Bölge Adliye Mahkemesi 2024/394 E. 2025/1099 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2024/394 - Karar No:2025/1099 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ

(İnceleme Aşamasında Kararın Kaldırılarak Dosyanın Mahkemesine Gönderilmesi HMK 353/1-a.6 md)

ESAS NO : 2024/394 KARAR NO : 2025/1099

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 08/02/2024 NUMARASI : 2022/507 E-2024/102 K

DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ :18/12/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 05/01/2026

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, taraflar arasında 04/08/2017 tarihinde 5 adet Lisanssız Enerji Santralinin malzeme tedariki hariç, eksiksiz kurulumu, yapımı inşaatı, işçilik, mühendislik ve danışmanlık kabul işlemlerinin yapılması, işletmeye alınmasını kapsar şekilde sözleşme düzenlendiğini, müvekkilinin tüm yükümlülüklerini tamamladığını, güneş enerji santrallerini çalışır vaziyete getirdiğini, 2017 yılı Aralık ayında işin geçici kabulüne hazır olduğunun tespiti amacı ile ... Elektrik Dağıtım A.Ş. ye başvurulduğunu ve yetkililerce düzenlenen tutanakta: "... parselde kurulan ... Üretim Sanayii A.Ş'ye ait 990 KWe Kurulu gücündeki ... GES GÜNEŞ ENERJİSİ SANTRALİ İŞİNİN GEÇİCİ KABULE HAZIR OLUP OLMADIĞINA DAİR ÖN İNCELEMESİ 29.12.2017 tarihinde tarafımızca yapılmış olup işin sözleşmesine, Onaylı Projesine, Yürürlükteki tüzük, Yönetmelik, Standartlar ve şartnamelere uygun olarak tamamlandığı ve geçici kabule hazır olduğu tespit edilmiştir.." şeklinde tespitinin yetkililerce yapıldığını, diğer 4 adet Güneş Enerjisi Santrali içinde aynı şekilde tutanak düzenlendiğini, 5 adet Güneş Enerjisi Santralinin 29/12/2017 tarihi itibari ile işin sözleşmesine, Onaylı Projesine, Yürürlükteki Tüzük, Yönetmelik, Standartlar ve şartnamelere uygun olarak tamamlandığı ve geçici kabule hazır olduğunun yetkililerce belirlendiğini, taraflar arasında geçici kabul ile ilgili görüşmeler devam ederken 01/02/2018 tarihinde sözleşmelerin davalı tarafından fesih edildiğini, Eskişehir 2. Sulh hukuk Mahkemesinin 2018/12 D.İş dosyası ile tespiti yapıldığını ve rapor tanzim edildiğini, süresi içinde yapılan tespite ve verilen rapora karşı itirazlar sunulduğunu, işlerin toplam bedelinin her bir sözleşme için 120.000.00 USD +KDV olmak üzere ceman 600.000.00 USD + KDV olduğunu, davalı tarafça toplam 481.514,00 USD ödendiğini, oysa toplam 708.000,00 USD ödenmesi gerektiğini, 481.514,00 USD düşüldüğü taktirde, müvekkilinin toplam 226.486.00 USD alacağının bulunduğunu belirterek 226.486.00 USD'nin dava tarihinden itibaren yabancı paralara uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili ; davacının tüm alacaklarının zamanaşımına uğradığını, müvekkili firmanın davacı tarafa 481.440,00 USD ödeme yaptığını, ancak davacı firmanın üstlenmiş olduğu yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve sözleşme şartlarına aykırı hareket etmesi neticesinde sözleşmelerin feshedildiğini, davacı firmanın sözleşme şartlarını yetire getirmediği halde müvekkili firmaya fatura gönderdiğini ve müvekkilince işbu faturaların iade edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı - karşı davacı; davacı - karşı davalının sözleşmeler gereğince üstlenmiş olduğu yükümlülüklerine aykırı davrandığını, hatalı ve kusurlu hizmetlerde bulunduğunu, davacı - karşı davalı nam ve hesabına ödemeler yapmak zorunda kaldıklarını belirterek 472.302,78 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davacı - karşı davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece; "Dava; eser sözleşmesi nedeniyle bakiye alacağın tahsili, karşı dava; davacı / karşı davalı nam ve hesabına yapıldığı iddia edilen ödemelerin tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, bilirkişi incelemeleri yapılmıştır. Eser sözleşmelerinde TBK'nın 147/6 maddesi uyarınca 5 yıllık zamanışımı süresi söz konusu olduğundan, asıl davada davalı vekilinin zamanaşımı def'i reddedilmiş, karşı davada arabuluculuk başvurusu