Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1414 E. 2026/86 K.

T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1414 - 2026/86 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1414 KARAR NO : 2026/86

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ :02/05/2024 NUMARASI :2022/999 Esas - 2024/350 Karar ASIL DAVA DAVACILAR :1-... :2-... :3-TASFİYE HALİNDE ŞANA OTOMAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ... VEKİLİ :Av. ... DAVALI :... METAL SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ... VEKİLİ :Av. ... DAVA :Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :26/12/2022 BİRLEŞEN DAVA :Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/871 E. sayılı dosyası DAVACILAR :1-... :2-... :3-TASFİYE HALİNDE ŞANA OTOMAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ... VEKİLİ :Av. ... DAVALI :... METAL SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ... VEKİLİ :Av. ... DAVA :Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :08/11/2023

KARAR TARİHİ :22/01/2026 KR. YAZIM TARİHİ :22/01/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Metal San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin bakır ve bakır alaşımlarının (pirinç çubuk, pirinç boru, pirinç şerit) satışını ve pazarlamasını gerçekleştirdiğini, aynı zamanda içi boş profil ve çubuklarıyla birlikte, kollektör profil çeşitlerini de katarak sektörün genel malzeme ihtiyacını karşıladığını, davacılardan ... ve ...'un yöneticisi oldukları diğer davacı tasfiye halinde Şana Otomat'ın tedarik etmiş olduğu ham madde (pirinç çubuk, pirinç boru, pirinç şerit) ile talaşlı imalat, gazlı ev aletleri, gazlı pişime aletleri, musluklar, pirinç bağlantı ve banyo aksesuarları gibi alanlarda üretim faaliyeti gerçekleştirip satışa arz ettiğini, bahse konu davalı şirket ile davacı tasfiye halinde Şana Otomat arasında ticari bir ilişki bulunduğunu, davalı ...'in, davacılardan tasfiye halinde Şana Otomat'a ham madde satışı gerçekleştirdiğini ve davacı şirketin de işbu ham maddeyi işleyip satışa arz ettiğini, işbu ilişkiye istinaden her iki şirket arasında bir cari hesap ilişkisi olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki devam etmekte iken davacı tasfiye halinde Şana Otomat tarafından davalı şirkete her biri 500.000,00-TL bedelli toplam 12 adet bono verildiğini, devamında davacı şirket tarafından işbu bonolara ilişkin bedellerin ödendiğini, hatta davacı şirketin cari hesap olarak alacaklı konumuna geçtiğini, bonolara ilişkin bedellerin ödenmesi ve cari hesap olarak alacaklı duruma gelinmesi akabinde davacılar tarafından bonoların iadesinin talep edildiğini, ancak bonoların davalı şirket tarafından davacılara iade edilmediğini, bununla kalınmayıp davalı şirketçe davacılar aleyhine 500.000,00 TL bedelli 14.12.2018 düzenleme tarihli, 06.02.2019 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli 14.12.2018 düzenleme tarihli, 06.02.2019 vade tarihli bonolar dayanak gösterilerek, Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2019/4498 Esas Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, devamında yine davalı tarafça tasfiye halinde Şana Otomat San. ve Tic. A.Ş., ... ve ... aleyhine; 500.000,00 TL bedelli 14/12/2018 düzenleme tarihli 20/05/2019 vade tarihli, 500.000,00 TL bedelli 14/12/2018 düzenleme tarihli 12/06/2019 vade tarihli, 500.000,00 TL bedelli 14/12/2018 düzenleme tarihli 17/06/2019 vade tarihli, 500.000,00 TL bedelli 14/12/2018 düzenleme tarihli 30/05/2019 vade tarihli bonolar dayanak gösterilerek Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2022/12991 Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, temel borç ilişkisi borçlusunun, kambiyo ilişkisinden ayrı olarak borcunu, diğer bir deyişle senet bedelini ödemesine rağmen kambiyo senedinin iade edilmemesi nedeniyle kambiyo senedinin bedelsiz kaldığını, takibe konu edilen bonoların bedellerinin davacı şirketçe ödendiğini, davacı şirketin borcuna karşılık olarak fabrika binasında yer alan makine ve teçhizatların, davalı tarafından fabrika binasına vinç ve nakliye kamyoneti getirilmek suretiyle ve dayatma ile sökülerek alındığını ve götürüldüğünü, buna karşılık olarak da davacı şirketçe işbu makine ve teçhizatın faturasının e fatura olarak kesilerek davalı tarafa iletildiğini ve davalı tarafça da işbu faturanın kabul edildiğini, davacı şirketin borcuna karşılık olarak fabrika binasında yer alan makine ve teçhizatların, sökülerek götürüldüğüne ilişkin video kayıt görüntülerinin CD ortamında bilahare sunulacağını, kesilen fatura bedeli ticari defterlere işlendiğinde davacı şirketin 3.374.373,00.