Bölge Adliye Mahkemesi 2025/290 E. 2026/632 K.

T.C. ERZURUM BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2025/290 KARAR NO : 2026/632 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 13/11/2024 (Karar) NUMARASI : 2022/343 Esas, 2024/475 Karar DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) KARAR TARİHİ : 20/04/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 20/04/2026 Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davacı vekili ile davalı ... ...vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile davalı ... ...'in sevk ve idaresinde bulunan ...plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen kazada müvekkilinin 4.derece ağır şekilde yaralandığını, kaza sonrası başlatılan soruşturma dosyasından alınan rapor ile kazanın meydana gelmesinde davalı ... ...'in asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin kazaya sebebiyet vermediğini, ... ...'in sevk ve idaresinde bulunan aracın davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, müvekkiline ait aracın ticari taksi olduğunu, kaza sonrası taksi şoförlüğünü devam ettiremediğini, ticari kazanç kaybının da olduğunu, tüm bu zararların tazmini için davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak bir sonuç alınamadığını, müvekkilin yaralanması ile uzun süre çalışamadığını ve ciddi bir maluliyet oluştuğunu, bu durumun derin elem ve ızdırap uyandırdığını, manevi tazminat şartlarının oluştuğunu belirterek 500,00 TL Geçici ...göremezlik tazminatı (HMK md. 107 hükmünce belirsiz alacak davası niteliğinde harca esas olmak bakımından şimdilik) ile 500,00 TL Sürekli ve Geçici ...Gücü Tazminatı (HMK md. 107 hükmünce belirsiz alacak davası niteliğinde harca esas olmak bakımından şimdilik) olarak maddi tazminat bakımından tüm davalılardan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, 500,00 TL ticari kazanç kaybının (HMK md. 107 hükmünce belirsiz alacak davası niteliğinde harca esas olmak bakımından şimdilik) davalı sürücü ... ...’ten ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, manevi tazminat olarak 150.000.00 TL'nin davalı sürücü ... ...’ten ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı sigorta şirketi...tarihli cevap dilekçesinde özetle;müvekkiline usulüne uygun şekilde başvuru yapılmadığını, kazanın oluşumunda sigortalısının kusuru bulunmadığını, davacının tam kusurlu olduğunu, geçici ...göremezlik ve bakıcı giderlerinin sigorta poliçesi teminatı dışında kaldığını, davacının kalıcı ...göremezlik zararı oluşmadığını, davacıya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacının kaza tarihinden itibaren işleyecek faiz talebinin hukuka uygun olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Davalı ... ...'in cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece yapılan yargılama sonunda;" Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasıdır. Davacının maddi tazminat talebi, meydana gelen kaza nedeniyle aracın tamir sürecinde kullanılamamasından kaynaklanan kazanç kaybı tazminatı ve yine bu kazadan kaynaklanan geçici ve sürekli ...göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. Davacı kazanç kaybına yönelik maddi tazminat davasını davalılardan ... ...'e yöneltmiştir. Mahkememizce alanında uzman bilirkişiden alınana rapora göre, davacının aracında meydana gelen hasarın makul tamir süresi 10 gündür ve bu nedenle davacının davalının kusuru oranında talep edebileceği tazminat tutarı 2.550,00 TL olduğundan bu tutar üzerinden kazanç kaybı tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir. Davacının geçici ve sürekli ...göremezlik talebi yönünden yapılan değerlendirmede ise; Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/19605 Esas 2021/6472 Karar 11.10.2021 tarihli ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/10352 Esas 2021/2596 Karar 11.03.2021 tarihli ilamı doğrultusunda, davacının maluliyetinin tespiti kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğ'e göre yaptırılmıştır. Yine bu ilamlar doğrultusunda aktüerya raporu TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlettirilmiştir. Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen maluliyet raporu, mahkememizce isabetli bulunan kusur raporu ve aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen rapor hükme esas alınarak davacının maddi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacı, dava değerini belirleme dilekçesi ile, sürekli ve geçici ...göremezlik talebi yönünden talebini 706.426,40 TL'ye çıkarmış ve bu tutar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Ancak düzenlenen aktüerya raporunda, davacının geçici ...göremezlik, sürekli ...göremezlik ve bakıcı gideri olmak üzere 706.426,40 TL zararının olduğu tespit edilmiştir. Davacının dava dilekçesinde bakıcı gideri yönünden tazminat talebi bulunmadığından ve dava dilekçesinde hiç ileri sürülmeyen bir talep ıslah dilekçesi ile ileri sürülemeyeceğinden bakıcı ihtiyacı yönünden talebin reddine karar verilmiştir. (emsal için bknz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/1219 Esas 2021/2606 Karar sayılı ilamı) Davacı, dava değerini belirleme dilekçesi ile, talebini 706.426,40 TL'ye çıkardığını belirterek bu tutarın tüm davalılardan tahsilini talep etmiş ve sigorta şirketinin sorumlu olduğu tutarın poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına ilişkin ne dava dilekçesinde ne de dava değerini belirleme dilekçesinde bir açıklamada bulunmamıştır. Bir başka ifade ile davacı belirlediği tutarın tamamını tüm davalılardan talep etmiştir. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu, sözleşmeden kaynaklandığında ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğundan, sigorta şirketi yönünden teminat limiti üzerindeki talebin reddine karar verilmiştir. Davacının manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede ise; davacının yaşı, meydana gelen kazadaki kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, davacının maluliyeti nedeniyle çektiği acı ve duymuş olduğu üzüntünün boyutu, hakkaniyet ve manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi ve davacının uğradığı manevi zarar göz önüne alınarak" gerekçesiyle davacının kazanç kaybından kaynaklanan maddi tazminat davasının kabulü ile; 2.550,00 TL'nin 15.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'ten alınarak davacıya ödenmesine, davacının geçici ve sürekli ...göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile;702.426,40 TL'nin (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti olan 500.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... yönünden 15.01.2022 tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden ise 24.02.2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazla istemin reddine, davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; 40.000,00 TL'nin 15.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'ten alınarak davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine,, karar vermiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; manevi tazminatın düşük miktarda hükmedildiğini, bu hususun hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, müvekkilinin kazanç kaybından kaynaklanan maddi tazminatının oldukça düşük miktarda takdir edildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın makul tamir süresinin 10 gün olduğu, davacının davalı kusuru oranında 2.550,00-TL tazminat talep edebileceğinin belirtildiğini, raporun gerekçeli ve denetime elverişli olmadığını, şöyle ki müvekkilinin geçirmiş olduğu kaza yüzünden ağır derecede yaralandığının kaza sonucunda 8-9 ay kadar yataktan çıkamadığını, 8-9 ay kadar bacağını kullanamadığından ticari faaliyete de başlayamadığını, müvekkilinin sağlık durumu da dikkate alınmadan yalnızca aracın makul tamirat süresinin değerlendirilmesi neticesinde oldukça düşük bir miktarda kazanç kaybına karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkilinin çalışamadığı 8-9 aylık süre dikkate alınarak kazanç kaybının hesaplatılması gerektiğini, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davalı ... ...vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların kusur durumunun net olarak belirlenebilmesi için alanında uzman heyetten rapor aldırılması gerektiğini, davacının maluliyetinin ...Üniversitesi Adli Tıp Kurumu tarafından belirlendiğini, rapora itiraz nedeniyle ATK 3. İhtisas Dairesi'nden rapor alınması gerektiğini, davacı tarafın özür oranı ile geçirmiş olduğu kaza arasında illiyet bağı bulunmadığını, müvekkilinin ekonomik ve sosyal durumu itibariyle hükmolunan maddi ve manevi tazminatı ödeme gücü bulunmadığı, tazminatın amacına aykırı ve zenginleşmeye dönük mahkeme kararının hatalı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı sigorta şirketinin maddi tazminatın tamamından sorumlu olduğunu, sigorta şirketi ve müvekkili arasında müşterek ve müteselsil sorumluluk ilişkisinin bulunmadığını, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; ...tarihinde, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi düzenlenen, davalı sürücü ... ...idaresindeki ... plakalı otomobil ile davacı sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın kavşak içerisinde çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığı, davacının yaralanması dolayısıyla kalıcı ve geçici ...göremezlik tazminatı, manevi tazminat ve araçta meydana gelen zarar nedeniyle ticari kazanç kaybı talebi ile eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada alınan 13/03/2023 tarihli ATK Ankara Trafik İhtisas Dairesi'nin raporuna göre; kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ... ...'in % 85 oranında, davacı sürücünün % 15 oranında kusurlu olduğu bildirilmiş, ...Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 11/12/2023 tarihli raporuna göre; Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre; davacının kalıcı maluliyetinin % 6 oranında olduğu, geçici ...göremezlik süresinin 50 gün olduğu kanaati bildirilmiş, dosyadaki tüm delillerin değerlendirilmesi neticesinde yukarıda yazılı gerekçeyle davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere ve gerekçeye göre; kaza tespit tutanağı ve ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin raporunun aynı yönde olması, olay ve oluşa uygun olması, ATK raporunun hüküm kurmaya elverişle ve denetime açık olması nedenle ATK kusur raporunun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, Yargıtayın yerleşik içtihatları uyarınca Üniversite Hastanesinin Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan raporun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, davalının araç sürücüsü olarak meydana gelen zarardan sigorta şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu, davacı vekilinin müvekkilinin yaralanması nedeniyle çalışamadığı dönemdeki sürenin kazanç kaybında dikkate alınması gerektiği yönündeki iddiasının dinlenilemeyeceği, zira davacının çalışmadığı dönem için geçici ...göremezlik tazminatına karar verildiği, davacı