Bölge Adliye Mahkemesi 2025/3362 E. 2026/1438 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 32. HUKUK DAİRESİ T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 32. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2025/3362 KARAR NO : 2026/1438

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 14/11/2024 NUMARASI : 2023/772 Esas - 2024/853 Karar

DAVANIN KONUSU : İTİRAZIN İPTALİ KARAR TARİHİ : 11/06/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 22/06/2026

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararına karşı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunulmakla; dosyadaki tüm kayıtlar okunup gereği düşünüldü; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... şirketler grubu bünyesinde magnezit madeni çıkarıp, işletip yurt içine satışını, yurt dışına ihracatını gerçekleştirdiğini, bu faaliyet kapsamında davalı şirket ile 22 Şubat 2018 imza tarihli Rödovans Sözleşmesi imzalandığını, imzalanan bu sözleşme ile davalı şirketin müvekkili şirket'in 31531 ruhsat numaralı maden sahasının çalışma alanında ham manyezit üretimi ve gerekli dekapaj işini sözleşme şartları çerçevesinde yapmayı kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşmesinin belirtilen hükümleri ile taraflar arasındaki tartışmasız uygulamaya rağmen davalı şirketin sözleşme süresi sona erdiğinde sözleşmeye konu maden sahasında 2022 yılındaki faaliyetine ilişkin olarak tahakkuk eden ve 2023 yılında ödenmesi gereken Devlet Hakkı ve Belediye Payı ödemelerini yapmaktan kaçındığını, Devlet Hakkı ve Belediye Payının hesaplanarak tahakkuk ettirilmesi üzerine, davalı şirketin bunları ödeme yükümlülüğünü getirilmesi için bilgi verildiğini, davalı şirket ile gerçekleştirilen tüm iyiniyetli girişim ve görüşmelerin sonuçsuz kalması ve borcun ödememesi üzerine, ihtarnamesi gönderildiğini, buna rağmen ödeme yapılmadığını, davalı şirketin önceki yıllarda sözleşme devam ederken yapmış olduğu ödemeleri sözleşme süresi sona erdikten sonra yapmayı reddettiğini, bunun üzerine icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin kötüniyetli tutumunu devam ettirerek borca, faize, ferilerine ve icra dairesinin yetkisine itiraz ettiğini, bunun üzerine takibin durduğunu, itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek davanın kabulüne, davalı şirketin Eskişehir 8. İcra Dairesi'nin 2023/7505 E. sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız itirazın iptali ile takibin devamına, davalı şirketçe yapılan itirazın haksız ve alacak likit olduğundan hükmolunacak meblağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;öncelikle müvekkili şirketin merkezinin Kütahya'da olduğundan yetki itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketin sözleşme süresi sona erdiğinde kendisine ayrılmış olan alanı gerektiği şekilde terk ettiğini, şimdiye dek davacı şirket ile müvekkili şirketin çalışmalarını sürdürdüğünü, kendilerinden bu nam altında bir ödeme talep edilmediğini, müvekkili şirketten devlet hakkı ve belediye payı talep edildiğini, müvekkilinin alanı terk etmesinin ardından oluşmuş ve ruhsat sahibine sorumluluk yükleyen herhangi bir durum ile ilgili herhangi bir yükümlülüğün taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını belirterek öncelikle davanın yetki yönünden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir. İlk derece mahkemesi tarafından; ''..Dosyanın esası üzerinde yapılan incelemede; davacının, davalı ile aralarında yapılmış olan Rödovans Sözleşmesi gereği, sözleşmeye konu maden sahasına ilişkin Devlet Hakkı ve Belediye Payı ödemelerine ilişkin alacağı için takibe giriştiği ve itiraz üzerine süresinde işbu itirazın iptali davasının açıldığı, taraflarca delillerin sunulduğu ve ilgili yerlerden getirtildiği, dosyada bilirkişi tarafından incelemelerin yapıldığı, bilirkişi raporuna göre davacı ticari defter ve kayıtlarında davalı şirket adına düzenlemiş dava ve takibe konu fatura dahil toplam 11.415.432,86- TL alacağına karşılık yapmış olduğu toplamı 10.974.687,08-TL olan 16 adet tahsilat kaydı düşüldüğü, takip tarihi itibariyle 440.845,78 TL asıl alacağı