Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/474 E. 2023/1327 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2020/ KARAR NO: 2023/ HAKİM : KATİP : Mahkememizin 2020/... Esas sayılı Asıl Dava Dosyası Yönünden; DAVACILAR:1- 2- 3- VEKİLİ : Av. DAVALI : 1- VEKİLİ : Av. DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 13/08/2020 Mahkememizin 2022/... Esas sayılı Birleşen Dava Dosyası Yönünden; DAVACILAR:1- 2- 3- VEKİLİ : Av. DAVALILAR:1- 2- VEKİLİ : Av. DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 13/08/2020 KARAR TARİHİ : 07/11/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/01/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava dilekçesinde özetle; ...'ün 26.05.2017 tarihinde de meydana gelen trafik kazası sonucu hayatını kaybettiğini müvekkillerinin müteveffanın mirasçıları olduğunu, davalı ...'nın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile geri manevra yaptığı sırada ...'ü ezerek yaşamını yitirmesine sebebiyet verdiğini, konu ile ilgili olarak müvekkiller adına diğer davalı ... Sigorta'ya ...'nın ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı için başvurulmuş ancak başvurumuza olumlu yanıt verilmediğini, meydana gelen kaza neticesinde müvekkillerinin dayanılmaz acılar çekmiş olup elem ve kederleri nedeniyle davalılar ... ve ...'den manevi tazminat taleplerinin bulunduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle davalılardan fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile müvekkillerden eş ... adına 50.000 TL, Çocukları ... adına 25.000 TL ve ... adına 25.000 TL olmak üzere toplam 100.000 TL manevi tazminatın davalılardan ... ve ...'den (sigorta şirketinden manevi tazminat talebimiz yoktur) kazanın olduğu tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, davalılardan fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100 TL destekten yoksun kalma tazminatının kazanın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir. ... Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın müvekkil sigorta şirketine başvurusu üzerine şirket nezdinde nolu hasar dosyası açılmış dosya kapsamında alanında uzman aktüerlerden TRH-2010 yaşam tablosuna göre alınan rapor sonucunda davacı yana ödeme yapılmış olduğunun, nolu hasar dosyasından ...'ün vefatı nedeniyle davacı eş ...’e 27/01/2020 tarihinde 102.654,44 TL tazminat ödemesi yapılmış olduğunun, hatta delil dilekçesinin ekinde de sundukları 27/01/2020 tarihli ibraname ile ...'ün tüm haklarından ibra eylediğinin sabit olduğunu, açıklanan nedenlerle dava şartı olan arabulucuya başvurulmadan açılması nedeniyle müvekkillerimiz yönünden usulden reddine, aksi takdirde yukarıda ayrıntılı olarak açıkladığımız sebeplerle esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılar cevap dilekçesinde özetle; davacıların kaza sonrasında davalılardan sigorta şirketine 2918 Sayılı KTK 97. maddesi gereğince yapmış olduğu başvuru üzerine sigorta şirketi tarafından 102.654,44-TL ödeme yapıldığını, davacının zararının giderilmiş olduğunun, bu nedenlerle maddi tazminat talebinin reddinin gerekmekte olduğunu, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Deliller; ... 3. Asliye Ceza Mahkemesi'ne, ... Sigorta A.Ş.'ye, ... ... İl Müdürlüğü'ne, ... İş Sendikası'na, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne, ... ... İl Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır. ... ... Kurumu Trafik İhtisas Kurulu'nun raporunun sonuç kısmı; "A)-Davalı sürücü ...'nın %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, B)-Müteveffa yaya ...'