Danıştay 12. Daire 2022/1940 E. 2025/5967 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/1940 Karar No : 2025/5967

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Emekli astsubay olan davacı tarafından, 1- Harbiye Orduevinden istifade etmek için 10/12/2021 tarihinde yaptığı başvurusunun statüsü (astsubay) itibarıyla orduevinden yararlanmasının mümkün olmadığı nedeniyle reddine ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığı 1'nci Ordu Komutanlığı Personel Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin, 2- Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği'nin 10. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "istifade edecek personele göre kategorilere" ibaresinin, 3- MY 58-4 (A) Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi’nin 2. maddesinin (a) bendinin, Ek-B Tesis Kategori Çizelgesinin, Ek-C Orduevleri listesindeki orduevleri ve diğer tesislerin kategorilerini belirten “Kategorisi” sütununun iptali istemiyle açılmıştır.

DAVACININ İDDİALARI : 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 98. maddesi gereğince kurulacak orduevleri, askeri gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile eğitim merkezlerinin, Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinden emekliye ayrılan, gazi, gazi ve şehit yakınlarının birbirleriyle yakın ilişkiler içinde kaynaşıp dayanışmayı arttırması, aralarındaki sevgi ve saygıya dayalı askeri disiplini ve hatıraları güçlendirmesi, moral ihtiyaçlarını karşılaması, mesleki ve sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkanları sağlaması maksadıyla kurulması gerektiği; dava konusu Yönetmeliğin 10. maddesinde, hiçbir ayırım yapılmadan subayların, istisnai memurların, Türk Silahlı Kuvvetlerinde istihdam edilen sivil öğretim elemanlarının, astsubayların ve bunların üye aidatı ödeyen emeklilerinin tesislerin tabii üyeleri olduğunun belirtildiği, 211 sayılı Kanun'da, Türk Silahlı Kuvvetleri personeli orduevlerinden istifade ettirilirken, statülere ayrılarak istifade ettirileceğine ve orduevlerinin, istifade edecek personele göre kategorilere ayrılacağına ilişkin hiç bir hükme yer verilmediği, orduevlerinin tabii üyesi olan subayların, istisnai memurların, Türk Silahlı Kuvvetlerinde istihdam edilen sivil öğretim elemanlarının, astsubayların ve bunların üye aidatı ödeyen emeklilerinin, hiçbir ayırım yapılmadan istifade ettirilmesi gerekirken, orduevlerinin kategorilere ayrılarak ve Türk Silahlı Kuvvetleri personeli statülere ayrılarak istifade ettirildiği, subaylar ve astsubaylar 211 sayılı Kanun'un 98. maddesine tabi olduklarından, subay ve astsubaylar ve bunların emeklileri ordu evlerinin tabii üyesi olduklarından ve ordu evi aidatı ödediklerinden, astsubayların ve emeklilerinin de subayların ve emeklilerinin istifade ettikleri aynı lüks, aynı konfor ve aynı sınıftaki orduevlerinden istifade etmelerinin Anayasa'dan ve yasadan doğan hakları olduğu, Türkiye'de subay orduevi adında hiçbir orduevi bulunmadığı, orduevi denince imkanları itibarıyla İstanbul Harbiye Orduevi benzeri lüks, konforlu ve 1. sınıf subay orduevinin anlaşıldığı, subaylar ve emeklileri birinci sınıf, lüks, konforlu orduevlerinden istifade ettirildiği halde, astsubaylar ve emeklilerinin genellikle ikinci ve üçüncü sınıf olan orduevlerinden istifade ettirildiği, Yönerge'de belirtilen usuller doğrultusunda “istifade adecek personele göre kategorilere” ibaresine ve "imkanlara göre de sınıflara ayrılabilir” ibaresine dayanılarak, orduevlerinin birinci sınıf orduevi ve ikinci sınıf orduevi olarak sınıflandırılıp, birinci sınıf orduevlerini orduevi olarak adlandırıp, orduevlerinden, tesislerin tabii üyesi olan subaylar ve bunların emeklileri ve üye aidatı ödeyen aile bireylerinin istifade ettirildiği, ikinci sınıf orduevleri astsubay orduevi olarak adlandırılıp, astsubay orduevlerinden tesislerin tabii üyesi olan astsubaylar ve astsubayların aileleri ve bunları emeklilerinin istifade ettirildiği, bu uygulamanın, Anayasa'nın 10. maddesinde yer alan “eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 98. maddesinde orduevi ile diğer sosyal tesislerin kadro, kuruluş, idare, işletme şekilleri, verilecek hizmetler vs. gibi hususların yönetmelik ile düzenleneceğinin belirtilmesi ve bu hususlarda idareye takdir yetkisinin tanınması karşısında, idarenin yönetim hakkının gereği olarak orduevlerinin ne şekilde işletileceği hususunda hak sahiplerinin statülerine göre bir kısım orduevini subayların yararlanmasına, bir kısmının ise astsubayların yararlanmasına imkân sağlayacak şekilde kategorilendirmesinde hukuka aykırılık olmadığı, söz konusu kategorilendirme işleminin, kanun hükmünün yönetmelikle daraltılması ya da kanunla verilen