Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/937 E. 2025/1278 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/ KARAR NO : 2025/

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLLERİ : Av. Av. DAVALI : 1- VEKİLİ : Av. DAVALI : 2- VEKİLİ : Av. DAVALI : 3- VEKİLİ : Av. DAVALI : 4-

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/09/2024 KARAR TARİHİ : 18/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... ... istikameti ... dönüş kavşağına geldiğinde sola dönüş yapmak istediği esnada sağ yan kısımlarına diğer araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... ... istikametinden ... istikametine düz yönde seyir halindeyken ... kavşağında aracının ön kısımlarıyla ... araç ile çarpışması neticesi yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini beyanla tarafların trafik kazası meydana gelişindeki kusur durumlarının tespiti ile davacı aracında meydana gelen araç ... tazminatı, araç mahrumiyet zararının tahsili talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin ... plakalı aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğunu, davacı tarafından davalı sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını beyanla davanın usul ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin üstündeki değerlerden sorumlu olmadığını, araç mahrumiyet taleplerinin poliçe kapsamında olmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...'ın ve davalı ... Dış Ticaret Limited Şirketi'nin davaya cevap vermediği anlaşıldı. HUKUKİ DELİLLER: Dosyada araçlara ait ... kayıtlarının, dava konusu araca ait hasar dosyasının ve sigorta başvurusuna ait bilgi ve belgelerin, ... kayıtları doğrultusunda önceki hasarlara ilişkin hasar dosyalarının, kaza tespit tutanağının, ... Sigorta A.Ş.'den ... poliçesinin, dosya arasına alındığı görüldü.Makine Mühendisi ve Trafikçi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 23/03/2025 ve 03/07/2025 tarihli raporda özele;"... plakalı otomobilin sürücüsü ...’ın kazanın oluşumunda Asli Yönden ve %100 (yüzdeyüz) Oranında Kusurlu sayılabileceği; ... plakalı otomobilin sürücüsü ...’ın ise kazanın luşumunda %00 (yüzdesıfır) Oranında Kusursuz sayılabileceği,210.812,87 TL KDV hariç ( yedek parça tutarı ) + 75.000,00 TL KDV hariç ( işçilik tutarı ) = 285.812,87 TL KDV hariç ==> 342.975,44 TL KDV dahil hesap edilir. Davaya konu aracın, kaza tarihi itibarı ile 271.768,61 TL hesap edilmekle beraber, geçmişe dönük hasar kayıtları gözetilerek 250.000,00 TL olarak belirlenmiştir. 342.975,44 TL ( tamir ve onarım tutarı ) / 250.000.00 TL ( rayiç değeri ) = 1,37 hesap edilir. Tamir ve onarım tutarı, araç rayiç değerini geçtiği gibi, tamir ve onarım sonrası araçta ayıp ve kusur kalabileceğinden, tamir ve onarımın ekonomik olmadığı kanaatine varılarak ... ==> ... edilerek hasarlı haliyle satışının uygun olduğu, Dava konusu ... plakalı, ... marka, ... tipi, 1999 model aracın olay tarihinden bir gün önce hasarsız haliyle piyasa rayiç değeri : 250.000.00 TL, Dava konusu ... plakalı , ... marka, ... tipi, 1999 model aracın olay tarihindeki hasarlı haliyle piyasa rayiç değeri ( sovtaj değeri ) : 40.000,00 TL 250.000,00 TL ( piyasa rayiç değeri ) – 40.000,00 TL ( toplam ödeme tutarı ) = 210.000,00 TL ( iki yüz on bin lira ) bakiye alacağının kaldığı, Davaya konu araç 1999 model olup, kaza tarihinde 24 yaşında olup, kamuya açık sahibinden.com ve arabam.com siteleri ile ... piyasasında emsal araç kiralanması söz konusu olmadığı, aracın tamirde geçen 20 günlük sürede çalışmamasından dolayı, araç yıpranmayacağından, yıpranma payının düşülmesi gerekmektedir. Aracın 20 yılda ekonomik ömrünü doldurduğu dikkate alındığında; yıllık % 5 yıpranma payından günlük yıpranma payının hesap edilmesi gerekir. 250.000, 00 TL ( araç piyasa rayiç değeri ) x 0,05 = 12.500,00 TL Aracın bir yıllık yıpranma payı, 12.500,00 TL / 360 Gün = 34,70 TL Aracın bir günlük yıpranma payı 34,70 TL x 20 Gün = 694,00 TL Aracın 20 günlük yıpranma payı hesap edilir. Dava konusu aracın yıllık bakım masraflarının (yağ , filtre değişimi, yıkama, yağlama gibi bir takım giderleri) 600,00 TL olabileceği ve 600.00 TL / 12 ay = 50.00 TL / ay , 50.00 TL x 20gün : 30 gün = 33,00 TL hesap edilir. 