ün %25 (yüzde yirmibeş) oranıda kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." şeklindedir. Hesap uzmanı ve adli trafik bilirkişisinin raporlarının sonuç kısmı; "1-) ... Plaka Sayılı Kamyonet Sürücüsü Davalı ...' nın: Dava konusu trafik kazasında 2918 sayılı K.T.K.’ nın 84. Maddesinde yer alan sürücülere ait asli kusurlardan 84/j ''Manevraları Düzenleyen Genel Şartlara Uymama'' maddesini ihlal ettiğinden % 75 (Yüzde Yetmiş Beş) oranında kusurlu olduğu, 2-) Ölen Yaya ...' ün: Dava konusu trafik kazasında 2918 sayılı K.T.K.’ nın 68/a-2 '' Yayaların Yürümesine Ayrılmış Kısımların Kullanılmasının Mümkün Olmaması Veya Bulunmaması Hallerinde Yayalar, Bisiklet Trafiğine Engel Olmamak Şartı İle Bisiklet Yolunda Veya Şeridinde; Bisiklet Yolu Veya Bisiklet Şeridi Yoksa Taşıt Yolu Üzerinde, İmkan Oranında Taşıt Yolu Kenarına Yakın Olmak Şartı İle Yürüyebilirler'' maddesini ihlal ettiğinden % 25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında kusurlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 3-) Davalı Şirketin yapmış olduğu ödeme, Yüksek Yargı İlke Kararı gereği dava tarihinden sonra yapıldığı için güncellenmeden zarardan tenzil edilmiştir. Davacı dul eşin destek tazminatı payının % 50 olması sebebiyle, talep tavanının 73.377,43 TL olacağı hesaplanmıştır." şeklindedir.Hesap uzmanı ve adli trafik bilirkişisinin raporlarının sonuç kısmı; "a) ... Plaka Sayılı Kamyonet Sürücüsü Davalı ...' nın: Dava konusu trafik kazasında 2918 Sayılı K.T.K.’ nın 84. Maddesinde yer alan sürücülere ait asli kusurlardan 84/j ''Manevraları Düzenleyen Genel Şartlara Uymama'' maddesini ihlal ettiğinden % 75 (Yüzde Yetmiş Beş) oranında kusurlu olduğu, b) Ölen Yaya ...' ün: Dava konusu trafik kazasında 2918 Sayılı K.T.K.’ nın 68/a-2 ''Yayaların Yürümesine Ayrılmış Kısımların Kullanılmasının Mümkün Olmaması Veya Bulunmaması Hallerinde Yayalar, Bisiklet Trafiğine Engel Olmamak Şartı İle Bisiklet Yolunda Veya Şeridinde; Bisiklet Yolu Veya Bisiklet Şeridi Yoksa Taşıt Yolu Üzerinde, İmkan Oranında Taşıt Yolu Kenarına Yakın Olmak Şartı İle Yürüyebilirler '' maddesini ihlal ettiğinden % 25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmış olup, itirazlara konu kök raporda kusur yönünden değişikliğe gidilmemiştir. c) Davalı Sigorta Şirketinin Cevap Dilekçesinde, “Davacı Dul Eşe 27.01.2020 tarihinde 102.654,44 TL tazminat ödemesi yapılmıştır.” Beyanında bulunmuştur.- Beyanın doğru olmaması halinde, Dul Eşin destek payı 261.264,54 TL, ...’ün destek payı 7.252,72 TL olacaktır.- Beyanın doğru olması halinde, Dul Eşin destek payı 158.610,10 TL, ...’ün destek payı 7.252,72 TL olacaktır." şeklindedir.Hesap uzmanı ... tarafından düzenlenen raporun sonuç kısmı: "1-Dava konusu 26.05.2017 tarihinde meydana gelen ölümlü trafik iş kazasında, müteveffanın %25 oranında kusurlu, gelirinin maaş bordrosuna göre asgari ücretin 1,019 katı ve emsal ücrete göre asgari ücretin 1,464 katı olarak kabul edildiği, hesaplama da TRH-2010 yaşam tablosu ve 2023 yılı ikinci dönem verilerinin kullanıldığı, 2-Davacı ...’ün Açıköğretim Fakültesinde öğrenci olması sebebiyle 25 yaşına kadar davacı eş ... yönünden ise müteveffanın bakiye ömrü kadar destek tazminatı hesabı yapıldığı, 3-Davalı ... Sigorta A.Ş tarafından davalı ...’e dava devam ederken 330.000 TL asıl alacak/poliçe limitinin tamamının ödenmiş olması sebebiyle hesaplanan tazminattan güncelleme yapılmaksızın mahsup edildiği, 4-Dava konusu olayın trafik iş kazası olduğu, davacılara iş kazası kolundan ve rücuya tabi gelir bağlandığı görülmekle kusur oranında rücuya tabi kısmın hesaplanan tazminattan mahsup edildiği, 5-Davacıların her iki gelire göre zararının tablo halinde gösterildiğine dair rapor; Gelir Davacı ... Davacı ... Maaş Bordrosu 547.653,15 -0- Emsal Ücret 601.356,01 2.411,27 TL olacağı kanaatimdir." şeklindedir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE Dava, trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır. Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir. Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, öncelikle kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespitinin belirlenmesi gerekmektedir. Mahkememizce hükme esas alınan ... Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporunda; davalı sürücü ...'nın KTK m.84/j bendinde ifadesini bulan manevraları düzenleyen genel şartları uymaması sebebiyle % 75 oranında kusurlu olduğu, müteveffa ...'