bir hakkın ortadan kaldırılması şeklinde yorumlanamayacağı, bu kapsamda, astsubay emeklisi olan ve orduevine alınmayan davacının, alınmamasına gerekçe gösterilen Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği ile MY 58-4 (A) Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazino, Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi'nin ilgili maddelerinin 211 sayılı TSK İç Hizmet Kanunu'nun 98. ve devamı maddelerine aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla üst hukuk normlarına uygun olduğu, iptali istenen Yönerge ve Yönetmelik maddeleri ile ibarelerde hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı; öte yandan bahse konu Yönerge ve Yönetmelik maddelerinin üst hukuk normlarına uygun olması karşısında, tesis edilen bireysel işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı; nitekim Danıştay Onikinci Dairesinin E:2019/1, K2021/6028 sayılı kararının işbu davaya emsal olabilecek nitelikte olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Emekli Dz. astsubayı olan davacı tarafından, Harbiye Orduevinden yararlandırılması istemiyle yapılan başvurunun, statüsü itibariyle reddine ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığı 1'nci Ordu Komutanlığı Personel Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan MY 58-4 (A) Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesinin ilgili maddelerinin ve Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "istifade edecek personele göre kategorilere" ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir. 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 98. maddesinde, "Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, mesleki, sosyal gelişmelerini mümkiin kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve Genelkurmay Başkanlığının izni ile; a) Orduevi ve bağlısı şubeler, b) Askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri, kurulabilir. Orduevi ve bağlısı şubeler ile askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhanelerinin kadro, kuruluş, idare, yapılacak denetleme ve işletme şekilleri, verilecek hizmetler, üye aidatı ve kart ücreti alınmasına ilişkin usul ve esaslar, ihtiyaçların tespit ve temini ile elde edilen gelirlerin harcanacağı yerler ve diğer hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yönetmelik ile belirlenir. ...." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Yasa maddesine dayanılarak hazırlanan ve 20/08/2000 tarih ve 24146 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı takip eden ay başında yürürlüğe giren Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Yönetmelikte geçen; Asıl hak sahibi: Üyeleri, Hak sahibi: Üyeler ve bunların anne, baba, eşleri ile Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesinde kapsamı belirtilen çocukları ve kardeşlerini, Ordu evi: 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 98 inci maddesi gereğince kurulup işletilen, hak sahipliği durumuna göre kategorilendirilen ve tesis imkânlarına göre sınıflandırılan kışla sınırları içerisinde veya dışarısındaki tesis ve teşkilleri, Tesis: Ordu evi ve bağlı şubelerini, askerî gazino, kışla gazinosu ve vardiya yatakhanesi ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerini, Tesislerden istifade: Tesislerin otel, motel bölümleri dâhil her türlü imkânından yararlanılmasını, Tesis kategorisi: Tesislerden istifade edecek personel statüsüne göre belirlenen grupları, Üye: Subay, istisnai memur, Türk Silahlı Kuvvetlerinde istihdam edilen sivil öğretim elemanı, astsubay ve bunların aidat ödeyen emeklilerini, Yönerge: Genelkurmay Başkanlığı tarafından yayımlanan Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesini,… ifade eder." şeklinde tanımlanmış, 6. maddesinde; Türk Silâhlı Kuvvetleri personelinin; sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, meslekî, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve 211 sayılı Kanunun 98 inci maddesine göre; bölgenin ihtiyaç durumu, personelin yoğunluğu ile birlik veya kurumun yararı değerlendirilerek Genelkurmay Başkanlığının izni ile orduevi ve bağlısı şubeler kurulabileceği, Orduevlerinin Genelkurmay Başkanlığınca yayımlanacak Yönergede belirleneceği, orduevi, askerî gazino, kışla gazinosu, vardiya yatakhanesi, özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinin askerî binalar ve askerî mahal vasıf ve mahiyetini haiz olduğu ifade edilmiş; 10. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Subay, istisnai memur, Türk Silahlı Kuvvetlerinde istihdam edilen sivil öğretim elemanı, astsubay ve bunların üye aidatı ödeyen emeklileri tesislerin tabii üyeleridir. ... Ordu evi veya ordu evi şubeleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezleri, Yönergede belirtilen usuller doğrultusunda; istifade edecek personele göre kategorilere, imkânlarına göre de sınıflara ayrılabilir." kuralına yer verilmiştir. MY 58-4 (A) Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi'nin "Tesislerin Kategorileri ve Sınıflandırılması" başlıklı 2. maddesinin (a) bendinde, "Tesisler, bu tesislerden istifade esaslarını belirlemek amacıyla EK-B'deki kategorilere ayrılır. Tesislerin kategorileri, EK-B'deki makamlar tarafından belirlenir. Orduevleri ile eğitim merkezlerinin isim ve kategorileri EK-C'dedir." şeklinde düzenleme yapılmış, aynı Yönerge'nin EK-B'de, Tesis Kategori Çizelgesine yer verilmiş, tesislerden istifade edecek personel A, B, C, D, E, F olarak altı kategori şeklinde (astsubay B ve C kategorisinde olmak üzere) tasnif edilerek, bu gruptaki kişilerin hangi tesis türünden faydalanabileceği ve tesis kategorisini belirleyecek makam (Genelkurmay Başkanlığı, tesisin bağlı olduğu asgari tugay ve eşidi birlik komutanı, karargah veya kurum amiri) olarak ayrı ayrı belirlenmiş; EK-C'de Orduevleri Listesinde ise, ülke genelinde bulunan orduevleri ve bağlı olduğu komutanlıklar belirlenmiş olup, "kategorisi" sütununda ise orduevlerinden hangi kategoride (A, B, C, D, E, F) bulunan personelin istifade edebileceği, listenin 7. sırasında Harbiye Orduevi Müdürlüğüne yer verilerek bağlı olduğu komutanlığın 1'inci Ordu Komutanlığı, kategorisi ise A olarak belirtilmiştir. Anılan Yasa maddesi ile verilen yetki uyarınca yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği ile orduevlerinin, askeri mahal, vasıf ve mahiyetinde olduğu, istifade edebilecek personele göre kategorilendirileceği ve bölgenin ihtiyaç durumu, personelin yoğunluğu ile birlik veya kurumun yararı değerlendirilerek Genelkurmay Başkanlığının izni ile kurulabileceği ve Genelkurmay Başkanlığınca yayımlanacak Yönergede belirleneceği açıkça düzenlenerek bu hususlarda idareye takdir yetkisi verilmiştir. Bu durumda davalı idarece orduevlerinin ne şekilde işletileceği hususunda hak sahiplerinin statülerine göre ayrıma giderek bir kısım orduevini subayların yararlanmasına, bir kısmının ise astsubayların yararlanmasına imkan sağlayacak şekilde kategorilendirmesine yönelik davaya konu Yönetmeliğin iptali istenilen 10. maddesinin 1.fıkrasında yer alan "istifade edecek personele göre kategorilere" ibaresi ile bu konudaki anılan Yönergedeki düzenlemelerin takdir yetkisi kapsamında yapıldığı ve üst hukuk normuna aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Davaya konu bireysel işleme gelince; üst hukuk normlarına uygun olarak düzenlenen davaya konu Yönergeye ekli EK-C'de yer alan Orduevleri Listesinde, Harbiye Orduevinden sadece A kategorisinde belirtilen subay, istisnai memur ve sivil öğretim üyesi yararlanabileceğinden, astsubay emeklisi olan ve bu kategoriye girmeyen davacının başvurusunun reddine ilişkin işlemde de hukuka aykırılık görülmemiştir. Belirtilen nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dava dilekçesinde Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi’nin ilgili maddelerinin iptali istenilmiş ise de, dava dilekçesi göz önünde bulundurularak anılan Yönerge'nin 2. maddesinin (a) bendine, Ek-B Tesis Kategori Çizelgesine, Ek-C Orduevleri listesindeki orduevleri ve diğer tesislerin kategorilerini belirten “Kategorisi” sütunununa hasren incelenerek işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Emekli astsubay olan davacı tarafından, 10/12/2021 tarihli dilekçe ile Harbiye Orduevinden istifade edebilmek için başvuruda bulunulmuş, bu başvuru 1. Ordu Komutanlığı Personel Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile; orduevlerinden yararlanma esaslarının Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi ile belirlendiği, bu kapsamda, anılan orduevinden davacının statüsü (astsubay) itibarıyla yararlanmasının uygun olmadığının tespit edildiği ileri sürülerek reddedilmiştir. Bunun üzerine; davacı tarafından, anılan işlemin ve bu işlemin dayanağı olan Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği’nin 10. maddesindeki “…..istifade edecek personele göre kategorilere …” ibaresi ile Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi’nin 2. maddesinin (a) bendinin, Ek-B Tesis Kategori Çizelgesinin, Ek-C Orduevleri listesindeki orduevleri ve diğer tesislerin kategorilerini belirten “Kategorisi” sütununun iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT 09/01/1961 tarih ve 10702 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 98. maddesinde, "Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, mesleki, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve Genelkurmay Başkanlığının izni ile; a) Orduevi ve bağlısı şubeler, b) Askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri, kurulabilir. Orduevi ve bağlısı şubeler ile askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhanelerinin kadro, kuruluş, idare, yapılacak denetleme ve işletme şekilleri, verilecek hizmetler, üye aidatı ve kart ücreti alınmasına ilişkin usul ve esaslar, ihtiyaçların tespit ve temini ile elde edilen gelirlerin harcanacağı yerler ve diğer hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yönetmelik ile belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

211 sayılı Kanun'un 98. maddesiyle verilen yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 20/08/2000 tarih ve 24146 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ordu Evleri, Askerî Gazinolar ve Sosyal Tesisler Yönetmeliği'nin adı 26/12/2014 tarih ve 29217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ordu Evleri, Askerî Gazinolar ve Sosyal Tesisler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle “Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği” olarak değiştirilmiş, 04/05/2022 tarihli ve 31845 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile de Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği adını almıştır. Anılan Yönetmeliğin 1. maddesinde; Yönetmeliğin amacının, ordu evleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinde uygulanacak kadro, kuruluş, idare, denetleme ve işletme usul ve esasları ile muhasebeye ilişkin belge ve kayıtların işleniş şekillerini ve eklentilerini düzenlemek olduğu belirtilmiş, anılan Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde, "Bu Yönetmelikte geçen; a) Asıl hak sahibi: Üyeleri, .... g) Hak sahibi: Üyeler ve bunların anne, baba, eşleri ile Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesinde kapsamı belirtilen çocukları ve kardeşlerini, … k) Ordu evi: 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 98 inci maddesi gereğince kurulup işletilen, hak sahipliği durumuna göre kategorilendirilen ve tesis imkânlarına göre sınıflandırılan kışla sınırları içerisinde veya dışarısındaki tesis ve teşkilleri, ... n) Tesis: Ordu evi ve bağlı şubelerini, askerî gazino, kışla gazinosu ve vardiya yatakhanesi ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerini, o) Tesislerden istifade: Tesislerin otel, motel bölümleri dâhil her türlü imkânından yararlanılmasını, ö) Tesis kategorisi: Tesislerden istifade edecek personel statüsüne göre belirlenen grupları, … s) Üye: Subay, istisnai memur, Türk Silahlı Kuvvetlerinde istihdam edilen sivil öğretim elemanı, astsubay ve bunların aidat ödeyen emeklilerini, ... u) Yönerge: Genelkurmay Başkanlığı tarafından yayımlanan Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesini, … ifade eder." düzenlemesine yer verilmiş; 6. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde; Türk Silâhlı Kuvvetleri personelinin; sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, meslekî, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve 211 sayılı Kanun'un 98. maddesine göre; bölgenin ihtiyaç durumu, personelin yoğunluğu ile birlik veya kurumun yararı değerlendirilerek Genelkurmay Başkanlığının izni ile ordu evi ve bağlısı şubeler kurulabileceği, ordu evlerinin Genelkurmay Başkanlığınca yayımlanacak Yönerge'de belirleneceği, ordu evi, askerî gazino, kışla gazinosu, vardiya yatakhanesi, özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinin askerî binalar olduğu ve askerî mahal vasıf ve mahiyetini haiz olduğu ifade edilmiş; aynı Yönetmeliğin 10. maddesinin birinci fıkrasının dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde ise, "Subay, istisnai memur, Türk Silahlı Kuvvetlerinde istihdam edilen sivil öğretim elemanı, astsubay ve bunların üye aidatı ödeyen emeklileri tesislerin tabii üyeleridir. Bu kişilerden kendileri ve hak sahibi aile fertleri adına üye aidatı alınır. Hak sahipleri dışında giriş kartı verilerek tesislerden istifade edeceklerden ise kart ücreti alınır. Ordu evi veya ordu evi şubeleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezleri, Yönergede belirtilen usuller doğrultusunda; istifade edecek personele göre kategorilere, imkânlarına göre de sınıflara ayrılabilir." kuralına yer verilmiştir. Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi'nin "Tesislerin Kategorileri ve Sınıflandırılması" başlıklı 2. maddesinin (a) bendinde, "Tesisler, bu tesislerden istifade esaslarını belirlemek amacıyla EK-B'deki kategorilere ayrılır. Tesislerin kategorileri, EK-B'deki makamlar tarafından belirlenir. Orduevleri ile eğitim merkezlerinin isim ve kategorileri EK-C'dedir." düzenlemesi yer almıştır. Anılan Yönerge'nin EK-B'de yer verilen "Tesis Kategori Çizelgesi"nde, tesislerden istifade edecek personel A, B, C, D, E, F olarak altı kategori şeklinde (astsubay B ve C kategorisinde olmak üzere) tasnif edilerek, bu gruptaki kişilerin hangi tesis türünden faydalanabileceği ve tesis kategorisini belirleyecek makam (Genelkurmay Başkanlığı, tesisin bağlı olduğu asgari tugay ve eşidi birlik komutanı, karargah veya kurum amiri) ayrı ayrı belirlenmiş; EK-C'de yer verilen "Orduevleri Listesi"nde ise ülke genelinde bulunan orduevleri ve bağlı olduğu komutanlıklar belirlenmiş olup, "Kategorisi" sütununda ise orduevlerinden hangi kategoride (A, B, C, D, E, F) bulunan personelin istifade edebileceği belirlenmiş ve listenin 7. sırasında Harbiye Orduevi Müdürlüğüne yer verilerek bağlı olduğu komutanlık 1. Ordu Komutanlığı, kategorisi ise A olarak belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava, Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği’nin 10. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “…..istifade edecek personele göre kategorilere …” ibaresinin iptali istemi yönünden incelendiğinde; 31/01/2022 kayıt tarihli dilekçeyle dava açıldıktan sonra, 24/05/2022 tarih ve 31845 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesi ile dava konusu edilen Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği’nin 10. maddesinin birinci fıkrasının yeniden düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda; Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği’nin 10. maddesinin birinci fıkrası, dava açıldıktan sonra değiştirildiğinden, davanın konusuz kalan bu kısmı hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. Dava, Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi’nin 2. maddesinin (a) bendinin, Ek-B Tesis Kategori Çizelgesinin, Ek-C Orduevleri listesindeki orduevleri ve diğer tesislerin kategorilerini belirten “Kategorisi” sütununun iptali istemi yönünden incelendiğinde; Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarının, rütbe ve kıdem esasına dayalı hiyerarşik bir düzen içerisinde sosyal ve moral ihtiyaçları karşılamak suretiyle hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilerek, tesis edilen orduevlerinin, askeri mahal vasıf ve mahiyeti dikkate alınarak, bu tesislerin emniyet, istifade, tertip, düzen ve hizmet esasları Genelkurmay Başkanlığı tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi ile belirlenmiş; Yönerge'de Türk Silahlı Kuvvetleri personeli altı kategori şeklinde tasniflenerek, hangi tesislerden yararlanabilecekleri EK-B'de yer alan Tesis Kategori Çizelgesinde ve ülke genelinde yer alan orduevlerinin hangilerinden istifade edebilecekleri ise EK-C'de yer alan Orduevleri Listesinde ayrıca ve açıkça listelenmiştir. Bu durumda; iptali istenilen Yönerge'de yer alan düzenlemelerin, dayanağı olan Kanun ve Yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil etmediği ve dolayısıyla üst hukuk normlarına uygun olduğu, idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından, dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık görülmemiştir. Dava, davacının Harbiye Orduevinden istifade etmek için yaptığı başvurunun reddine ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığı 1. Ordu Komutanlığı Personel Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemi yönünden incelendiğinde; Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi'ne ekli EK-C'de yer alan Orduevleri Listesinde, Harbiye Orduevinden sadece A kategorisinde belirtilen subay, istisnai memur ve sivil öğretim üyesi olanların faydalanacağının belirtildiği görüldüğünden, astsubay emeklisi olan ve bu kategoriye girmeyen davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Dava konusu Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği’nin 10. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “…..istifade edecek personele göre kategorilere …” ibaresinin iptali istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oyçokluğuyla, 2. Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi’nin 2. maddesinin (a) bendinin, Ek-B Tesis Kategori Çizelgesinin, Ek-C Orduevleri listesindeki orduevleri ve diğer tesislerin kategorilerini belirten “Kategorisi” sütununun iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE oybirliğiyle, 3. ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE oybirliğiyle, 4. Dava kısmen karar verilmesine yer olmadığı, kısmen ret kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ve davacı tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderlerinin yarısı olan ... TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, diğer yarısı olan ...-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, ...-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 6. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 25/12/2025 tarihinde karar verildi.

(X) KARŞI OY : Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği’nin 10. maddesinin birinci fıkrasında, "Subay, istisnai memur, Türk Silahlı Kuvvetlerinde istihdam edilen sivil öğretim elemanı, astsubay ve bunların üye aidatı ödeyen emeklileri tesislerin tabii üyeleridir. Bu kişilerden kendileri ve hak sahibi aile fertleri adına üye aidatı alınır. Hak sahipleri dışında giriş kartı verilerek tesislerden istifade edeceklerden ise kart ücreti alınır. Ordu evi veya ordu evi şubeleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezleri, Yönergede belirtilen usuller doğrultusunda; istifade edecek personele göre kategorilere, imkânlarına göre de sınıflara ayrılabilir." hükmüne yer verilmiştir. 24/05/2022 tarih ve 31845 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesiyle ana Yönetmeliğin 10'uncu maddesinin birinci fıkrası değiştirilmiş ve buna göre "Üyelerden kendileri ve hak sahibi aile fertleri adına üye aidatı alınır. Hak sahipleri dışında giriş kartı verilerek tesislerden istifade edeceklerden ise kart ücreti alınır. Ordu evi veya ordu evi şubeleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezleri, Yönergede belirtilen usuller doğrultusunda; istifade edecek personele göre kategorilere, imkânlarına göre de sınıflara ayrılabilir." şeklinde düzenlenmiştir. 20/08/2000 tarih ve 24146 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği’nin 10. maddesinin birinci fıkrası; 24/05/2022 tarih ve 31845 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değiştirilmiş ve yeni düzenlenmiş haliyle anılan fıkra dava tarihinde yürürlükte bulunan hali ile karşılaştırıldığında, anılan fıkranın özünü koruduğu, yalnızca "Subay, istisnai memur, Türk Silahlı Kuvvetlerinde istihdam edilen sivil öğretim elemanı, astsubay ve bunların üye aidatı ödeyen emeklileri tesislerin tabii üyeleridir. Bu kişilerden" ibaresi yerine "Üyelerden" ibaresinin getirildiği, davacının iptalini istediği "...istifade edecek personele göre kategorilere..." ibaresinin yeni düzenlemede de yer aldığı görüldüğünden; dava konusu düzenlemenin, iptali istenilen bireysel işlemin dayanağını oluşturduğundan, anılan Yönetmeliğin 10. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “…..istifade edecek personele göre kategorilere …” ibaresinin iptali istemi yönünden, uyuşmazlığın esası hakkında bir inceleme ve değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Buna göre, 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nda; Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, mesleki, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve Genelkurmay Başkanlığının izni ile orduevlerinin kurulabileceği ve buna ilişkin kadro, kuruluş, idare, yapılacak denetleme ve işletme şekilleri, verilecek hizmetler, üye aidatı ve kart ücreti alınmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelik ile düzenleneceği hükme bağlanmış olup; 211 sayılı Kanun'un 98. maddesiyle verilen yetki uyarınca yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği ile orduevlerinin, askeri mahal, vasıf ve mahiyetinde olduğu, istifade edebilecek personele göre kategorilendirileceği ve bölgenin ihtiyaç durumu, personelin yoğunluğu ile birlik veya kurumun yararı değerlendirilerek Genelkurmay Başkanlığının izni ile kurulabileceği ve Genelkurmay Başkanlığınca yayımlanacak Yönergede belirleneceği açıkça düzenlenmiş ve bu düzenlemelerin de dayanağı olan Kanun'a aykırılık teşkil etmediği ve dolayısıyla üst hukuk normlarına uygun olduğu, idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından, dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği’nin 10. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “…..istifade edecek personele göre kategorilere …” ibaresinin iptali istemi yönünden davanın reddi gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararının bu kısmına katılmıyorum.