Bölge Adliye Mahkemesi 2025/1002 E. 2026/660 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1002 - 2026/660 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ (İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (HMK. 353/1-a.6 Maddesi Uyarınca Kararın Kaldırılarak Mahkemesine Gönderilmesi)

ESAS NO : 2025/1002 KARAR NO : 2026/660

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 18/10/2024 NUMARASI : 2023/650 Esas - 2024/710 Karar

DAVANIN KONUSU : Eser Sözleşmesine Dayalı İtirazın İptali KARAR TARİHİ : 25/06/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 26/06/2026

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesine dayalı itirazın iptali istemine ilişkin davada mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde; İDDİA : Davacı vekili; taraflar arasında 29.05.2023 tarihinde bir satış sözleşmesi kurulmuş olduğunu, sözleşmeye konu işin teslimine ilişkin olarak 10.07.2023 tarihinde teslim tutanağı düzenlenmiş olduğunu, taraflar arasında kurulmuş olan sözleşme kapsamında müvekkili tarafından davalı şirket adına düzenlenmiş olan faturadan kaynaklı olarak müvekkilinin 63.300 TL bakiye alacağının ödenmemiş olduğunu, müvekkilinin alacağına kavuşmak için Ankara 4. İcra Müdürlüğünün 2023/19863 E sayılı dosyası ile takip başlatmış olduğunu, davalının takibe yönelik itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, takibe yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, 21/01/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 63.300,00 TL'ye yükselterek, davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmesini istemiştir. SAVUNMA : Davalı vekili; davacı tarafından başlatılan takipte işlemiş faiz alacağı hesap edilmiş olduğunu, müvekkilinin temerrüde düşürülmediğinden faiz talebinin hukuka uygun olmadığını, takibe konu faturanın müvekkili tarafından kabul edilmeyip itiraz edilerek iade edilmiş olduğunu, müvekkili şirketin ticari defter kayıtlarına göre müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını, taraflar arasında kurulan sözleşme kapsamında müvekkili şirket tarafından davacı tarafa 90.000 TL ön ödeme yapılmış olduğunu, Sözleşme kapsamında yapılması gereken işin belirlenen sürede teslim edilmemiş olduğunu, işin eksik ve hatalı yapılmış olduğunu, gerek işçilik ve gerekse kullanılan malzemede eksiklikler ve hatalar tespit edilmiş olduğunu, verilen hizmet ile teslim edilen işlerde eksik ve ayıp olduğunu bu kapsamda sözleşmeye aykırılık bulunduğunu faiz talebi nedeniyle takibe itirazın gerekli olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Davaya dayanak Ankara 7. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/19863 E sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 63.300,00 TL asıl alacak, 219,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 63.519,00 TL alacağın tahsili amacıyla 03/08/2023 tarihinde ilamsız icra takibine girişildiği, davalı borçlunun ödeme emrine, borca, faize ve tüm ferilerine süresi içerisinde itiraz ettikleri görülmüştür. Dosya kapsamı bilirkişi tevdii edilmiş, 26/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; tarafların ticari defter tasdikleri ve kayıtlarının, Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu, Vergi Usul Kanunu Uygulama Genel Tebliğlerinde belirlenen usul ve kayıt sistemine uygun olarak yasal defter ve kayıtlarının tutulmuş olduğu, ticari defterlerin tasdik işlemlerinin yukarıdaki tabloda gösterildiği gibi, açılış ve kapanış tasdiklerinin yasa, usul ve esaslara uygun olduğu, davacı taraf ticari defter kayıtlarından hazırlanmış olan hesap ekstresinden de görüleceği üzere 04.08.2023 takip tarihi itibariyle davacı taraf ticari defter kayıtlarına göre Davacının Davalı şirketten 63.300,00 TL Alacaklı olduğu tespit edildiğini, davalı taraf ticari defter kayıtlarından oluşturulan hesap ekstresinde de görüleceği üzere davalı şirketin davacı tarafa 04.08.2023 takip tarihi itibariyle davalı taraf ticari defter kayıtlarına göre davacının davalı şirkete 90.300,00 TL borçlu olduğunun tespit edildiği, tarafların ticari defter kayıtlarının birbirleriyle uyumlu olmadığı, ticari defter kayıtlarındaki