Bölge Adliye Mahkemesi 2024/2622 E. 2025/1749 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO:2024/2622

KARAR NO:2025/1749

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:03/06/2024

NUMARASI:2022/790 E - 2024/403 K

DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit

KARAR TARİHİ:01/07/2025

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında elektrik abonelik sözleşmesi ve dağıtım sistemine bağlantı anlaşması imzalandığını, müvekkilinin 21.06.2022 ile 19.09.2022 tarihleri arasında kullanılan elektrik kullanımına ilişkin olarak enerji tüketiminin 3.600.000 kwh olduğu, tüm bu harcamaların fatura bedelinin ise 15.927,66-TL iken ve bugüne kadar tüm fatura bedellerini ödenmişken, davalının en son müvekkili hakkında 364.272,85-TL bedelli 07.11.2022 tarihli fatura düzenlediğini, müvekkilinin bu fahiş ve yüksek faturaya itiraz etmiş, ancak itirazı sonuçlandırılmamış, bu süreçte de fatura ödenmediğinden elektriği kesildiğini, müvekkilinin aboneliğinin inşaat aboneliği olması ve sadece aydınlatma ve küçük ekipmanların için elektrik kullanılması, bu denli bir tüketimin fiziken mümkün olmaması, önceki kullanım bedelleri dikkate alındığında inşaatta bu denli bir tüketimin söz konusu olmayacağının göz ardı edildiğini, davalı kurumun, elektrik saatinin muayenesinin olmadığını, bu sebeple kaçak işlemi yapılarak takdiren bu tutarın belirlendiğini şifahen beyan ettiğini, davalının müvekkili aleyhine düzenlemiş olduğu 07.11.2022 tarihli fatura incelendiğinde sayaçtan tüketilen enerji miktarının 42.269.000 kwh olarak takdiren belirlendiğini, ancak, müvekkili şirketin abonelik tesis ettiği dönemden bu son faturanın düzenlendiği döneme kadar (21.06.2022 ile 19.09.2022 tarihleri arasında) enerji tüketiminin 3.600.000 kwh olduğu tüm bu harcamaların fatura bedelinin ise 15.927,66-TL olduğunun görüldüğünü,müvekkilin kaçak elektrik kullanması ve bu denli bir tüketim yapmasının fiziken mümkün olmadığını, sayacın muayenesinin yapılmamasının kusurunun müvekkiline ait olmadığını, davalının sağlıklı bir şekilde ölçüm yaparak ve bu ölçüm sonucunda düzenlenecek olan rapor neticesinde faturalandırma yapılması gerekmekte iken olasılıklar dahilinde faturalandırma yapılmasının usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, müvekkiline kesilen fatura bedelinin büyük bir fabrikanın kullanımı kadar olduğunu, inşaatta iş makinaları çalışmadığını, başkaca ağır bir tüketim makine veya ihtiyaç hali söz konusu olmadığını, müvekkili şirkete ait şantiye alanı 70-80 m2 alanlı olup 70-80 m2 alanda yapılacak olan restorasyon işlemlerinde kullanılacak olan enerji bedelinin faturada belirtilen enerji bedeli miktarı olmasının imkansız olduğunu belirterek, davanın kabulü ile müvekkilinin davalıya 07.11.2022 tarihli fatura bedeli olan 364.272,85-TL borcu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kaçak elektrik kullanım tespiti ve tahakkuku mevzuata uygun olup , işlemlerde herhangi bir hata bulunmadığını, dava konusu adreste kurulu bulunan ... hizmet numaralı tüketim noktasına ait tesisat mahallinde müvekkilinin saha ekipleri tarafından 04.11.2022 tarihinde yapılan kontrollerde tüketim noktasına kayıtlı ... veya ikili anlaşması olmadan ... nolu sayacın şebeke giriş sigortasından ek alınarak harici hattan enerji kullanıldığını, kayıtsız sayaçtan ve sayaç haricinde hattan elektrik enerjisi tüketildiğinin tespit edildiğini, söz konusu tespit neticesinde müvekkilinin saha ekiplerince davacı adına 04.11.2022 tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tanzim edildiğini, işbu tutanağa istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri doğrultusunda 08.05.2022 ve 04.11.2022 tarihleri arasında 180 günlük süre için kayıtsız sayacın tüketim bilgileri ve harici hatta bağlı cihazların kurulu güç bilgilerine göre toplam 