Danıştay 13. Daire 2025/183 E. 2025/777 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/183 Karar No:2025/777

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA): ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığınca 22/11/2021 tarihinde gerçekleştirilen "Dicle-Feritköşk Mahalleleri Kentsel Dönüşümü Projesi Kapsamında Yıkım İşi" ihalesi üzerinde bırakılan davacı şirketin, söz konusu işi sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi ve 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 05/11/2022 tarih ve 32004 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından, işin birim miktarlar üzerinden ihale edildiği, hak ediş dosyasındaki tüm işlerin tam ve eksiksiz yapıldığı, bu kapsamda 01/04/2022 tarihinde sunulan hak edişte DBB-01, DBB-02, DBB-03 iş kalemlerine ilişkin 444.223,96-TL imalat yapıldığının belirtildiği; buna karşılık idarece, hak ediş birim fiyatları yıkım ve nakliyenin toplamından oluştuğu için ancak hafriyatın sahadan çıkarılması durumunda ödemenin yapılacağının bildirildiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti isteminde bulunularak DBB-01, DBB-02 ve DBB-03 iş kalemlerindeki işlerin sözleşmeye ve sözleşmedeki miktara uygun olarak yapılıp yapılmadığının tespit edilmesinin talep edildiği, 24/06/2022 tarihinde mahkeme heyetiyle birlikte ilgili mahalde bilirkişi incelemesinde bulunulduğu, keşif incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda, yıkım işinin geniş bir alanda gerçekleştirildiği ve bazı alanlarda hafriyatın kaldırılmadığının tespit edildiği, yüklenici firma tarafından hazırlanan 01 no'lu hak ediş kapsamında, "DBB-01 iş kalemine ilişkin olarak 2.021,51 metreküp yıkım ve nakliye gerçekleştirildiği ve imalat tutarının 219.514,96.-TL olduğu, DBB-02 iş kalemine ilişkin 1.083,60 metreküp yıkım ve nakliye gerçekleştirildiği ve imalat tutarının 216.720,00.-TL olduğu, DBB-03 iş kalemine ilişkin 13.320 kg demir ayırdığı ve imalat tutarının 7.992,00.-TL olduğunun" beyan edildiği, yüklenicinin 01 no.lu hak edişinin KDV hariç toplam tutarının kesintiler yapılmaksızın 444.226,96.-TL olduğu, keşif günü yapılan değerlendirmede, hak edişte sunulmuş olan imalat tutarlarından, yıkımın %95 oranında gerçekleştiği ve hafriyatın taşınmasının %70 oranında gerçekleştiği, revize fiyatlarla bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalar neticesinde imalat bedelinin gerekli vergi ve kesintiler indirilmeksizin 421.492,43.-TL olduğunun görüldüğü; Her ne kadar davacı şirket tarafından sözleşmede belirtilen işin bitirildiği ancak davalı idarece haksız olarak işin kabul edilmediği ileri sürülmekte ise de, dosyada bulunan bilgi ve belgelerle anılan bilirkişi raporu göz önüne alındığında, ihale kapsamındaki mahalde yıkımı gerçekleştirilen yapılardan çıkan hafriyatların tamamının kaldırılmadığı, bu yönüyle teknik şartname ve sözleşme hükümlerine aykırı davrandığının açık olduğu; Bu durumda, uyuşmazlığa konu ihale kapsamında yıkılan yapılardan çıkan hafriyatların tamamen kaldırılmadığı, yıkım yerlerinin temiz bir şekilde bırakılmadığı, işin sözleşmede kararlaştırılan 90 günlük süre ile davacı şirkete verilen ek süreler içerisinde eksiksiz teslim edilmediği, dolayısıyla davacı şirket tarafından ihale konusu işin süresi içinde tamamlanmadığı, bu sebeple sözleşmenin feshedilerek davacı hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesince, Dairemizin ... tarih ve E:..., K:...... sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; davacı şirket ile Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi arasında "Dicle ve Feritköşk Mahallelerinde Kentsel Dönüşümü Projesi Kapsamında Yıkım İşi"ne yönelik 10/12/2021 tarihinde sözleşme imzalandığı, işin DDB-01, DDB-02, DDB-03, DDB-04, DDB-05, DDB-06, DDB-07 poz numaralı yedi kalem işten oluştuğu, iş kalemlerinin birim ve miktarlarının sözleşmede belirtildiği, 960,06 metreküp 'Çimento harçlı kargir ve horasan inşaatın yıkılması' ve 1.499,771 metreküp 'Her cins demirli ve demirsiz beton inşaatın yıkılmasını' konu alan 1 ve 2 no'lu iş kalemlerinde '(nakliye dahil)' ibaresine yer verildiği, sözleşme bedelinin, her bir iş kaleminin birim miktarının birim fiyatlar üzerinden hesaplanan tutarının toplamı olan 576.149,29-TL olduğu, sözleşmede işin süresinin 90 gün, çalışmaya uygun olmayan günlerin 20/12-10/02 tarihleri arasında 52 gün olduğunun belirlendiği, iş yerinin 13/12/2021 tarihinde yer tesliminin yapıldığı, Sözleşmenin 11.2. maddesinde "Hakediş raporları, bu sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde, kanuni kesintiler de yapılarak her ayın ilk beş iş günü içinde düzenlenir. Hakediş raporları yüklenici veya vekili tarafından imzalanıp idareye verildiği tarihten başlamak üzere idarece en geç otuz gün içinde onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka başlanarak on beş gün içinde ödenir. Bu iş için sözleşme bedeli üzerinden; 2021 yılında % 20, 2022 yılında % 80 ödenek tespit olunmuştur. Yüklenici yapım işi için sözleşmede belirtilen ödenekleri iş programına uygun şekilde imalat ve/veya ihzarat olarak sarf etmek zorundadır." kuralına yer verildiği, DDB-04, DDB-05, DDB-06, DDB-07 poz numaralı iş kalemlerinin sahada bulunmadığı hususunda ihtilaf bulunmadığı, davacının 14/02/2022 tarihli hak ediş başvurusunun ve daha sonra 01/04/2022 tarihinde DDB-01, DDB-02, DDB-03 iş kalemlerine ilişkin olarak 444.226,96-TL imalatta bulunduğunu belirterek yaptığı hak ediş başvurularının, idarece, sözleşmeye konu yıkım işi ile hafriyatın kaldırılması işinin tek kalem olduğu, hafriyatın alandan çıkarılması halinde ödeme yapılacağı belirtilerek reddedildiği, ayrıca davacının sözleşmede belirtilen iş miktarlarının sahada bulunan iş miktarıyla uyumlu olmadığından bahisle mukayeseli keşif yapılması ve geçici kabul yapılması taleplerinin de idarece aynı gerekçe ile reddedildiği, 12/04/2022 tarihli tutanakta belirtilen eksikliklerin davacıya verilen ihtarlı sürelerde de yerine getirilmemesi üzerine sözleşmenin feshedilerek dava konusu işlemin tesis edildiği, diğer yandan davacı şirket tarafından, sözleşmeden kaynaklanan alacağının tahsili talebiyle açılan davada ... .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında, davacının sözleşmeye konu yıkım işinin % 95'ini, hafriyat işinin ise % 70'ini tamamladığı yönündeki bilirkişi raporundaki tespite dayanılarak 422.878,94-TL'nin davacıya ödenmesine karar verildiğinin görüldüğü; Danıştay Onüçüncü Dairesinin, sözleşmenin yürütülmesi sırasında, davacı tarafından usulüne uygun olarak hak ediş talebinde bulunulup bulunulmadığının, bulunulmuşsa talep tarihleri itibarıyla davacı tarafından yerine getirilen iş miktarlarının ve Sözleşme'nin 11.2. maddesine rağmen hak ediş talebinin yerine getirilmemesinin nedenlerinin bildirilmesine ilişkin 14/03/2024 tarihli ara kararına cevaben müdahil idarece sunulan bilgi ve belgelerle dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelendiğinde, ihale konusu işe ait Sözleşme'nin 11.2. maddesinde, hakediş raporlarının her ayın ilk beş günü içinde düzenleneceği ve idareye verildiği tarihten itibaren idarece en geç otuz gün içinde onaylanacağı kurala bağlandığı halde ... Asliye Hukuk Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre 01/04/2022 tarihi itibarıyla yıkım işinin % 95'ini, hafriyatın nakliyesi işinin ise % 70'ini yerine getiren davacıya, hafriyatın tamamının sahadan kaldırılmadığı gerekçesiyle hiç bir hak ediş ödemesi yapılmadığı, bu durumda idare tarafından sözleşme uyarınca üzerine düşen yükümlülüğün yerine getirilmediğinin anlaşıldığı; Bu itibarla, davacı şirketin söz konusu işi sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle kamu ihalelerinden yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, sözleşmeye konu işin, ek süreler dahil 120 gün içerisinde, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak tamamlanmadığından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.