uyumsuzluğun; davacı şirket tarafından davalı şirket adına düzenlenmiş 10.07.2023 tarih ve GIB2023000007 nolu 153.300,00 TL bedelli fatura, davalı taraf ticari defter kayıtlarında 153.000,00 TL olarak yer aldığını, 300,00 TL farkın buradan kaynaklandığı, davalı şirket tarafından davacı şirket adına düzenlenmiş 10.07.2023 tarih ve VER202300000131 nolu 153.300,00 TL iade faturası, davacı taraf ticari defter kayıtlarında yer almamasında kaynaklanmakta olduğunu, davacı tarafından davalı şirket aleyhine Ankara 4. İcra Müdürlüğünün 2023/18963 E sayılı takip dosyası kapsamında düzenlenen 04.08.2023 tarihli ödeme emrine göre, Aslı alacak 63.300,00 TL, İşlemiş faiz miktarı 219,00 TL, Toplam alacak miktarı 63.519,00 TL olduğu, borcun nedeninin 10.07.2023 tarih ve GİB20230000007 nolu 153.300,00 TL bedelli faturanın bakiyesi olarak gösterilmiş olduğu, teslim tutanağında davacı şirket tarafından teslim olunan 28 parça ürüne ilişkin eksiklik veya kusur olduğuna dair teslim tutanağında herhangi bir şerh bulunmamakta olup, kalan 63.300,00 TL bakiye alacağın Montajda ödeneceği kararlaştırılmış olduğu anlaşılmakta, ancak dosya içeriğinde montajın yapıldığına dair herhangi bir belge bulunmaması karşısında, tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği veya yapılan işte ayıp ve kusur olup olmadığı bakımdan sözleşme kapsamında tarafların edimlerinin yerine getirilip getirilmediğine bağlı olarak veya davalı taraf vekilinin cevap dilekçesinde dile getirilen eksik ve kusurların hukuki mahiyeti ve sonuçlarının mahkememiz takdirinde olduğu rapor edilmiştir. Tüm dosya kapsamına göre; faturaya dayalı alacaklarda ,takibe dayanak faturaların tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olması yetmez. Eser sözleşmelerinde hizmetin eksiksiz yapıldığı, yada ürünün eksiksiz teslim edildiğinin de alacaklı yan tarafından ispat edilmesi gerekir. Her ne kadar davacının ticari defterlerinde takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 63.300,00 TL alacaklı olduğu kayıtlı ise de ,davalının ticari defterine bakıldığında ise takip tarihi itibari ile davacının davalıya 90.300,00Tl borçlu olduğu ,tarafların ticari defterleri arasında bu yönde uyumsuzluğun olduğu ,153.300,00Tl lik faturanın davalı yanca iade faturası olarak düzenlendiği, davacı yan 63.300 Tl bedel için itirazın iptaline kara verilmesine talep etmiş ise de ,cevap dilekçesinde davaya konu faturanın kabul edilmeyerek iade edildiğini ve bahse konu işin teslim edilmediğini,işin eksik yapıldığı itirazında bulunulduğu,dosyaya ekli 10/07/2023 tarihli Teslim Tutanağı başlıklı teslim eden ve teslim alanın imzalarını bulunduğu,belgede ,Açıklama bölümünde :işin toplam bedelinin 153.300 TL olarak belirlendiği VE 90.000 TL Nin havale yapıldığı kalan 63.300 TLnin ise montajda tahsil edileceğinin kararlaştırıldığı,iş bu sözleşeme altındaki imzalara ve sözleşme içeriğine karşı çıkılmadığı, ancak davacı yanca montaj işleminin yapıldığına dair dosyaya yazılı belge sunulmadığı, ıslaha konu bedelin talebinin montaj işleminin gerçekleştirilmesine tabi olduğu, davacı yanca açıkça yemin deliline de dayanılmadığından alacaklının öncelikle ediminin yerine getirdiği ispatlanamadığından açılan davanın reddine , takibe girişilmesinde davacı yanın kötü niyetli olduğu ispatlanamadığı gibi alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiği" gerekçesi ile, davanın reddine, davacı yanın icra inkar tazminat talebinin, davalı yanın kötü niyet tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; işin montajı hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığını, davalı tarafın sözleşme konusu işin yapılmadığı yönünde bir iddiası ya da itirazının bulunmadığını, yerel mahkemece verilen ara karar ile yerinde inceleme kararı verilerek bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiğini ancak, celse arasında verilen kesin süre içerisinde davalı tarafça masraf yatırılmadığından bilirkişi incelemesinin yaptırılmadığını, bu hususlara ilişkin bir ara karar kurulmadan dosyanın karara bağlanmasının hatalı olduğunu, işin teslimine ilişkin davalının dosya kapsamında mevcut cevap dilekçesi ile