42.269 kWh karşılığı 364.272,85-TL kaçak faturası tahakkuk edildiğini, öte yandan davalı taraf aleyhine daha önce tanzim edilen ... kaçak elektrik kullanım tutanağında kayıtsız (zati) sayaçtan enerji kullanıldığının tespit edildiğini, işbu dilekçe ekinde sunulmuş tutanak ile mevzuat hükümleri uyarınca davacı tarafın mükerrer kaçak kullanıcısı olduğunun sabit olduğunu, davacı tarafından gerçekleştirilen mükerrer kaçak elektrik kullanımı da göstermektedir ki; davacı tüketicinin kaçak elektrik kullanımını alışkanlık haline getirdiğini, öte yandan davacı tarafın her ne kadar faturalarını düzenli ödediğinden bahisle; faturaların haksız olduğunu iddia etmiş ise de uyuşmazlığın normal dönem faturalarından kaynaklanmayıp kaçak elektrik kullanımından kaynaklanması sebebiyle işbu iddianın geçerliliği bulunmadığını, kaçak tespiti için tespit anında mahalde fiili kullanıcının varlığı yeterli olmakla davacı tarafça da ikrar olunduğu üzere dava konusu kaçak tespitinin yapıldığı tarihte mahalin fiili kullanıcısının davacı taraf olduğunu, davacı her ne kadar kaçak elektrik kullanmadığını iddia etmiş ise de; iddiasını ve tutanakların aksini kanıtlar nitelikte herhangi bir somut delil sunamamış olduğunu, davacının somut argümanlarını sunarak davasını ispatlaması gerekirken, dosya kapsamına böylesine somut bir delilin sunulamamış olması nedeniyle ispatlanamayan, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonunda ; Davanın kısmen kabulü ile; davacının 07/11/2022 tarihli ... fatura nolu 364.272,85-TL bedelli faturadan kaynaklı davalıya 332.626,29-TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Reddedilen miktar olan 31.646,56-TL 'nin %20 'si oranında hesaplanan 6.329,31-TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir Mahkemece verilen kararı, davalı vekili istinaf etmiştir.Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce ,dava şartı arabuluculuğa başvurulmadığından davanın usulden reddi gerektiği, davacı tarafın basit yargılamaya tabi işbu dosyada dava dilekçesinde dayanmadığı ve yine dava dilekçesi ile birlikte sunmadığı bir sözleşmenin dikkate alınarak davanın kısmen kabul kısmen reddine ilişkin verilen kararın kabulünün mümkün olmadığı,yerel mahkemece düzenlenen 25.11.2022 tarihli tensip zaptının 5 nolu ara kararı ile dosyanın basit yargılama usulüne tabi olduğu ve 10 nolu ara karar ile de dava ve cevap dilekçelerinde belirtilen delillerin açıklamalarının yapılması ve başkaca delil sunamayacağının açık ve net bir şekilde belirtilmiş olduğu, ancak davacı vekili tarafından işbu tensip zaptına ve hukuka aykırı şekilde dava dilekçesinde dayanmadığı ve süresinde sunulmayan bir kira sözleşmesine dayanarak bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasının hukuka ve somut olaya aykırı olduğu,bilirkişi tarafından söz konusu 2 nolu hesaplamada "Sayın Mahkemeniz tarafından davacı tarafça dosyaya sunulan kompresöre ait kira sözleşmesinin delil niteliği taşıyabileceğinin kabulü halinde" şeklinde beyanda bulunarak görüş belirttiği de dikkate alındığında söz konusu kompresör sözleşmesinin dikkate alınmaması ve kök rapordaki hesaplama üzerinden davanın tümden reddine karar verilmesi gerektiği, davacı vekili hiçbir şekilde bilirkişi kök raporuna itiraz dilekçesinde bahsetmiş olduğu kompresör sözleşmesinden bahsetmemiş, hiçbir şekilde işbu delile dayanmadığı,b basit yargılama usulünde davacı tarafın iddiasını değiştirme ve genişletme yasağına dava dilekçesini sunması ile başladığını, müvekkili şirketçe yapılan hesaplamaların mevzuat hükümlerince yapılmış olup, herhangi bir hata barındırmadığı,davacı taraf aleyhine daha önce tanzim edilen ... kaçak elektrik kullanım tutanağında kayıtsız (zati) sayaçtan enerji kullanıldığı tespit edilmiş olduğundan davacı tarafın mükerrer kaçak kullanıcısı olduğunun dosya kapsamında sabit olduğu, kaçak tespiti için tespit anında mahalde fiili kullanıcının varlığı yeterli olmakla davacı atrafça da ikrar olunduğu üzere dava konusu kaçak tespitinin yapıldığı tarihte mahalin fiili kullanıcısı davacı taraftır. Kaçak tespiti için tespit anında mahalde fiili kullanıcının varlığı yeterlidir. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.42'de gösterilen haller içerisinde elektrik tüketimi yapan herkes, kaçak tespiti ve tahakkukunun muhatabı olabileceği,Sonuç olarak davacı tarafın kaçak elektrik kullandığı bilirkişi kök ve ek raporu ile açık ve net bir şekilde ortaya konulmuş, bilirkişi tarafından ek raporda hesaplamaya tabi tutulan ve süresi içerisinde sunulmayan, dava dilekçesinde dayanılmayan delil olan kompresör sözleşmesi hükme esas alınarak hatalı karar verilmiş olduğu, bu sebeplerle kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , menfi tesbit talebine ilişkindir.Davalı tarafın dava şartı arabuluculuğa başvurulmadığına ilişkin usule dair istinaf sebeplerinin incelenmesinde ticari davalarda menfi tespit davasına ilişkin arabuluculuk başvurusu 01.09.2023 tarihinden itibaren zorunlu hale getirilmiş olup,işbu davanın davanın açılış tarihi olan 24.11.2022 tarihi itibarıyla ,böyle bir zorunluluk bulunmadığından bu yönlere ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Dosyadaki bilgi ve belgelere göre;Davalı şirket tarafından 04.11.2022 tarihli ... seri no.lu Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağına göre ; kullanıcının ... Şirketi ... Şişli/İstanbul Şantiye olduğu, vergi numarasının belirtildiği, sayacın Kayıt durumunun “Sözleşmesiz Harici hat” olarak belirtildiği, yapılan kontrolde sözleşmesiz sayacın şebeke giriş sigortasından ek alınarak harici hattan enerji kullanıldığı tespit edildiği,. bağlantı iptal edildi şeklinde yazılı olduğu, abone ad ve imzası bulunmadığı ,davalı tarafından bu tutanağa istinaden davacı adına 17.11.2022 son ödeme 364.272,85 TL tutarlı fatura düzenlendiği görülmektedir.Davacı tarafından, davalı şirket ile elektrik abonelik sözleşmesi ve dağıtım sistemine bağlantı anlaşması imzalandığı belirtilmiş ise de dosya içerisindeki belgelerden ... numaralı dağıtım hizmet noktasına ilişkin ... Anlaşması yapıldığı ancak abonelik sözleşmesi yapılmadığı anlaşılmıştır.Mahkemece yargılamada alınan kök bilirkişi raporunda özetle; 03.10.2022 tarihli 15.927,66 TL bedelli faturanın normal tüketim miktarına istinaden değil, 19.09.2022 tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik tüketim tutanağına istinaden düzenlenmiş olduğu,dava konusu 07.11.2022 tarihli 364.272,85 TL bedelli faturanın 04.11.2022 tarihli ... seri no.lu tutanağa istinaden düzenlenmiş olduğu, 19.09.2022 tarihli ... seri nolu tutanağın düzenlendiği tesisat numarası (...dağıtım hizmet noktası, no:...-..., ... seri no.lu sayaç) ile dava konusu ... seri nolu tutanağın düzenlendiği tesisatın (... dağıtım hizmet noktası, adres no:..., ... seri no.lu sayaç) farklı tesisat numaraları olduğu, Davacının davaya konu... dağıtım hizmet noktası ait elektrik abonelik sözleşmesi bulunmadığı, 04.11.2022 tarihinde Davalı şirket tarafından, Davacının “... Şantiye” adresinde bulunan ... dağıtım hizmet noktasına bağlı sözleşmesiz... seri no.lu Luna Marka sayacın şebeke giriş sigortasından ek alınarak harici hattan enerji kullanıldığının tespit edildiği ve tespite istinaden davacı adına 04/11/2022 tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiği, işbu tespitin aksini gösterecek herhangi bir belgenin dosya kapsamında mevcut olmadığı, (tespite ilişkin video kaydı ve fotoğraf mevcut), Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği ilgili maddesi uyarınca “sözleşmesiz ve harici hattan (sayaçtan geçirilmeden) enerji kullanımının” kaçak kullanım olduğu, 04/11/2022 tarihli ... seri no.lu Kaçak Elektrik