşme hükümlerine uygun olmadığından birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi E:.../... sayılı davanın reddine, şartları oluşmayan kötü niyet tazminatına ilişkin talebin reddine ... Asıl davanın kabulü ile birleşen davanın reddine, dava konusu sözleşmenin davacı birleşen dosya davalı tarafından haklı sebeple feshedildiği ve davalı birleşen dosya davacısına dava konusu sözleşmeye ilişkin cezai şart borcu olmadığının tespitine, sözleşme konusu teminat mektubu tutarı olan 160.000,00-TL'nin temerrüt tarihi olan 02/11/2021 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı birleşen dosya davacısından alınarak davacı birleşen dosya davalısına verilmesine, birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi E:.../... sayılı davanın reddine" ilişkin kararla, davacı tarafından söz konusu sözleşmenin haklı olarak feshedildiğine, sözleşmeye aykırı bir fiilinin bulunmadığına karar verildiğinin anlaşıldığı; Dosyadaki bilgi ve belgeler ile aktarılan Mahkeme kararı uyarınca, davacı tarafından söz konusu sözleşme kapsamında 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendindeki "Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek" fiilinin işlenmediği ve sözleşmeye aykırı davranılmadığı anlaşıldığından, davacının bir yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, adli yargıda devam eden davanın kesinleşmesi beklenilerek karar verilmesi gerektiği, kararın kaldırılması/bozulması halinde bakılan davada hukuken isabetli bir karardan bahsedilemeyeceği, Ankara Halk Ekmek ve Un Fabrikası A.Ş.'nce üretim ihtiyacı ve stok durumu göz önüne alınarak davacıya sözleşme süresi içinde 31/05/2021 tarihinde 18/10/2021-29/12/2021 tarihlerini içerir bir termin planının gönderildiği, fakat davacı tarafından herhangi bir itirazda bulunulmayan termin ve teslim planı gereğince teslim yükümlülüğünün yerine getirilmediği ve sözleşmenin ifasında temerrüde düşüldüğü, termin ve teslim planının tebliğinden 5 ay sonra teslim zamanı gelince davacı tarafından maliyetlerin artması sebebiyle teslimin yapılamayacağı, aksi takdirde iflasa gidileceğinden bahisle sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiği, dava konusu işlemde kanun ve ilgili diğer mevzuata, hizmetin gereklerine ve kamu yararına aykırı bir cihet bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.