Danıştay 10. Daire 2022/723 E. 2026/315 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2022/723 Karar No : 2026/315

DAVACI : ...i Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti. ... VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Enstitüsü ... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN_KONUSU : İçişleri Bakanlığınca düzenlenen ...sayılı İşletme İzin Belgesi kapsamında Burdur ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, Ankara-Burdur Karayolu üzerinde faaliyette bulunan Açık Tabanca Atış Poligonunun sahibi olan davacı şirket tarafından, 1-İşlettiği poligonun "Açık/Yarı Açık Atış Poligonları-Yapım Kuralları" başlıklı, Mart 2020 tarihli TS13898 sayılı Türk Standardına uygun olmadığına ilişkin Türk Standardları Enstitüsü Muayene Gözetim Başkanlığınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Açık-Yarı Açık Atış Poligonları Muayene Raporu ile 2-Söz konusu Raporun hazırlanmasına esas alınan TS13898 sayılı Türk Standardının 4.3., 4.4., 4.5., 5.2., 5.3., 5.9., 5.10. ve 5.11. maddelerinin, iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACININ_İDDİALARI : Davacı tarafından, işletme izninin, TSE standardı uygunluk şartı belirlenmeden önce Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik uyarınca ve Uluslararası Atış Birliği Tüzüğü ölçütlerine göre hazırlanan uygunluk belgesine göre verildiği ve her yıl poligonun komisyon tarafından denetlenerek uygunluğunun tespit edildiği, işlettiği poligonun, Türkiye'deki tek açık özel poligon iken kendilerinin haberi olmaksızın standart getirilmesinin ve yıllardır mevzuata uygun yaptıkları faaliyetin engellenmesinin hukuka aykırı olduğu, dava konusu Standardın, poligonun yapım kurallarına ilişkin olduğu, bu nedenle faaliyette olan bir poligona uygulanmasının, Standardın eksik düzenlendiğini gösterdiği, özel poligonda bu standartlar aranırken kamuya ait açık poligonlarda aranmamasının eşitlik ilkesi ile bağdaşmayacağı, poligonun yer aldığı coğrafi özellikler değerlendirildiğinde, bu Standardın faaliyetleri açısından uygulanabilirliğinin bulunmadığı, Standardın 4.3, 4.5 ve 5.2 maddelerinde poligonun güvenli alan, mermi sekme yüksekliği ve güvenlik mesafelerine ilişkin standartlar getirildiği, ancak alanda bulunan doğal tepelerle ilgili durumun bu standartlarda göz önünde bulundurulmamasının hukuka aykırı olduğu, poligon alanının kendine has coğrafi özelliklerinin uygunluk tespitine nasıl etki edeceğinin düzenlenmediği, 4.4. maddesi gereği kapalı poligonlarda aranan kontrol odasının açık poligonlarda da arandığı, silah kontrollerinin açık alanda yapılması daha güvenli iken kontrol odasının açık poligonda da gerekli görülmesinin daha büyük bir güvenlik açığına sebep olabileceği, 5.3 maddesinde, "toprak hedef siperinin" yarı açık poligonlar için düzenlendiği, bu nedenle sahibi olduğu açık poligonun bu madde yönünden uygunsuz olduğunun belirtilmesinin hukuka aykırı olduğu ve bu açıdan muayene raporunun hatalı olduğu, standardın iptali istenilen 5.9, 5.10 ve 5.11 maddelerinin, kapalı poligon standardına ilişkin metne atıf yapılması, bu poligonların teknik özelliklerinin ve güvenlik gereklerinin farklı olması sebebiyle hukuka aykırı olduğu, davaya konu Standart metninde yer alan maddelerin hangilerine ve ne ölçüde olan uygunsuzluğun poligon faaliyetinin "uygun değil" biçiminde değerlendirileceği hususunun düzenlenmediği, bu durumun eksik düzenleme neticesinde davalı idareye çok geniş takdir hakkı tanıdığı, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırı olduğu iddia edilmiştir.

DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, usul yönünden; davanın süresinde açılmadığı, söz konusu uygulamaların Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik uyarınca yapıldığı, Enstitü ile ilgisinin bulunmadığı, dolayısıyla davanın husumet yönünden reddi gerektiği, esas yönünden; standartların ulusal veya uluslararası alanda uygulama birliği sağlanması, kullanıcıların hak kayıplarının önlenmesi ve can ve mal güvenliğinin korunması amacıyla sadece yetkilendirilmiş kurumlar tarafından üreticilerin, kişi ve kurumların uygulamalarına dayanak oluşturması ve teknik ihtiyaçların karşılanması için hazırlanan dokümanlar olduğu, bu kapsamda kullanıcıların veya etkilenen kişilerin can güvenliğini ve izlenebilirliğini sağlamak amacıyla poligonların tüm dünyada; açık, yarı açık ve kapalı poligon olarak tasarlandığı ve çalışma koşullarının belirlendiği, poligonun çevresinde can ve mal güvenliğinin temini için atış yapılan silahların kalibreleri ve menzilleri doğrultusunda güvenlik mesafelerinin belirlendiği, bu mesafelerin uluslararası kaynaklardan faydalanılarak belirlendiği, hazırlama döneminden sonra standartların, kurum/kuruluş/firmalara görüş verme amacıyla gönderildiği, hazır olduğu değerlendirilen standartların Teknik Kurulun onayına sunulduğu, onaydan sonra yayımlandığı, davaya konu Standardın, tüm bu süreçten eksiksiz bir biçimde geçtiği, kamu sağlığını ve kamu yararını ilgilendiren konularda uygulanacak olan bir kısım standartların Bakanlıkların ve/veya Bakanlar Kurulunun öneri ve iradeleri doğrultusunda mecburi standart olarak Resmi Gazete'de yayımlandığı ya da dava konusu olayda olduğu şekilde başka bir mevzuat içerisinde atıf yapılmak suretiyle mecburi hale geldiği, kamu yararını, emniyeti ilgilendiren genel ve mücerret bir kamusal düzenleme karşısında, kazanılmış hak müessesine dayanılarak eski statünün korunmasının talep edilemeyeceği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI :... DÜŞÜNCESİ : Dava; İçişleri Bakanlığınca düzenlenen ... sayılı İşletme İzin Belgesi kapsamında Burdur ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, Ankara-Burdur Kara yolu üzerinde faaliyette bulunan Açık Tabanca Atış Poligonunun sahibi olan davacı şirket tarafından, işletmelerinin "Açık/Yarı Açık Atış Poligonları-Yapım kuralları" başlıklı TS13898 sayılı Türk Standardına uygun olmadığına ilişkin Türk Standardları Enstitüsü Muayene Gözetim Başkanlığınca düzenlenen... tarih ve ... sayılı Açık-Yarı Açık Atış Poligonları Muayene Raporu ile söz konusu Raporun hazırlanmasına esas alınan TS13898 sayılı Türk Standardının 4.3., 4.4., 4.5., 5.2., 5.3., 5.9., 5.10. ve 5.11. maddelerinin iptali istemiyle açılmıştır. Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin, Kuruluş izni için istenecek belgeler başlıklı 61 . maddesinde, (Değişik:RG-11/9/2021-31595-CK-4503/12 md.) Kapalı tabanca, açık/yarı açık atış poligonu ve trap-skeet atış alanı kurmak üzere müracaat edenlerin, aşağıda yazılı belgeleri sağlamak zorunda oldukları, Açık/yarı açık atış poligonu kurmak isteyenler için; Çevre ve şehircilik il müdürlüğünce tasdik edilmiş Türk Standartları Enstitüsü Açık ve Yarı Açık Atış Poligonları Standardına uygunluğunu gösteren inşaat planı ve projesi, Atış alanını sınırlayan çevre duvarının Türk Standartları Enstitüsü Açık ve Yarı Açık Atış Poligonları Standardına uygunluğunu gösterir planın ibrazının gerektiği, 63. mddesinde, Kuruluş izin belgesi alınan atış poligonuna işletme izni verilebilmesi için, aşağıda yazılı belgelerle il valiliğine bir dilekçe ile başvurulacağı, (Değişik:RG-11/9/2021-31595-CK-4503/14 md.) Kapalı tabanca ve açık/yarı açık atış poligonunun mevzuat hükümlerine ve Türk Standartları Enstitüsünce belirlenen standarda uygun olarak yapıldığına ilişkin Türk Standartları Enstitüsü Kurumu Muayene Gözetim Merkezi Başkanlığı raporunun ibrazı gerektiği, İşletme izin belgesi almak isteyen kişinin, mesul müdürün ve atış nezaretçisinin 16 ncı maddede belirtilen durumlardan birine girmemiş olması ve Bakanlıkça belirlenen şartları taşıması gerektiği, verilen işletme izin belgelerinin beş yıl için geçerli olduğu ve süresi sonunda yeniletmek isteyenlerin, 61 inci madde ile bu maddede belirtilen belgeleri yenileyerek tekrar başvuru yapmak zorunda oldukları hükmü yer almış; 64. Maddesinde, "Poligonda uyulması gereken güvenlik tedbirleri sayılmış; buna göre " a) (Değişik:RG-11/9/2021-31595-CK-4503/15 md.) Yarı açık atış poligonlarının en yakın yerleşim yeri ve diğer işyerlerinden en az 80 metre uzaklıkta, açık atış poligonlarının yerleşim yeri dışında olması ve Türk Standartları Enstitüsü Açık ve Yarı Açık Atış Poligonları Standardında belirtilen güvenli alan mesafelerine uyması gereklidir. Kapalı tabanca atış poligonları ve atış alanı kurulması halinde ise bu uzaklık aranmaz. b) (Değişik:RG-11/9/2021-31595-CK-4503/15 md.) Kapalı tabanca, açık/yarı açık atış poligonlarının Türk Standardları Enstitüsünce belirlenen standarda uygun olması zorunludur;" kuralı yer almıştır.

Diğer yandan, 132 sayılı Türk Standartları Enstitüsü Kuruluş Kanunu'nun ''Kuruluş ve Gaye'' başlıklı 1. maddesinde, her türlü madde ve mamulleri ile usul ve hizmet standartlarını yaрmak gаyesiyle Türk Standartları Enstitüsünün kurulduğu, Enstitünün, tüzelkіşіlіğі haiz, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen bir kamu kurumu olduğu ve kısa adı ve markasının “TSE” olduğu, bu markanın çeşitli şekillerde göѕterileceği, Türk Standartları Enstіtüsünün müsааdesi olmаdаn bu markanın hiçbir şekil ve şart altında kullanılamayacağı, yаlnız Türk Standartları Enstitüsü tarafından kаbul edilen standartların “Türk Standardı” аdını alacağı, bu standartların ihtiyаri olup; standardın ilgili olduğu Bakanlığın onayı ile mecburi kılınabіleceği, bіr stаndаrdın mecburi kılınabilmеsi için “Türk Standardı” olmasının şart olduğu, mecburi kılınan standartların Rеsmi Gаzetede yayımlanacağı hükme bağlanmış; aynı Yasa'nın 2. maddesinde, ''Türk Stаndаrdlаrı Enstitüsünün görevleri şunlardır: A) Her türlü ѕtandardları hazırlamak veya hazırlatmak, B) Enstitü bünуesinde veуa hаriçte hazırlanan stаndаrdlаrı tetkik ve uуgun bulduğu takdirde Türk Standartları olаrаk kabul etmek, C) (Değişik bеnt: 17/08/1983 – 2881/2 md. ) Kabul edilen standartları, yayınlamak ve ihtiyari оlarak uygulanmalarını teşvik etmek, (Mülga ibare: 11/10/2011-KHK/662/43.md.) D) Hususi ve resmi sektörün talebi üzerine standardları veya projelerini hazırlamak ve mütalaa vermek, E) (Değіşіk bent: 16/05/1985 – 3205/2 md.) Standartlar konusunda her türlü ilmi ve teknik incelemelerle araştırmalarda bulunmak, yabancı memleketlerdeki benzeri çalışmaları takіp etmek, Millеtlеrarası ve yabancı standart kurumları ile münasebetler kurmak ve bunlаrlа işbirliğinde bulunmak, F) Üniversiteler ve diğer іlmі, teknik kurum ve müesseselerle iş birliği sаğlаmаk, standardіzasyon konularında yayın yapmak, milli ve milletlerarası standardlardan arşivler meydana getirmek ve ilgililerin faydalanmalarına sunmak, G) Standardlarla ilgili araştırma maksadiyle ve ihtiyari standardların tatbіkatında kontrol için laboratuvarlar kurmаk, muayene, analiz ve deneyleri, resmі veya hususі sektörün talep edeceğі teknik çalışmaları yapmak ve rapor vermek, H) Yurtta standard işlerini yerleştirmek ve geliştirmek için elemanlar yetiştirmek ve bu maksatla kurslar açmak ve seminerler tertiplemek, Türk Standardları Enstitüsünün bu görevlerinin öncelіk eѕaѕına göre tаnzimi Genel Kurulca kararlaştırılır ve ilgililеrе duyurulur. İ) (Ek bent: 08/06/1984 – KHK 221/2 md.; Aynen kаbul: 16/05/1985 – 3205/2 md.) Standartlara uygun ve kaliteli üretimi teşvik еdеcеk hеr türlü çalışmaları yapmak ve bunlarla ilgili belgeleri tаnzim etmek, J) (Ek bent: 16/05/1985 – 3205/2 md.) Metrolojі ve kalіbrasyon ile ilgili araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmak ve gerekli laboratuvarları kurmak.'' hükmü yer almış, 3. maddesinde, Türk Standardları Enstitüsünün organlarının Genel Kurul, Teknik Kurul, Yönetim Kurulu ve Denetleme Kurulu ile İhtisas Kurulları olduğuna işaret edilmiş, 6. maddesinde, Teknіk Kurulun, Enstіtüce hazırlanan ѕtandartları kabul eden tеknik bir organ olduğu ifade edilerek, oluşumuna ve üyelerine ilişkin kurallara yer verilmiş, ''İhtisas Kurulları'' başlıklı 9. maddesinde, ''(Değişik madde: 17/08/1983 – 2881/3 md.) İhtisas kurulları, Türk Standartları Enstitüsünün ilmi inceleme ve standartları hazırlama kurullarıdır. Bunlar, Gеnеl Kurul kararıyla kurulurlar. İhtisas kurullarına bağlı оlarak komiteler de kurulаbilir. İhtisas kurullаrının ve komitеlеrin oluşturulmasında özellikle üniversite öğretim elemanları ile uzmаnlаrdаn yаrаrlаnılır. Çаlışmа saatleri dışında görev yapaсak olan öğretim elemanlarına Türk Standartları Enstitüsünce ödеnеcеk huzur hakkı ve ücretler, bağlı oldukları birimin döner sеrmayеsinе gelir kaydеdilmеz. İhtisas kurullаrı іle komitеlеrin görеvlеri, уetkileri, çalışma usul ve esasları yönetmelikte gösterilir. Bu yönetmelik Resmi Gazete’de yayımlanır.'' hükmüne, ''Teknik Komiteler'' başlıklı 9/A maddesinde de ''(Değişik madde: 11/10/2011-KHK/662/40.md.) Enstіtünün, standard hizmetleriyle ilgili görevlerі kapsamında bilimsel inсelemelerde bulunmak ve standard hazırlamak amacıуla, Yönetim Kurulunca ilgili ürün, hizmet veya sеktör adıуla tеknik komiteler kurulabіlіr. Teknik komitelerin görеvlеri, çalışma usul vе esasları, üye sayısı, başkan ve üyelerinin nіtelіklerі ve seçіmі ile diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.'' hükmüne yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, standartların ulusal veya uluslararası