Tespit tutanağına istinaden, Davalı tarafından davalı adına 07.11.2022 son ödeme tarihli 364.272,85 TL bedelli kaçak elektrik tüketim faturası düzenlendiği, Kaçak Elektrik Tespit tutanağına istinaden, İlgili Yönetmelik uyarınca ve tespit tutanağı döneminde EPDK Elektrik tarife tablosunda belirlenen ticarethane birim fiyatlar dikkate alınarak yapılan hesaplamalar sonucunda:Davalı tarafından düzenlenen 07.11.2022 son ödeme tarihli 364.272,85 TL bedelli kaçak elektrik tüketim faturasının mevzuatlara uygun olduğu görüşü bildirilmiştir.Bilirkişi ek raporunda ise ;Dosya münderecatında yer alan, Davacı ... Şirketi (İşveren) ile Dava dışı ...-... İnş. (Taşeron) arasında imzalanan ... Kira Sözleşmesi incelendiğinde; işverenin taahhüdü altında yapılan “Şişli ... tapunun ... Ada, ... no.lu parseldeki inşaatın komşu binalar tarafındaki ... kuyu hafriyatı yapım işlerinde, sert grovak zemin kırılması imalatlarında, zorunluk hasıl olduğu hallerde kullanmak üzere taşerona ait olan tek tabancalı kompresörün kiralanması işi için 20/10/2022 tarihinde kira sözleşmesi yapıldığı tespit edilmiştir. Mahkemeniz tarafından davacı tarafça dosyaya sunulan kompresöre ait kira sözleşmesinin delil niteliği taşıyabileceğinin kabulü halinde; ilgili kompresörün kira sözleşmesinden önce söz konusu adreste kullanılmadığını da takdir edilmesi durumunda kaçak kullanım süresi olarak (04/11/2022 tespit tarihi-20/10/20022 kira sözleşmesi/işe başlama tarihi tespit edilememiştir.) 15 gün olarak alınması gerektiği belirlenmiştir.Yukarıdaki bilgi ve belgeler kapsamında 15 günlük kaçak kullanım süresi üzerinden kaçak tüketim bedeli hesaplanmıştır.Süresinde ibraz edilmeyen delilin hükme esas alındığına ilişkin istinaf sebepleri yönünden:HMK’nun 318.maddesinde tarafların dilekçeleri ile birlikte delillerini bildirmeleri gerektiği, HMK’nun 320.maddesinde ise ilk duruşmada Mahkemece daha önce karar verilmeyen hallerde dava şartları ve ilk itirazlarla hak düşürücü süre ve zamanaşımı hakkında tarafların dinleneceği, tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların belirleneceği, mahkemece tarafların dinlenmesi, delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemlerinin yapılmasının ayrıca iki duruşmada tamamlanacağı, bilirkişi incelemesi ve istinabe yolu ile işlemlerin yapılması halinde bu duruşma sayısının artabileceği belirtilmiş, HMK’nun 322. maddesinde ise basit yargılama usulü hakkında hüküm bulunmayan hallerde yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümlerin uygulanacağı düzenlenmiştir. HMK’nun 322.maddesi yollaması gereğince HMK’nun 119/1-f maddesinde dava dilekçesinde iddia edilen vakıaların hangi delillerle ispat edileceği, HMK’nun 129/1-e maddesinde ise cevap dilekçesinde savunmanın dayanağı olarak ileri sürülen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceğinin bildirilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Somut olayda ;davalı şirket görevlileri tarafından düzenlenen 04/11/2022 tarihli tutanakta ,sözkonusu yerde kompresör bulunduğunun tutanağa yazıldığı görülmüştür.Bu durumda ,yapılacak hesaplamada bu hususun dikkate alınması gerekli olduğundan,sonradan delil sunulmasının sözkonusu olmadığı ,davalı tarafın bu yönlere ilişkin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Ancak; mahkemece, adi yazılı olduğu görülen bu sözleşmenin delil niteliği taşıyıp taşımadığı hususu üzerinde durulması gerekli olup, kira sözleşmesinin davacı defterlerinde kaydı olup olmadığı,bu sözleşme uyarınca yapılan kira ödemeleri olup olmadığı hususlarının mali müşavir bilirkişi vasıtası ile yöntemince araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gereklidir. Bu sebeplerle ,davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yukarıda açıklanan şekilde yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.01/07/2025