ün ise KTK m.68/a-2 bendinde ifadesini bulan yayaların yürümesi gereken yoldan yürümemesi sebebiyle % 25 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Mahkememizce alınan kusur raporu, kazanın oluş şekline ve kaza ile ilgili tutulan tutanak ve belge delillerine uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır. Dava açılırken; davacılar sigorta şirketi, sürücü ve işletene karşı dava ikame etmiş, sürücü ve işleten tefrik edilerek sürücü ve işleten yönünden arabuluculuğa başvurulmaması sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Akabinde tefrik olan dosyanın istinaf incelemesi sonucunda yeniden sürücü ve işletenin davalı olduğu dosya işbu dosyamız ile birleştirilmiştir. Davacılara ... tarafından bir ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş ve müzekkere cevabı dosyaya kazandırılmıştır. Ayrıca davacılar ile birleşen davanın davalılarının sosyal ve ekonomik durum araştırmaları yapılmıştır. Mahkememizce davacılar vekiline hangi davacı için ne kadar destekten yoksun kalma tazminatı talep ettiği açıklatılarak aktüerya bilirkişisinden rapor alınmıştır. Aktüerya bilirkişisi raporuna değinilmeden önce; davacılar ile davalı sigorta şirketi arasında; imzalanan sulh ve ibra protokolüne de değinmekte fayda vardır. 28/10/2022 tarihli beyan dilekçesi ekinde asıl davada davalı sigorta şirketince sulh ve ibra protokolü mahkememize sunulmuş ve söz konusu protokole göre sigorta şirketi poliçe limiti dahilinde ödeme yaptığından sorumluluktan kurtulmuştur. Mahkememizce TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi kullanılarak aktüerya raporu alınmıştır. Müteveffanın ücreti ile ilgili emsal ücrete itibar edilmemiş maaş bordrosunda yazılı olan ücret dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır. Zira, davacının emsal ücret üzerinden çalıştığına dair bir belge delili sunulmadığı gibi ... hizmet dökümünde de asgari ücret ile çalıştığının aksi maaş bordrosu ile ispatlandığında maaş bordrosunun dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır. Davacılardan ...'ün hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatının üstünde ... tarafından ödeme yapıldığından davacı ...'ün destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı ...'ün ise yaşı itibariyle müteveffanın kendisine destek olmadığı kabulü ile davacı ...'ün destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı ...'ün destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken; davacıya ... tarafından yapılan ödeme mahsup edilerek ve sigorta şirketi ile imzalanan protokol dikkate alınarak hesaplama yapılmıştır. Aktüerya raporunda; maaş bordrosuna göre yapılan hesaplama sonucunda, davacı ...'ün toplam zararından yapılan PSD ödemesi ve poliçedeki limit düşüldüğünde davacının 547.653,15 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatı kaldığı hesaplanmıştır. Yapılan hesaplama, TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine göre yapıldığından rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davacılar vekili 18/09/2023 tarihinde talebini ıslah etmiş ve ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir. Davacıların manevi tazminat talepleri yönünden; müteveffanın ve sürücünün kusur oranları, davacılardan ... ve ...'in asgari ücret ile çalışıyor olmaları ve diğer davacı ...'nin emekli aylığı dışında bir gelirinin olmaması, davalılardan ...'ın mobilyacı olarak çevrede iyi bir gelirinin olduğunun belirtilmesi ve diğer davalının da düzenli gelirinin olması ile davalıların mali durumunun davacılardan daha iyi bir düzeyde olması dikkate alınarak; kusur oranı da gözetilmek suretiyle davacı ... lehine 45.000,00 TL, davacılar ... ve ... lehine ise 20.000,00 TL manevi tazminata karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar asıl davanın poliçe limiti dahilinde ödeme yapılması sebebiyle konusuz kaldığına karar verilmiş ise de zorunlu arabuluculuk giderinin davanın açıldığı tarihteki haklılık oranına göre davalı sigorta şirketi üzerinde bırakılması gerektiği kanaatine varılmıştır. HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere; A-) Mahkememizin 2020/... Esas sayılı Asıl Dava Dosyası Yönünden; 