bulunduğu, davalı ticari defter kayıtlarına göre, davacı şirket tarafından düzenlenmiş dava ve takibe konu fatura dahil toplam 11.415.432,86-TL borcuna karşılık yapmış olduğu toplamı 10.974.687,08-TL olan 16 adet ödeme kaydı düşüldüğünde davalı şirketin takip tarihi itibariyle 440.845,78-TL asıl borcu bulunduğu, işlemiş faiz miktarının 567,66-TL olduğunun bildirildiği, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 11.maddesi gereği Devlet Hakkı ve belediye payı ödemesinin davalı şirkete ait olduğu ve ... ...Limited Şirketi tarafından bu bedellerin hesaplandığı ve ihtarname ile davalıya usulüne uygun olarak bildirildiği, bu hususta Rödovans Sözleşmesinin bitim tarihi dikkate alındığında 2022 yılında tahakkuk eden bu paylardan da davalının sorumlu olduğu ve yukarıda belirtilen bilirkişi raporu gereği de takip ve davaya konu faturaların davalı defterlerinde de kayıtlı olduğu ve ödemelerde dikkate alınarak davacının alacağının tespit edildiği, ayrıca takip ve davadan önce davalının TBK'nun 117.maddesine göre temerrüte düşürüldüğü, bu nedenlerle bilirkişi tarafından hesaplanan faizin hatalı olduğu ve mahkememizce temerrüt tarihinden itibaren hesaplanan faizin davacının takip talebinde belirttiği faiz miktarıyla aynı olduğu ve davacının faiz yönünden de alacaklı olduğunu ispat ettiği, ayrıca alacağın sözleşmeye dayalı, likit ve belirli olması nedeniyle davacının icra inkar tazminatına hak kazandığı da görülmekle ve yukarıdaki gerekçelerle, davacının davasının kabulü ile, Eskişehir 8. İcra Müdürlüğü'nün 2023/7505 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile, takibin devamına, devamına karar verilen 444.886-TL'nin %20'si oranındaki 88.977,20-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, ayrıca dava açılmadan önce taraflar dava şartı olan arabuluculuğa başvurmuş ve adalet bakanlığı bütçesinden ödendiği sarf kararından anlaşıldığından bu ücretin de davalıdan tahsiline karar verilerek hüküm kurulmuştur. ' şeklindeki gerekçe ile "Davacının davasının KABULÜ ile; Eskişehir 8. İcra Müdürlüğü'nün 2023/7505 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile, takibin devamına, devamına karar verilen 444.886-TL'nin %20'si oranındaki 88.977,20-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, '' karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin merkezinin Kütahya'da olduğunu, eldeki dosyaya yerel mahkeme sürecinde yetki itirazında bulunulduğunu, dosyaya bakmakla yetkili icra dairesi Kütahya İcra dairesi olup bu haliyle itirazın iptali davasının açılabileceği mahkemenin de Kütahya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, müvekkili şirketin sözleşmenin başlangıç tarihinden itibaren, kendi üstüne düşen yükümlülükleri eksiksiz yerine getirdiğini, davacı şirket ile müvekkili şirket arasında 22.02.2018 tarihinde Rödovans Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin sözleşme bitimine kadar kendisine düşen Devlet Hakkı ve Belediye payı ödemelerini eksiksiz yerine getirdiğini, taraflar arasında imzalanan Rödovans Sözleşmesi de 31.12.2022 tarihinde bittiğini, müvekkilinin alanı terk etmesinin ardından oluşmuş ve ruhsat sahibine sorumluluk yükleyen herhangi bir durum ile ilgili bir yükümlülüğün taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, sözleşmenin bitim tarihinden itibaren doğacak herhangi bir husus müvekkili şirket hakkında bir sorumluluk oluşturmadığını, taraflar arasında bir sözleşme ilişkisi kalmadığını, bu sözleşmenin taraflara yüklediği sorumlulukların da ortadan kalktığını, anılı nedenlerle sözleşmenin bitiminden itibaren doğacak olan herhangi bir durum veya yükümlülük ruhsat sahibi olan davacı şirketin sorumluluğunda olduğunu, bu nedenlerle ortaya çıkan ödemelerin taraflarına yükletilmesi kabul edilemez olduğunu, bilirkişi raporunda hesaplanan asıl borcun yukarıda açıklandığı üzere, davacı şirketin ödemesi gereken bir tutar olduğunu, müvekkiline atfedilebilecek bir borç bulunmadığından, olmayan borç hakkında müvekkilinin temerrüte düştüğü hususunun kabulünün mümkün olmadığını belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