ikrarının bulunduğunu, müvekkillince delil olarak gösterilen keşif icrası yahut yerinde inceleme ile bu hususun tespiti talep edilmesine rağmen, eksik inceleme ile verilen kararın isabetli olmadığını, davalı yanın eksik ve noksan yapıldığını iddia ettiği işlerinde, mahkemece yapılacak keşfen yapılacak inceleme neticesinde alınacak bilirkişi raporu ile tespit edilebileceğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı tarafça istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Taraflar arasında imzalanan 29/05/2023 tarihli sözleşme ile davacı davalıya alüminyum cephe kaplama ve kompozit işleri yapmayı taahhüt etmiştir. Davacı işi yaptığını, iş bedelinin bir kısmının ödenmemesi üzerine icra takibi başlattığını, davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini istemiş, davalı ise işin süresinde yapılmadığını, ayrıca eksik ve kusurlu işler de yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece yargılama aşamasında mali müşavir bilirkişiden rapor da alınmak suretiyle, davacının montajı yaptığına dair bir bilgi ve belge sunamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşme niteliği itibariyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesidir. Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği, tam olarak iki tarafa borç yükleyen sözleşmedir. Sözleşmede iş bedelinin 127.750,00 TL şeklinde götürü bedelli olarak karalaştırıldığı görülmektedir. Kural olarak götürü bedelli eser sözleşmelerinde, iş bedelinin tamamı veya bir kısmı ödenmemiş ise, yüklenici işi kararlaştırılan götürü bedelle yapmak zorunda olduğundan yüklenicinin hakettiği imalât bedelinin, "Fiziki Oran" yöntemi ile başka bir ifadeyle yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir. Bu şekilde belirlenen iş bedeli yapılan ödemelerden az ise, iş sahibi fazla ödediği bedelin iadesini; fazla ise yüklenici ödenmeyen iş bedeli alacağının tahsilini isteyebilir. Sözleşme dışı iş kalemlerine ilişkin istemlerde ise, yapıldıkları yıl mahalli piyasa rayiç bedellerine göre hesaplama yapılarak iş bedelinin bulunması gerekir. (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2020/2407 Esas, 2020/3033 Karar) Ancak götürü bedelli sözleşmelerde iş bedelinin tamamı ödenmiş ise, eksik ve ayıplar nedeniyle fiziki oran kurulması gerekmez; bu durumda iş sahibi, eksik ve ayıplı işlerin giderim bedelini isteyebilir (ÖZTÜRK, Muammer; GÖZÜTOK Zeki: Usul ve Esaslarıyla Eser Sözleşmesi Uygulaması, 2019, s. 569). Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan bu genel açıklamalar çerçevesinde incelendiğinde; davalı iş sahibinin savunmasının montajın yapılmadığına yönelik olmadığı, eksik ve kusurlu iş yapıldığı yönünde olduğu görülmektedir. Bu durumda mahkemece yapılması gereken bir inşaat mühendisi eşliğinde mahallinde keşif yapmak, davalının eksik ve kusurlu iş savunmasını mahallinde inceletmek, davacının eksik ve kusurlu işlerinin bulunduğunun saptanması halinde, sözleşme götürü bedelli olduğundan yukarıdaki paragrafta açıklanan "Fiziki Oran" yöntemine göre davacının iş seviyesini ve hak ettiği iş bedelini belirlemek, davalının kanıtladığı ödemeleri düşerek, davacının bir iş bedeli alacağı kalıp kalmadığını ortaya çıkarmaktır. Yukarıda açıklanan nedenlerle eksik inceleme ve değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde incelenip karara bağlanması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/650 Esas, 2024/710 nolu kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde incelenip, karara bağlanmak üzere mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafça yatırılan, istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf başvuru harcının ilk derece mahkemesince verilecek yeni kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 7-Dosya kapsamında icranın geri bırakılması kararı alınabilmesi için yatırılan bir teminat bulunması halinde, İİK. 36/5 maddesi uyarınca ilgili icra müdürlüğünce teminatın yatıran tarafa iadesine, 8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 25/06/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan E-imzalıdır

Üye E-imzalıdır

Üye E-imzalıdır

Katip E-imzalıdır