33,00 TL (bakım masrafları) + 694,00 TL (yıpranma payı) = 727,00 TL, 2.320,00 TL -- 727,00 TL = 1.593,00 TL (Bin beş yüz doksan üç Türk Lirası) hesap edilir." hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir .Davacı vekilinin 13/10/2025 tarihli talep arttırım dilekçesi ile 1.000,00-TL araç ... tazminat bedeli ve 1.000,00- TL araç mahrumiyet bedeli üzere 2.000,00-TL talepli açılan davayı 209.593,00-TL arttırarak 211.593,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek temerrüt- avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklı araç ... tazminatı ve araç mahrumiyet bedeli talebine yöneliktir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 24/10/2023 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... ... istikameti ... dönüş kavşağına geldiğinde sola dönüş yapmak istediği esnada sağ yan kısımlarına diğer araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... ... istikametinden ... istikametine düz yönde seyir halindeyken ... kavşağında aracının ön kısımlarıyla ... araç ile çarpışması neticesi dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, kaza tarihinde ... plakalı aracın malikinin davacı ..., ... plakalı aracın malikin davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti. ve sürücünün davalı ..., ZMM sigortacısının davalı ... Sigorta A.Ş., İMM sigortacısının ise davalı ... Sigorta A.Ş olduğu görülmüştür.Davacı 24/10/2023 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde aracında araç ... tazminatı ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açmıştır. Mahkememizce alınan 23/03/2025 ve 03/07/2025 tarihli heyet raporunda trafik bilirkişisince, ... plakalı otomobilin sürücüsü davalı ...’ın kavşaklarda geçiş önceliğine uymadığından kazanın meydana gelmesinde kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün ise, herhangi bir kural ihlali olmadığından kusursuz olduğu belirtildiği, bu haliyle alınan raporlardaki kusur oranı saptaması, kazaya ilişkin kaza tespit tutanağı ve araçlardaki hasar durumu dikkate alındığında kaza ile uyumlu olduğu, raporda kazanın oluşumunu tüm etkenlerle irdelediği ve doğru sonuçlara vardığı anlaşıldığından davalı sürücünün % 100 oranında kusurlu olduğu mahkememizce de kabul edilmiştir. Bilirkişi heyet raporunda makine mühendisi bilirkişisince davacıya ait kazalı araçta 210.812,87 TL yedek parça tutarı (KDV hariç) + 75.000,00-TL işçilik tutarı (KDV hariç)=285.812,87-TL (KDV hariç => 342.975,44-TL KDV dahil oranında hasar bedeli olduğu, aracın ise kaza tarihindeki rayiç değerinin 250.000,00-TL olduğu belirtildiği, bilirkişisi raporundaki saptamaların araçtaki hasarın kaza ile uyumlu ve zararın gerçekçi olduğunun tespit edilmiş olması karşısında, davacı aracın kaza sonrasında tamirin ekonomik olmadığı, aracın ... ... olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu durumda davacı araç için ödenmesi gereken bedelin aracın rayiç piyasa değerinden aracın hasarlı haldeki değeri (sovdaj) düşülmek suretiyle belirlenerek olup, buna göre davacının zararının (250.000,00 TL -40.000,00 TL)= 210.000,00TL olacağı mahkememizce kabul edilmiştir. Araç mahrumiyet bedeli, ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan bu süre içinde davacının aynı nitelikteki araç için (ikame araç) ödemesi gereken bedeldir. (... 17. HD 2016/ E- 2018/ K sayılı ilam). Aracın perte ayrıldığının kabulü halinde de yeni bir araç alıncaya kadar geçecek makul süre için araç mahrumiyeti zararının belirlenmesi gerekecektir. (... 17 HD,2014/ E-2016/ K sayılı ilam). Bu kapsamda bilirkişi tarafından davacının yeni araç alma süresinin 20 gün olarak belirlediği, aracın yaşı itibariyle talep edebileceği araç mahrumiyet zararının toplam 1.593,00 TL olarak hesaplandığı görülmüş olup, yapılan hesaplama ... ilke ve uygulamalarına uygun olduğu gibi piyasa şartlarına göre de uygun olduğu kabul edilmiştir. Kasko Sigorta Poliçesi/İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarına göre, İMM Sigortası ZMM Sigortası teminatı ile karşılanmayan teminat miktarından fazla maddi zarar oluşması halinde limiti aşan zararları, zorunlu trafik sigortasından sonra devreye girerek poliçe hadlerine kadar temin edecektir. Bir başka deyişle iki sigorta türü arasındaki sorumluluk müşterek ve müteselsil olmayıp, zararın öncelikle zorunlu trafik sigortasınca karşılanmak ve zararın teminat limitini aşması halinde İMM sigortasından karşılanacak türden sıralı sorumluluk esasına dayalıdır.O halde, ... plakalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu, davacının aracının ... totale tabi tutulması gerektiği, bu kapsamda 210.000,00 TL araç ... tazminatı yönünden, 1.593,00-TL ise araç mahrumiyet zararı yönünden alacaklı olduğu, davacının zararından davalı ... ZMMS sigortacısı poliçe limiti olan 120.000,00 TL'sinden dahilinde, ardından İMMS sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. kendi poliçesi dahilinde 90.000,00-TL'den sorumlu tutulmuştur. Yine, İhtiyari Mali Mesuliyet Klozunda gelir kaybı, kar kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı oluşan yansıma ve dolaylı zararların teminat harici bırakıldığından davacının İMM sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'den talep ettiği araç mahrumiyet bedelinin reddine karar verilmiştir. Öte yandan davacı vekili tarafından sunulan 13/10/2025 tarihli talep artırım dilekçesinde dava tarihinden itibaren avans faiz talep edilmişse de, talep bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren -davalı aracın kullanım amacının hususi olmasından- dolayı yasal faize hükmedilmiştir. Son olarak ise, ... 4. Hukuk Dairesinin 09/09/2024 tarih ve 2022/ esas, 2024/ karar sayılı ilamında: "Tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır. Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. " şeklinde olup, bu haliyle dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığı vurgulanmıştır. Eldeki davada davacı tarafça KTK 97. Maddesi gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle artık davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerektiğinden zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ; 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; 210.000,00TL araç ... tazminatının talebe bağlılık ilkesi gereğince dava tarihi olan 19/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (sigorta şirketleri arasında ZMMS poliçe limiti sonrası sıralı sorumluluk esasına göre davalı ... Sigorta Şirketinin 120.000,00-TL'sinden ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 90.000,00TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) 2-1.593,00 -TL araç mahrumiyet zararının talebe bağlılık ilkesi gereğince dava tarihi olan 19/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3-Araç mahrumiyet bedelinin ... Sigorta A.Ş. yönünden REDDİNE, 4-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 14.453,91-TL harçtan başlangıçta alınan 427,60-TL peşin harcın ve 3.579,30-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 10.447,01-TL harcın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, (davalı ... Sigorta Şirketinin 5.924,50-TL ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 4.443,11-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) 5-Davacı tarafça yapılan 427,60-TL peşin harç, 3.579,30-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.006,90 TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, (davalı ... Sigorta Şirketinin 2.272,31-TL ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 1.704,13-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) 6-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL Başvurma Harcı, 6.500,00-TL Bilirkişi Ücreti ve 1.200,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan yargılama gideri toplamı olan 8.127,60-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, (davalı ... Sigorta Şirketinin 4.609,16-TL ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 3.456,67-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 8-Araç mahrumiyet talebinin reddi yönünden davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 1.593,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile anılan davalıya ödenmesine, 9-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 3.800,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, tahsili için harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, 10-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine, Dair, tarafların yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/11/2025

Katip ✍E-Imzalıdır

Hakim ✍E-Imzalıdır