Uyuşmazlık, rödovans sözleşmesi kapsamında, Devlet Hakkı ve Belediye Payına ilişkin olarak davacı tarafça ödenen bedellere ilişkin başlatılan takipte, itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir. Dosya kapsamı incelendiğinde, davacı taraf, davalı şirket ile 22 Şubat 2018 imza tarihli Rödovans Sözleşmesi imzalandığını, imzalanan bu sözleşme ile davalı şirketin müvekkili şirketin 31531 ruhsat numaralı maden sahasının çalışma alanında ham manyezit üretimi ve gerekli dekapaj işini sözleşme şartları çerçevesinde yapmayı kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşmesinin belirtilen hükümleri ile taraflar arasındaki tartışmasız uygulamaya rağmen davalı şirketin sözleşme süresi sona erdiğinde sözleşmeye konu maden sahasında 2022 yılındaki faaliyetine ilişkin olarak tahakkuk eden ve 2023 yılında ödenmesi gereken Devlet Hakkı ve Belediye Payı ödemelerini yapmaktan kaçındığını, Devlet Hakkı ve Belediye Payının hesaplanarak tahakkuk ettirilmesi üzerine, davalı şirketin bunları ödeme yükümlülüğünü getirilmesi için bilgi verildiğini, davalı şirket ile gerçekleştirilen tüm iyiniyetli girişim ve görüşmelerin sonuçsuz kalması ve borcun ödememesi üzerine, ihtarnamesi gönderildiğini, buna rağmen ödeme yapılmadığını, davalı şirketin önceki yıllarda sözleşme devam ederken yapmış olduğu ödemeleri sözleşme süresi sona erdikten sonra yapmayı reddettiğini belirtmiş, davalı tarafın ise sözleşmenin sona erdiğini, sorumluluklarının bulunmadığını belirtmiş oldukları görülmüştür. 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK.'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin kurallardan olup, yargılamanın her aşamasında istek üzerine, ya da re'sen gözetilmesi gerekir. Somut olayda dava; rödevans sözleşmesine dayalı olarak talep edilen alacaklar yönünden başlatılan takipteki itirazın iptali istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki rödövans sözleşmesinin TBK'nın 357. Maddesinde düzenlenen Ürün Kirası hükümlerine tabii olduğu ve uyuşmazlığın rödevas sözleşmesi hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmış, bu nedenlerle, ilk derece mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verilmesi gerekirken esasa ilişkin karar vermesi yerinde görülmemiş, HMK'nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına ve açıklandığı üzere görevsizlik kararı verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; esası incelenmeksizin Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin 14/11/2024 Tarih, 2023/772 Esas - 2024/853 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA ve dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, İstinaf başvuru harcı dışında istinaf peşin harcı olarak alınan 7.597,54 TL istinaf karar harcının davalıya iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK 353/1-a-3 maddesi uyarınca oy birliği ile KESİN olmak üzere karar verildi. 11/06/2026

Başkan ... ¸(e-imzalıdır )

Üye ... ¸(e-imzalıdır )*

Üye ... ¸(e-imzalıdır )

Katip ... ¸(e-imzalıdır )