nedeniyle işleyen süreler durduğu gibi, uzatılmış cevap süresi içerisinde karşı dava açılmış olmakla, davacı / karşı davalı vekilinin bu konudaki beyanlarına itibar edilmemiştir. Eskişehir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat sonucu, bilirkişi tarafından düzenlenen 01/03/2023 tarihli raporda özetle; davacının 2017 yılı ticari defterlerine ve muavin defterine göre davalıdan herhangi bir alacağının ve borcunun görünmediği, dosya içindeki sözleşmeler bedeli olan KDV dahil 708.000,00 USD işin, davacının kabulünde ve ticari defterlerde kayıtlı olan 481.514,00 USD ödemenin yapılması ve sözleşmeye göre üstlenilmiş olan işlerden tespit edilen eksik işler bedeli olan 870.000,00 TL (228.526,00 USD) mahsup edilmesi sonrasında davalının 2.040,00 USD fazla ödeme yaptığı belirtilmiştir. Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 04/07/2023 tarihli raporda özetle; taraflar arasında 04.08.2017 tarihinde her bir GES santrali için ayrı olmak üzere toplam 5 adet aynı hükümlerle oluşturulmuş “LİSANSSIZ GES PROJE MÜHENDİSLİK DANIŞMANLIK İNŞ. HİZMETLERİ ALT YÜKLENİCİ SÖZLEŞMESİ” bulunduğu, sözleşmelerle KDV dahil toplam 708.000,00 USD bedel ile anlaşma sağlandığı, davacı/karşı davalı şirket tarafından ... parsel de 5 adet Güneş Enerjisi Santrali (GES) inşaatına ait montajlarda eksik, kusur ve ayıplar bulunduğu, malzeme ve imalatları korumakta gereken dikkat ve özenin sağlanmadığı, iş güvenliği, çalışanların sağlık ve güvenliği ile hijyen önlem ve tedbirlerinin alınmadığı, risk değerlendirmesi yapılmadığı, çalışanların GES santral kurulumu konusunda mesleki yeterliliğinin tespit edilemediği, davacı/karşı davalının sözleşmeyle üstlendiği edimleri sözleşmeye, fen ve sanat kurallarına uygun şekilde yerine getirmediği, sözleşmenin Madde 3 hükmünde “Alt Yüklenicinin Yükümlülükleri” başlığı altında yer alan madde hükümlerine aykırı olduğu ve md.3.5 hükmünde tanımlanan mekanik tamamlanmanın gerçekleşmediği, Ankara 38. Noterliğinin 01/02/2018 tarih ve 4220 yevmiye no.lu ihtarnamesi ile davalı tarafından sözleşmelerin 01/02/2018 tarihi itibariyle fesih edildiği, fesihten sonra davalı/karşı davacı şirket ile dava dışı ... ENERJİ ELEKTRİK A.Ş. ve ... MÜH. SAN. TİC. LTD.ŞTİ. arasında 27/02/2018 tarihinde imzalanmış “ARAZİ TİPİ FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİSİ SANTRALİ TEST, DEVREYE ALMA VE EKSİKLERİN GİDERİLMESİ İŞİ" sözleşmesinin imzalandığı, işbu sözleşmenin “md.5 Sözleşmenin Kapsamı” hükmünde, tespit raporu ile tespit edilen eksik, kusurlu ve ayıplı imalatların eksik ve kusurlarının giderilip, tamamlanarak geçici kabulün yapılması hususunda, md.6 hükümleriyle KDV hariç 135.000,00 USD’ye anlaşıldığı, sistemin operatörü olan dava dışı ... EDAŞ tarafından 22/12/2017 tarihinde ünitelerin kayda alındığı ve ÖN KABUL yapıldığı, geçici kabulün amacının; “saha testlerinin yapılmamış, eksik ve özürlü işler ile can ve mal emniyetini engelleyecek hususlar tespit edilmediği, geçici kabulün amacı olan ünitenin/ünitelerin onaylı projesi ve bu Yönetmelik esaslarına göre kavramsal olarak incelenerek enterkonnekte sisteme senkronizasyonunun emniyetli bir şekilde sürdürüldüğünü ve ünitelerin tamamlandığını belgelemek ve ilgili mülki idareye enerjilendirildiğini bildirmek” olup 22/12/2017 tarihinde yapılan işlemin geçici kabul olmadığı, geçici kabulün 19/04/2018 tarihinde TEDAŞ Genel Müdürlüğü tarafından yapıldığı, tesiste eksik ve kusur bulunmadığı, işletmeye açılmasında sakınca görülmediği bildirilerek tutanağın hazırlanıp onaylandığı, geçici kabulün dava dışı ... ENERJİ A.Ş. yükleniminde gerçekleştirildiği, davacıya yapılan ödemelerle davacı nam ve hesabına yapılan ödemeler toplamının fesih tarihinde; TOPLAM= 601.789,64 $ olarak hesaplandığını, bu durumda 708.000,00-601.789,64 = 106.210,36 $’lık iş kısmının eksik kaldığı, fesihten sonra dava dışı ... ENERJİ A.