Bölge Adliye Mahkemesi 2024/362 E. 2024/589 K.

T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/362 - 2024/589 T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/362 KARAR NO : 2024/589

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : .. ÜYE : ... ÜYE : ... KATİP : ...

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ NUMARASI : 2023/658 Esas, 2023/1178 Karar KARAR TARİHİ : 21/12/2023

DAVACI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...

DAVALI : ....

VEKİLLERİ : Av. ...

Av. ....

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 01/04/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 03/04/2024

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, davalının İnegöl İcra Dairesi 2023/1371 E. sayılı dosyası ile borçlu şirket olan...Anonim Şirketi'ne karşı icra takibi başlattığını, müvekkilinin icra takibinde 3. kişi olduğunu ve müvekkilinin sadece vergi işlerinde kullandığı UETS kutusuna İİK m.89 haciz ihbarnamelerinin hukuksuz bir şekilde gönderildiğini, müvekkilinin bunlardan haberi olmadığı için haciz ihbarnamelerinin kesinleştiğini, müvekkilinin Albaraka Türk hesabında 501.156,14 TL'ye haciz konulduğunu, müvekkilinin hem alacaklıya hem de borçluya karşı hiçbir borcunun ve alacağının bulunmadığını, alacaklı şirketin içinin boş olduğunu haricen öğrendiğini ileri sürerek İnegöl İcra Dairesinin 2023/1371 E. dosyasında müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, davalının kötü niyetli haciz ihbarnamesi sebebiyle verdiği zarar nedeniyle %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesi talep etmiştir. Davalı vekili, müvekkili tarafından davacıya İİK kapsamında 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnameleri gönderildiğini, davacının gönderilen haciz ihbarnamelerin hiçbirine itiraz etmediğini, davacıya son olarak da 89/3 haciz ihbarnamesi gönderildiğini ve kesinleştiğini, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davanın İcra ve İflas Kanunu 89/3. madde uyarınca üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davası olup davanın, 3. haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılması gerektiği, İnegöl İcra Müdürlüğünün 2023/1371 Esas sayılı dosyasında davacıya üçüncü haciz ihbarnamesinin 04/06/2023 tarihinde UETS aracılığıyla tebliğ edilmiş sayıldığı, davanın ise 13/07/2023 tarihinde açılmış olduğundan 15 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı, davacı vekilinin 17/12/2023 tarihli "481.008,13 TL'nin dava devam ederken 13/12/2023 tarihinde ödendiği ve davaya istirdat davası olarak devam edilmesi gerektiği" içerikli dilekçesi mevcut ise de, davanın 89/3. madde uyarınca açılan menfi tespit davası olduğundan İcra ve İflas Kanunu 72. maddesinde yer alan istirdat davasına ilişkin hükümlerin bu davada uygulanmayacağı, İİK'nın m. 89/5 ve 89/3 uyarınca açılan menfi tespit davalarında davaya konu maddi vakıalar ve ispat edilecek hususların farklı olduğu, bu nedenle 89/3. fıkra uyarınca açılan menfi tespit davasında dava devam ederken paranın ödenmesi halinde davaya 89/5. fıkra uyarınca istirdat davası olarak devam edilmesinin mümkün olmadığını, dava türünün tam ıslah ile değiştirilebileceği, davacı vekilinin ilgili dilekçesinin ise şartları oluşmadığından davanın tam ıslahı olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla davacının İİK'nın 89/5. madde uyarınca ve maddede sayılı maddi vakıalara dayalı olarak yeni bir dava açabilmesinde bir beis yok ise de, açılan bu davanın menfi tespit olarak görülmesi gerektiği ve hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İstinaf talebinde bulunan davacı vekili, müvekkilinin İİK m. 89'a göre üçüncü kişi sayılamayacağını, takip borçlusunun mal veya alacağı ile bağlantısı bulunmadığını, İnegöl İcra Dairesince, müvekkiline kanuna aykırı surette haciz ihbarnameleri gönderilmiş olup bu haciz ihtarnamelerinin iptali için İnegöl 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/207 Esas sayılı dosyasında dava açıldığını, dosyanın henüz kesinleşmediğini, dava devam ederken verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması nedeniyle müvekkilinin icra tehditi altında haksız olarak 481.008,13 TL'yi icra dosyasına ödediğini, bu nedenle açılan menfi tespit davasını tam ıslah ederek davanın İİK'nın 89/5.maddesindeki istirdat davası olarak görülmesinin talep edildiğini, ıslah dilekçesine rağmen mahkemenin ıslah dilekçesini kabul etmeyerek davanın reddine karar verdiğini, takip alacaklısının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Dava, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 89. maddesi kapsamında açılan menfi tespit istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş olup karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Görev kamu düzeni ile ilgili olup, öncelikle ve mahkemece re’sen yargılamanın her aşamasında göz önüne alınması gerekir. 2004 sayılı İİK'nın 89. maddesi uyarınca, üçüncü kişi tarafından açılacak menfi tespit davasının konusu, takip borçlusunun kendisinde hiç ya da haczedilen miktarda alacağının bulunmadığı, yani takip borçlusuna borcunun olmadığı, malın yedinde bulunmadığı, haciz ihbarnamesi tebliğinden önce ödendiği veya borcun sona erdiğine ilişkin iddiadır. Takip alacaklısı, takip borçlusu ile üçüncü kişi arasındaki ilişkiye yabancı olduğu gibi üçüncü kişi de takip alacaklısı ile takip borçlusu arasındaki ilişkiye yabancıdır. Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır. 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda Kanun'da özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığı kabul edilmektedir (Yargıtay 11. HD.nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı ilamı). Bu nedenle somut uyuşmazlıkta, asliye hukuk mahkemesinin davaya bakmakta görevli olduğu yönünde görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davanın esası hakkında karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Yukarıda belirtilen sebeplerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-a-3 ve m. 355 hükümleri uyarınca esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin kamu düzeni ilkesi uyarınca re'sen gözetilen sebeplerle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın görevsizlik kararı verilmek üzere kararı veren yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, ilk derece Mahkemesinin yukarıda anılan kararının 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-a-3 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, 2-) Gerekçede belirtilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-) Kararın kaldırılma nedenine göre davacı vekilinin istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 4-) 492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (1) sayılı tarife gereğince, peşin alınan istinaf karar ve ilam harcının davacı tarafa iadesine, 5-) İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin yeniden verilecek hükümle birlikte değerlendirilmesine, 6-) Dairemiz kararının ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-a ve m. 362/1-g hükümleri gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/04/2024

.. Başkan ... ¸e-imzalıdır .. Üye 120758 ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip 292420 ¸e-imzalıdır