alanda uygulama birliği sağlanması, kullanıcıların hak kayıplarının önlenmesi ve can ve mal güvenliğinin korunması amacıyla sadece yetkilendirilmiş kurumlar tarafından üreticilerin, kişi ve kurumların uygulamalarına dayanak oluşturması ve ihtiyaçlar için hazırlanan dokümanlar olduğu, bu kapsamda kullanıcıların veya etkilenen kişilerin can güvenliğini ve izlenebilirliği sağlamak amacıyla poligonların tüm dünyada; açık, yarı açık ve kapalı poligon olarak tasarlandığı ve çalışma koşullarının belirlendiği, poligonun çevresinde can ve mal güvenliğinin temini için atış yapılan silahların kalibreleri ve menzilleri doğrultusunda güvenlik mesafelerinin belirlendiği, bu mesafelerin uluslararası kaynaklardan faydalanılarak belirlendiği, hazırlama döneminden sonra standartların, kurum/kuruluş/firmalara görüş verme amacıyla gönderildiği, hazır olduğu değerlendirilen standartların Teknik Kurulun onayına sunulduğu, onaydan sonra yayımlandığı anlaşılmakla, dava konusu standartlarda hukuka aykırılık görülmemiştir. Dava konusu işleme gelince, 6136 sayılı yasanın yukarıda yer verilen hükümleri gereği TS 13898 sayılı standardını sağlamadığı anlaşılan davacı hakkında tesis edilen işlemde dayanağı mevzuat hükümlerine aykırılık görülmemiştir. Davacı tarafından, işletme izninin, TSE standardı uygunluk şartı belirlenmeden önce Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik uyarınca ve Uluslararası Atış Birliği Tüzüğü ölçütlerine göre hazırlanan uygunluk belgesine göre verildiği ve her yıl poligonun komisyon tarafından denetlenerek uygunluğunun tespit edildiği, işlettiği poligonun, Türkiye'deki tek açık özel poligon iken kendilerinin haberi olmaksızın standart getirilmesinin ve yıllardır mevzuata uygun yaptıkları faaliyetin engellenmesinin hukuka aykırı olduğu, dava konusu standardın, poligonun yapım kurallarına ilişkin olup, işbu standardın faaliyette olan bir poligona uygulanmasının, standardın eksik düzenlendiğini gösterdiği yönündeki iddiasının, 6136 sayılı yasanın uygulanmasını sağlamak üzere çıkarılan yukarıda yer verilen yönetmelik maddesine karşı açılacak davada incelenmesi gerekmekte olup, bu davada incelenmesine olanak bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle davanın reddi yolunda karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : İçişleri Bakanlığınca düzenlenen ...sayılı İşletme İzin Belgesi kapsamında Burdur ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, Ankara-Burdur Karayolu üzerinde faaliyette bulunan Açık Tabanca Atış Poligonunun sahibi olan davacı şirket, işletme izin belgesinin 05/01/2022 tarihine kadar geçerli olması nedeniyle işletme izin belgesinin yenilenmesi için 27/09/2021 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğüne başvuruda bulunmuştur. Başvuruya cevaben Emniyet Genel Müdürlüğü'nün ...tarihli ve ... sayılı yazısı ile 91/1779 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 63. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca "Kapalı tabanca ve açık/yarı açık atış poligonunun mevzuat hükümlerine ve Türk Standartları Enstitüsünce belirlenen standarda uygun olarak yapıldığına ilişkin Türk Standartları Enstitüsü Kurumu Muayene Gözetim Merkezi Başkanlığı raporu."nun temin edilerek Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığına gönderilmesi gerektiği hususu, 11/10/2021 tarihinde mesul müdüre tebliğ edilmiştir. Ardından davacı şirket tarafından, 12/10/2021 tarihli dilekçe ile Türk Standardları Enstitüsüne başvurularak sahibi olduğu poligon hakkında işletme izin belgesi düzenlenmesine esas olmak üzere anılan Yönetmelik maddesinde belirtilen raporun düzenlenmesi talep edilmiş; Türk Standartları Enstitüsü görevlilerince 23/12/2021 tarihinde davacı şirketin işlettiği poligonda yapılan inceleme neticesinde hazırlanan ... tarihli ve ... sayılı Muayene Raporunda, poligonun TS 13898 Standardına uygun olmadığının belirtilmesi üzerine, Emniyet Genel Müdürlüğü'nün ... tarihli ve ... sayılı işlemi ile faaliyeti durdurularak demirbaşına kayıtlı tabanca ve mermileri emanete alınan poligonun İçişleri Bakanlığı'nın 21/01/2022 tarihli Olur'u ile Standardlara uygunluğu saptanana kadar işletme izin belgesinin geçici olarak iptal edilmesine karar verilmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından, sahibi ve işletmecisi olduğu açık atış poligonunun, "Açık/Yarı Açık Atış Poligonları-Yapım kuralları" başlıklı TS13898 sayılı Türk Standardına uygun olmadığına ilişkin Türk Standardları Enstitüsü Muayene Gözetim Başkanlığınca düzenlenen ... tarih ve ...sayılı Açık-Yarı Açık Atış Poligonları Muayene Raporu ile söz konusu Raporun hazırlanmasına esas alınan TS13898 sayılı Türk Standardının 4.3., 4.4., 4.5., 5.2., 5.3., 5.9., 5.10. ve 5.11. maddelerinin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır. Öte yandan; davacıya ait poligonun, işletme izin belgesi yenileme işlemleri tamamlanana kadar faaliyetinin durdurulmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 06/01/2022 tarihli işlemine karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine; yine poligonun işletme izin belgesinin TS 13898 Standardına uygunluğu saptanana kadar geçici olarak iptal edilmesine ilişkin İçişleri Bakanlığı'nın 21/01/2022 tarihli Olur'unun iptali istemiyle açılan davada da, ...İdare Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar, dosyada yer alan İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün 29/07/2021 tarihli ve "Poligon Devir Talebi" konulu Bakan Oluru ile davacı şirkete ait Burdur ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, Ankara-Burdur Karayolu üzerinde faaliyette bulunan Açık Tabanca Atış Poligonunun şirketin sahibi Ahmet Çevik'e devredilmeside sakınca bulunmadığından dava konusu Yönetmeliğin 63. maddesi uyarınca işletme izin belgesinin yenilenmesinin uygun görüldüğü anlaşılmış ise de; bahse konu poligon hakkında gerek davalı idare gerekse TSE tarafından tesis edilen bütün bireysel işlemler (dava konusu uygulama işlemi dahil) ile yazışmalarda davacı şirketin muhatap alındığı ve poligonun davacı şirkete ait olduğunun belirtildiği görüldüğünden, poligonun dava tarihindeki sahibinin ve işleteninin halen davacı şirket olduğu kanaatiyle anılan devir işlemine itibar edilmemiş ve davacı şirketin işbu davayı açmakta ehliyetli olduğu sonucuna varılarak işin esasına geçilmiştir. Diğer taraftan, bakılan davanın uygulama işleminin tesisi üzerine açıldığı ve bu işleme konu davacıya ait poligonun açık poligon olduğu dikkate alındığında, dava konusu kuralların hukuka uygunluk denetiminin, açık poligonlar yönünden yapılması uygun görülmüştür.

İNCELEME VE GEREKÇE : USUL YÖNÜNDEN: Davalı Türk Standartları Enstitüsü tarafından, davanın süresinde açılmadığı ileri sürülmüştür. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde,

"1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. ... 4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler." hükmüne yer verilmiştir. Uyuşmazlıkta; Türk Standardları Enstitüsü görevlilerince 23/12/2021 tarihinde davacı şirketin işlettiği poligonda yapılan inceleme sonucu hazırlanan ... tarihli ve ... sayılı Muayene Raporunda poligonun TS 13898 Standardına uygun olmadığının belirtildiği, bunun üzerine Emniyet Genel Müdürlüğü'nün ... tarihli ve ...sayılı işlemi ile davacı şirket tarafından işletilen poligonun faaliyetinin durdurularak demirbaşa kayıtlı tabanca ve mermilerin emanete alındığı, yine aynı rapora istinaden İçişleri Bakanlığının 21/01/2022 tarihli Oluruyla davacıya at poligonun işletme izin belgesinin dava konusu Standarda uygunluğu saptanana kadar geçici olarak iptal edildiği, dolayısıyla dava konusu Standardın davacıya en son 21/01/2022 tarihinde uygulandığı ve bakılan davanın bu tarihten itibaren 60 günlük yasal süre içinde olacak şekilde, 07/03/2022 tarihinde açıldığı anlaşıldığından, süre itirazı yerinde görülmemiştir. Davalı Türk Standardları Enstitüsü tarafından kendilerine husumet yöneltilmemesi gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, her ne kadar uyuşmazlığın temellerinin 91/1779 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğe dayandığı iddia edilse de, iptali istenen TS 13898 Standardı, teknik kriterleri ve yapım kuralları münhasıran Türk Standardları Enstitüsü tarafından belirlenen, hazırlanan, yürürlüğe konulan ve uygulanan "düzenleyici/kural işlem" niteliğinde bir idari tasarruftur. Adı geçen Yönetmelikte bu Standarda atıf yapılması Standardın müstakilen dava konusu yapılmasına engel teşkil etmeyeceği gibi Standardı tesis eden makamı da değiştirmeyecektir. Kaldı ki, işbu davada iptali istenilen uygulama işlemini (muayene raporunu) tesis eden de Türk Standardları Enstitüsü olup, salt uygulama işlemi yönünden dahi adı geçen idarenin hasım (davalı) konumunda bulunması gerekmektedir. İçişleri Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tesis edilen "faaliyeti durdurma" ve "işletme izin belgesinin geçici iptali" işlemlerinin, davalı Türk Standardları Enstitüsü'nün düzenlediği olumsuz muayene raporuna ve bu raporun dayanağı olan TS 13898 Standardına istinaden tesis edilmesi de bu işlemleri zincir işlem niteliğine büründürmemekte; ayrılabilir nitelikte bulunan bahse konu her bireysel ve düzenleyici işleme karşı ayrıca dava açılmasına engel bulunmamaktadır. Bu itibarla, davalı idarece tesis edilen TS 13898 Standardının ilgili kısımları ile bu Standarda istinaden düzenlenen muayene raporunun iptali istemiyle açılan davada, Türk Standardları Enstitüsü'nün davalı konumunda bulunması zorunlu olduğundan, husumet itirazı yerinde görülmemiştir.

ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat: 6136 sayılı Ateşli Silahlar Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un; Ek 11.maddesinde, "Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne bağlı Türkiye Atıcılık ve Avcılık Federasyonu ile diğer kamu kuruluşlarının sahip oldukları atış poligonları dışında, özel şahısların trap-skeet, atış alanı ile tabanca ve tüfek atış poligonu açması İçişleri Bakanlığının iznine tabidir. Bu gibi yerlerde kullanılacak silah ve fişeklere ait hususlar yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almıştır. Anılan Kanun hükümlerine dayanılarak 21/03/1991 tarihli ve 91/1779 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile çıkarılan ve 01/06/1991 tarihli ve 20888 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik"in; "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamında bulunan her türlü ateşli silahlarla mermilerinin ve bıçaklarla salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel olarak yapılmış bulunan diğer aletlerin memlekete sokulması, yapılması, satılması, satın alınması, taşınması veya bulundurulmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Bu Yönetmelik, Kanun kapsamındaki silahlarla ilgili ruhsatların düzenlenmesini, yenilenmesini, gerektiğinde geri alınmasını veya iptalini, bağış, satış veya veraseten intikal yolu ile el değiştirmesini, ruhsata bağlanan silahların kayıt ve tescilini, bıçak ve diğer aletler ile benzerlerinin yapım, kullanım ve naklini, armağan, hatıra ve antika silahların neler olduğunu, silah ve mermi edinilmesini, silahların yurdumuza daimi ya da geçici olarak ithal edilmesini, trap-skeet atış alanı ile tabanca ve tüfek atış poligonu açılmasını ve bunların denetlenmesini, ateşli silahlar için tamir yeri açılmasını, yivli ve yivsiz av ve spor silahları ile aksamlarının ve bunlara ait mermilerinin yurda sokulması esaslarını, bunlarla ilgili izin, kayıt ve tescil işlemlerini kapsar." kuralı; "Gerçek ve Tüzel Kişilerin Trap-Skeet Atış Alanı, Tabanca ve Tüfek Atış Poligonu ve Tamir Yeri Açması" başlıklı Onuncu Bölümünde yer alan; "Ön izin" başlıklı 60. maddesinde, "Kapalı tabanca, açık/yarı açık atış poligonu ve trap-skeet atış alanı kurmak isteyenler; kurmak istedikleri poligonun veya atış alanının özellikleri ile nerede kurulacağına ilişkin bilgileri içeren, ortak ve yöneticilerinin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralarının belirtildiği başvuru belgesi ile bizzat veya elektronik ortamda müracaat ederek Bakanlıktan ön izin belgesi almak zorundadırlar. Ön izin belgesi isteyenin 16 ncı maddede belirtilen durumlardan birine girmemiş olduğunun ve poligon kurulacağı yerin genel güvenlik bakımından uygun olduğunun Bakanlıkça belirlenmesinden sonra ilgiliye ön izin belgesi verilir." kuralı;

"Kuruluş izni için istenecek belgeler" başlıklı 61. maddesinde, "Kapalı tabanca, açık/yarı açık atış poligonu ve trap-skeet atış alanı kurmak üzere müracaat edenler, aşağıda yazılı belgeleri sağlamak zorundadırlar: a) Kapalı tabanca atış poligonu kurmak isteyenler için; 1 – Poligonun kurulacağı yerin mülkiyetini gösterir belge veya kira sözleşmesi. 2 – 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 21 inci maddesi hükümlerine göre alınmış yapı ruhsatı. 3 – Kurulması düşünülen kapalı tabanca atış poligonunun, Türk Standartları Enstitüsü Kapalı Tabanca Atış Poligonları Standardına uygunluğunu gösteren, çevre ve şehircilik il müdürlüğünce tasdik olunmuş inşaat planı ve projesi. b) Açık/yarı açık atış poligonu kurmak isteyenler için; 1 – Yarı açık poligon için yerleşim yerlerine en az 80 metre mesafede, açık poligonun ise yerleşim yeri dışında olduğunu gösterir çevre ve şehircilik il müdürlüğünce tasdik edilmiş 1/500 veya 1/5000 ölçekli vaziyet planı. 2 – Çevre ve şehircilik il müdürlüğünce tasdik edilmiş Türk Standartları Enstitüsü Açık ve Yarı Açık Atış Poligonları Standardına uygunluğunu gösteren inşaat planı ve projesi. 3 – Atış alanını sınırlayan çevre duvarının Türk Standartları Enstitüsü Açık ve Yarı Açık Atış Poligon-ları Standardına uygunluğunu gösterir planı. 4 – 3194 sayılı İmar Kanununun 26 ncı maddesinin son fıkrasına göre sabit yapılar için alınmış yapı ruhsatı. 5 – Açık ve yarı açık poligonlarda güvenlik uzaklıkları içinde kalan alanı da kapsayan işyeri alanının girişimcinin mülkiyetinde olduğunu veya kiralandığını veya muvafakat alındığını gösterir belge. 6 – İşyerinin çevreye olumsuz etkisi olmadığını belirten çevre ve şehircilik il müdürlüğünden alınacak uygunluk belgesi. c) Trap-skeet atış alanı kurmak isteyenler için; 1 – Trap-skeet atış alanının yerleşim yerleri dışında olduğunu gösterir çevre ve şehircilik il müdürlüğünce tasdik edilmiş 1/500 veya 1/5000 ölçekli vaziyet planı. 2 – 1/50 ölçekli ve çevre ve şehircilik il müdürlüğünce tasdik edilmiş inşaat planı ve projesi. 3 – Atış alanını sınırlayan çevre duvarı veya en az 2 metre yüksekliğindeki sağlam direklere bağlı, sık tel örgüyü, sütre ve taş duvarları, denetime tabi ana giriş kapısı, gerekli diğer kapıları gösterir vaziyet planı ve detay planı. 4 – 3194 sayılı İmar Kanununun 26 ncı maddesinin son fıkrasına göre sabit yapılar için alınmış yapı ruhsatı. 5 – Atış alanının en yakın meskun mahallere uzaklığını gösteren kroki. 6 – Atış alanı veya poligonun Uluslararası Atış Birliğinin atış poligonları hakkındaki genel ve özel teknik kurallarına uygunluğunu gösteren, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğünce tasdik edilmiş planı. 7 – Güvenlik uzaklıkları içinde kalan alanı da kapsayan işyeri alanının girişimcinin mülkiyetinde olduğunu veya kiralandığını veya muvafakat alındığını gösterir belge. 8 – İşyerinin çevreye olumsuz etkisi olmadığını belirten çevre ve şehircilik il müdürlüğünden alınacak uygunluk belgesi." kuralı; "Kuruluş izin belgesinin verilmesi" başlıklı 62. maddesinde, "Verilen ön izne göre kurulan, trap-skeet atış alanları ile tabanca, tüfek atış poligonları için, 61 inci maddede belirtilen tesisin plan ve projesinin incelenmesi neticesinde, Bakanlıkça kuruluş izni verilir. Kuruluş izin belgesi iki yıl için geçerlidir. Kuruluş, zorlayıcı ya da kabul edilebilir nedenlerle gerçekleştirilmezse, bu süre Bakanlıkça en çok bir yıl uzatılabilir. İşyerinin genişletilmesi, yeni tesisler eklenmesi ve diğer değişiklikler için yukarıda belirtilen esaslara göre yeniden izin belgesi alınması zorunludur." kuralı; "İşletme izni" başlıklı 63. maddesinde, "Kuruluş izin belgesi alınan atış poligonuna işletme izni verilebilmesi için, aşağıda yazılı belgelerle il valiliğine bir dilekçe ile başvurulur. a) Kapalı tabanca ve açık/yarı açık atış poligonunun mevzuat hükümlerine ve Türk Standartları Enstitüsünce belirlenen standarda uygun olarak yapıldığına ilişkin Türk Standartları Enstitüsü Kurumu Muayene Gözetim Merkezi Başkanlığı raporu. b) Trap-skeet atış alanının mevzuat hükümlerine uygun olarak yapıldığına dair il çevre ve şehircilik müdürlüğü raporu. ... e) Yangın yönünden gerekli önlemlerin alındığına dair itfaiye kuruluşu raporu, f) Atış poligonunun ve atış alanının sorumluluğunu yüklenecek mesul müdürün, bu konuda vereceği noterlikçe onaylı taahhütnamesi. g) Atış poligonu ve atış alanının sahibince hazırlanan ve il emniyet müdürlüğü veya il jandarma komutanlığınca onaylanmış işletme ve çalışma yönergesi ile güvenlik yönergesi. h) Atış nezaretçisi görevlendirildiğine dair iş sözleşmesi. ı) Poligon ve atış alanının sahibi veya çalışanlarından en az birine ait ilkyardımcı sertifikası. Dilekçe ve ekleri valilikçe Bakanlığa gönderilir. Atış poligonunun bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğu tesbit edildiğinde, Bakanlıkça (Ek-12) deki İşletme İzin Belgesi verilir. İşletme izin belgesi almak isteyen kişinin, mesul müdürün ve atış nezaretçisinin 16 ncı maddede belirtilen durumlardan birine girmemiş olması ve Bakanlıkça belirlenen şartları taşıması gerekmektedir. Verilen işletme izin belgeleri beş yıl için geçerlidir ve süresi sonunda yeniletmek isteyenler, 61 inci madde ile bu maddede belirtilen belgeleri yenileyerek tekrar başvuru yapmak zorundadır." kuralı; "Poligon güvenlik tedbirleri" başlıklı 64. maddesinde, "Poligonda uyulması gereken güvenlik tedbirleri şunlardır. a) Yarı açık atış poligonlarının en yakın yerleşim yeri ve diğer işyerlerinden en az 80 metre uzaklıkta, açık atış poligonlarının yerleşim yeri dışında olması ve Türk Standartları Enstitüsü Açık ve Yarı Açık Atış Poligonları Standardında belirtilen güvenli alan mesafelerine uyması gereklidir. Kapalı tabanca atış poligonları ve atış alanı kurulması halinde ise bu uzaklık aranmaz. b) Kapalı tabanca, açık/yarı açık atış poligonlarının Türk Standardları Enstitüsünce belirlenen standarda uygun olması zorunludur. c) Trap-skeet atış alanlarının güvenli alan mesafesi-nin en az 600 metre olması zorunludur." kuralı; "Atış poligonlarında uyulması gerekli kurallar" başlıklı 68. maddesinde, "Atış poligonunda görevliler ve atıcılar tarafından uyulması gereken kurallar şunlardır. a) Görevliler, poligonlara alkollü olarak girmek ve atış yapmak isteyenleri men ederler. b) Atışı idare eden görevli emir verinceye kadar, atıcı cephane dağıtma yerinden cephane alamaz ve cephane ile ilgili görevli de cephane veremez. c) Silahlar, sadece atış hattında doldurulur ve boşaltılır. d) Silahlar, sadece atışı idare eden görevlinin komutu üzerine doldurulur. e) Atışı idare eden görevli atış yolunun emniyette bulunduğunu görüp "DOLDUR" ve "ATIŞ SERBEST" komutunu verinceye kadar herhangi bir atış noktasından atış yapılamaz. f) Atış görevlisi tarafından muayeneden geçip, boş ve emniyetli durumda olmayan hiçbir silah atış hattı dışına çıkarılamaz. g) Emniyette olsun veya olmasın, silah, atış hattında bir yerden başka bir yere dolu olarak taşınamaz. h) Sıcak namlulu bir silahın namlusunda fişek bırakılamaz. ı) Atış hattının gerisinde iken silah kurulamaz ve doldurulamaz. i) Atış yapılacak veya atış yapılan silahların basit onarım ve temizleme işleri, atış hattı dışında ayrı bir bölmede gerçekleştirilir. Bu bölüme, görevlilerden başkası giremez. j) Atış yerinde meydana gelebilecek kazalarda ilk yardım müdahalesi yapabilmek için, lüzumlu ilk yardım malzemesi ve ilaçların bulundurulması zorunludur. Bu maddede belirtilen kuralların, trap-skeet atış alanı, tabanca ve tüfek atış poligonlarında herkesin görebileceği bir yere atış talimatnamesi olarak asılması zorunludur." kuralı; "İşletme izin belgelerinin iptali" başlıklı 69. maddesinde, "Poligonların yapısal ve donanım yönünden eksikliklerinin tespiti halinde bu durumun giderilmesi için poligon yetkililerine yeterli süre verilerek uyarıda bulunulur. Verilen sürenin sonunda eksikliklerin giderilmemesi veya poligon sahiplerinin bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareketleri ve riayetsizliklerinin tespiti halinde poligon işletme izin belgeleri geçici veya daimi olarak Bakanlıkça iptal edilir." düzenlemeleri yer almıştır. 02/11/1960 tarihli ve 10661 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 132 sayılı Türk Standardları Enstitüsü İle İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un "Teknik komiteler" başlıklı 9/A maddesinde, "Enstitünün, standard hizmetleriyle ilgili görevleri kapsamında bilimsel incelemelerde bulunmak ve standard hazırlamak amacıyla, Yönetim Kurulunca ilgili ürün, hizmet veya sektör adıyla teknik komiteler kurulabilir. Teknik komitelerin görevleri, çalışma usul ve esasları, üye sayısı, başkan ve üyelerinin nitelikleri ve seçimi ile diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir." düzenlemesine yer verilmiştir. 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Otuzdokuzuncu Bölümü, Türk Standardları Enstitüsünü düzenlemekte olup; "Amaç" başlıklı 549. maddesinde, "Bu Bölümün amacı Türk Standardları Enstitüsünün kuruluş, teşkilat, görev ve yetkilerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir."; "Kuruluş" başlıklı 550. maddesinde, "(1) Her türlü madde ve mamulleri ile usul ve hizmet standardlarını yapmak gayesiyle Türk Standardları Enstitüsü kurulmuştur. (2) Enstitü, tüzel kişiliği haiz, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen özel bütçeli bir kamu kurumu olup kısa adı ve markası TSE’dir. Bu marka çeşitli şekillerde gösterilir. Türk Standardları Enstitüsünün müsaadesi olmadan bu marka hiçbir şekil ve şart altında kullanılamaz. (3) Yalnız Türk Standardları Enstitüsü tarafından kabul edilen standardlar Türk Standardı adını alır. (4) Bu standardlar ihtiyari olup; standardın ilgili olduğu Bakanlığın teklifi ve Sanayi ve Teknoloji Bakanının onayı ile mecburi kılınabilir. Bir standardın mecburi kılınabilmesi için Türk Standardı olması şarttır. Mecburi kılınan standardlar Resmî Gazete’de yayımlanır. (5) Enstitü, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ilgili kuruluşudur. (6) Türk Standardları Enstitüsünün merkezi Ankara’dadır. Enstitü, yurt içinde Yönetim Kurulunun teklifi ve ilgili Bakanın onayıyla, yurt dışında sayısı onu geçmemek üzere Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek yerlerde temsilcilikler kurabilir. (7) Enstitünün her türlü yayını, 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa tâbidir."; "Görevleri" başlıklı 551. maddesinde, "(1) Türk Standardları Enstitüsünün görevleri şunlardır: a) Her türlü standardları hazırlamak veya hazırlatmak. b) Enstitü bünyesinde veya diğer kişi ve kuruluşlarca hazırlanan standardları tetkik ve uygun bulduğu takdirde Türk Standardı olarak kabul etmek. c) Kabul edilen standardları yayımlamak ve ihtiyari olarak uygulanmalarını teşvik etmek. ç) Kamu ve özel sektörün talebi üzerine standardları veya projelerini hazırlamak ve bu standardlara yönelik mütalaa vermek. d) Standardlar konusunda her türlü ilmi ve teknik incelemelerle araştırmalarda bulunmak, yabancı ülkelerdeki benzeri çalışmaları takip etmek, milletlerarası ve yabancı standard kurumları ile münasebetler kurmak ve bunlarla işbirliğinde bulunmak. e) Üniversiteler ve diğer ilmi, teknik kurum ve müesseselerle işbirliği sağlamak, standardizasyon konularında yayın yapmak, milli ve milletlerarası standardlardan arşivler meydana getirmek ve ilgililerin faydalanmalarına sunmak. f) Standardlarla ilgili araştırma amacıyla ve ihtiyari standardların tatbikatında kontrol için laboratuvarlar kurmak; muayene, analiz ve deneyler ile kamu ve özel sektörün talep edeceği teknik çalışmaları yapmak ve rapor vermek. g) Yurtta standard işlerini yerleştirmek ve geliştirmek için elemanlar yetiştirmek ve bu maksatla kurslar açmak ve seminerler tertiplemek. ğ) Standardlara uygun ve kaliteli üretimi teşvik edecek her türlü çalışmaları yapmak ve bunlarla ilgili belgeleri tanzim etmek. h) Metroloji ve kalibrasyon ile ilgili araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmak ve gerekli laboratuvarları kurmak. ı) Uygunluk değerlendirme alanlarında diğer faaliyetleri yürütmek. (2) Türk Standardları Enstitüsünün bu görevlerinin öncelik esasına göre tanzimi Genel Kurulca kararlaştırılır ve ilgililere duyurulur."; "Organlar" başlıklı 552. maddesinde, "(1) Türk Standardları Enstitüsünün organları Genel Kurul, Teknik Kurul, Yönetim Kurulu ve Denetleme Kurulu ile İhtisas Kurullarıdır."; "Teknik Kurul" başlıklı 555. maddesinde, "(1) Teknik Kurul, Enstitü tarafından hazırlanan standardları kabul eden teknik bir organdır. (2) Teknik Kurul aşağıdaki üyelerden oluşur: a) Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri. b) İhtisas Kurulu başkanları. c) Sanayi ve Teknoloji; Çalışma ve Sosyal Güvenlik; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği; Tarım ve Orman; Hazine ve Maliye ile Ticaret bakanlıkları ve konuyla ilgili bakanlıkların Genel Kurulda bulunan yalnız birer temsilcisi. ç) Üniversitelerin Genel Kurulda bulunan temsilcilerinden Genel Kurulca seçilecek üç temsilci. d) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği temsilcilerinden Genel Kurulca seçilecek üç temsilci. (3) Teknik Kurul, Enstitü Başkanının bulunmaması halinde Başkan Yardımcısının başkanlığında toplanır. (4) Teknik Kurul üye tamsayısının çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılanların üçte iki çoğunluğu ile karar alır. (5) Kurul yılda en az iki kez toplanır. Teknik Kurul, Enstitü Başkanının bulunmaması halinde Başkan Yardımcısınca toplantıya çağrılır."; "İhtisas kurulları" başlıklı 558. maddesinde, "(1) İhtisas kurulları, Türk Standardları Enstitüsünün ilmi inceleme ve standartları hazırlama kurullarıdır. Bunlar Genel Kurul kararıyla kurulurlar. (2) İhtisas kurullarına bağlı olarak komiteler de kurulabilir. İhtisas kurullarının ve komitelerin oluşturulmasında üniversite öğretim elemanları ile uzmanlardan yararlanılır. (3) İhtisas kurulları ile komitelerin görevleri, yetkileri, çalışma usul ve esasları yönetmelikte gösterilir."; "Teknik komiteler " başlıklı 559. maddesinde, "(1) Enstitünün standard hizmetleriyle ilgili görevleri kapsamında bilimsel incelemelerde bulunmak ve standard hazırlamak amacıyla Yönetim Kurulunca ilgili ürün, hizmet veya sektör adıyla teknik komiteler kurulabilir. Teknik komitelerin görevleri, çalışma usul ve esasları, üye sayısı, başkan ve üyelerinin nitelikleri ve seçimi ile diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir." hükümleri yer almıştır. Türk Standardları Enstitüsü Milli Savunma İhtisas Kurulu'na bağlı TK20 Milli Savunma Teknik Komitesi'nce hazırlanan ve TSE Teknik Kurulu'nun 19/03/2020 tarihli toplantısında Türk Standardı olarak kabul edilerek yayımına karar verilen TS 13898 sayılı "Açık/Yarı Açık Atış Poligonları Yapım Kuralları" başlıklı Türk Standardının; "Güvenli alan" başlıklı 4.3 maddesi, "Açık ve yarı açık poligon için poligon sorumlusu tarafından bir güvenli alan belirlenmelidir.Güvenli alan, kullanılan ateşli silahın ve mühimmatın menziline ve kalibresine göre hedef siperi üzerinden aşan veya seken mermiler de dahil olmak üzere, atış alanını da kapsayan alandır."; "Poligon kontrol tesisleri" başlıklı 4.4 maddesi, "Açık ve yarı açık poligonlarda TS 13871’e uygun olarak ek tesisler ve kontrol odası bulunmalıdır."; "Mermi sekme yüksekliği" başlıklı 4.5 maddesi, "Açık/yarı açık poligonlarda, ateşli silahın ve mühimmatın özelliğine bağlı olarak aşağıda verilen mermi sekme yüksekliklerine uygunluk sağlanmalıdır.Çizelge 1’de verilen mermilerin sekebileceği ve tehlike oluşturabileceği yükseklikler, poligon yeri seçiminde dikkate alınmalıdır. Örneğin, bu yükseklikler yerleşim yerleri, havaalanı vb. gibi yerlerin yakınında kurulacak poligonlar için oldukça önemlidir."; "Güvenlik hususları" başlıklı 5.2 maddesi, "Bu standarda uygun olan yarı açık poligonlarda (tutucu levhalı) güvenli alana ihtiyaç bulunmaz.Ancak açık poligonlar için poligonda kullanılacak kalibrelere göre asgari güvenlik mesafeleri Çizelge 3’te verilmiştir."; "Toprak hedef siperi" başlıklı 5.3 maddesi, "Yarı açık poligonlar için toprak hedef siperi yüksekliği, tutucu levha tasarımına ve atış mesafesine göre değişiklik gösterir.(Bkz.