Ş. ile yapılan sözleşmeyle 5 adet GES santraldeki eksik, kusur ve ayıplı işler için 135.000,00 $ + KDV = 159.300,00 $ olarak sözleşme imzalandığı, buna göre fesih tarihi itibariyle davacıya fazla ödemenin 199.441,85 TL olarak hesaplandığı, asıl davada davacı alacağının bulunmadığı, karşı davada davacının alacağının 199.441,85 TL olduğu açıklanmıştır. Taraf vekillerinin beyan ve itirazları üzerine aynı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 22/01/2024 tarihli ek raporda özetle; bilirkişi kök raporundaki görüş, değerlendirme ve hesaplamaları değiştirecek hususun bulunmadığı belirtilmiştir. Tarafların delilleri ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin yükümlülükleri sözleşme ve eklerine, fen ve sanat kurallarına uygun yerine getirmediği, 22/12/2017 tarihinde yapılan işlemin geçici kabul olmadığı, eksik ve ayıplı şekilde bırakılan işlerin dava dışı şirket tarafından tamamlandığı ve geçici kabulün bu şirket yükleniminde gerçekleştirildiği, bilirkişi raporunun dosya içeriğine uygun ve denetime elverişli bulunduğu, davacının alacağının olmadığı, davalı / karşı davacının 199.441,85 TL alacağı olduğu anlaşılmakla, asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne " karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ; Davacı-karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sözleşmelerin 15.1 maddelerinin dikkate alınmadığını, 15 günlük süre verilmeden sözleşmenin fesh edilmesinin haksız olduğunu, 29/12/2017 tarihli tutanaklarda işin geçici kabule hazır olduğunun belirtildiğini, tutanakta davalı şirket çalışanın imzası bulunduğunu, tutanakta ... EDAŞ yetkililerinin de imzasının olduğunu, müvekkilinin yetkilisinin imzasının olması gerek bulunmadığını, fesihten sonra müvekkilinin iş yerinde bulunmadığını, tespit tarihine kadar sahanın kontrolünün davalıda olduğunu, hırsızlığında bu sürede olduğunu, eksik ve kusurlu iş bulunmadığını, karşı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, teminat senedinin davalı tarafça icraya konulduğunu bu nedenle alacak talep edemeyeceğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı-karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; karşı davada hatalı değerlendirme yapıldığını, davacıya yapılan 481.400,00 USD'nin, ilgili kişilere ödeme yapmadığı için aynı kişilere tekrar yapılan ödemeler olduğunu, bilirkişi hesaplamasında ise davacı nam ve hesabıma yapılan ödemeler ile davacının kendisine yapılan ödemelerin toplanıp sözleşme bedelinden mahsup edildiğini, karşı davada 472.202,78 TL alacaklı olduklarını, karşı davanın tam kabul edilmesi gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. . GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Somut olayda asıl davada, davacı tarafça imalat bedeli alacağının tahsili talep edilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmelerde, iş bedeli TBK'nın 480. Maddesi gereğince götürü bedel olarak belirlenmiştir. Kural olarak götürü bedelli eser sözleşmelerinde, yüklenicinin hakettiği imalât bedelinin, yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir. Bu durumda asıl davada, alt yüklenicinin iş bedeli yukarıdaki yönteme göre belirlenmesi, belirlenen bu bedelden davacıya yapılan ödemelerin mahsup edilmesi, karşı davada ise, asıl davada mahsubu talep edilmeyen ve hakkında ayrı bir dava (karşı dava)açılmış olan üçüncü kişilere, karşı davalı nam ve hesabına yapılan ödemelerin belirlenerek hüküm altına alınması gerekirken, yukarıda açıklanan ilkelere aykırı şekilde düzenlenen bilirkişi raporuna göre yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Taraf vekillerini istinaf başvurularının KABULÜNE, 2-Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/02/2024 gün ve 2022/507 Esas 2024/102 sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Taraflarca yatırılan peşin istinaf karar harcının istek halinde kendilerine iadesine, 5-Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-Talep halinde inceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa ilgili icra dairesince iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak 18/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır