Danıştay 12. Daire 2023/5062 E. 2024/1427 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5062 Karar No : 2024/1427 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı 2- ... Valiliği VEKİLLERİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 27/11/2021 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacı tarafından, başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itirazın reddine dair Gaziantep İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacıya yöneltilen sorulardan birisinin cevabının doğrudan bilgiye yönelik olduğu, bunun dışında kalan "Madde güçlük indeksi 0,50 olan bir orunun güçlük/zorluk düzeyiyle ilgili nasıl bir yorum yapılabilir?", "Katı bir disiplin anlayışı uygulayan bir öğretmenin yetiştirdiği öğrencilerdeki davranışların sosyal hayata yansıması nasıl olabilir?", "Akıllı telefonlar eğitim açısından sınıf içerisinde nasıl kullanılabilir? şeklindeki soruların cevabının ise, yorumla ortaya konulabileceği ve esasen soruların muhakeme yeteneğine ilişkin olduğu, bu noktada davacının vermiş olduğu cevaplara tüm komisyon üyeleri tarafından tam puan verildiği; buna karşılık bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü kısmından her komisyon üyesince ayrı ayrı toplamda 9, 9, 9 puan verildiği, eğitim bilimleri ve genel kültür kısmında verilen puana göre davacının tam olarak doğru yorumladığı yahut muhakeme ettiği sorularda bu denli puan düşürülmesinin sebebinin objektif kriterlerle ortaya konulamadığı, ayrıca teknolojik gelişmelerle ilgili yönetilen soruya da tam bir şekilde cevap verdiği anlaşılan davacıya bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı kısmından 9, 8, 9 puan verilmesinin de gerekçelerinin ortaya konulamadığı, bunun dışında, komisyon başkanı ve üyelerince değerlendirme formunun II, III, IV, V numaralı başlıklarında yer verilen ifadeler yazılarak davacının bu başlıklar yönünden "yetersiz" görüldüğü belirtilmiş ise de, eğitim bilimleri ve genel kültür bilgisi kısmında kendisine yöneltilen (ve teknolojik gelişmelere açıklığının da ölçülebileceği bir soru olan) sorulardan tam puan alan bir adayın bir konuyu kavrama, ifade etme ve özetleme becerisinin yahut ikna kabiliyeti ile bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının yetersiz olması halinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve çelişkili bir değerlendirme içerdiği anlaşıldığından, davacıya eğitim bilimleri ve genel kültür bilgisine ilişkin yöneltilen sorular karşılığında tam puan verildiği halde diğer bölümlerde düşük not takdir edilmesinin sebep ve gerekçelerinin ortaya konulmadığı, tüm bu değerlendirmeler sonucunda, puanlama kriterleri yönünden nesnel ve objektif değerlendirmeden uzak olan sözlü sınav neticesinde davacının başarısız sayılmasına dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; ilgili Yönetmeliğin 9. maddesine uygun bir şekilde mülakat sınav komisyonu ile soru hazırlama komisyonunun oluşturulduğu, davacıya soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanan sorular arasından kura yoluyla çektirilen 5 numaralı soru zarfında bulunan soruların sorulduğu, yine Yönetmeliğin 11. maddesi uyarınca, eğitim bilimleri ve genel kültür, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ve topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak her üyenin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle davacının sözlü sınav puanının (55) olarak tespit edildiği, bu durumda mevzuat hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak yapıldığı görülen sözlü sınavda davacının başarısız sayılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Sözlü sınavın denetimi imkansız ve objektiflikten uzak bir sınav şekli olduğu, sınavın sesli ya da görüntülü kayıt altına alınması gerektiği, komisyon üyelerince verilen puanların hayatın olağan akışına aykırı olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 21/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava; davacının, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 27/11/2021 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik sözlü sınavda 55 puan verilerek başarısız sayılmasına dair işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında, Anayasanın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği; Anayasanın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir. Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin; diğer idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir. Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirebilmesi için; sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının (cevap anahtarının) hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sınav sırasında, sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi, adayların sorulara verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Ancak, bu şekilde gerçekleştirilen sözlü sınava ilişkin idari işlemin yetki ve şekil dışındaki unsurlar yönünden de hukuka uygunluk denetimi sağlanmış olacaktır. Dava konusu uyuşmazlıkta; sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayıt altına alındığını gösterir tutanak veya belge ile cevap anahtarının dosyaya ibraz edildiği, ancak dosyaya sunulan cevap anahtarının sözlü sınav sorularıyla uyumlu olmadığı, cevapların sorulara karşılık gelmediği görülmüş olup, sözlü sınavda etkili bir hukuki denetimin sağlanabilmesi açısından, adaylara sorulmak için önceden hazırlanan sorulara ilişkin cevap anahtarının da sözlü sınavın yapılmasından önce hazırlanmış olması ve davalı idarece dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Ancak, dava konusu uyuşmazlığın hukuki denetimi yapılırken, bu gerekliliğin Mahkemece göz ardı edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda; İdare Mahkemesince eksik inceleme sonucunda verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki karara katılmıyoruz.