Bölge Adliye Mahkemesi 2025/427 E. 2026/862 K.

T.C.

ERZURUM

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2025/427

KARAR NO : 2026/862

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 05/12/2023 (Dava), 25/02/2025 (Karar)

NUMARASI : 2023/730 Esas, 2025/115 Karar

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 04/06/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 04/06/2026

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili, müvekkil şirkete ait ... Plakalı aracın şirketin halkla ilişkiler müdürü ... sevk ve idaresinde iken 24.10.2022 tarihinde şirket müşteri ve yetkilisini bulunduğu adresten almaya gitti esnada ... Mahallesi ... Sokak istikametinde ilerlerken havanın karanlık aynı zamanda kara yolunda ışıklandırmanın ve işaretlemenin az olması sebebiyle viraja girerken aracın kayması sonucu önce elektrik direğine çarpmış akabinde de su kanalına düşerek kaza yaptığı, aracın ağır hasar alarak kullanılamaz hale geldiğini, 30.05.2022 tarihinde sigorta şirketi tarafından düzenlenen ... nolu sigorta poliçesi ile (Genişletilmiş Kasko Kapsamında) sigortasının olduğunu, sigorta şirketi tarafından 32.049,07 TL ödeme yapıldığı, sigorta bitiş tarihinin 30.05.2024 olduğu, müvekkil şirketin ... Plakalı aracı VIP müşterileri için tahsis ettiğini, davalı sigorta şirketine başvuru yaptıklarını ancak sigorta şirketinin başvuruya cevap vermediğini, davalı sigorta şirketi aracı hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına aldığını, delil tespiti Erzurum ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/... değişik iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuna göre aracın pert olduğunun tespit edildiğini, kaza müvekkilin ... plakalı aracının pert olduğu, kullanılamayacak halde olduğu ve uğramış olduğu zararın tespiti ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, gerçek pert bedeli ile ödenen tutar arasındaki fark ile ikame araç bedelinin tahsili için şimdilik belirsiz alacak olarak 30.000,00 TL maddi tazminat ile şimdilik 1.000,00 TL ikame araç bedelinin sigorta şirketi için temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline, pert aracın satış yetkisinin müvekkile verilmesini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Bedel arttırım dilekçesi ile; 30.000,00 TL olarak açılan dava değerini 1.470.000,00 TL arttırarak 1.500.000,00 TL'ye tamamladıklarını, maddi zararın kaza tarihi olan 24.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili, dava konusu hasarın meydana geldiği ... plakalı araca ilişkin olarak, müvekkil şirket nezdinde 30.05.2022 - 30.05.2024 başlangıç ve bitiş tarihli ... no.lu Genişletilmiş Kasko Poliçesi bulunduğunu, müvekkil sigorta şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, dava konusu araçta sürücü değişikliği yapıldığının aşikar olduğunu, dava dışı ...'in kaza tarihindeki telefon ve konum kayıtlarının incelenmesi suretiyle de ortaya çıkacağını, kazanın ve sürücüsünün doğru bir şekilde beyan edildiği hasarlarda, sigorta şirketleri gerekli incelemeyi yaparak araçta meydana gelen zararı tazmin ettiğini, dava konusu araçta sürücü değişikliği yapıldığınının açık olduğunu, dava konusu kazanın müvekkil şirket tarafından tanzim edilen poliçe kapsamı dışında kaldığı kendiliğinden kanıtlandığını, davacının hasar başvurusu, hasar aşamasında haklı gerekçeyle reddedildiğini, dava konusu kazanın teminat kapsamı dışından kaldığının sayın mahkeme nezdinde değerlendirilmesini ve bu bağlamda, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan işbu davanın reddine karar verilmesini, Erzurum .... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2023/.... D.İş sayılı dosyasında yapılan delil tespiti başvurusunda tanzim edilen bilirkişi raporunda, aracın rayici poliçe hükümlerine göre hesaplanmamış, sovtaj bedeline ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Söz konusu inceleme müvekkil şirketin bilgisi ve dahili olmaksızın yapıldığını, nitekim tüm bu sebeplerle söz konusu bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, eksik, hatalı ve fahiş tespit ve değerlendirmelerden oluşan işbu bilirkişi raporuna itibar edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığından, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, herhalükarda fahiş olan talebin reddine, ret sebepli vekalet ücretinin davacı aleyhine lehlerine takdir edilmesine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

