Danıştay 12. Daire 2024/2789 E. 2025/5653 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/2789 Karar No : 2025/5653

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ağrı ili, 1.Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 18/07/2022 tarihli işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı mali haklarının her ay ayrı ayrı hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak sonuçlanmasına gerekçe olarak gösterilen "adet gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında hırsızlık" suçu isnadıyla yapılan ceza yargılaması sonucunda, ... Asliye Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla beraat kararı verildiği ve anılan kararın istinaf aşamasında kesinleştiği, davacı hakkında güvenlik soruşturmasını olumsuz sonuçlandıracak nitelik ve ağırlıkta başkaca olgu ve tespite yer verilmediği dikkate alındığında, davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı mali haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının hüküm kısmındaki " adli yardım talebi kabul edildiğinden alınmayan ve aşağıda dökümü yapılan 432,90-TL yargılama giderinin karar kesinleştikten sonra davalı idareden tahsili için Gelir İdaresi Başkanlığına müzekkere yazılmasına," ilişkin kısmının kaldırılarak; " davacının adli yardım talebi kabul edildiğinden aşağıda dökümü yapılan 432,90-TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılması gerekmekte ise de; davalı idarenin harçtan muaf olduğu nazara alınarak başvurma harcı, karar harcı ve YD harcı bakımından tahsil işlemine yer olmadığına, resmi posta giderinden harcanan 138,50-TL'lik kısmının davalı idareden tahsili için kararın kesinleşmesinden sonra ilgili tahsil dairesine müzekkere yazılmasına" şekilde istinaf başvurusunun düzeltilerek reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkındaki güvenlik soruşturmasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak titizlikle yürütüldüğü, davacının üstleneceği görevin önemi dikkate alındığında, bir başka kamu görevinde istihdamına engel görülmeyecek olsa bile, TSK'da görev yapmasını riskli hale getireceği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Temyize konu karar, davacının adli yardım talebi kabul edildiğinden yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılması gerekmekte ise de; davalı idarenin harçtan muaf olduğu nazara alınarak başvurma harcı, karar harcı ve yürütmeyi durdurma harcı bakımından tahsil işlemine yer olmadığına ilişkin kısmı yönünden incelendiğinde; 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinin gönderme yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, harçlar yargılama giderleri içinde sayılmış olup; "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği; "Yargılama giderlerine hükmedilmesi" başlıklı 332. maddesinin birinci fıkrasında ise, yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği düzenlenmiştir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde, "Genel bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri harçtan müstesnadır." hükmüne yer verilmiş; aynı Kanun'un 1 ve 3 sayılı tarifelerinde ise, yargı harçları ve vergi yargısı harçları düzenlenmiştir. Her iki tarifenin de, yargı yerlerine bir başvuru anında başvurandan ve yargı hizmetinden yararlanandan alınacak harçları düzenlediği anlaşılmaktadır. Yukarıda anılan düzenlemelerden anlaşıldığı üzere, yargılama sonunda haksız çıkan tarafa yargılama giderleri re'sen yükletilmekte olup, bunun içinde harçlar da mevcuttur. Başka bir ifadeyle, yargılama sonunda haksız çıkan taraftan ayrıca harç tahsil edilmemekte, yasa gereği yargılama giderleri yükletilmektedir. Dolayısıyla, yargı yerine başvururken ödenmesi gereken harç muafiyeti veya istisnası, yargılama sonunda yükletilen yargılama giderlerini kapsamamaktadır. Bu kapsamda, davacı tarafın lehine sonuçlanan davalarda, davacıdan alınmayan yargılama giderlerinin (harçlar dahil) tümünün davalı idareden re'sen tahsili gerekmektedir. Bu duruma göre, temyize konu kararın hüküm fıkrasında; davacının adli yardım talebi kabul edildiğinden yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılması gerekmekte ise de; davalı idarenin harçtan muaf olduğu nazara alınarak başvurma harcı, karar harcı ve yürütmeyi durdurma harcı bakımından tahsil işlemine yer olmadığına şeklinde hüküm kurulmasında Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de, bu yanlışlık 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan; kararın anılan kısmının, "...davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden davanın açıldığı esnada alınmayan yargılama giderleri arasında yer alan başvurma harcı, karar harcı ve yürütmeyi durdurma harcının da davalı idare üzerinde bırakılarak, idareden tahsili için ilgili tahsil dairesine müzekkere yazılmasına..." şeklinde düzeltilerek onanması gerekmekte ise de; kararın sadece davalı idarece temyiz edilmesi ve temyize gelen tarafın aleyhine hüküm kurulamayacağı (aleyhe bozma yasağı) ilkesi karşısında, bu hususla ilgili olarak hüküm kurulmasına hukuken olanak bulunmamaktadır. Temyize konu karar, "işlem nedeniyle yoksun kaldığı mali haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısmı yönünden incelendiğinde; Davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklara uygulanacak "yasal faizin başlangıç tarihi"nin, dava açma tarihi olan 21/07/2022 tarihi esas alınarak, bu tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken; "işlem nedeniyle yoksun kaldığı mali haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, kararın, "işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının, dava açma tarihi olan 21/07/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı mali haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun düzeltilerek reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; dava konusu işlemin iptali ile yargılama giderlerinden resmî posta giderleri dışında kalan (harçlara ilişkin) kısmın davalı idareden tahsil edilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA, oyçokluğuyla, 3. Temyize konu kararın, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarına işletilecek yasal faiz başlangıcına ilişkin kısmının, "işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı 21/07/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilerek ONANMASINA, oybirliğiyle, 4. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 10/12/2025 tarihinde karar verildi.

(X) KARŞI OY : 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinin gönderme yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, harçlar yargılama giderleri içinde sayılmış olup; "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği; "Yargılama giderlerine hükmedilmesi" başlıklı 332. maddesinin birinci fıkrasında ise, yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği düzenlenmiştir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde, "Genel bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri harçtan müstesnadır." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un 1 ve 3 sayılı tarifelerinde ise, yargı harçları ve vergi yargısı harçları düzenlenmiş olup, her iki tarifenin de, yargı yerlerine bir başvuru anında başvurandan ve yargı hizmetinden yararlanandan alınacak harçlar düzenlenmiştir. Yukarıda anılan düzenlemelerden anlaşıldığı üzere, yargılama sonunda haksız çıkan tarafa yargılama giderleri resen yükletilmekte olup, bunun içinde harçlar da mevcuttur. Bir başka ifadeyle, yargılama sonunda haksız çıkan taraftan ayrıca harç tahsil edilmemekte, yasa gereği yargılama giderleri yükletilmektedir. Nitekim, yargı yerine başvuruda ödenmesi gereken harç muafiyeti veya istisnası, yargılama sonunda yükletilen yargılama giderlerini kapsamamaktadır. Bu kapsamda, davacı tarafın lehine sonuçlanan davada, davacıdan alınmayan yargılama giderlerinin (harçlar dahil), karar sonucunda verilen hüküm fıkrasında davalı idareye yükletilmesi ve bunun sonucu olarak da tümünün davalı idareden re'sen tahsili gerekmektedir. Bu duruma göre, temyize konu kararın hüküm fıkrasında, "...davacının adli yardım talebi kabul edildiğinden aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılması gerekmekte ise de; davalı idarenin harçtan muaf olduğu nazara alınarak başvurma harcı, karar harcı ve YD harcı bakımından tahsil işlemine yer olmadığına..." şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmadığından, kararın bu kısmının bozulmasına, bozulan kısmın hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararının bu kısmına katılmıyorum.