Çizelge-4) Atıcıların hiç biri, tutucu levhalar nedeniyle, hedef siperinin tepe çizgisini (noktasını) görmemelidir.Hedef siperinin toplam genişliği, atış mesafesine göre değişir.Bu husus da aynı zamanda hedef siperi yan boşluk mesafesine etki eder.Hedef siperinin yüzey eğim açısı 30° olmalıdır."; "Hedefler" başlıklı 5.9 maddesi, "Hedefler, TS 13871’de verilen özelliklere uygun olmalıdır."; "Silah koyma sehpası" başlıklı 5.10 maddesi, "Silah koyma sehpası, TS 13871’de verilen özelliklere uygun olmalıdır."; "Ek tesisler" başlıklı 5.11 maddesi, "Ek tesisler, TS 13871’de verilen özelliklere uygun olmalıdır." şeklindedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 559. maddesi uyarınca Türk Standardları Enstitüsü Milli Savunma İhtisas Kuruluna bağlı olarak kurulan TK20 Milli Savunma Teknik Komitesince, Standartın "Kaynaklar" başlıklı bölümünde yer verilen ulusal ve uluslararası kaynaklar dikkate alınarak hazırlanan ve aynı Kararname'nin 555. maddesi uyarınca Enstitü Teknik Kurulu tarafından 19/03/2020 tarihinde kabul edilerek yayımlanmasına karar verilen dava konusu Standardın esas itibarıyla ihtiyari bir standard olduğu, bununla birlikte 11/09/2021 tarihli ve 31595 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 10/09/2021 tarihli ve 4503 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki Yönetmelik ile 91/1779 sayılı Bakanlar Kurulu kararı eki Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 61, 63 ve 64. maddelerinde yapılan değişiklikler ile (4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 550. maddesinin 4. fıkrası uygulanmaksızın ilgili kurumun inisiyatifiyle) mecburi standard halini aldığı anlaşılmaktadır. TS 13898 adı altında yayımlanan dava konusu Standard ile hafif ateşli silahlarla atış yapmak için kullanılacak olan açık/yarı açık atış poligonlarının tarifi ve tasarım özellikleri ile ilgili kuralların düzenlendiği, trap (plaka atış) ve skeet (hızlı plaka atış) poligonlarının ve galeri tip poligonların bu Standardın kapsamı dışında olduğu, bu Standarda konu yarı açık/açık atış poligonunda, kapalı atış poligonları (tabancalar için) yapım kurallarının standardı olan TS 13871 sayılı Türk Standardında yer alan tabancalar ile otomatik atış yapma özelliği olmayan 5.56 mm ve 7.62 mm kalibre tüfekler, 22 kalibre tüfekler, 9 mm makinalı tabanca ve "Ateşli Silahlar-Yivsiz, setsiz tüfekler-Av, spor ve müsabakalar için" başlıklı TS 870 sayılı Türk Standardına uygun av tüfeklerinin kullanımının mümkün olduğu, yarı açık ve açık poligonlar için genel kuralların düzenlendiği 4. maddede, yarı açık (tutucu levhalı) poligonun ve açık (tutucu levhaları bulunmayan ancak güvenlik hususlarına uygun olan) poligonun temsili şekillerine yer verildiği, kullanılan ateşli silahın ve mühimmatın menziline ve kalibresine göre hedef siperi üzerinden aşan veya seken mermiler de dahil olmak üzere atış alanını kapsayan güvenli alanın poligon sorumlusu tarafından belirlenmesi gerektiği, poligon ve güvenli alan işaretlerinin yerleşke girişinde ve dış mekan sınırlarında tanımlanması gerektiği, uyarı levhaları, uyarı bayrakları ve işaret lambaları ve rüzgar bayraklarına ilişkin kurallara yer verildiği, ateşli silahın ve mühimmatın özelliğine göre uygunluk sağlanacak mermi sekme yüksekliklerinin belirlendiği, mermi sekme yüksekliğinin yerleşim yerleri, havaalanı vb. yerlerin yakınında kurulacak poligonlar için oldukça önemli olduğu vurgulanarak, mermilerin sekebileceği ve tehlike oluşturabileceği yüksekliklerin poligon yeri seçiminde dikkate alınması gerektiğinin belirtildiği, poligonda atış yapan atıcıları mermilerin tehlikeli şekilde geri sıçramasından kaynaklanan tehlikelerden korumak için, asgari atış mesafelerinin belirlendiği, poligon kontrol tesisi yönünden ise TS 13871 Standardına atıf yapıldığı görülmektedir. Yine dava konusu Standard ile açık ve yarı açık atış poligonları için özel kurallara 5. maddede yer verildiği, bu kapsamda rüzgar ve güneş ışığı etkisinin atıcılar için uygun şekilde dikkate alınması gerektiğinden poligon atış yönünün buna göre tespiti gerektiği, sekmelerin yol açacağı sakıncaları gidermek üzere açık poligonlarda kullanılacak kalibrelere göre asgari güvenlik mesafelerinin belirlendiği, azami atış mesafesine göre asgari toprak hedef siper yüksekliklerinin tespit edilip temsili şekillerle gösterildiği, tutucu levhalara ilişkin açıklamalara ve temsili şekillere yer verildiği, ayrıca poligon zemini, atış noktaları, çizgileri ve hatları ile atış noktaları arasında mesafe, hedef tutucular ile ilgili kriterlerin sıralandığı, yeterli aydınlatmanın yapılması gerektiğinin vurgulandığı, hedefler, silah koyma sehpası ve ek tesisler konusunda ise TS 13871 Standardına atıf yapıldığı, böylece TS 13871 sayılı Türk Standardında yer alan tuvalet, içme suyu sebili, duyuru panosu, kontrol odası veya platformu, poligonda silah yıkama ünitesi bulunması durumunda acil göz yıkama sistemi, donanım için dolap olarak sıralanan ek tesisler yönünden de bağlayıcı atıf suretiyle düzenlemeler yapıldığı görülmüştür. Dosyada yer alan bilgi ve belgeler, davalı idarelerin savunmaları ile yukarıda belirtilen düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden; dayanak mevzuatta öngörülen yetki ve şekil kurallarına uygun olarak yürürlüğe konulan ve açık/yarı açık poligonlara ilişkin asgari teknik yeterlilik ve gereklilikleri düzenleyen TS 13898 sayılı Türk Standardının, ulusal ve uluslararası alanda uygulama birliğinin sağlanması, iç hukukta mevcut teknik düzenleme ihtiyacının karşılanması için hazırlandığı, atış poligonundaki kullanıcıların, poligonda görev yapanların ve poligon sınırları etrafında bulunması muhtemel kişilerin can ve mal güvenliğinin korunması amacıyla kullanılmasına izin verilen silahların ve tüfeklerin kalibreleri ve menzilleri doğrultusunda güvenlik mesafelerinin belirlendiği, bu mesafeler belirlenirken mermilerin içerdikleri barut miktarının ölçü olarak alındığı, poligonların sınırlarının belirlenmesi ve giriş çıkışlarının kontrol edilerek güvenli mesafelerin izlenebilmesi ve takip edilebilmesinin hedeflendiği, hedef sistemi, silah koyma sehpası ve kontrol odasına ilişkin standardlar getirilmesindeki öncelikli amacın da atışın, atıcının ve görevlilerin can ve mal güvenliğini sağlamak olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu Standartta yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine ulaşılmaktadır. Bu durumda, 132 sayılı Türk Standardları Enstitüsü İle İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin anılan hükümleri uyarınca ulusal ve uluslararası kaynaklar dikkate alınarak hazırlanıp uygulamaya konulan, uluslararası uygulamalara paralel düzenlemeler içerdiği ve kamu yararı gözetilerek tesis edildiği anlaşılan dava konusu TS 13898 sayılı Türk Standardının 4.3., 4.4., 4.5., 5.2., 5.3., 5.9., 5.10. ve 5.11. maddelerinde üst hukuk normlarına, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. Diğer taraftan, dayanağı olan ve yukarıda hukuka uygun bulunduğu tespit edilen TS 13898 sayılı Türk Standardında getirilen düzenlemelere uygun olarak Türk Standartları Enstitüsü görevlilerince 23/12/2021 tarihinde davacı şirketin işlettiği poligonda yapılan inceleme üzerine hazırlanan ... tarihli ve ...sayılı Muayene Raporunda da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 04/02/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.