İlk Derece Mahkemesince, " ...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacıya ait olan ... plakalı aracın 24/10/2022 tarihinde tek taraflı olarak karıştığı kazada hasara uğradığı, davacı tarafından Genişletilmiş Kasko Poliçesi kapsamında dava konusu aracın sigortalandığı ve sigorta bedelinin davalı sigorta şirketine ödendiği, davacı tarafından aracın kullanılamaz halde olduğu beyan edilerek davalıdan pert bedelinin talep edildiği ve sigorta şirketine başvuru yapıldığı, davalı sigorta şirketi tarafından rizikonun davacının belirttiği şekilde gerçekleşmediği, sürücünün dava dışı ... olduğu, sürücü değişikliği yapılarak bildirim yapıldığı ve zararın teminat dışında kaldığının beyan edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun bildirilen şekilde gerçekleşmediğine yönelik iddiasını ispatlaması gerektiği, dosya kapsamında delillerin iddiayı ispata yetmediği, davalı tarafından her ne kadar dava dışı ...'in telefon kayıtlarının celbi talep edilmiş ise de eldeki davada taraf olmayan kişinin telefon kayıtlarının celbinin mümkün olmadığı, mahkememizce aldırılan ve ayrıntılı ve de gerekçeli olması nedeniyle hükme esas alınan ....'de görevli bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda dava konusu aracın pert durumda olduğunun tespit edildiği, aracın sovtaj bedelinin düşürülmesi ile pert bedelinin 1.500.000,00 TL olduğunun bildirildiği, davacının dava konusu aracın hurdasının kendisinde kalması yönünde seçimlik hakkını kullandığı, bu haliyle 1.500.000,00 TL pert bedelinin davalıdan tahsilinin gerektiği ancak davacı tarafça çekme belgesi yargılama devam ederken ibraz edildiğinden Kasko Sigortası Genel Şartları 3.3.2.maddesi uyarınca sigorta şirketine dava açılmadan önce çekme belgesi ibraz edilmediğinden temerrütün dava tarihi itibariyle gerçekleştiğinin kabulünün gerektiği, yine davacı tarafından ikame araç bedeli talebinde bulunulmuş ise de ikame aracın ancak kısmi hasar halinde verilebileceği, dava konusu aracın ise pert durumda olduğu anlaşılmakla ikame araç bedeli talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle " DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE, 1-1.500.000,00 TL araç pert bedelinin dava tarihi olan 05/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 2-İkame araç bedeli talebinin REDDİNE, " şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ :

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu hasara ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu araçta sürücü değişikliği yapıldığını, dava konusu hasarın poliçe kapsamında olduğu ispat yükü üzerine olan davacının dava konusu kazanın beyan edilen sürücü tarafından yapıldığına ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunmadığını, araç sürücüsü değişikliği nedeniyle dava konusu kazanın müvekkili şirket tarafından tanzim edilen poliçe kapsamı dışında kaldığını, bilirkişi raporların eksik ve hatalı tespit ve değerlendirmeler içerdiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla hükme esas alınan bilirkişi raporlarındaki tazminat hesabı kara araçları kasko sigortası genel şartları ve poliçe hükümlerine uygun olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın rayiç bedeli yüksek, sovtaj bedeli düşük hesaplandığını, aracın gerçek sovtaj değerini yansıtmadığını, hurda tescil belgesi veya trafikten çekilmiştir kaşeli tecil belgesinin müvekkili şirkete ibraz edilmesi durumunda müvekkili şirketin herhangi bir teminat ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını, mahkemece hatalı karar verildiğini savunarak mahkemece verilen kararın kaldırılması talebi ile istinafa başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat davasıdır.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Somut olayda; davacı vekili, müvekkiline ait ... plakalı araç ile 24.10.2022 tarihinde tek taraflı kaza meydana geldiğini, aracın ağır hasar alarak kullanılamaz hale geldiğini, davalı sigorta şirketi ile genişletilmiş kasko sigorta poliçesi akdedildiğini, kaza nedeniyle gerçekleşen maddi zarar için başvuru yapılmasına rağmen ödeme yapılmadığını ileri sürerek uğramış olduğu zararın tespiti ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, gerçek pert bedeli ile ödenen tutar arasındaki fark ile ikame araç bedelinin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, davalı vekili dava konusu araçta sürücü değişikliği yapıldığının açık olduğunu, dava konusu kazanın müvekkil şirket tarafından tanzim edilen poliçe kapsamı dışında kaldığını, davacının hasar başvurusunun haklı gerekçeyle reddedildiğini savunarak davanın reddini istemiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne, 1.500.000,00 TL araç pert bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının ikame araç bedeli talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf talebinde bulunan davalı vekilinin ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davalı vekilinin sürücü değişikliği savunmasının ispat edilemediği, mahkemece yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf itirazlarının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Başvuru sırasında alınması gerekli 102.465,00-TL harçtan peşin alınan 25.616,25-TL harcın mahsubu ile bakiye 76.848,75-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-İstinaf başvurusunda bulunan tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

5-Kararın kesinleştirme ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,

6-Gerekçeli kararın tebliği ve harç ikmali işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere 04/06/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.