vekilinin ve davalı vekilinin maddi tazminatlara yönelik istinaf itirazlarının yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin ve davalı ... ...vekilinin maddi tazminata yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ve hüküm de herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede; Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Davacının yaralanmasının niteliği, davacıda kalıcı maluliyet oluşması, olayın oluş biçimi, kazanın meydana gelmesinde davalının asli kusurlu oluşu, paranın satın alma gücü, günümüz ekonomik koşulları ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde davacı yararına takdir edilen manevi tazminat tutarının az olduğu değerlendirilerek, davacı vekilinin manevi tazminata yönelik istinaf itirazının kabulü ile, HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca mahkemece manevi tazminata yönelik verilen kararın kaldırılmasına, hak ve nesafet ilkelerine uygun olduğu değerlendirilen 70.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... ...'den tahsiline dair aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; I-Davacı vekilinin maddi tazminat yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun ve davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, II-Davacı vekilinin manevi tazminata yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile; mahkemece verilen hükmün HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, III-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE; "1-Davacının kazanç kaybından kaynaklanan maddi tazminat davasının kabulü ile; 2.550,00 TL'nin 15.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'ten alınarak davacıya ödenmesine, 2-Davacının geçici ve sürekli ...göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile; 702.426,40 TL'nin (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti olan 500.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... yönünden 15.01.2022 tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden ise 24.02.2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazla istemin reddine, 3-Davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; 70.000,00 TL'nin 15.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'ten alınarak davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine, 4-Harçlar kanunu uyarınca; a)Maddi tazminat davası yönünden 704.976,40 TL üzerinden hesap olunan 48.156,94 TL karar ve ilam harcından peşin ve ıslah ile yapılan 2.530,70 TL harcın mahsubu ile bakiye noksan 45.626,24‬ TL karar ve ilam harcının davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar 31.624,30 TL) tahsili ile hazineye gelir kaydına, b)Manevi tazminat davası yönünden 70.000,00 TL üzerinden hesap olunan 4.781,70- TL karar ve ilam harcından peşin alınan 513,00-TL harcın mahsubu ile bakiye noksan 4.268,70 ‬TL karar ve ilam harcının davalı ... ...'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; a)Maddi tazminat yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir olunan 109.746,46 TL vekalet ücretinin (davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar 79.000,00 TL) davalılardan alınarak davacıya verilmesine, b)Manevi tazminat yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ...'den alınarak davacıya verilmesine, 6-Maddi tazminat yönünden; davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir olunan 33.028,22 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine, 7-Maddi tazminat yönünden; davalı ... ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir olunan 4.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ...'e verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 593,70 TL peşin harç, 2.450,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.124,40 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davacı tarafından yapılan 6.578,00 TL ATK fatura bedeli, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 491,00 TL posta gideri olmak üzere toplam yapılan 10.569,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranları nazara alınarak 9.535,44-TL'nin davalılardan alınarak (davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar 6.152,09 TL) davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 10-Dava şartı olan arabuluculuk son tutanağı gereğince arabulucuya ödenen 1.360,00 TL'nin davanın kabul ve ret oranları nazara alınarak 962,59 TL'sinin davalı sigorta şirketinden, bakiyesinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 11-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine," şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE, IV-Davacıdan alınan istinaf karar peşin harcının davacıya iadesine, V-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan 1.683,10-TL başvuru harcı, 550,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.233,10-TL istinaf yargılama giderinin davalı ... ...'den alınarak davacıya verilmesine, VI-İstinaf başvurusu aşamasında alınması gereken 50.715,14-TL karar harcından peşin alınan 12.722,34-TL harcın mahsubu ile bakiye 37.992,80-TL harcın davalı ... ...'den alınarak hazineye irat kaydına, VII-İstinaf aşamasında davalı ... ...tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, VIII-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, IX-Kararın kesinleştirme ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, X-Gerekçeli kararın tebliği ve harç ikmali işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere 20/04/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.