-TL alacaklı konumuna geçtiğini, bununla beraber kayıtlarında her biri 500.000,00 - TL bedelli 12 adet bononun olduğunun görüleceğini, işbu davanın konusunun sadece Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2019/4498 ve 2022/12991 Esas sayılı dosyalarından takibe konulan bonolar olduğunu, davalı tarafından davacılar aleyhine Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2019/4498 ve 2022/12991 Esas sayılı dosyalarından başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takiplerinde, takiplere konu alacağın itfa edilmiş olması sebebiyle davacıların borçlu olmadığının tespitine, İİK.72/5 Hükmü gereğince davacıları huzurdaki menfi tespit davası açmaya zorlayan, haksız ve kötüniyetli bir şekilde Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2019/4498 ve 2022/12991 Esas sayılı dosyalarından takiplere devam eden davalı aleyhine %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, takiplere konu bonolara ilişkin borç itfa olmuş olmasına rağmen kötü niyetli olarak takipleri devam ettiren davalı hakkında HMK'nın 329/2 maddesinin uygulanarak Mahkemece takdir edilecek disiplin para cezası ile mahkûm edilmesini talep ve dava etmiştir. Asıl dosyada davalı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacıların iddialarının tümünün gerçek dışı olduğunu, öncelikle davacılar ... ve ...'nun öz kardeş olduklarını, bu iki kardeşin geçmişte diğer davacı tasfiye halinde Şana Otomat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tasfiye haline geçmeden önce işbu davacı şirketin yetkilileri olarak Gebze İcra Dairesi 2019/4498 Esas sayılı dosyasının da borçlusu ... TC Kimlik Numaralı ...'la birlikte faaliyet gösterdiğini, kendi aralarında yaşanan ve davacı şirkette yapılan bir takım usulsüzlüklerden dolayı şirketi borca batırma noktasına getirdikten sonra davacılar ... ve ...'nun bundan diğer yetkili ...'ı sorumlu tuttuğunu, malvarlıklarını kurtarmak amacıyla bir takım muvazaalı işlemler ve borçtan kurtulmaya yönelik haksız işlemler gerçekleştirdiğini, davacıların birçok çalışanına borcu bulunduğunu, davalı şirketin, davacı tasfiye halinde Şana Otomat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ham madde sattığını, davalı tasfiye halinde Şana Otomat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin de bu ham maddeleri işleyerek piyasaya sürdüğünü, dolayısıyla bir ham madde satıcısının ham madde alıcısına borçlu olduğunu ileri sürmenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hayatın olağan akışına uygun olan ham madde alıcısı olan davacı tasfiye halinde Şana Otomat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ve yetkililerinin ham madde satıcısı olan davalı şirkete borçlu olması olduğunu, davalı şirketin, davacı ...'un, davacı (Halen Tasfiye Halinde) Şana Otomat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve dava dışı ...'dan olan kambiyo senedine dayanan alacaklarını tahsil etmek amacıyla Gebze İcra Dairesi 2019/4498 Esas sayılı dosyadan 11.02.2019 tarihinde icra takibi başlattığını, devamında Bodrum 2.İcra Dairesi 2019/479 Talimat sayılı dosyadan davacı ... adına kayıtlı Muğla İli, Bodrum İlçe, ... Ada, ... Parsel, ... Mahalle/Köy, ... Mevkii, ... Nolu 1/... arsa paylı, dubleks mesken vasıflı taşınmazın ihale yoluyla satıldığını ve taşınmazın 02/06/2021 tarihinde 1.979.000,00 TL bedelle davacının eşi ... TC Kimlik Numaralı ... tarafından satın alındığını, bu durumun bile tek başına davacıların alacaklılardan malvarlıklarını kaçırdığını bilerek borçlarını ödemediklerini gösterdiğini, öte yandan, davacıların 04.07.2020 tarihinde bir takım iş makinelerinin, davalı şirkete olan borçlarına mahsuben verildiğini iddia edildiğini ve borcunun bu suretle itfa edildiğini iddia ettiğini, davalı şirketin, davacı ..., davacı ..., Tasfiye Halinde Şana Otomat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve dava dışı ...'dan olan kambiyo senedine dayanan alacaklarını tahsil etmek amacıyla Gebze İcra Dairesi 2022/12991 Esas sayılı dosyadan icra takibi başlatıldığını, tüm bu icra takiplerinin kambiyo senedine dayandığını, kambiyo senetlerinin sebepten mücerret olduğunu, davacılar tarafının iddialarını senetle ispat etmesi gerektiğini, davacı tarafının 30.12.2020 tarihli 5.112.350,00 TL bedelli faturaya ve fatura içeriğine davalı şirketin itiraz etmediği ve fatura içeriğini davalı şirketin kabul ettiği iddiasının doğru olmadığını, davalı şirketin, Bakırköy 54.Noterliği 06/01/2021 Tarih, ... Yevmiye nolu ihtarname ile süresi içerisinde faturaya ve fatura içeriğine itiraz ettiğini ve vergisel anlamda bu faturadan da yararlanamadığını, davacı tasfiye halinde Şana Otomat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin, Ticaret Sicil Müdürlüğünde kayıtlı faaliyet merkezini terk ettiğinden Bakırköy 54.Noterliği 06/01/2021 Tarih, ... Yevmiye nolu ihtarnamenin tebliğ edilemediğini, davacı tasfiye halinde Şana Otomat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 04.07.2020 tarihinde gerçekleştiği iddia olunan bir olayla ilgili aylar sonra 30.12.2020 tarihinde 5.112.350,00 TL bedel gibi büyük bir miktarda tek taraflı olarak sene sonu bir takım muhasebe hileleri ile kendisini alacaklı göstermek için fatura düzenlediğinin açık olduğunu, işbu davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde davacıların tamamen kötüniyetli olduğunu, davalı şirketin adresinin "İkitelli Organize Sanayi Bölg. Demirciler San.Sit.B-... ....N. .. Başakşehir/İSTANBUL" olduğundan Gebze Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkisiz olup yetkili mahkemelerin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu beyanla; davanın reddine, işbu davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötüniyetli olan davacıların İcra ve İflas Kanunu'nun 72'nci maddesinin 4'üncü fırkası uyarınca alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen Mahkeme'nin 2023/871 Esas sayılı dosyada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Metal San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin bakır ve bakır alaşımlarının (pirinç çubuk, pirinç boru, pirinç şerit) satışını ve pazarlamasını gerçekleştirdiğini; aynı zamanda içi boş profil ve çubuklarıyla birlikte, kollektör profil çeşitlerini de katarak sektörün genel malzeme ihtiyacını karşıladığını; davacılardan ... ve ...'un yöneticisi oldukları diğer davacı Tasfiye Halinde Şana Otomat'ın tedarik etmiş olduğu ham madde (pirinç çubuk, pirinç boru, pirinç şerit) ile talaşlı imalat, gazlı ev aletleri, gazlı pişime aletleri, musluklar, pirinç bağlantı ve banyo aksesuarları gibi alanlarda üretim faaliyeti gerçekleştirip satışa arz ettiğini, bahse konu davalı şirket ile davacı tasfiye halinde Şana Otomat arasında ticari bir ilişki bulunduğunu, davalı ...'in, davacılardan tasfiye halinde Şana Otomat'a ham madde satışı gerçekleştirdiğini, davacı şirketin de işbu ham maddeyi işleyip satışa arz ettiğini, işbu ilişkiye istinaden her iki şirket arasında bir cari hesap ilişkisinin mevcut olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki devam etmekte iken davacı tasfiye halinde Şana Otomat tarafından davalı şirkete her biri 500.000,00-TL bedelli toplam 12 adet bono verildiğini, devamında davacı şirket tarafından işbu bonolara ilişkin bedellerin ödendiğini, hatta davacı şirketin cari hesap olarak alacaklı durumuna geçtiğini, akabinde davacılar tarafından bonoların iadesinin talep edildiğini ancak bonoların davalı şirket tarafından davacılara iade edilmediğini, davalı şirketçe davacılar aleyhine işbu bonolardan bazıları dayanak gösterilerek kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, devamında yine davalı tarafça tasfiye halinde Şana Otomat San. ve Tic. A.Ş., ... ve ... aleyhine; 500.000,00.-TL bedelli 14/12/2018 düzenleme tarihli 20/05/2019 vade tarihli 500.000,00.-TL bedelli 14/12/2018 düzenleme tarihli 12/06/2019 vade tarihli 500.000,00.-TL bedelli 14/12/2018 düzenleme tarihli 17/06/2019 vade tarihli 500.000,00.-TL bedelli 14/12/2018 düzenleme tarihli 30/05/2019 vade tarihli bonolara dayanak gösterilerek Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2022/12991 Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, bunun üzerine taraflarınca Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/999 Esas numaralı dosya ile davalı aleyhine "Davalı tarafından müvekkilleri aleyhine Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2019/4498 ve 2022/12991 Esas sayılı dosyalarından başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takiplerinde, takiplere konu alacağın itfa edilmiş olması sebebiyle müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine," talepli menfi tespit davası ikame edildiğini, işbu davanın derdest durumda olduğunu, davalı tarafın, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/999 Esas numaralı dosya ile açmış oldukları menfi tespit davasından sonra elinde bulunan son 6 adet bonoyu dayanak göstererek davacılar aleyhine Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2023/8408 Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlattığını, davacılardan tasfiye halinde Şana Otomat San. ve Tic. A.Ş. tarafından takibe dayanak gösterilen bonolara ilişkin borç ödenmiş olduğundan takibe konu borcun itfa olunduğunu, davacı şirketin borcuna karşılık olarak fabrika binasında yer alan makine ve teçhizatların, davalı tarafından fabrika binasına vinç ve nakliye kamyoneti getirilmek suretiyle ve dayatma ile sökülerek alındığını ve götürüldüğünü, buna karşılık olarak da davacı şirketçe işbu makine ve teçhizatın faturasının e fatura olarak kesilerek davalı tarafa iletildiğini ve davalı tarafça da işbu faturanın kabul edildiğini, davacı şirketin borcuna karşılık olarak fabrika binasında yer alan makine ve teçhizatların, sökülerek götürüldüğüne ilişkin video kayıt görüntülerinin CD ortamında bilahare sunulacağını, davacı şirket ile davalı şirketin ticari defterleri incelendiğinde, davacı şirket tarafından kesilen 30.12.2020 tarihli 5.112.350,00-TL bedelli faturanın ticari deftere işlendiği ve davalı şirketin KDV'sini kullandığının görüleceğini beyanla; Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/999 Esas numaralı dosyası ile huzurdaki dava dosyasının birleştirilmesine, davalı tarafından davacılar aleyhine Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2023/8408 Esas sayılı dosyasından başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde, takibe konu alacağın itfa edilmiş olması sebebiyle davacıların borçlu olmadığının tespitine, İİK.72/5 hükmü gereğince davacıların Mahkeme huzurunda menfi tespit davası açmaya zorlayan, haksız ve kötüniyetli bir şekilde Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2023/8408 Esas sayılı dosyasından takibe devam eden davalı aleyhine %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, takibe konu bonolara ilişkin borç itfa olmuş olmasına rağmen kötü niyetli olarak takibi devam ettiren davalı hakkında HMK'nın 329/2 maddesinin uygulanarak, mahkemece takdir edilecek disiplin para cezası ile mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "...ASIL DOSYA 2022/999 E. SAYILI DAVA YÖNÜNDEN; 1-Davacı ... tarafından Gebze (4) İcra Müdürlüğü'nün 2019/4498 Esas sayılı takip dosyası için açılan menfi tespit talebinin; HMK'nın 114/1-d,h ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, 2-Davacıların tamamı tarafından Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2022/12991 Esas sayılı takip dosyasında ve davacılar ... ve Tasfiye Halinde Şana Otomat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından Gebze (4) İcra Müdürlüğü'nün 2019/4498 Esas sayılı takip dosyasında açılan menfi tespit taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE, 3-Sadece davaya konu Gebze (4) İcra Müdürlüğü'nün 2019/4498 Esas sayılı takip dosyasında takip konusu edilen 1.001.109,59.-TL yönünden ihtiyati tedbir uygulandığından; bu miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 200.221,92.-TL icra inkar tazminatının davacılar ... ve Tasfiye Halinde Şana Otomat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine, fazlaya ilişkin icra inkar tazminatı taleplerinin reddine, 4-Mahkememizce verilen ihtiyati tedbirin derhal kaldırılmasına, bu hususta Gebze İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmasına, BİRLEŞEN DOSYA 2023/871 ESAS SAYILI DAVA YÖNÜNDEN; 1-Davanın REDDİNE, 2-İhtiyati tedbir uygulanmadığından, davalı vekilinin icra inkar tazminatı isteminin reddine..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı asıl ve birlişen dosyada davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Asıl ve birleşen dosyada davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ticari ilişkinin dışında taraflar arasında bir ilişkinin söz konusu olmadığını, yapılan isticvap'ın hukuka ve usule uygun olmadığını, mahkemenin davayı red gerekçesinin de yeterli delile dayanmadığını, davacıların borcu menkul teslimi sureti ile ödediğini, bu hususun sabit olduğu ve borcun kalmadığını; Mahkemece yapılması gereken işin, davacılarca teslim edilen ve fatura da yer alan menkullerin değerini tespit etmek ve davacıların borca karşılık ne miktar alacaklı olduklarının tespitini yaptıktan sonra karar vermek olduğunu, menkul mallarının değerinin tespit edilmemiş olmasının eksik inceleme yapıldığını gösterdiği, menkul malların değerinin tespiti hususunda bilirkişi incelemesine başvurulmadığını, yargılamada eksik inceleme yapıldığını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur. Asıl ve birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın tarafları arasında yapılmış bir cari hesap sözleşmesinin olmadığından Türk Ticaret Kanunu'nun cari hesaba ilişkin hükümlerinin uygulanmaması gerektiğini, Kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan tarafların ticari defterlerinde takibe konu kambiyo senetlerinin kayıtlı olup olmamasının kambiyo senedinden kaynaklanan borcun ödendiğini göstermediğini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190'ıncı maddesinin 1'inci fıkrasına göre ispat yükünün davacıların üzerinde olduğunu, davacıların nihai amacının; piyasadan topladıkları ve bedelini hiç bir zaman ödemedikleri ham maddelerin paralarıyla, üzerine kayıtlı mal varlıklarını kendilerini de tanıdıklarına borçlandırarak davacı ...'un eşi ... üzerinde temize çekmek, hem borçları ödememiş olmak hem de malvarlıklarını temize çekmek olduğunu, bu sahtekarlıklar hakkında cezai başvurularını da yapmış bulunduklarını belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER:Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/05/2024 tarih, 2022/999 Esas - 2024/350 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Hem asıl hem de birleşen dava; ödeme nedeniyle bedelsizlik iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın asıl dosya yönünden davacı ... tarafından Gebze (4) İcra Müdürlüğü'nün 2019/4498 Esas sayılı takip dosyası açısından usulden reddine, asıl dosyada diğer davacılar ve birleşen dosya yönünden esastan reddine karar verilmiş karara karşı asıl ve birleşen dosyada davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosyanın incelenmesinde; asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden her iki şirket arasında bir cari hesap ilişkisi olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki devam etmekte iken davacı tasfiye halinde Şana Otomat tarafından davalı şirkete her biri 500.000,00-TL bedelli toplam 12 adet bono verildiğini, devamında davacı şirket tarafından işbu bonolara ilişkin bedellerin ödendiğini, davacı şirketin borcuna karşılık olarak fabrika binasında yer alan makine ve teçhizatların, davalı tarafından fabrika binasına vinç ve nakliye kamyoneti getirilmek suretiyle ve dayatma ile sökülerek alındığını ve götürüldüğünü, buna karşılık olarak da davacı şirketçe işbu makine ve teçhizatın faturasının e fatura olarak kesilerek davalı tarafa iletildiğini ve davalı tarafça da işbu faturanın kabul edildiğini, davacılar tarafından bonoların iadesinin talep edildiğini, ancak bonoların davalı şirket tarafından davacılara iade edilmediğini, bununla kalınmayıp davalı şirketçe davacılar aleyhine 500.000,00 TL bedelli 14.12.2018 düzenleme tarihli, 06.02.2019 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli 14.12.2018 düzenleme tarihli, 06.02.2019 vade tarihli bonolar dayanak gösterilerek, Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2019/4498 Esas Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, devamında yine davalı tarafça tasfiye halinde Şana Otomat San. ve Tic. A.Ş., ... ve ... aleyhine; 500.000,00 TL bedelli 14/12/2018 düzenleme tarihli 20/05/2019 vade tarihli, 500.000,00 TL bedelli 14/12/2018 düzenleme tarihli 12/06/2019 vade tarihli, 500.000,00 TL bedelli 14/12/2018 düzenleme tarihli 17/06/2019 vade tarihli, 500.000,00 TL bedelli 14/12/2018 düzenleme tarihli 30/05/2019 vade tarihli bonolar dayanak gösterilerek Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2022/12991 Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, davalı tarafından davacılar aleyhine Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2019/4498 ve 2022/12991 Esas sayılı dosyalarından başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takiplerinde, takiplere konu alacağın itfa edilmiş olması sebebiyle davacıların borçlu olmadığının tespitini talep ve dava ettiği, Birleşen Mahkemelerinin 2023/871 Esas sayılı dosyada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından son 6 adet bonoyu dayanak göstererek davacılar aleyhine Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2023/8408 Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlattığını, davacılardan Tasfiye Halinde Şana Otomat San. ve Tic. A.Ş. tarafından takibe dayanak gösterilen bonolara ilişkin borç ödenmiş olduğundan takibe konu borcun menkul teslimi nedeniyle itfa olunduğunu, davalı tarafından davacılar aleyhine Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2023/8408 Esas sayılı dosyasından başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takiplerinde, takiplere konu alacağın itfa edilmiş olması sebebiyle davacıların borçlu olmadığının tespitini talep ve dava ettiği, davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacılar tarafının iddialarını senetle ispat etmesi gerektiğini, davacı şirketin, Bakırköy 54.Noterliği 06/01/2021 Tarih, 00192 Yevmiye nolu ihtarname ile süresi içerisinde faturaya ve fatura içeriğine itiraz ettiğini ve vergisel anlamda bu faturadan da yararlanamadığını, davacı tasfiye halinde Şana Otomat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin, Ticaret Sicil Müdürlüğünde kayıtlı faaliyet merkezini terk ettiğinden Bakırköy 54.Noterliği 06/01/2021 Tarih, ... Yevmiye nolu ihtarnamenin tebliğ edilemediğini, davacı Tasfiye Halinde Şana Otomat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 04.07.2020 tarihinde gerçekleştiği iddia olunan bir olayla ilgili aylar sonra 30.12.2020 tarihinde 5.112.350,00 TL bedel gibi büyük bir miktarda tek taraflı olarak sene sonu bir takım muhasebe hileleri ile kendisini alacaklı göstermek için fatura düzenlediğinin açık olduğunu, işbu davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde davacıların tamamen kötüniyetli olduğunu belirterek davanın reddini talep ettiği, Mahkemece; asıl dosyada davacı ... Gebze (4) İcra Müdürlüğü'nün 2019/4498 Esas sayılı takip dosyasında borçlu olarak yer almadığından, davacı ...'nun Gebze (4) İcra Müdürlüğü'nün 2019/4498 Esas sayılı takip dosyası için açtığı menfi tespit talebinin; HMK'nın 114/1-d,h ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine, asıl ve birleşen dosyadaki diğer tüm talepler bakımından ispatlanamayan menfi tespit taleplerinin reddine karar verildiği, bu karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi heyeti sunmuş olduğu raporunda özetle; tarafların defterlerinin usulüne uygun tutulduğu; ancak taraf kayıtlarının örtüşmediği, davacı yanın ticari defterlerinin incelenmesinde, davaya konu bonoların karşılığının ödendiğine dair kayıt bulunmadığı, dava konusu senetlerin de içinde bulunduğu 12 adet senedin borç senetleri hesabında ödenmeyen senet olarak kayıtlı bulunduğu, davalı yanın ticari defterlerinin incelenmesinde, davaya konu bonoların karşılığının ödendiğine dair kayıt bulunmadığı, davacı yanca ödeme belgesi olarak gösterilen 30.12.2020 tarihli 5.112.350,00-TL tutarındaki faturaya davalı yanca süresi içinde Bakırköy 54. Noterliği'nin 06.01.2021 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek fatura bedeli ve içeriğine itiraz edildiğinin tespit edildiği, mahkemece salt davacı yanın ticari kayıtlarına itibar edilmesi ve itiraz edilen fatura içeriğindeki malın borca karşılık verildiğinin, mal bedelinin fatura miktarı kadar olduğunun kabul edilmesi halinde mali müşavir bilirkişi tarafından; itiraz edilen fatura öncesi davacının davalıya borcunun 2.047.976,47-TL olduğu, bahse konu fatura ve içeriği mahkemece kaydına karar verilirse davacının davalıdan alacağı 3.064.373,43-TL olacağı, davalının ticari kayıtlarına itibar edilmesi halinde ; itiraz edilen fatura öncesi davacıdan 2.067.199,47-TL alacaklı olduğu, mahkeme bahse konu faturanın kayıtlara alınmasına karar verilirse davalının davacıya borcu 3.045,150,33 TL olacağı tespit edilmiştir. Kambiyo senedi niteliğinde olan bono düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişkiden bağımsız karşı edimin ödenmesi şartına bağlanamayan kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi taahhüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkini ifade etmektedir. Bononun zorunlu şekil şartlarının yanında seçimlik şartlardan isteğe bağlı olarak, faiz bedelin nakden ya da malen alındığı veya yetkili mahkeme kayıtları da konabilir. Bonolara özgü seçimlik ve ihtiyari unsurlardan biri de, temel borç ilişkisinden kaynaklanan; borcun dayandığı nedenin gösterilmesine yönelik "bedel kaydı"dır. Bu kayıt keşidecinin (borçlunun), senedin lehdarından (alacaklıdan) karşı edayı aldığını ispata yarar. Bedelsizlik iddiası keşideci davacı ve lehtar davalı arasındaki temel ilişkide şahsi defii olup iç ilişki yönünden ve ispat konusunda önem taşır. Bedel kaydı içeren bononun lehdarı, artık senedin “kayıtsız ve koşulsuz bir borç ikrarı olduğu” yolundaki soyutluk kuralına dayanamayacaktır. İspat külfeti senedin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa aittir. Senede “malen" ya da "nakten" kaydı senede yazılmışsa, artık buna uymak gerekir. Bu kayıtların aksinin savunulması senedin talil edilmesi (veriliş nedeninin değiştirmesi) nedene, illete bağlanması anlamına gelir ki, böyle bir durumda ispat yükü yer değiştirir. Senedin (talil eden) veriliş nedenini değiştiren kişi, savını kanıtlamak yükümlülüğü altına girer. Senette borcun nedeni "mal" ya da "nakit" olarak belirtilmişse, tarafların yazılı borç sebebine dayanmaya hakkı olacağından, ispat yükü bunun aksini ileri süren tarafa ait olacaktır. Eğer taraflardan biri senet metninde yazılı kaydın doğru olmadığını söylüyorsa, lehine olan senet karinesi çürümüş sayılacak, bunun sonucu olarak da, iddiası paralelinde ispat yükünü de üstlenecektir. Menfi tespit davasında kural olarak hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü, kıymetli evrakta hak iddia eden davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. Zira, davacı borçlu senedin bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, başka bir hukuki ilişkiye dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir. (Hukuk Genel Kurulu'nun 17.12.2003 gün ve E:2003/19-781, K:2003/768; 12.10.2011 gün ve E:2011/19-473, K:2011/607; 04.12.2013 gün ve E:2013/19-89, K:2013/1645; 14.05.2014 gün ve E:2013/19-1155, K:2014/660 sayılı ilamları.) Bu durumda davacı bu iddiasını HMK. 200. maddesi uyarınca senet ile aynı nitelikte yazılı deliller ile ispatlamalıdır. Dairemizce istenen Gebze Cumhuriyet Başsavcılığının 2024/5269 Soruşturma 2025/1100 Karar sayılı kararı ile; "...her ne kadar şüphelilerin, müştekiye ait bahse konu malları iddia edildiği gibi teslim etmedikleri veya şikayet dilekçesinde belirtildiği üzere atılı suçların işlendiğine dair iddialarının her türlü şüpheden uzak kesin somut inandırıcı ve samimi delillerle ispatlanamadığı, olayın 4 yıl önce gerçekleştiği ve 4 yıl sonra şikayetçi olunduğu, dolayısı ile bir suç eylemi söz konusu olduğunda bu kadar süre geçtikten sonra şikayetçi olunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, müşteki taraf ile ... arasındaki Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/999 esas, 2024/350 karar sayılı davasında da müşteki tarafın davayı kaybettiği, bu itibarla; taraflar arasındaki uyuşmazlığın hukuki ihtilaf mahiyetinde alacak-verecek mevzusundan kaynaklı olduğunun değerlendirildiği, Yükselen Erdemir Makinenin bu malları uhdesine geçirme iddiasının ise herhangi bir somut delil ile ortaya konulamadığı ve bu firma yetkilisi ... ve çalışanlarının beyanlarının da samimi ve hayatın olağan akışına uygun olduğu, aynı şekilde ...'in sahiplerinin de beyanlarının samimi ve hayatın olağan akışına uygun olduğu, müşteki şirketin Hukuk davalarına delil yaratmak amacı ile Cumhuriyet Başsavcılığımıza şikayette bulunulduğunun değerlendirildiği, böylelikle kamu davası açmaya yeter şüphenin söz konusu olmadığı tüm dosya kapsamından anlaşılmakla soruşturma konusu olayla ilgili olarak kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına" karar verildiği, bu karara karşı müşteki vekilinin itirazı üzerine Gebze 3. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2025/1219 Değişik iş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği ve takipsizlik kararının kesinleştiği anlaşılmıştır. Somut olayda; itfa nedeniyle icra takibine konu bonoların bedelsiz kaldığını ispat külfeti davacıda olup, davacı tarafça icra takibine konu bonoların ödendiğini yazılı deliller ile ispat etmesi gerektiği, davacı yanın ticari defterlerinde davaya konu bonoların karşılığının ödendiğine dair kayıt bulunmadığı gibi dava konusu senetlerin de içinde bulunduğu 12 adet senedin borç senetleri hesabında ödenmeyen senet olarak kayıtlı bulunduğu, davalı yanın ticari defterlerinde de davaya konu bonoların karşılığının ödendiğine dair kayıt bulunmadığı, davacı yanca ödeme belgesi olarak gösterilen 30.12.2020 tarihli 5.112.350,00-TL tutarındaki faturaya davalı yanca süresi içinde Bakırköy 54. Noterliği'nin 06.01.2021 tarih 192 yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek fatura bedeli ve içeriğine itiraz edildiği, davacıların ödeme iddialarını yazılı delil ile kanıtlayamadıkları, davacıların yemin deliline de dayanmadıkları gibi Gebze Cumhuriyet Başsavcılığının 2024/5269 Soruşturma 2025/1100 Karar sayılı kararı ile de kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiğinden hükme esas alınamayacağı, davacıların dava dilekçelerinde ileri sürdükleri mal teslimi ile ödeme iddialarını ispat edemedikleri görülmekle asıl ve birleşen davaların reddedilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacılar vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacıların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; asıl ve birleşen davalar yönünden ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, 3-Alınması gereken (732,00x6-TL) 4.392,00-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan (428,00-TLx6) 2.568,00-TL'nin mahsubu ile kalan (304,00-TLx6) 1.824,00-TL istinaf karar harcının davacılardan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, 4-İstinaf edenler tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 5-İstinaf edenler tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edenlere iadesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın Dairemizce taraflara tebliğine, İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ilamın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/01/2026

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*