Bölge Adliye Mahkemesi 2024/108 E. 2026/1093 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/108

KARAR NO : 2026/1093

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:11/11/2022

NUMARASI : 2021/228 Esas 2022/812 Karar

DAVA: Alacak

DAVA TARİHİ: 02/04/2021

İSTİNAF KARAR TARİHİ:11/06/2026

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA : Davacı vekili; müvekkili şirket kayıtlarında yapılan araştırmalarda, davalı şirketin Kazakistan'da bulunan şubesine çeşitli bilgisayar ve teknolojik ekipmanlar gönderildiğinin tespit edildiğini, ancak davalının malların bedelini ödemediğini, davalının 26.12.2012 tarih 23.431,50-USD bedelli, 27/09/2012 tarih ... nolu 655,20-USD ve ... nolu 18.135-USD bedelli ihracat faturaları kapsamında müvekkilinin alacağının ödenmediğini belirterek 42.221,70-USD'nın fatura tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili; faturaların müvekkili şirket adına düzenlenmediğini, bu nedenle davanın öncelikle pasif husumet nedeniyle reddi gerektiğini, davacının iddiasının muhatabının müvekkili şirket olmadığını, davacı yanın aksi iddiasının ispatlanması gerektiğini, ayrıca davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin davacıya her hangi bir borcu bulunmadığından davanın esastan reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece; davacının 2012 yılı ticari defter kayıtlarına göre, dava konusu 3 adet faturadan kaynaklanan 42.221,70-USD tutarında davalıdan alacaklı olduğu kayıtlı ise de faturaların davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiğine ve yine faturalara konu malların teslim edildiğine ilişkin somut bir delil bulunmaması, davalının usulüne uygun olan defterlerinde davacının herhangi bir ticari ilişkisine ve alacağına rastlanması hususları dikkate alındığında davacının alacak iddiasının ispata muhtaç olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili; davalının faturaya süresinde itiraz etmemesi nedeniyle fatura içeriğinin kesinleştiğini, faturaların davalı şirketin Kazakistan şubesine düzenlendiğini davalının ... Şube'nin kayıtlarını sunmadığını, davalının gerekli kayıtları sunmaması nedeniyle müvekkilinin defterlerinin kesin delil niteliğinde olduğunu, davalının ürünlerin teslim edilmediği yönündeki iddialarının kötüniyetli olduğunu, mahkemece ihracat faturalarının konusunu oluşturan ürünlerin davalıya teslim edilip edilmediğinin BA-BS formaları ve gümrük beyannameleri celbedilerek tespit ettirilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE : Dava, satış faturalarından kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Kural olarak, fatura konusu mal ya da hizmet teslimini ispat külfeti alacaklıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği, karşı tarafın defterleri ile doğrulanmadığı sürece fatura ve defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla fatura ve defter kayıtları ile lehine hak iddia eden taraf bu iddiasını uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamak zorundadır.

Somut olayda davacı 26/12/2012 tarihli ... nolu 23.431,50-USD bedelli, 27/09/2012 tarihli ... nolu 655,20-USD bedelli, 27/09/2012 tarihli ... nolu 18.135-USD bedelli muhteviyatı elektronik ekipmanları olan 3 adet ihracat faturasından kaynaklanan alacağının tahsilini talep etmektedir. Davacının alacağına dayanak gösterdiği faturalar, davacının defterlerinde kayıtlı olup, davalının defterlerinde kayıtlı değildir. Diğer taraftan faturalar davalı şirketin Kazakistan'daki şubesi adına düzenlenmiştir. Her ne kadar davalı husumet itirazında bulunmuş ise de şubenin yaptığı tüm işlemlerden ve bu işlemlerden doğan borçlardan şirketin kendisi sorumlu olacağından davalının husumete ilişkin itirazı yerinde değildir.

Davacı tarafından ibraz edilen faturalarda CİF kaydı yer almaktadır. CIF satışlarda emtia üzerindeki hasar ve menfaat alıcıya taşıma aracına yükleme ile geçecek, taşıma esnasındaki rizikolara karşı satıcı, alıcı taraf yararına bir sigorta sözleşmesi yapmakla mükellef olacaktır. Eş anlatımla CIF teslimli satışlarda, teslim taşıma aracına yükleme ile gerçekleşecektir. Ne var ki ödeme şekli mal mukabili olarak kararlaştırıldığından mal bedelinin ödenmesi malın alıcıya ulaşması şartına bağlanmıştır. Bu durumda davacının teslim edimi için malı taşıma aracına yüklenmesi yetmemekte, alıcıya ulaşması gerekmektedir. Davacı, dayanak faturalardan 27/09/2012 tarihli ... nolu 655,20-USD bedelli, 27/09/2012 tarihli ... nolu 18.135-USD bedelli faturalara ilişkin taşıma senetleri ile gümrük beyannameleri ibraz edilmiş olup bahsi geçen faturalara konu emtiaların yurt dışı edildiği anlaşılmakta ise de emtiaların alıcıya ulaşıp ulaşmadığı sunulan evraklardan anlaşılamamaktadır. 26/12/2012 tarihli ... nolu 23.431,50-USD bedelli fatura yönünden ise herhangi bir delil sunulmamıştır. Bu durumda ispat yükü üzerinde olan davacı, dava konusu faturalara konu ürünlerin davalıya teslimini usulünce ispatlayamadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 11/06/2026