1-Dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, 2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcı; 341,90 TL peşin harç ile alınmış olduğundan fazla alınan 72,05 TL'nin talep halinde davacılara iadesine, 3-Davacılar vekili ve davalı vekilinin vekalet ücreti talebi olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 4-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.320,00 TL'nin davalı sigorta şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına, 5-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, B-) Mahkememizin 2022/... Esas sayılı Birleşen Dava Dosyası Yönünden; 1-Davacı ... lehine 547.653,15 TL maddi tazminatın, kaza tarihi olan 26/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı 'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Davacılar ... ve ...'ün maddi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine, 3-Davacı ...'ün manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 45.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 26/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 4-Davacı ...'ün manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 20.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 26/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 5-Davacı ...'ün manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 20.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 26/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 6-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 43.216,53 TL karar ve ilam harcından 515,46 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 42.701,47 TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına, 7-Davacılar tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı ve 5.215,00 TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.269,40 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan (% 90,20 kabul) 4.752,99 TL yargılama giderinin, davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara verilmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına, 8-Kabul olunan maddi tazminat yönünden davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 82.671,44 TL nisbi vekalet ücretinin, davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e verilmesine, 9-Davacı ...'ün reddolunan maddi tazminat talebi yönünden davalılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak, davalılara eşit olarak verilmesine, 10-Davacı ...'ün reddolunan maddi tazminat talebi yönünden davalılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 1,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak, davalılara eşit olarak verilmesine, 11-Davacı ...'ün reddolunan maddi tazminat talebi yönünden davalılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 1,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak, davalılara eşit olarak verilmesine, 12-Davacı ... kabul olunan manevi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin, davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e verilmesine, 13-Davacı ...'ün reddolunan manevi tazminat talebi yönünden davalılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak, davalılara eşit olarak verilmesine, 14-Davacı ... kabul olunan manevi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin, davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e verilmesine, 15-Davacı ...'ün reddolunan manevi tazminat talebi yönünden davalılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak, davalılara eşit olarak verilmesine, 16-Davacı ... kabul olunan manevi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin, davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e verilmesine, 17-Davacı ...'ün reddolunan manevi tazminat talebi yönünden davalılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak, davalılara eşit olarak verilmesine, 18-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 19-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına, Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 07/11/2023 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır